Những ngày qua cộng đồng mạng xôn xao v́ đoạn clip "Em đă quên" của Thủy Tiên. Cô ca sĩ này cùng ekip đă dùng pḥng trưng bày các bức tượng chiến tích chiến tranh của Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM để tŕnh diễn.
Phản văn hóa hay yếu văn hóa?
Gần như ngay lập tức, clip của Thủy Tiên nhận được hàng trăm b́nh luận chỉ trích gay gắt về những ǵ cô thể hiện trong video ca nhạc của ḿnh. Nếu nói rằng gần đây dư luận đă cởi mở hơn với vấn đề chấp nhận nghệ sĩ được hở hang, gợi cảm khi xuất hiện th́ với clip của Thủy Tiên, mọi thứ cần được nh́n nhận cẩn thận. Đặc biệt là khi Thủy Tiên hở hang uốn éo giữa một bên là bức tượng thể hiện t́nh dân quân, một bên là bức thể hiện sự đoàn kết đấu tranh, th́ đă vượt quá xa những giới hạn về văn hóa.
Có lẽ, ekip làm clip này cho Thủy Tiên muốn tạo ra một hiệu ứng mang tính tương phản giữa cái cũ với cái mới, giữa cái truyền thống và hiện đại, giữa giá trị tôn nghiêm với chuyện đời sống riêng tư của cá nhân, để tạo sức hút về phía công chúng. Nhưng kết quả lại không như dự tính, bởi cả Thủy Tiên và ekip của ḿnh đă không phân biệt cái ǵ mang giá trị truyền thống cần phải tôn trọng tuyệt đối và cái ǵ là sự giải trí đơn thuần. Anh Việt Cường - một lập tŕnh viên nhận xét: “Nếu nói đây là hiện tượng phản văn hóa th́ chưa chính xác. Bởi phản văn hóa là việc đi ngược lại những chuẩn mực văn hóa đă được xă hội công nhận. Và đó là 1 việc làm ư thức. Nhưng tôi thấy clip của Thủy Tiên được quay rất hồn nhiên, giống như không hề biết đó là một sự “phạm húy” với những giá trị truyền thống. Cái này có thể do cả ekip thực hiện và ca sĩ Thủy Tiên thiếu đi cái văn hóa cần thiết để nhận thức điều đó.”
Có thể nói, vấn đề yếu văn hóa nền của những người làm nghệ thuật tự gắn cho ḿnh những cái mác độc đáo, cá tính và tươi trẻ đang để lại cho khán giả những sản phẩm rất khó chấp nhận. Theo b́nh luận của những người xem qua clip của Thủy Tiên, th́ đó là một sự “nhai lại” sản phẩm của những ngôi sao đ́nh đám trên thế giới như Lady Gaga hay Britney Spears. Và đáng tiếc trong khi du nhập và chế biến ư tưởng của những ca sĩ đó, ekip của Thủy Tiên đă quên mất sự khác biệt về văn hóa Á-Âu. Điều này được nh́n thấy nhan nhản trong hầu hết những clip ca nhạc gần đây của các ca sĩ trẻ. Nếu không bắt chước châu Âu, Mỹ th́ lại quay về bắt chước Hàn Quốc và Nhật Bản.
Cảnh quay gây nhiều tranh căi trong clip của Thủy Tiên
Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây là làm sao Thủy Tiên và ekip của ḿnh có thể lọt được vào một bảo tàng vốn được biết là khó tính để quay và dựng nên một clip ca nhạc như vậy? Một nghệ sĩ điêu khắc giấu tên nhận xét: "Ở bảo tàng Mỹ thuật người ta quy định không được chụp h́nh với đèn flash v́ nguồn sáng đó có thể làm ảnh hưởng đến tác phẩm trưng bày. Vậy mà trong clip của Thủy Tiên, tôi thấy đèn công suất lớn rọi rất mạnh. Có thể Thủy Tiên và ekip của cô giàu có về tiền bạc nhưng lại cạn ư tưởng nên mới muốn làm khác người. Tôi không nghĩ rằng ekip của Thủy Tiên lường được hiệu ứng ngược này từ phía dư luận, bởi nếu đủ tỉnh táo và khôn ngoan th́ đă không làm như thế".
Vpop những năm gần đây chứng kiến nhiều “thảm họa” mà phần lớn đều đến từ sự yếu kém về mặt nhận thức của người thực hiện. Trong cái giới hạn mong manh của sự “b́nh thường” và “bất thường” là những cám dỗ về cái gọi là độc đáo, ấn tượng mà nhiều nghệ sĩ trẻ ngày càng ngộ nhận nhiều hơn. Cùng với sự hỗ trợ từ phía những người biến công việc ǵn giữ văn hóa thành công việc kinh doanh văn hóa, những hiện tượng như clip của ca sĩ Thủy Tiên mới chỉ là bắt đầu mà thôi.
Đại diện Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM và các nghệ sĩ nói ǵ?
Ông Châu Phước Hiệp (Phó giám đốc Bảo tàng Mỹ Thuật TPHCM): Chúng tôi làm kỹ lắm!
Đúng rồi! Có! Cô ấy có đến đây quay. Chúng tôi vẫn làm các dịch vụ đó mà! Chúng tôi chỉ cho người ta quay các phông sau chứ không cho quay các tác phẩm v́ sợ ảnh hưởng đến chất lượng của tác phẩm. Chúng tôi chỉ cho quay các kiến trúc này nọ hay quay ngoài sân thôi chứ không cho quay tác phẩm. Bên này chúng tôi làm kỹ lắm!
Lần quay đó bên tôi có giám sát, có cán bộ trực giám sát đầy đủ. C̣n chuyện phản cảm ǵ đó th́ chúng tôi phải xem lại cái clip đó bởi sau khi quay người ta tung ra ngoài th́ tôi cũng chưa biết. Lần đó họ cũng quay nhiều cái bên ngoài rồi bên trong. Tôi phải xem dư luận người ta đánh giá ra sao, để tôi nh́n cụ thể thực tế rồi phải họp ban giám đốc th́ mới có thể trả lời được.
Bone Hồ (đạo diễn clip Em đă quên): Tôi không có quyền tiết lộ thông tin
Tôi không có quyền tiết lộ bất kỳ điều ǵ v́ theo hợp đồng, từ ư tưởng đến những thông tin liên quan đến video clip này thuộc về phía Thủy Tiên nên không thể trả lời ǵ về phản ứng của dư luận.
Ca sĩ Ánh Tuyết: Tôi trách đạo diễn!
Ǵ kỳ vậy!? Tôi nghĩ trước hết phải do cái nh́n của đạo diễn. Ngay cả hát ca khúc ngợi ca về người mẹ, người chiến sĩ th́ ca sĩ cũng nên xem giai điệu, ca từ, nội dung như thế nào và chuyện ca sĩ ăn mặc, nhảy nhót ra sao th́ tùy thuộc vào suy nghĩ, hiểu biết của từng ca sĩ. C̣n đây là ca khúc nhạc trẻ do chính cô sáng tác được quay video clip th́ phải xem lại vấn đề đạo diễn. Tôi không trách ǵ về cô đó mà tôi trách đạo diễn. Đạo diễn là người chọn cảnh mà. Đạo diễn toàn quyền quyết định th́ phải có suy nghĩ của ḿnh chứ sao lại chọn cảnh như vậy được. Khi một cái clip bị cho là phản cảm th́ lỗi ở người đạo diễn là trước tiên. Nếu đây là cái clip để cô ấy gây sốc th́ khác nhưng ở đây anh là đạo diễn mà làm thế th́ người ta sẽ phải đánh giá về tŕnh độ, về khả năng nh́n nhận của anh.
Ca sĩ Mỹ Lệ: Tôi nghĩ lỗi ở Ban quản lư Bảo tàng Mỹ Thuật TPHCM
Nói thẳng ra thế này, thường khi quay clip th́ đạo diễn và ca sĩ sẽ đi chọn cảnh để xem cảnh nào đẹp th́ quay. Xưa nay tôi không quay cái clip nào ưỡn ẹo hay sexy nhưng biết đâu mai mốt ḿnh cũng quay th́ sao. Nhưng khi quay tôi sẽ chọn bối cảnh sao cho phù hợp, chắc chắn tôi sẽ nh́n xem xung quanh. Ví dụ như khi quay ca khúc về người mẹ nhưng khi tới bối cảnh th́ thấy hai người đang lơa lồ hay đang hôn nhau hay kiểu ǵ sốc chẳng hạn th́ không nên. Tốt nhất khi quay hay làm một điều ǵ cũng nên cẩn thận.
Tất nhiên đă giao cho người ta chọn cảnh rồi th́ ḿnh vẫn phải đi xem cái bối cảnh có phù hợp với bài hát hay không. Với góc độ của một ca sĩ, tôi nghĩ Thủy Tiên cũng không có ư ǵ nhưng không để ư, làm không kỹ. Tôi nghĩ không nên quy kết, quy chụp một người không có văn hóa nền. Thủy Tiên là một trong số không nhiều ca sĩ kiêm nhạc sĩ, tôi nghĩ tư duy về âm nhạc, phông văn hóa cô ấy có. Có thể chỉ v́ cô ấy vô t́nh thôi. Tôi nghĩ ca sĩ Thủy Tiên cũng không có ư định dèm pha hay thiếu tôn trọng ǵ ở những nơi như thế. Cái quan trọng là người cho thuê bảo tàng. Tôi đi quay nhiều lúc đâu phải dễ, người ta không cho quay th́ ḿnh cũng không thể quay được. Bảo tàng phải có người có trách nhiệm chứ. Thấy không được th́ người ta phải cấm, không cho phép. Lẽ ra ở nơi như thế th́ người ta phải hỏi quay cái ǵ, nội dung ca khúc ra sao. Nếu quay để ngợi ca truyền thống th́ cho quay c̣n những chuyện yêu đương hay cái ǵ khác th́ thôi. Ban quản lư bảo tàng đă không quản lư chặt.
Theo Kenh14
Thủy Tiên uốn éo quay clip trong bảo tàng: Phản cảm!
