Thang đo BMI không còn đáng tin cậy đối với người trên 40 tuổi

[trungthuc]

Nghiên cứu mới sắp được cho trình bày tại Đại hội European Congress on Obesity (ECO 2025) cho thấy sự khác biệt đáng kể về thành phần cơ thể giữa những người có chỉ số BMI tương tự nhau.

Chỉ số BMI chỉ đúng để đánh giá với người dưới 40 tuổi

Nghiên cứu này đã được thực hiện do các chuyên gia nghiên cứu từ Đại học Rome “Tor Vergata”, Đại học Modena và Reggio Emilia ở Ý và Đại học Beirut ở Lebanon. Phát hiện của họ đã thách thức quan điểm bấy lâu cho rằng chỉ số BMI là thước đo duy nhất cho tình trạng béo phì và cho thấy cần có các phương pháp mới để đánh giá những thay đổi về thành phần cơ thể ở các nhóm tuổi khác nhau.

Nghiên cứu về BMI và Béo phì
Chỉ số khối cơ thể (BMI) là một phương pháp được sử dụng rộng rãi để đánh giá tình trạng cân nặng của một người và phân loại ra xem, liệu họ có mức cân nặng bình thường, bị thừa cân hoặc béo phì. Tuy nhiên, nghiên cứu mới sẽ được trình bày tại ECO 2025 từ 11 đến 14/5 tới đây cho thấy BMI có thể không nắm bắt đầy đủ những sự khác biệt quan trọng về thành phần của cơ thể.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng, những người béo phì có BMI tương tự có thể biểu hiện rất khác biệt về việc phân bố mỡ và cơ bắp dựa trên độ tuổi của họ. Cụ thể, người lớn tuổi có xu hướng tập trung nhiều mỡ hơn ở vùng trung tâm của cơ thể (tức phần thân như bụng) và ít khối lượng cơ bắp hơn ở cánh tay và chân cẳng so với những người trẻ tuổi.

Các chuyên gia nghiên cứu đề xuất rằng, khi những người béo phì già đi, sự phân bố mỡ và cơ bắp của họ sẽ có nhiều sự thay đổi, ngay cả khi chỉ số BMI của họ vẫn giữ nguyên. Điều này cho thấy chỉ riêng BMI không còn là phương pháp đáng tin cậy để đánh giá những sự thay đổi về thành phần cơ thể theo thời gian.

Những sự thay đổi liên quan đến tuổi tác trong thành phần trong cơ thể người

Béo phì là một mối bận tâm rất lớn về sức khỏe, đặc trưng bởi sự tích tụ quá nhiều mỡ trong cơ thể, cũng có thể đi kèm với mất khối lượng cơ bắp nạc. Mặc dù BMI thường được cho sử dụng để đánh giá tình trạng béo phì, nhưng người ta biết rất ít về cách thức khối lượng mỡ và cơ thay đổi trong suốt cuộc đời. Nghiên cứu này nhằm mục đích lấp đầy khoảng trống đó bằng cách phân tích sự khác biệt về thành phần tổng quát trong cơ thể và theo vùng giữa các nhóm tuổi khác nhau.

Tổng cộng có 2,844 người trưởng thành ở cả hai giới với phổ Chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 25 kg/m2 trở lên đã được Khoa Dinh dưỡng lâm sàng tại Khoa Y sinh và Phòng ngừa tại Đại học Rome "Tor Vergata" thu thập dữ liệu. 2,844 người này đã được trải nghiệm qua các sự đánh giá thành phần trong cơ thể với phương pháp Đo hấp thụ tia X năng lượng kép (DXA). Mẫu được phân loại thành ba nhóm tuổi khác nhau: Thanh niên (20–39 tuổi), trung niên (40–59 tuổi) và cao niên (60–79 tuổi) được đem so sánh với nhau sau khi được phân loại theo cân nặng và BMI.

Chênh lệch về giới tính và độ tuổi trong khối lượng mỡ và cơ
Nam giới cho thấy xu hướng tăng tỷ lệ khối lượng mỡ (BF) tổng quát và giảm cơ (LM) tổng quát, từ nhóm trẻ đến nhóm lớn tuổi, trong khi nữ giới duy trì các giá trị tương tự đối với các thành phần tổng quát này (tổng số BF% và LM) ở cả ba nhóm tuổi.

Tuy nhiên, điều thú vị hơn là những người tham gia ở nhóm tuổi trung niên và cao niên của cả hai giới đều cho thấy tỷ lệ BF cao hơn từ +1,23% đến +4,21% và khối lượng cơ ở phần phụ (ALM) thấp hơn từ -0,81 kg đến -2,63 kg so với nhóm tuổi thanh niên. Điều đó cho thấy ở 2 nhóm cao tuổi hơn, số lượng mỡ bụng cao hơn và khối lượng cơ ở tay và chân thấp hơn, mặc dù thực tế là tất cả các nhóm tuổi trong nghiên cứu này đều có chỉ số BMI tương tự với nhau.

Định nghĩa lại các phương pháp đo lường về tình trạng béo phì
Giáo sư Marwan El Ghoch từ Đại học Modena và Reggio Emilia có đưa ra giải thích: "Những kết quả này chỉ ra rõ ràng rằng, chúng ta không thể chỉ dựa vào BMI mà không xem xét đến sự phân phối thành phần bên trong cơ thể ở những người béo phì ở các nhóm tuổi khác nhau, vì những người ở độ tuổi trung niên và cao niên có số lượng mỡ trung tâm cao hơn và khối lượng cơ thấp hơn so với nhóm thanh niên. Những phát hiện này mở ra những hướng đi mới cho các nghiên cứu trong tương lai vì chúng tôi cho rằng những người béo phì có thể trải qua quá trình phân phối lại trong các khoang cơ thể của họ (tức là mỡ và cơ) khi họ già đi, mà không tạo ra sự thay đổi nào trong chỉ số BMI của họ. Cụ thể là sự tích tụ mỡ ở thân và giảm khối lượng cơ bắp ở các chi".

Các tác giả giải thích rằng, sự phân phối lại này có thể gây ra những hậu quả tiêu cực lớn đối với sức khỏe, chẳng hạn như tình trạng bị viêm mãn tính cấp độ thấp, kháng insulin và tăng nguy cơ mắc một số bệnh về tim mạch chuyển hóa, mà không có những sự thay đổi đáng kể trong chỉ số BMI.

Giáo sư El Ghoch có giải thích: "Do đó, việc sử dụng BMI trở nên vô dụng và gây ra hiểu lầm. Chúng ta cần có các nghiên cứu trong tương lai để xác định các phương pháp mới có khả năng phát hiện những sự thay đổi nào về khối lượng mỡ và cơ bắp trong nhóm dân số cụ thể. Tuy nhiên, sự phát hiện của chúng tôi cần được xác nhận thông qua các nghiên cứu theo chiều dọc".

Giáo sư El Ghoch còn nói thêm: "Thay vì chỉ nhấn mạnh đến chỉ số BMI, chúng ta cần dựa vào các cách thức mới dễ sử dụng có khả năng phát hiện ra những sự thay đổi về khối lượng mỡ và sự phân phối, chẳng hạn như tỷ lệ eo/chiều cao cũng như khối lượng cơ bắp và sức mạnh, chẳng hạn như bài kiểm tra lực của nắm tay".