CHINA Các cuộc thanh trừng diễn ra giữa lúc kinh tế Trung Quốc đang lao dốc, với nợ 13.000 tỷ USD và thị trường bất động sản sụp đổ

[Gibbs]

Tập Cận Bình và Cuộc Đấu Quyền Lực Âm Thầm Dưới Tấm Thảm Trung Nam Hải
Winston Churchill từng ví cuộc đấu đá trong nội bộ Liên Xô là “những con chó bulldog đánh nhau dưới tấm thảm” — ta thấy thảm chuyển động, nghe tiếng gầm gừ, nhưng không biết điều gì thực sự diễn ra cho đến khi có con chó chui ra. Ngày nay, tấm thảm ở Trung Quốc cũng đang rung chuyển dữ dội, khi có nhiều dấu hiệu cho thấy Chủ tịch Tập Cận Bình đang đối mặt với một cuộc đảo chính âm thầm.
Pháo đài quân đội của Tập đang sụp đổ
Từng xem quân đội là điểm tựa quyền lực, nhưng giờ đây, Tập đang chứng kiến một loạt tướng lĩnh thân cận bị thanh trừng: từ Thượng tướng Hạ Vệ Đông đến Đô đốc Miêu Hoa và hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc, Ngụy Phượng Hòa. Thậm chí có tin tướng Hạ đã tự sát, tương tự nhiều trường hợp “chết bất thường” khác trong giới quân đội.
Điều đáng lo hơn: các cuộc thanh trừng lần này diễn ra giữa lúc kinh tế Trung Quốc đang lao dốc, với nợ địa phương lên tới 13.000 tỷ USD và thị trường bất động sản sụp đổ. Khi nền kinh tế đói kém, lòng trung thành cũng không còn vững. Trong nội bộ Đảng, ngày càng nhiều người lo sợ Tập đang kéo cả hệ thống đi đến diệt vong.
Khủng hoảng kinh tế – khởi nguồn khủng hoảng chính trị
Từ chính sách “Zero COVID” cực đoan, chiến tranh thương mại phản tác dụng, đến dân số già hóa và thất nghiệp kỷ lục, niềm tin vào mô hình “phồn vinh đổi lấy phục tùng” đang tan rã. Sự bất mãn từ công chúng và mâu thuẫn trong giới tinh hoa ngày càng sâu sắc. Một số nhân vật như cựu Thủ tướng Ôn Gia Bảo hay tướng Trương Hựu Hiệp được cho là đã chỉ trích công khai chính sách của Tập.
Bài học từ sự im lặng
Tập kiểm soát thông tin chặt đến mức ngay cả ông ta có thể không biết được sự phản kháng ngấm ngầm đang lớn đến đâu. Trong một hệ thống mà chỉ có thông tin “thuận tai” được báo cáo lên, sự mù quáng có thể là tử huyệt.
Điều gì sẽ xảy ra?
Liệu Tập có bị loại bỏ trong một cuộc đảo chính thầm lặng? Hay ông vẫn đang cố tiêu diệt các đối thủ trước khi bị lật đổ? Tất cả sẽ rõ ràng hơn tại Đại hội Đảng năm 2027 – nơi những màn kịch nội bộ không thể che giấu.
Trong khi đó, cộng đồng quốc tế cần duy trì áp lực tối đa thông qua trừng phạt kinh tế, thúc đẩy nhân quyền và hỗ trợ các lựa chọn dân chủ trong khu vực.
Cho đến lúc đó, những chú bulldog của Churchill vẫn tiếp tục vật lộn dưới tấm thảm Trung Nam Hải – và thế giới chỉ có thể dõi theo, chờ xem ai sẽ chui ra, hoặc liệu tất cả có bị chôn vùi trong một cuộc nổi dậy của quần chúng.

HENRY

Ba máy bay chở hàng từ Trung Quốc biến mất gần Iran – nghi tiếp tế quân sự
Ba máy bay Boeing 747 rời Trung Quốc trong tuần này, được cho là hướng đến Luxembourg, nhưng biến mất khỏi radar khi tiếp cận Iran, theo các nguồn truyền thông bảo thủ.
Lộ trình bay cho thấy chúng băng qua Kazakhstan, Uzbekistan và Turkmenistan trước khi mất tín hiệu. Không máy bay nào vào không phận châu Âu.
Một số chuyên gia nghi ngờ Trung Quốc bí mật tiếp tế quân sự cho Iran, đồng minh đang bị Israel không kích dồn dập. Các chuyến bay khởi hành ngay sau cuộc tấn công đầu tiên của Israel vào Iran tuần trước.
Hãng vận hành Cargolux nói máy bay không bay qua Iran nhưng không tiết lộ hàng hóa.
Dù khả năng Bắc Kinh trực tiếp gửi thiết bị quân sự được đánh giá là thấp, giới phân tích cảnh báo Trung Quốc có thể đang hành động ngầm để bảo vệ lợi ích khu vực, nhất là khi một cuộc sụp đổ của chính quyền Tehran sẽ gây bất ổn nghiêm trọng.
Hiện Trung Quốc vẫn tránh can thiệp công khai để duy trì quan hệ mong manh với Mỹ giữa lúc căng thẳng thương mại chưa hạ nhiệt.

Những chuyến bay bí ẩn từ Trung Quốc đến Iran: Mối nguy hạt nhân không thể làm ngơ.
Sáng nay, tôi đã đăng một bài về ba chiếc máy bay Boeing của Trung Quốc lén lút chở hàng vào Iran. Những diễn biến tiếp theo càng làm dấy lên một mối lo ngại hoàn toàn có cơ sở.
Trong lúc thế giới đang dõi theo căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran, một diễn biến âm thầm nhưng cực kỳ đáng lo ngại đã bị nhiều hãng truyền thông bỏ qua: ba chiếc máy bay vận tải Boeing 747 cất cánh từ Trung Quốc, bay qua Trung Á và “biến mất” khỏi hệ thống radar khi đến gần không phận Iran. Theo chuyên gia an ninh Gordon Chang, đây có thể là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang âm thầm viện trợ vũ khí – thậm chí là vũ khí hạt nhân hoặc linh kiện liên quan – cho Tehran.
Dù chưa có bằng chứng tuyệt đối xác nhận nội dung hàng hóa, nhưng các dữ kiện liên quan thật khó có thể coi là trùng hợp ngẫu nhiên. Các máy bay này đều là vận tải quân sự, bay theo lộ trình bất thường, và – quan trọng nhất – tắt thiết bị định vị (transponder) trước khi vào không phận Iran. Điều gì khiến Bắc Kinh phải giấu giếm như vậy nếu hàng hóa chỉ là “thiết bị dân sự”?
Trung Quốc và Iran đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược 25 năm, trong đó Bắc Kinh cam kết đầu tư và hỗ trợ Tehran về nhiều mặt – bao gồm cả công nghệ quân sự. Trong bối cảnh Iran đang bị dồn ép từ mọi phía và bị cáo buộc đang tìm cách tái khởi động chương trình vũ khí hạt nhân, việc Trung Quốc tranh thủ cơ hội để “bẻ gãy thế cô lập” của Iran là hoàn toàn có thể xảy ra.
Nhưng nếu chuyến hàng đó thực sự liên quan đến vũ khí hạt nhân – hoặc giúp Iran tiến gần hơn đến năng lực sở hữu vũ khí hạt nhân – thì hậu quả là khôn lường. Mỹ và Israel sẽ buộc phải phản ứng mạnh tay. Cả khu vực Trung Đông sẽ đứng bên bờ vực thảm họa hạt nhân. Và trên hết, điều này sẽ chứng minh rằng Trung Quốc không còn là “người chơi bên lề” trong xung đột, mà là đồng minh chiến lược của một chế độ thần quyền đối đầu trực tiếp với phương Tây.
Chúng ta không thể để mọi chuyện chìm vào im lặng. Không thể có chuyện một quốc gia đang bị nghi ngờ phát triển vũ khí hạt nhân lại nhận được viện trợ vũ khí từ một cường quốc mà cộng đồng quốc tế lại làm ngơ. Những gì xảy ra với Iraq năm 2003 là bài học đắt giá về hậu quả của việc tin vào thông tin sai. Nhưng cũng không thể vì quá khứ đó mà chúng ta bị tê liệt trước những mối nguy rõ ràng trong hiện tại.
Cộng đồng quốc tế – đặc biệt là Mỹ, EU, và các nước đồng minh – cần yêu cầu Trung Quốc công khai thông tin về ba chuyến bay này. Đồng thời, các cơ quan tình báo và giám sát hàng không cần nhanh chóng xác minh nội dung và đích đến thực sự của những chuyến hàng.
Một chuyến bay chở vũ khí có thể chỉ là tín hiệu mở đầu. Nhưng một chuyến bay chở vũ khí hạt nhân – nếu đúng là như vậy – là lời tuyên chiến với trật tự thế giới.
Chúng ta không thể đợi đến khi bom phát nổ mới đặt câu hỏi: “Tại sao không ngăn chặn từ đầu?”

Cuộc chiến Israel và Iran phơi bày sự phá sản uy tín hòa giải của Putin và Tập Cận Bình.
Cuộc xung đột đang leo thang giữa Israel và Iran không chỉ là một cuộc đối đầu khu vực, mà còn là phép thử lớn đối với những thế lực từng tự nhận là trung gian hòa giải toàn cầu đặc biệt là Nga và Trung Quốc.
Tuy nhiên, thực tế địa chính trị ngày nay cho thấy cả hai nhà lãnh đạo Vladimir Putin và Tập Cận Bình đều đã mất hoàn toàn credibility (uy tín) để đứng ra làm trung gian cho bất kỳ tiến trình hòa bình nào.
Với Nga, uy tín quốc tế đã sụp đổ từ ngày đầu tiên Moscow xâm lược Ukraine vào tháng 2/2022. Trong khi thế giới lên án hành động xâm lược trắng trợn một quốc gia có chủ quyền, thì chính quyền Putin vẫn tiếp tục chiến tranh, giết hại dân thường, và phá hủy hạ tầng dân sinh. Một quốc gia đang tiến hành chiến tranh xâm lược, lại vi phạm luật pháp quốc tế, không thể nào còn đủ tư cách đạo đức để nói đến hai chữ “hòa bình”.
Còn Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, không ngừng gia tăng hành động gây hấn trên Biển Đông, quấy nhiễu tàu dân sự, xây dựng trái phép đảo nhân tạo, và đe dọa chủ quyền của các quốc gia như Philippines, Việt Nam, Malaysia...
Những hành động này đã khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt là các nước trong khu vực châu Á Thái Bình Dương càng ngày càng nghi ngờ thiện chí thật sự của Bắc Kinh. Khi một nước vừa gây rối, vừa đòi làm "trung gian hòa giải", thì điều đó không khác gì "vừa đá bóng, vừa thổi còi".
Trong bối cảnh hiện tại, khi Israel và Iran đang ở bên bờ vực chiến tranh toàn diện, không một bên liên quan nào xem Nga hay Trung Quốc là nhân tố trung lập đáng tin cậy.
Sự im lặng hoặc tuyên bố mơ hồ từ Moscow và Bắc Kinh chỉ càng làm lộ rõ thực trạng hai cường quốc này không còn là trọng tài quốc tế, mà chỉ là những bên có lợi ích riêng và thiếu hẳn uy tín đạo đức lẫn chiến lược.
Cuộc chiến này, một lần nữa, đang tái định hình trật tự thế giới và cũng vạch trần rõ ràng ai là người thực sự có thể nói đến hòa bình, và ai chỉ là kẻ lợi dụng từ “hòa bình” như một công cụ tuyên truyền rỗng tuếch.

Hiệp Ước Quân Sự Chỉ Tồn Tại Trên Giấy. Nga, Trung Quốc, Triều Tiên Và Sự Phản Bội Iran
Trong những năm gần đây, Iran đã ký kết nhiều thỏa thuận quân sự quan trọng với ba quốc gia là Nga, Trung Quốc và Triều Tiên.
Các bản hiệp ước này được tuyên truyền rầm rộ, nhằm thể hiện một mặt trận thống nhất chống lại ảnh hưởng của phương Tây và sự hiện diện quân sự của Mỹ - Israel tại Trung Đông. Tuy nhiên, khi chiến sự thực sự nổ ra và Israel bắt đầu mở các đợt tấn công quy mô vào lãnh thổ Iran, thì cả ba “đồng minh” này đều đồng loạt im lặng hoặc quay mặt làm ngơ.
Nga, dù từng tuyên bố là “đối tác chiến lược” của Iran và cùng ký nhiều bản ghi nhớ quốc phòng, lại không hề có động thái hỗ trợ quân sự nào.
Trung Quốc, quốc gia từng tổ chức hội nghị an ninh chung với Iran và cam kết "duy trì ổn định khu vực", cũng hoàn toàn rút lui khỏi bất kỳ hành động cụ thể nào.
Còn Triều Tiên, vốn vẫn bí mật cung cấp công nghệ tên lửa và đạn đạo cho Iran, nay cũng hoàn toàn biến mất khỏi bàn cờ.
Sự thoái lui đồng loạt này cho thấy một thực tế lạnh lùng của các quốc gia cộng sản nói nhiều nhưng không hành động khi đồng minh cần nhất. Những bản hiệp ước được ký kết hoành tráng rốt cuộc chỉ là giấy lộn, dùng để tuyên truyền chứ không có giá trị thực tế trong chiến lược phòng thủ. Iran, trong tình thế bị cô lập và bị tấn công, mới hiểu rõ thế nào là sự "giúp đỡ" từ các nước cộng sản.
Bài học từ câu chuyện này rất rõ ràng: những quốc gia cộng sản thường chỉ biết lợi dụng liên minh để phục vụ lợi ích riêng, nhưng khi nguy nan xảy ra thì lại bỏ mặc bạn bè, bất chấp các cam kết trên giấy tờ. Đây là một lời cảnh tỉnh cho bất kỳ quốc gia nào còn ảo tưởng rằng có thể dựa vào các cường quốc cộng sản trong những lúc hiểm nguy.