USA Little Saigon Landmark Seattle: “Ngôi nhà neo đậu” mới cho cộng đồng người Việt

[Gibbs]

Giấc mơ 14 năm sắp chạm đất
Giữa giao lộ South Jackson Street và 10th Avenue South, nơi dòng xe bắc – nam vẫn đều đặn lao qua khu Chinatown – International District của Seattle, một “cột mốc” mới của người Việt sắp mọc lên. Sau hơn 14 năm thai nghén, dự án Little Saigon Landmark cuối cùng cũng chuẩn bị khởi công, hứa hẹn trở thành tòa nhà đầu tiên ngay trong Little Saigon được xây dựng dành riêng cho cộng đồng Việt.
Ý tưởng xuất phát từ năm 2012, khi tổ chức Friends of Little Sài Gòn (FLS) bắt tay với Seattle Chinatown International District Preservation and Development Authority (SCIDpda). Hai tổ chức cộng đồng này sẽ cùng đồng sở hữu tòa nhà – một mô hình hiếm có, kết hợp vừa không gian thương mại, vừa trung tâm sinh hoạt, lại vừa là chung cư giá phải chăng cho các gia đình thu nhập thấp.

Một “anchor” mới giữa làn sóng bị đẩy ra ngoài
Quynh Pham, Giám đốc điều hành FLS, gọi dự án này là “mỏ neo” cho Little Saigon. Suốt nhiều năm, cộng đồng người Việt vẫn phải tạm dùng các không gian mượn tạm, hoặc sang tận West Seattle tới Trung tâm Văn hóa Việt Nam – nơi không phải ai cũng dễ dàng đi lại. Nhiều cao niên nói với chị rằng tâm nguyện lớn nhất là có một chỗ “của mình”, để gặp gỡ con cháu, giữ gìn ngôn ngữ, ẩm thực, tập quán.
Trong bối cảnh khu phố chịu áp lực tái quy hoạch, giá đất tăng, nhiều cửa tiệm bị đẩy ra vùng xa, cảm giác “mất dần mái nhà” ngày càng rõ. Little Saigon Landmark vì vậy được coi như lời khẳng định: người Việt không rời đi, mà ở lại đây, dựng lên một công trình lâu dài để đánh dấu sự hiện diện.

70 căn hộ giá phải chăng trên nóc một trung tâm cộng đồng
Khi hoàn tất – dự kiến đầu năm 2028 – tòa nhà sẽ gồm 70 căn hộ hướng đến gia đình, không căn nào nhỏ hơn một phòng ngủ. Tất cả được định giá trong khung 30–50% mức thu nhập trung vị khu vực (AMI), riêng hơn một nửa dành cho những hộ chỉ kiếm được khoảng 30% AMI – đúng với thực tế, vì thu nhập trung bình của cư dân quanh đó thấp hơn nhiều so với mặt bằng toàn thành phố.
Bên dưới khối nhà ở là không gian thương mại và trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Các quán ăn, tiệm nhỏ, dịch vụ địa phương sẽ tạo thành một dãy phố buôn bán nhộn nhịp ngay tầng trệt, vừa phục vụ cư dân sống bên trên, vừa đón khách từ cả khu Chinatown – International District. Đối với SCIDpda, mô hình “nhà ở trên – thương mại dưới” này là chìa khóa để bảo vệ và phát triển khu phố: chỗ ở ổn định kéo theo bước chân, ánh sáng, sự sống cho mặt đường phía dưới.

Nơi ươm mầm doanh nghiệp ẩm thực Việt
Không chỉ là nơi gặp gỡ, trung tâm cộng đồng còn được thiết kế như vườn ươm cho các doanh nghiệp ẩm thực của Little Saigon. Ở đó sẽ có bếp cộng đồng, lớp dạy nấu ăn, chương trình hỗ trợ những người mới mở quán, hướng dẫn từ cách xây dựng menu, quản lý chi phí đến quảng bá trên mạng xã hội.
Quynh Pham chia sẻ, điều cộng đồng háo hức nhất chính là các lớp nấu ăn – nơi bà, mẹ, con cháu có thể cùng nhau học làm những món truyền thống nhưng cũng thử nghiệm sáng tạo mới. Người lớn tuổi có thêm không gian sinh hoạt, những chương trình dành riêng cho cao niên; giới trẻ có chỗ sinh hoạt sau giờ học. Một tòa nhà, nhưng bên trong là đủ thế hệ, đủ mùi vị, đủ câu chuyện.

63 triệu đô la cho một “ngôi nhà chung”
Tổng kinh phí xây dựng dự án ước tính 63 triệu USD. SCIDpda và FLS đã vận động được phần lớn ngân sách cho phần việc của mình; số còn lại, phía FLS sẽ tiếp tục kêu gọi qua các khoản đóng góp cá nhân và quỹ hỗ trợ. Đây cũng là dự án xây mới đầu tiên của SCIDpda ngay trong khu Chinatown – International District kể từ năm 2004, và là tài sản đầu tiên mang tính “từ gốc đến ngọn” mà FLS cùng đứng tên tại Little Saigon.
Tòa nhà tương lai nằm gần tuyến streetcar đường Jackson, gần các tuyến xe buýt và chỉ cách ga Light Rail vài block, bảo đảm cư dân và khách đến trung tâm có thể di chuyển bằng phương tiện công cộng thuận tiện – điều tối quan trọng với nhiều gia đình thu nhập thấp.

Từ ước mơ của thế hệ trước đến tiếng nói của thế hệ sau
Với Jamie Lee – đồng giám đốc điều hành SCIDpda – và Quynh Pham, việc dự án sắp chính thức khởi công mang ý nghĩa đặc biệt. Họ không phải là những người khởi xướng đầu tiên, nhưng đã cùng cộng sự gắn bó với nó hơn một thập niên, từ lúc chỉ là vài bản phác thảo cho tới khi hồ sơ, giấy phép, vốn liếng dần vào guồng.
Khi Little Saigon Landmark hoàn thành, đó sẽ không chỉ là một khối nhà 8 tầng với phần đế gạch đỏ nổi bật giữa thành phố. Nó sẽ là “ngôi nhà chung” – nơi người Việt Seattle có thể nói: đây là chỗ của mình, là điểm tựa giữa làn sóng thay đổi chóng mặt của đô thị. Một nơi để trẻ em học gói bánh chưng, người lớn học mở quán phở, các cụ ngồi uống trà kể chuyện vượt biển – và để ai đi ngang Little Saigon cũng biết, cộng đồng này có mặt, có tiếng nói, có tương lai dài lâu ngay trên mảnh đất mà họ đã chọn làm quê hương thứ hai.