Gặp lại người lính Mường trong 'Binh đoàn Tây Tiến'

Quá khứ hào hùng

Cụ Sự sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ cụ đã phải đi ở cho nhà quan lang Mường. Được giác ngộ cách mạng, cụ tham gia Binh đoàn Tây Tiến. Thành phần của “đoàn quân không mọc tóc” khá phong phú, có cả sinh viên tạm gác bút nghiên lên đường chiến đấu, lại có những người dân tộc thiểu số vốn quen đi nương, đi rẫy.

Trong ký ức của người lính già Bùi Văn Sự, những năm tháng trong Binh đoàn Tây Tiến sẽ mãi là khoảng thời gian đẹp đẽ, thiêng liêng và hào hùng nhất. Cụ Sự bùi ngùi nhớ lại những cuộc hành quân trong rừng rậm, dưới những cơn mưa rừng xối xả lạnh buốt, thú dữ luôn rình rập khắp nơi, cùng điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt.

Cụ Bùi Văn Sự hồi tưởng lại kỷ niệm về Binh đoàn Tây Tiến.

Quân trang khi đó của những người lính Tây Tiến chỉ là những bộ quần áo đã sờn bạc, vũ khí thì thiếu thốn, đơn sơ. Nguồn thực phẩm khi đó chủ yếu là rau, củ, quả… lấy từ rừng. Hiếm hoi lắm mới có thịt muối (7 phần muối trộn 1 phần thịt), gạo cũng không đủ no.

Gian khổ, thiếu thốn là vậy, nhưng vẫn không thể làm nhụt ý chí chiến đấu của những chiến sĩ anh hùng. Họ vẫn hành quân và giành nhiều chiến công vang dội. Cho đến ngày nay, cụ Sự vẫn nhớ như in chiến công oanh liệt của người đồng chí và cũng là người đồng hương Bùi Văn Chơ.

Đó là một ngày đầu năm 1948, Bùi Văn Chơ được cho nghỉ phép, nhưng trước sự tấn công dồn dập của địch, Bùi Văn Chơ vẫn quyết tâm ở lại đánh giặc. Bằng sự mưu trí và dũng cảm của mình, một mình Bùi Văn Chơ đã giật mìn giết chết 24 tên địch.

Nhắc đến người bạn của mình, cụ Sự không khỏi trầm ngâm: “Nhanh thật, thấm thoắt đã già nửa thế kỷ, cụ Chơ cùng nhiều anh em đồng chí khác giờ đã thành người thiên cổ hết rồi”.

Nặng lòng với Tây Tiến

Sau khi rời quân ngũ với quân hàm thượng úy, cụ Sự tiếp tục về công tác ở Ban Tuyên giáo huyện Lạc Sơn (nay là Tân Lạc và Lạc Sơn). Thời kỳ đó, cụ đã không ngừng động viên thanh niên lên đường nhập ngũ chống đế quốc Mỹ xâm lược.

Hòa bình lập lại, cụ Sự vẫn luôn trăn trở với việc tìm tòi và lưu giữ tài liệu về Binh đoàn Tây Tiến. Cụ cho chúng tôi xem chồng tài liệu đã ố vàng, ghi chép tỉ mỉ về ngày tháng thành lập và những chiến công của Binh đoàn Tây Tiến.

Tiếc rằng, những dòng chữ chép tay này đang bị phôi pha theo thời gian. Hy vọng rằng trong thời gian tới sẽ có cơ quan chức năng sưu tầm và lưu giữ để tránh mất đi một tài liệu sống động và quan trọng.

Cụ Sự cũng chia sẻ thêm, sau nhiều nỗ lực, những người lính trong Binh đoàn Tây Tiến ở Hòa Bình đã có dịp được gặp nhau vào năm 2004. Trong lần gặp mặt đó có 365 người, riêng huyện Tân Lạc có 22 người và xã Ngọc Mỹ là 6 người. Cụ Sự bày tỏ mong muốn sẽ có thêm nhiều buổi gặp mặt nữa để mọi người được ôn lại những kỷ niệm xưa và khơi lại tinh thần dân tộc cho thế hệ ngày nay.

Tây Tiến là một đơn vị quân đội được thành lập năm 1947, có nhiệm vụ phối hợp với quân đội Lào để chống thực dân Pháp. Binh đoàn đã chiến đấu khắp các địa bàn thuộc tỉnh Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình, miền tây Thanh Hóa, Sầm Nứa (Lào).