Trước tết Quư Tỵ không may ḿnh bị bệnh. Anh em con cháu, họ hàng, bạn bè, học sinh cũ… cứ nghe phải “vào bệnh viện cấp cứu” là báo cho nhau, ào ào đến thăm hỏi, nhét phong b́ vào tay! Cái rủi lại hóa cái may, sướng! Nằm ngẫm nghĩ, thu hoạch được khối điều thú vị.
Thứ nhất, là số tiền thăm hỏi cũng kha khá. Mà tiền này là “tiền t́nh cảm thật”, “tiền sạch” tử tế, những người đưa phong b́ không có chút cầu cạnh ǵ. Người trao phong b́ nắm tay rơ lâu và nh́n vào mắt ḿnh thật ấm áp, chứ không phải quay vào ông kính, quay phim, chụp h́nh cốt để tuyên truyền như “làm công tác từ thiện”… Cũng qua “vụ” này càng thấy cái “t́nh đồng chí” ngày nay nó vô nghĩa làm sao! Chỉ c̣n t́nh anh em, con cháu, bạn bè, thầy tṛ là thực sự t́nh người… Xă hội càng băng hoại, càng phải ǵn giữ những cái t́nh này mà bấu víu!
Thứ hai, qua những câu chuyện “trong nhà” giữa những người thân, từ nhiều ngành nghề, tầng lớp xă hội, ở nhiều địa phương càng thấy bao nhiêu là “tấn tṛ đời” trần trụi, trớ trêu, trơ trẽn, trắng trợn … đến lạ đời, lại được kể ra một cách tự nhiên, dạn dĩ, nhiều bi, hài đến thế! Giá ḿnh có tài, có sức mà đi sâu vào viết về những điều ấy nhỉ!
Thôi th́ nói một điều khái quát chung qua các câu chuyện: Xă hội ta bây giờ chẳng ai muốn làm dân! Điều lạ lùng là “Đảng ta”, “Nhà nước ta” càng “ra sức”, “tăng cường”, “quyết liệt” tuyên truyền với những khẩu hiệu thật hoành tráng, đỏ chói: “Dân là gốc”, “Chính quyền của dân, do dân, v́ dân”, “Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động …”, lá cờ của Đảng là “búa” và “Liềm” treo khắp nơi; rồi “Hội đồng nhân dân”, “Quân đội nhân dân”, “Công an nhân dân”, “Ṭa án nhân dân”…, vậy mà sao dân cứ “quyết liệt” “kiên tŕ” chạy trốn khỏi thân phận làm dân! Mà cái giá thoát khỏi kiếp làm dân để được đứng vào hàng “quan chức”, dù làm anh bảo vệ, chị văn thư, cũng đang được nâng lên một “tầm cao mới”, mà trên thế giới này, ngoài cơi Việt Nam, ai ai nghe thấy cũng phải há hốc mồm!
- Thằng cháu có bằng Tú tài, học lái xe, gom tiền mua cái xe tải nhỏ, chuyên chở nguyên vật liệu ở địa phương, xem ra cũng ổn. Bỗng nhiên bảo, cháu đang chạy vào làm nhân viên đường sắt, cũng mất khoảng dăm chục triệu. Ḿnh hỏi, vào đó làm ǵ? Nó bảo, cũng nhàn thôi, chủ yếu gác chắn tầu: tầu đến th́ kéo barie chắn người, xe qua lại; tầu đi lại kéo ra… Ḿnh bảo, thế th́ có ǵ hơn việc mày đang làm mà phải chạy chọt, tốn kém? Nó bảo, nhưng vào đấy, chạy tiếp, sẽ thành cán bộ nhà nước, yên thân, có sổ hưu. Làm dân tự do như cháu, thu nhập không đủ tiền thuế, tiền “làm luật” cho CA, lỡ xảy ra tai nạn th́ sạt nghiệp. Hóa ra ḿnh c̣ng lưng nuôi thằng ngay lưng suốt đời mà về già chẳng có lương hưu… Ồ, th́ ra “lư luận về cái sổ hưu” của PGS TS, đại tá Trần Đăng Thanh đánh rất trúng cái bụng của dân ta thời nay: mục tiêu, lư tưởng là cái sổ hưu!
- Con bé học Đại học Báo chí ra lại phải đi chạy thêm cái bằng Văn thư Lưu trữ để chạy vào làm chân Văn thư trong UBND huyện. Tết đến đem mấy con gà chọi nhà nuôi với (nghe đâu) ngót trăm triệu đi hai ba nơi. Nó nói, trước chỉ một đầu mối, nhưng nay phức tạp lắm, phải chạy ba nơi…
- Một thằng đang làm công nhân cho xí nghiệp tư nhân sản xuất bao b́, lương ba – bốn triệu một tháng lại đùng đùng vay tiền chạy đi xuất khẩu lao động. Mẹ già, vợ trẻ, con thơ phản đối dữ quá, cậu ta quay sang chạy làm chân công nhân máy bơm của Trạm thủy nông tại huyện. Ḿnh bảo, mày có tay nghề cơ – điện, cộng với số tiền hàng trăm triệu chạy việc, th́ mở mẹ nó một cửa hàng sửa chữa hoặc buôn bán các dụng cụ cơ khí, điện máy có sướng hơn không? Sao phải bon chen, chạy chọt vào biên chế nhà nước cho khổ? Nó tṛn mắt: Khổ? Làm dân th́ mới khổ, c̣n vào nhà nước rồi sẽ có cơ hội mở mày mở mặt! Đấy, như thằng K…., thằng S…
- Một con bé tốt nghiệp Đại học Sư phạm đang cùng mẹ là giáo viên mẫu giáo nghỉ hưu, tổ chức trông trẻ tại gia cho con công nhân khu công nghiệp, quá chuẩn, thu nhập cũng ổn, vậy mà cứ lo chạy bằng được vào chân giáo viên THCS. Nó nói chạy mất một trăm triệu mà lương được hơn hai triệu một tháng, hè không có lương, v́ giáo viên quá thừa, quỹ lương th́ thiếu. Nó bảo vào được cũng là cơ hội, v́ ông phụ trách giáo dục sắp nghỉ hưu, ông ấy làm đợt “vét”, nhận vào hơn ba mươi giáo viên …
- Buồn cười nữa là một cậu trung tá nói chuyện, chạy lên chức Chủ nhiệm …. mất ba trăm triệu. Nó bảo cũng phải khoảng hai năm mới thu hồi được vốn, rồi chuẩn bị hưu. Nhưng lúc hưu cũng chắc ăn cái thượng tá… Nó bảo, cái ǵ mà không phải chạy, bộ đội hết nghĩa vụ muốn làm lính chuyên nghiệp cũng phải chạy mướt mồ hôi, tốn kém ra tṛ!
- C̣n chuyện chạy làm quan: quan bé, quan nhỡ, quan to, quan “cốp”… giá cả bao nhiêu dân đều kể ra vanh vách, toàn từ vài trăm triệu, vài tỉ đến nhiều tỉ!.. Kinh!
Thảo nào Hà Nội điều tra măi không ra vụ “hối lộ một trăm triệu để làm công chức”, v́ làm ǵ có cái giá đó ở Thủ đô!
Nghe chuyện rồi cứ nghĩ lẩn thẩn: “nước lấy dân làm gốc”, mà chẳng ai muốn làm dân, chẳng ai chịu làm dân rồi không hiểu sẽ ra sao!? Không phải như tṛ chơi ô ăn quanngày xưa “hết quan – tàn dân”, mà nay là “loạn quan – tàn dân”!
Nguồn: Mạc Văn Trang/ Nguyễn Tường Thụy's Blog
Chẳng ai muốn làm dân!?
