Cuộc chiến căng thẳng trong 100 ngày cầm quyền của Tổng thống Donald Trump

[trungthuc]

Đánh dấu tròn 100 ngày trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã ban hành ra hơn 130 sắc lệnh hành pháp, tuyên bố 8 trường hợp khẩn cấp quốc gia.

Chỉ vài giờ sau khi tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai hôm 20/1, Tổng thống Donald Trump đã ký ban hành hàng loạt sắc lệnh hành pháp.

130 sắc lệnh hành pháp
Theo ghi nhận, Tổng thống thứ 47 nước Mỹ đã cho ban hành hơn 130 sắc lệnh hành pháp, nhiều bản ghi nhớ, tuyên bố 8 trường hợp khẩn cấp quốc gia, công khai đối đầu với toà án trong nhiều vụ kiện tụng…

130 sắc lệnh hành pháp trong 100 ngày là con số cao hơn bất cứ một tổng thống Mỹ nào trong 88 năm trở lại đây, theo đài ABC News.

Các chuyên gia về pháp lý và Hiến pháp cảnh cáo rằng, điều này "chưa từng có tiền lệ trước đây", làm dấy lên mối lo ngại về một cuộc khủng hoảng về Hiến pháp, sự xói mòn nguyên tắc phân quyền và nền dân chủ ở Mỹ.

(Ảnh: AP)

"Tổng thống Donald Trump đang cố gắng điều hành chính phủ qua các sắc lệnh hành pháp ", ABC News trích dẫn nhận định từ giáo sư luật David Schultz, và nói thêm rằng, ông chủ Tòa Bạch Ốc đã bỏ qua vai trò của Quốc hội Mỹ để tự mình cho thực hiện chương trình nghị sự.

"Đây là sự vượt quá thẩm quyền chưa từng có", chuyên gia Elizabeth Goitein, giám đốc của Chương trình Tự do và An ninh Quốc gia thuộc Trung tâm Brennan, nói với ABC News. Bà lưu ý rằng, "sự phân chia quyền lực có lẽ là biện pháp bảo vệ quan trọng nhất để chống lại việc tổng thống trở thành vua".

Gần như mỗi ngày kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump đều cho ký các sắc lệnh hành pháp tại Phòng Bầu dục. Ông cũng viện dẫn nhiều đạo luật khẩn cấp để ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, sa thải hàng loạt nhân sự, đe dọa cho xóa bỏ Bộ Giáo dục, tìm cách dẹp bỏ các sáng kiến về đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) trên toàn chính phủ liên bang.

Ông Trump cũng bị tố cáo cho sử dụng quyền lực để trả thù các đối thủ chính trị và xem nhẹ các phán quyết của hệ thống Tư pháp.

Đối đầu với tòa án

Phản ứng trước các quyết định về chính sách của Tổng thống Donald Trump thời gian qua không phải từ cơ quan lập pháp (Quốc hội) mà đến từ toà án.

Đảng Cộng hoà đang nắm đa số tại lưỡng viện Mỹ và họ dường như không muốn làm mất lòng Tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích các vị thẩm phán ra phán quyết chống lại quyết định của ông là "cánh tả cấp tiến" và kêu gọi luận tội Thẩm phán James Boasberg.

Ông và Phó Tổng thống JD Vance đã công khai cho biết sẽ không tuân thủ các phán quyết của tòa án cấp dưới.

"Người cứu đất nước mình không vi phạm bất cứ luật lệ nào", Tổng thống Donald Trump Trump viết trên trang cá nhân, dù rằng sau đó ông có nói rằng sẽ tuân thủ các quyết định từ Tối cao Pháp viện.

Chánh án John Roberts đã đưa ra một tuyên bố hiếm hoi để phản bác lại lời lẽ ấy, mặc dù ông không nhắc đến tên Tổng thống Donald Trump.

Hành động leo thang lớn giữa chính phủ với toà án là vào tuần trước, khi Cục Điều tra Liên bang (FBI) cho bắt giữ Thẩm phán Hannah Dugan của T.P. Milwaukee tiểu bang Wisconsin.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt thậm chí để ngỏ khả năng Bộ Tư pháp sẽ có biện pháp mạnh nhiều hơn đối với các vị thẩm phán liên bang hoặc thậm chí là các vị thẩm phán Tối cao Pháp viện nếu họ cản trở việc bắt giữ bất cứ ai bị nghi ngờ nhập cảnh bất hợp pháp vào nước Mỹ.

Các quyết định của Tổng thống Donald Trump được thúc đẩy bởi học thuyết về pháp lý được những người bảo thủ ủng hộ khi cho rằng "Hiến pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền kiểm soát gần như tuyệt đối, không thể chối cãi đối với chính phủ liên bang".

Các giới chức cao cấp trong Nội các và bản thân Tổng thống Donald Trump cũng khẳng định ông chỉ đang nỗ lực thực hiện chương trình nghị sự mà người Mỹ đã bỏ phiếu vào tháng 11/2024 để chọn ông giữ chức vụ Tổng thống này.

Tổng thống Donald Trump quả quyết ông không cố gắng mở rộng quyền lực như các lời chỉ trích. "Tôi không thấy mình đang vượt quá giới hạn nào cả. Tôi chỉ đang sử dụng đúng quyền hạn mà chức vụ tổng thống cho phép", ông cho biết.