Trung Quốc sẽ lựa chọn gì khi là cường quốc số 1 về kinh tế?

Mới đây, tạp chí “YaleGlobal Online” của Mỹ có đăng một bài viết với tiêu đề: Khi trở thành cường quốc số 1 về kinh tế, Trung Quốc sẽ đứng trước sự lựa chọn nào?

Bài viết cho rằng, Trung Quốc sẽ nhanh chóng vượt qua Mỹ trở thành nền kinh tế lớn nhất toàn cầu. Tuy nhiên, xếp hạng về tổng khối lượng kinh tế không có mối liên hệ tất nhiên với quyền lực và tầm ảnh hưởng. Điều quan trọng hơn là cường quốc này sẽ sử dụng sức mạnh quốc gia của mình như thế nào.

Khi các chuyên gia thảo luận về việc Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới, họ luôn luôn ngầm cho rằng, sự trỗi dậy nhanh chóng của quốc gia mới nổi này sẽ làm lung lay hệ thống quốc tế, thậm chí còn dẫn tới xung đột. Thực lực kinh tế có thể chuyển hóa thành sức mạnh quân sự và tầm ảnh hưởng chính trị, nhưng nhìn xét theo khía cạnh lịch sử, con đường này không chỉ dẫn tới một điểm đến.

Năm 1913 (một năm trước khi Đại chiến thế giới I xảy ra) nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ. Xếp các vị trí tiếp theo là nước Đức, Anh, Nga, còn có cả Trung Quốc. Điều này không có gì kỳ lạ, Trung Quốc khi đó cũng giống như bây giờ, có dân số khổng lồ, nhiều người, sản xuất sẽ nhiều hơn, nhưng nền chính trị yếu kém, trong nước liên tục xảy ra chính biến còn bên ngoài cũng bị các chủ nghĩa đế quốc đe dọa.

Đương nhiên, thế giới hiện nay đã không còn giống thế kỷ trước, nhưng cục diện năm 1913 vẫn mang ý nghĩa. Trước hết, quy mô kinh tế không đồng nghĩa với tầm ảnh hưởng chính trị. Khi đó Mỹ là cường quốc kinh tế lớn nhất, nhưng lại không hề có chút ảnh hưởng nào với châu Âu lớn mạnh. Thứ hai, kinh tế lớn chưa chắc giúp quân sự mạnh. Sức mạnh quân sự khi đó của Mỹ tương đối yếu, trái lại Đức, Nhật Bản lại sở hữu một hải lục quân với quy mô to lớn. Thứ ba, nền kinh tế hàng đầu mới xuất hiện không có nghĩa là chắc chắn sẽ có tranh chấp quốc tế. Đến năm 1913, Mỹ lãnh đạo tây bán cầu, Anh lại tiếp nhận hiện thực đó là ảnh hưởng toàn cầu bị suy yếu. Cuối cùng, xung đột xảy ra chưa chắc là do các nước mới nổi có khuynh hướng xâm lược.

Nói một cách đơn giản, việc các cường quốc đưa ra lựa chọn gì quan trọng hơn rất nhiều so với việc xếp hạng kinh tế của mình. Sau khi trở thành nền kinh tế số 1 thế giới, Trung Quốc có thể lựa chọn, nước này có quyền coi thường lợi ích nước khác, mở rộng thế lực của mình; Hoặc cũng có thể tiếp tục tăng cường xây dựng kinh tế tạo ra một cuộc sống sung túc hơn cho người dân. Hoặc để Mỹ tiếp tục đảm nhiệm trọng trách lãnh đạo thế giới; Hoặc nước này có thể hợp tác với các cường quốc khác đối phó với những thách thức hệ thống quốc tế;

Mỹ cũng có lựa chọn của mình. Nước này có thể coi việc tụt hạng là điềm báo cho thấy sự suy thoái và rút lui khỏi vị trí lãnh đạo quốc tế, cũng có thể lựa chọn việc thiết lập lại các trụ cột sức mạnh quốc gia vốn bị coi nhẹ như tài chính, khoa học giáo dục…, hoặc nước này vẫn có thể cho rằng, Trung Quốc chắc chắn trở thành đối thủ của Mỹ, và hoạch định chính sách, từ đó dẫn tới vòng tuần hoàn ác tính nguy hiểm. Đối với mỗi một quốc gia, không lựa chọn đối với tương lai cũng là một lựa chọn.

Theo CE
Tin dịch/vitinfo