Mùa đông ở Mỹ luôn làm người ta nhạy cảm hơn với từng con số trên hóa đơn. Có một “an ủi lạnh” cho những ai đã ngán ngẩm vì chi phí sinh hoạt: năm 2025, làn sóng thuế quan diện rộng của Tổng thống Donald Trump chưa khiến giá cả bùng nổ như nhiều người lo. Nhưng cái “chưa” đó có thể chỉ là khoảng lặng trước khi sóng dội mạnh hơn trong năm 2026.
2025: Thuế quan thu nhiều, nhưng dân chưa thấy “đau” ngay
Năm 2025, tiền thu từ thuế quan tăng vọt so với năm trước. Nhưng ai “trả” phần lớn khoản đó? Chủ yếu là doanh nghiệp. Họ gồng chi phí, cắn răng giữ giá, hoặc chấp nhận lợi nhuận mỏng đi để tránh mất khách.
Thêm một lý do khiến cú sốc chưa dội thẳng vào túi người tiêu dùng: nhiều công ty đã kịp gom tồn kho lớn từ đầu năm, tranh thủ nhập hàng trước các đợt tăng thuế. Nhờ vậy, trong suốt 2025, nhiều mặt hàng vẫn “cầm cự” được mức giá cũ, ít nhất là trên bề mặt.
2026: Khi tồn kho cạn, chi phí bắt đầu được “chuyển tay”
Bước sang 2026, câu chuyện có thể đổi màu. Khi kho hàng giá rẻ cạn dần, doanh nghiệp buộc phải nhập lô hàng mới với thuế cao hơn. Và họ chỉ có thể “ăn” phần chênh lệch ấy trong một thời gian.
Nhiều doanh nghiệp vốn không muốn tăng giá, nhưng đến lúc này họ phải làm. Một số sẽ tăng ngay đầu năm, số khác chờ sang quý 1 hoặc quý 2. Điều đáng chú ý: những nhóm hàng biên lợi nhuận thấp thường là nơi giá nhúc nhích đầu tiên — đặc biệt là thực phẩm, tạp hóa. Vì lời lãi mỏng, họ khó có khả năng hấp thụ thuế quan như các ngành “đắt tiền” khác.
Tăng giá sẽ không đồng đều: mỗi nhóm hàng một số phận
Không phải cứ thuế cao là giá bán nhảy đúng bằng mức thuế. Để giữ khách, doanh nghiệp thường chỉ tăng một phần, rồi tự “nuốt” phần còn lại. Nhưng mức tăng cụ thể sẽ rất khác nhau tùy ngành, tùy sản phẩm, tùy xuất xứ.
Có nơi tăng nhẹ nhưng trải đều, có nơi tăng mạnh vào đúng vài nhóm hàng “đang cần” và khó thay thế. Và vì thuế suất thay đổi theo loại hàng và quốc gia, nhiều nhà cung ứng cũng đau đầu trong cách tính. Có doanh nghiệp cuối cùng chọn giải pháp “bình quân thuế” — lấy mức thuế trung bình trên toàn bộ danh mục sản phẩm để áp vào giá — đơn giản hơn, nhưng cũng khiến người tiêu dùng khó nhận ra vì sao có món tăng, món không.
Lạm phát: chỉ thêm vài phần mười cũng đủ làm dân bực
Khi tiền lương tăng chậm hơn vài năm trước, bất cứ cú nhích nào của lạm phát cũng khiến đời sống khó thở hơn. Chỉ cần thêm vài phần mười phần trăm, người dân đã cảm thấy rõ trong giỏ hàng và hóa đơn.
Thế nên điều đáng ngại không chỉ là “giá tăng”, mà là “giá tăng đúng lúc” — lúc người dân mệt mỏi vì chi phí sống cao, và lúc chính trị chuẩn bị bước vào mùa thử lửa.
“Ẩn số X”: Phán quyết Tối Cao Pháp Viện có thể đổi cuộc chơi
Một biến số lớn đang được doanh nghiệp theo dõi sát là vụ kiện ở Tối Cao Pháp Viện liên quan tới các gói thuế quan diện rộng. Nếu tòa ra phán quyết bất lợi cho chính quyền, khả năng xảy ra hoàn thuế cho doanh nghiệp không phải là chuyện không tưởng. Ít nhất, điều đó có thể siết lại quyền áp thuế theo kiểu “tăng nhanh, tăng rộng” như thời gian qua.
Chính vì vậy, nhiều quyết định tăng giá trong năm 2026 đang bị treo ở trạng thái “đợi tín hiệu”. Có doanh nghiệp muốn chờ vài tuần nữa, vì phán quyết có thể làm thay đổi hoàn toàn cách họ định giá hàng hóa.
Trump và bài toán giữa kỳ: giữ thuế hay nới thuế?
Một làn sóng tăng giá trong 2026 đặt Trump vào thế khó trước bầu cử giữa kỳ: hoặc giữ lập trường thuế quan để duy trì sức ép thương mại và lợi thế đàm phán, hoặc giảm nhịp để hạ nhiệt chi phí sinh hoạt, tránh khiến cử tri thêm bực.
Điều thú vị là Trump vốn nổi tiếng với kiểu “dọa mạnh rồi lùi”, đến mức Phố Wall từng chế ra một chữ viết tắt để châm biếm. Thực tế cuối năm 2025 cũng đã có dấu hiệu “giảm xóc” khi một số đợt tăng thuế lớn được hoãn lại, giữ ở mức cũ thêm một thời gian.
Nếu 2026 giá cả bắt đầu nhảy rõ ràng, rất có thể sẽ còn thêm những màn “lùi nhẹ” — không ồn ào, nhưng đủ để giảm áp lực chính trị.
2025 là đoạn dạo đầu, 2026 mới là lúc thuế quan đi vào giỏ hàng
Năm 2025, thuế quan giống như một cơn gió mạnh thổi vào cửa sổ kinh tế — nghe rít nhưng chưa quật đổ đồ đạc ngay. Năm 2026, khi tồn kho cạn, khi chi phí không thể “gồng” mãi, và khi doanh nghiệp bắt đầu chuyển tay gánh nặng… thuế quan có thể bước thẳng vào hóa đơn của từng gia đình.
Và lúc đó, câu hỏi không còn là “thuế quan đúng hay sai”, mà là: người dân sẽ chịu đựng được đến mức nào — và chính trị sẽ lựa chọn con đường nào để sống sót.