Biển Đông đang chờ đón 'cơn bão mới'

c Philippinnes tiếp tục khẳng định quan điểm cứng rắn trong tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc trong khi dư luận tập trung chú ý tới chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tới một loạt quốc gia khu vực và tham dự các hội nghị ASEAN tuần tới.

Hãng tin AFP hôm 6/7 dẫn lời người phát ngôn phủ TT Philippines ông Edwin Lacierda cho biết, Manila đã quyết định làm thế nào để xử lý tốt nhất căng thẳng với Trung Quốc trên biển Đông. Trước đó, TT Benigno Aquino đã triệu tập một cuộc họp các quan chức chính phủ mở rộng thảo luận về các vấn đề an ninh liên quan cho giải pháp tháo gỡ bế tắc. "Quyết định chính xác đã được đưa ra", ông Lacierda nói thêm, "và giờ chúng tôi chỉ chờ đợi việc công bố các quyết định này".

Liên quan đến các chỉ trích của Trung Quốc, báo Philippines Star dẫn lời TT Philippines Aquino hôm 5/7 kêu gọi Trung Quốc rút tàu thuyền ra khỏi khu vực bãi cạn Scarborough. Ông Aquino cũng chỉ trích Bắc Kinh khi yêu cầu Manila phải ngừng cách tuyên bố khiêu khích. "Tôi không rõ về cái gọi là những tuyên bố khiêu khích mà Philippines hoặc các quan chức Philippines đưa ra. Nhưng chúng tôi biết là có một bên đang nói rất nhiều. Và trước hết họ nên đọc lại những cái mà họ viết ra và với tất cả sự tôn trọng họ nên cân nhắc thực tế đó", ông Aquino nói.

Trong khi đó, báo Daily Inquirer (Philippines) dẫn nguồn Bộ ngoại giao nước này cho biết trong Hội nghị ngoại trưởng ASEAN lần thứ 45 tại Phnom Penh (Campuchia) vào tuần tới sẽ không có hội đàm song phương với Trung Quốc khi bàn về vấn đề biển Đông mặc dù Ngoại trưởng Alberto del Rosario sẽ tham dự tất cả các cuộc họp công khai và họp kín. Hội nghị ngoại trưởng ASEAN lần này dự kiến thảo luận nhiều vấn đề, trong đó có an ninh hàng hải, bao gồm cả các vấn đề trong khu vực và ngoài khu vực, đối phó biến đổi khí hậu, nhân quyền…

Trong lúc này, ngày càng có nhiều tiếng nói của các học giả Trung Quốc kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt ngoại giao pháo hạm tại khu vực. Trong bài viết đăng tải trên báo China Daily hôm 6/7, học giả Chu Hao đã thúc giục Bắc Kinh chấm dứt ngoại giao pháo hạm để giải quyết các xung và tranh chấp trên biển Đông với các quốc gia láng giềng. Theo ông Chu Hao, chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế, thì tranh chấp lãnh thổ tại biển Đông đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của Trung Quốc trong khu vực ĐNA từ năm 2010 và việc sử dụng vũ lực đối phó tranh chỉ chỉ thúc đẩy các nước ASEAN rơi vào vòng tay của phương Tây khiến "các nỗ lực ngoại giao nhiều thập kỷ qua rơi vào con số không".

Trả lời báo giới hôm 6/7, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam, ông Ranjit Rae, tuyên bố rằng biển Đông có vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng của Ấn Độ và nước này mong muốn các mâu thuẫn trong khu vực phải được giải quyết hòa bình theo luật pháp quốc tế. Ông Ranjit Rae cũng khẳng định, New Dehli tự xem mình là một phần không thể tách rời trong sự phát triển của khu vực này. Ấn Độ cũng kêu gọi các bên liên quan trong tranh chấp biển Đông nên nỗ lực hết mình đảm bảo hoà bình cho khu vực và tôn trọng Tuyên bố về cách ứng xử tại biển Đông (DOC).

Chuyến thăm của bà Clinton được theo dõi sát sao. (AFP)

Trước đó, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Hillary Clinton ngày 6.7 đã bắt đầu chuyến công du 13 ngày với các điểm dừng chân đầu tiên là Pháp, Nhật Bản và Mông Cổ. Ngày 11.7, bà Clinton sẽ thăm Lào và Campuchia. Tại Phnom Penh, Campuchia, bà Clinton sẽ có các cuộc gặp song phương với các quan chức Campuchia và tham dự các hội nghị khu vực. Theo giới quan sát, một chủ đề chính trong các cuộc của thảo luận của Ngoại trưởng Mỹ với những người đồng nhiệm khu vực chắc chắn sẽ là an ninh, an toàn hàng hải trên biển Đông. Điểm dừng chân cuối cùng là Ai Cập, chuyến thăm đầu tiên của bà Clinton kể từ khi TT Mohamed Morsi lên nắm quyền tại nước này.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị hôm 6.7 cho biết, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Hillary Clinton sẽ dẫn đầu đoàn quan chức và doanh nghiệp Mỹ thăm Việt Nam từ ngày 10 - 11.7. Chuyến thăm nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Mỹ. Bộ trưởng Ngoại giao Hillary Clinton dự kiến sẽ tiếp kiến lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và tham gia một số hoạt động cùng đoàn doanh nghiệp của Hội đồng doanh nghiệp Mỹ - ASEAN.

Hà Anh

theo đv