Hé lộ nguyên nhân vụ máy bay tàng hình F35-C bị rơi ở Biển Đông

[Romano]

Mỹ vẫn chưa thông báo về lý do của những gì đã xảy ra, nhưng sẽ không ngạc nhiên khi phần mềm là nguyên nhân chính.
Chuỗi tai nạn của tiêm kích thế hệ thứ năm F-35

Trong những năm gần đây, máy bay chiến đấu đắt nhất hành tinh F-35 Lightning II đã dính 7 sự cố. Tháng 9/2018, trong khi huấn luyện thường xuyên, một chiếc F-35B của Thủy quân Lục chiến Mỹ đã bị rơi ở Nam Carolina, trên một hòn đảo hoang gần Grays Hill. Phi công đã nhảy dù và không bị thương nặng. Nguyên nhân sau đó được xác định là do ống dẫn nhiên liệu bị lỗi.Tháng 9/2019, một chiếc F-35A của Không quân Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã lao xuống biển trong một chuyến bay huấn luyện ban đêm, phi công thiệt mạng. Theo tạp chí Military Medicine, quân đội Nhật cho rằng vụ tai nạn là do mất phương hướng trong không gian, "tình huống mà phi công không thể cảm nhận chính xác vị trí, độ cao hoặc chuyển động của máy bay". Xác máy bay chưa từng được tìm thấy do độ sâu và sự phức tạp của đáy biển.
Tháng 5/2020, một chiếc F-35 của Không quân Mỹ đã gặp nạn khi hạ cánh tại Căn cứ Không quân Eglin (Florida), sau chuyến bay huấn luyện thường lệ vào ban đêm. Theo một cuộc điều tra của Không quân, tốc độ hạ cánh quá cao là nguyên nhân chính gây ra vụ rơi F-35A, mặc dù lỗi logic điều khiển chuyến bay, các vấn đề màn hình gắn trên mũ bảo hiểm, hệ thống oxy của máy bay và huấn luyện mô phỏng không hiệu quả đều là nguyên nhân dẫn đến sự cố. Tháng 10/2020, một máy bay F-35B của Thủy quân lục chiến đã bị rơi gần Cơ sở Hàng không Hải quân El Centro (California), sau một vụ va chạm trên không với một chiếc KC-130J.

Tháng 11/2021, một chiếc F-35B của Hải quân Hoàng gia Anh cất cánh và hạ cánh thẳng đứng (STOVL) đã đâm xuống Địa Trung Hải khi cất cánh từ HMS Queen Elizabeth. Vụ việc được cho là do tấm che mưa bị hút vào động cơ. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Anh chưa đưa ra tuyên bố chính thức về nguyên nhân máy bay rơi. Phải mất hai tuần để tìm xác máy bay F-35B của Anh và một tuần nữa để đưa nó lên.

Ngày 4/1/2022, phi công của chiếc F-35A của Hàn Quốc đã thực hiện "hạ cánh bằng bụng" khẩn cấp sau khi bộ phận hạ cánh bị trục trặc do các vấn đề kỹ thuật. Ban đầu có thông tin cho rằng động cơ bên trái của chiếc F-35 của Hàn Quốc đã bị một con chim chui vào. Tuy nhiên, một cuộc điều tra chi tiết về các trục trặc trong hệ thống điện tử hàng không và thiết bị hạ cánh của máy bay vẫn đang được tiến hành. Sự cố ngày 24/1/2022 là vụ rơi máy bay F-35 thứ hai cho trong năm nay.

F-35C bị rơi ở Biển Đông

Hạm đội 7 của Mỹ đã xác nhận một chiếc F-35C bị rơi khỏi boong tàu sân bay USS Carl Vinson (CVN-70). Sự cố diễn ra khi hai Nhóm tấn công tàu sân bay, do Carl Vinson và USS Abraham Lincoln dẫn đầu, với hơn 14.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ, đang tiến hành các cuộc tập trận ở Biển Đông. Trong vụ việc này, tổng cộng 7 quân nhân đã bị thương, trong đó có 3 người cần được chăm sóc y tế đặc biệt, đã được không vận nhanh chóng về Malina (Philippines). Hải quân Mỹ đang xem xét mọi phương án để nhanh chóng trục vớt chiếc F-35C.

Trong số 11 hàng không mẫu hạm của Hải quân Mỹ, Carl Vinson là chiếc đầu tiên triển khai F-35C sau khi rời San Diego vào tháng 8/2021. F-35C là biến thể cuối cùng trong số ba biến thể (A, B, C) được đưa vào hoạt động, chỉ bắt đầu hoạt động từ năm 2019. Được phát triển từ phiên bản F-35, tiêm kích hạm F-35C của Mỹ được tối ưu cho hoạt động trên tàu sân bay, bao gồm kích thước lưu kho (có thể gập cánh), khả năng chịu nặng của càng đáp khi hạ cánh ở tốc độ cao, cất cánh với gia tốc cực lớn (sử dụng bánh kép) và khả năng tiếp vận vũ khí trên boong tàu chật chội.Ngoài ra, phía đuôi máy bay còn có một cáp hãm đà để hạ cánh, có cánh lớn hơn, trọng tải lớn hơn một chút và phạm vi hoạt động dài hơn một chút. Đổi lại, tiêm kích hạm F-35C có khả năng chịu lực gia tốc trọng trường kém hơn so với các phiên bản khác của nó, bao gồm phiên bản F-35A thông thường và F-35B với khả năng cất - hạ cánh trên đường băng ngắn. Đây cũng là điểm yếu khá lớn của loại tiêm kích này, ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng cơ động của máy bay ở tốc độ cao, đặc biệt là trong những pha không chiến tầm gần.

Vụ tai nạn mới này là vụ đầu tiên xảy ra với một chiếc F-35C, biến thể của máy bay chiến đấu tàng hình một động cơ của Hải quân Mỹ. Nhiều khả năng sẽ bắt đầu diễn ra một cuộc chạy đua để trục vớt một trong những chiếc chiến đấu cơ đắt đỏ nhất thế giới này. Washington cực kỳ lo ngại F-35C bị rơi ở Biển Đông lọt vào tay Nga hay Trung Quốc, từ đó bí mật chiến đấu cơ tàng hình Mỹ sẽ bị khai thác. Theo CNN, đây là một hoạt động phức tạp, các tàu cứu hộ đặc biệt của Hải quân Mỹ sẽ mất từ ​​5 - 10 ngày để tới nơi máy bay gặp nạn.

Việc tìm kiếm và nâng cấp một máy bay chiến đấu tàng hình trị giá 100 triệu USD có thể mất thêm 4 tháng nữa. Khi được hỏi liệu Mỹ có thể đơn giản phá hủy đống đổ nát bằng ngư lôi hoặc chất nổ hay không, các nhà phân tích cho biết điều này khó có thể xảy ra.

Trang topcor.ru dẫn tin ngày 26/1 của Bloomberg, trích dẫn từ báo cáo thường niên của báo địa phương, theo đó, trong quá trình thử nghiệm phần mềm cải tiến của Block 4, giới chức Mỹ đã phát hiện ra nhiều khiếm khuyết. Chúng ảnh hưởng đến các hệ thống quan trọng nhất: lựa chọn mục tiêu, sử dụng vũ khí, thông tin liên lạc, dẫn đường và an ninh mạng. Và tất cả những điều này liên quan đến dự án trị giá 14 tỷ USD của Lầu Năm Góc. Tệ nhất là “phần mềm chưa được kiểm tra đầy đủ”, đã bắt đầu được cài đặt trên các máy bay được triển khai.

Năm 2020, F-35 bắt đầu cập nhật phần mềm lên phiên bản Block 4. Người ta muốn loại bỏ các khiếm khuyết đã xác định trước đó trong quá trình hiện đại hóa và máy bay có thể mở rộng phạm vi hoạt động. Các phương tiện truyền thông cho rằng sau đó F-35 sẽ trở thành tàu phương tiện mang bom nhiệt hạch dẫn đường B61-12...

Được biết, phần mềm cho F-35 được phát triển và cập nhật theo từng khối. Block 1A và Block 1B đã có thể bắt đầu huấn luyện bay sơ cấp; Block 2B dành cho các máy bay của thủy quân lục chiến, Block 3i - cho không quân. Các vấn đề chỉ bắt đầu phát sinh với Block 2B và Block 3i. Theo thống kê, Block 2B cứ 8 giờ lại gặp sự cố một lần và Block 3i cứ 15 giờ lại gặp sự cố một lần. Năm 2016, tại Căn cứ Không quân Hill (Utah), chỉ 1 trong số 6 chiếc F-35 có thể cất cánh khi báo động.

5 chiếc F-35 còn lại bị lỗi phần mềm và một số thiết bị trên máy bay không hoạt động. Khi giới chức Mỹ báo cáo về tình trạng sẵn sàng chiến đấu của phi đội máy bay F-35 khổng lồ của họ, họ đã giấu nhẹm. Trên thực tế, bản thân họ cũng không biết có bao nhiêu máy bay chiến đấu này sẽ có thể cất cánh khi cần thiết, bởi vì chu trình vô tận của việc xác định, giải quyết và phát hiên ra các vấn đề mới không dừng lại.Người Mỹ vẫn chưa thông báo về lý do của những gì đã xảy ra, nhưng sẽ không ngạc nhiên khi phát hiện ra phần mềm là nguyên nhân. Mặc dù có nhiều suy đoán liên quan đến nguyên nhân gốc rễ của vụ việc và nó diễn ra như thế nào, nhưng cho đến nay, vẫn chưa có tuyên bố chính thức nào được đưa ra./.