Điệp viên Nga vẫn dùng điện tín truyền tin?

Vụ bê bối “gián điệp Nga” ở Đức giống như một màn kịch tuyên truyền. Trong thời của chúng ta ngày nay người ta không chặn thu các gián điệp như vậy.

Lãnh đạo của BKA, ông Jorg Ziercke.

Báo chí Đức dẫn tin từ cơ quan điều tra hình sự liên bang BKA (cơ quan có chức năng phản gián nội địa ở Đức) đưa tin về việc bắt giữ cặp vợ chồng Nga ở Marburg, bị vạch tội làm việc cho cơ quan tình báo.

Theo nguồn tin ở BKA, Haydrun và Andreas (họ của những người bị bắt không được tiết lộ) đã hợp tác với cơ quan tình báo đối ngoại Nga (SVR) hơn 20 năm.

Hai vợ chồng bị bắt quả tang đúng lúc Haydrun nhận điện mật từ Moscow. Cuộc liên lạc điện đài này bị người Đức chặn thu và xác định địa chỉ máy thu. Tình tiết cuối cùng này bị các chuyên gia Nga trong lĩnh vực tình báo và phản gián tiếp nhận một cách nghi ngờ.

Một trong những chỉ huy cũ của KGB (Ủy ban An ninh Quốc gia), ông Vladimir Rubanov nói: “Các phương pháp cổ xưa như vậy không thích hợp với thực tiễn hiện nay”. Thành viên Hội đồng Xã hội, Bộ Quốc phòng, biên tập viên Tạp chí Quốc phòng, ông Igor Korotchenko cũng có cùng quan điểm.

Khi trao đổi với Izvestia, ông này bày tỏ nghi ngờ: “Khó mà tin được là cô ta gõ ma níp để truyền tin. Bây giờ người ta sử dụng công nghệ liên lạc vệ tinh tức thời – bản tin mật được nén thành xung, xung này được bắn lên vệ tinh, sau đó được truyền về Trung tâm. Điện trả lời cũng được truyền đi như vậy”.

Korotchenko giải thích, công nghệ như vậy làm cho việc chặn thu của trinh sát vô tuyến đối phương là không thể thực hiện được. Chuyên gia này nói thêm: “Việc chặn thu và xác định địa chỉ máy thu – đấy là cách như trong phim về Stirlitz (*) và Gestapo, khi ôtô chở máy chặn thu đi vòng vèo qua các phố”.

"Điệp viên đóng hộp"

Cựu giám đốc xí nghiệp bảo vệ Atoll Sergei Sokolov cho rằng thất bại của điệp viên bất hợp pháp chỉ có thể do 2 nguyên nhân.

Ông này nhấn mạnh với báo Izvestia: “Nếu điệp viên bất hợp pháp bị phát hiện, thì hoặc là anh ta tự làm lộ mình, hoặc bị phản bội. Và còn điều này, khi phát hiện ra nhóm điệp viên bất hợp pháp trên lãnh thổ của mình, các cơ quan tình báo phản gián thường cố gắng không làm ầm ĩ, ngược lại, họ cố không gây ra sự chú ý và tuyển mộ những gián điệp đã bị lộ hoạt động cho mình”.

Còn nếu các cơ quan tình báo phản gián lại chia sẻ thông tin với các phương tịên thông tin đại chúng, cung cấp hàng loạt tiểu tiết, kể cả tên những kẻ bị bắt, điều đó chỉ có thể là chúng ta đang biết đến một chiến dịch tuyên truyền rộng rãi, chứ lợi ích thu được từ việc tuyển mộ lại những điệp viên bất hợp pháp tiềm tàng này là không đáng kể so với hiệu quả của một vụ bê bối gián điệp. Chắc là đôi vợ chồng A. bị bắt ở ở Marburg thuộc loại các điệp viên này.

Một nguồn tin trong giới tình báo đối ngoại nhận định với Izvestia: “Ngoài các tổ điệp báo bất hợp pháp đang hoạt động, ở châu Âu, chúng ta còn có các “điệp viên đã đóng hộp”. Theo người tiếp chuyện báo Izvestia không muốn xưng danh, những người này đã hoạt động từ thời Liên Xô, vẫn duy trì liên lạc với cơ quan tình báo Nga, nhưng do tuổi cao đã không can dự đến công việc nữa và được sử dụng như những “hộp thư”.

Nguồn tin của chúng tôi nhấn mạnh: “Đây không còn là vấn đề còn hoạt động tình báo nữa. Một điệp viên tốt qua thử thách trở thành như thành viên trong gia đình, không thể bỏ rơi người đó được. Người ta đã có giấy tờ cư trú hợp pháp, đã nghỉ hưu, có gia đình nhưng dẫu sao đôi khi họ vẫn đưa và nhận tin. “Hộp thư” nghĩa là như thế đó. Chúng ta không bỏ rơi họ”.

Gần như chắc chắn, các “điệp viên đóng hộp” như vậy bị cơ quan phản gián các nước tương ứng giám sát chặt chẽ nhưng kín đáo. Vậy thì tại sao phía Đức bây giờ lại quyết định gây ra vụ bê bối gián điệp này, công khai phanh phui các điệp viên xem ra chả gây hại gì.

Nhà chính trị học Đức Alexander Rahr giả định: “Có thể, việc này liên quan đến tương lai trở lại cương vị Tổng thống Nga của Vladimir Putin”. Ông này nói thêm: “Tuy nhiên, bất kể những người tổ chức rò rỉ tin cho các phương tiện thông tin đại chúng theo đuổi những mục đích gì đi nữa, rõ ràng là cho đến nay chưa có được một vụ bê bối đúng nghĩa từ câu chuyện này. Chưa có chính khách Đức nào sử dụng nguy cơ hoạt động gián điệp Nga, ngay các cơ quan tình báo phản gián Đức cũng chưa đưa ra bình luận chính thức nào”.

Ông Igor Korotchenko nhắc nhở, dẫu sao thất bại của tổ điệp báo, dù là đã “đóng hộp” vẫn là đòn đánh tác chiến và đòn đánh nghiêm trọng vào uy tín của các cơ quan tình báo phản gián. Ông này xác nhận: “Lưới điệp báo tiềm tàng từ chối hợp tác, còn những kẻ đã chấp nhận hợp tác, thường lặn xuống và hạn chế hoạt động tối đa để không bị rơi vào tay phản gián”.

Chuyên gia này tin rằng SVR ngày nay phải tập trung tìm ra kẻ phản bội mà nếu không có hắn ta thì các cơ quan tình báo phản gián Đức khó mà có thể phát hiện ra dấu vết các điệp viên Nga bất hợp pháp.

(*) Stirlitz: Tên nhân vật chính trong phim truyền hình nhiều tập của Liên Xô “Mười bảy khoảng khắc của mùa Xuân” nói về chiến sĩ tình báo Xô Viết hoạt động trong hang ổ phát xít Đức đầu năm 1945.

Nguyễn Vũ (theo Izvestia)