Thuê bao nước: "Đề xuất" móc túi dân?

Đề xuất mới: Ngoài số tiền phải trả cho số mét khối nước thực tế sử dụng, mỗi hộ sử dụng nước sẽ phải trả thêm từ 15.000 đến 20.000 đồng/tháng. Có một sự nhập nhằng giữa kinh doanh và chính sách xã hội.

Ông Nguyễn Tôn, Chủ tịch Hiệp hội Cấp thoát nước Việt Nam, cho biết hiệp hội vừa mới có đề xuất gửi ba bộ: Xây dựng, Tài chính, NN&PTNT về việc thu tiền thuê bao đối với các hộ sử dụng nước sạch. Theo đề xuất này, ngoài tiền sử dụng nước (dùng bao nhiêu trả bấy nhiêu), hằng tháng mỗi hộ sẽ phải nộp thêm tiền thuê bao đồng hồ với mức dự kiến từ 15.000 đến 20.000 đồng.

Đề xuất vậy vì thương hộ nghèo bị thiệt?

Chủ tịch Hiệp hội Cấp thoát nước Việt Nam Nguyễn Tôn lý giải: “Tại Nghị định 117/2007, Chính phủ quy định mức thu tối thiểu đối với một hộ dân là 4 m3 nước/tháng. Hộ nào sử dụng không hết mức này cũng vẫn phải nộp. Quy định này có mặt tốt là thu dần chi phí đầu nối để bảo trì sửa chữa đồng hồ, ống dẫn nước cho các hộ sử dụng nước nhưng lại có mặt bất lợi về mối quan hệ khách hàng. Hầu hết khách hàng không đồng tình với quy định này”.


Nếu đề xuất này được chấp nhận, các hộ nghèo sử dụng nước sẽ phải trả thêm một khoản phí hằng tháng

Cũng theo ông Tôn, những hộ sử dụng nước sạch dưới 4 m3 nước/tháng là những hộ nghèo. Họ phải tiết kiệm giảm mọi chi phí tiêu dùng để có thể giảm được. Vì vậy, đồng hồ báo số lượng nước dùng chưa đến 4 m3 mà ép họ phải trả số tiền 4 m3 là điều bất hợp lý. “Chính vì vậy, nhiều khách hàng đã phản ứng: “Chúng tôi đã nghèo, phải tiết kiệm mà nhà nước không cho tiết kiệm trong khi nhà nước vẫn kêu gọi người dân tiết kiệm”. Đây là chất vấn mà ngành nước không thể giải thích được” - ông Tôn cho hay.

Cứ dùng nước là phải đóng tiền thuê bao

Với lý luận để giảm bớt phiền hà cho người tiêu dùng, Hiệp hội Cấp thoát nước đề nghị bỏ quy định mức thu tối thiểu 4 m3/tháng hiện nay, thay vào đó là thu phí thuê bao đầu nối như ngành bưu điện đã làm. Như vậy, mọi hộ dùng nước đều nộp tiền thuê bao đầu nối. Không kể hộ giàu hay hộ nghèo, đã lắp đồng hồ, có nước đến hộ sử dụng thì người sử dụng phải đóng tiền thuê bao với mức dự kiến 15.000-20.000 đồng/tháng. Có khoản tiền này, doanh nghiệp phải có trách nhiệm thay đồng hồ khi bị hỏng, thay đường ống dẫn nước nếu bị nứt, vỡ… Riêng đồng hồ nước chỉ sử dụng tối đa 5-6 năm.

“Trên thực tế, trong quá trình sử dụng nước có rất nhiều phát sinh xảy ra như đồng hồ có thể trục trặc thường xuyên hay đường ống từ đầu nguồn dẫn vào đồng hồ bị nứt, vỡ… Hiện đã có một số công ty cấp nước tại một số tỉnh như Sơn La, Yên Bái đã thí điểm thực hiện phương pháp thuê bao đầu nối” - ông Tôn cho biết.

Lập luận đầy mâu thuẫn

Không đồng tình, ông Nguyễn Xuân Lai, Tổng Thư ký Hội Nước sạch và môi trường Việt Nam, cho rằng lý giải của Hiệp hội Cấp thoát nước có phần mâu thuẫn. Bởi lẽ phần lớn những hộ nghèo ở nông thôn không sử dụng hết 4 m3/tháng nhưng nếu họ phải đóng cả tiền thuê bao và tiền sử dụng nước thì sẽ càng tốn tiền thêm chứ không phải là giúp họ đỡ bị thiệt như lý lẽ của Hiệp hội Cấp thoát nước đưa ra.

Ông Lai nhẩm tính: Giả sử giá nước sạch ở khu vực nông thôn là 5.000 đồng/m3, một hộ dân sử dụng 3 m3/tháng sẽ phải trả 20.000 đồng (quy định mức thu tối thiểu là 4 m3/hộ/tháng), thiệt 5.000 đồng. Tuy nhiên, nếu đề xuất trên được chấp nhận thì một tháng hộ này sẽ phải trả 20.000 đồng thuê bao cộng với 15.000 đồng tiền sử dụng 3 m3, tổng cộng 35.000 đồng, cao hơn mức hiện hành 15.000 đồng.

Giá nước cần được tăng theo tỉ lệ lạm phát

Theo Hiệp hội Cấp thoát nước Việt Nam, giá nước hiện được bán ra chỉ bằng 50% giá thành. Để giá nước được tính đúng, tính đủ thì hằng năm giá nước phải được theo đúng tỉ lệ trượt giá của năm trước. Ví dụ như năm 2010, chỉ số tăng giá tiêu dùng là 11,75% thì giá nước năm 2011 sẽ phải tăng 11,75% so với năm 2010.

Không nên thu phí thuê bao

Để bù đắp chi phí sản xuất, có nguồn chi trả khi sửa chữa, thay đồng hồ, đường ống thì nên tăng giá nước phục vụ kinh doanh, thương mại, dịch vụ cao hơn gấp vài lần hiện nay chứ không nên thu phí thuê bao. Đơn cử như các tiệm rửa xe máy, ôtô dùng nước sạch rất lãng phí, vô tội vạ. Nếu chỉ vì có nguồn để chi cho sửa chữa, thay đồng hồ, đường ống mà đề xuất các hộ sử dụng phải trả thêm một khoản phí hằng tháng thì sẽ gây tác động không nhỏ đến chi tiêu của người dân, nhất là người nghèo.

(Theo Pháp Luật TP HCM)