Lý do Thổ Nhĩ Kỳ mở chiến dịch quân sự ở Iraq

[sunshine1104]

Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định chỉ "thực hiện chiến dịch chống khủng bố" để bảo vệ biên giới và không có ý định xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ Iraq.

"Tại sao phía Iraq không lo ngại về những tên khủng bố thuộc đảng Công nhân người Kurd (PKK) trên lãnh thổ của họ? Chúng tôi không xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Iraq, đó không phải ý định của chúng tôi. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chiến đấu chống khủng bố để bảo vệ an ninh biên giới và an toàn cho cư dân", Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho biết trong cuộc họp báo tại thủ đô Ankara hôm qua.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trước đó cũng khẳng định nước này sẽ chiến đấu chống lực lượng PKK "cho đến khi chủ nghĩa khủng bố không còn là mối đe dọa với đất nước, khu vực và nhân loại".

Mục tiêu bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tập kích trong hình ảnh công bố hôm 18/4. Ảnh: Reuters.

Phát biểu được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao Iraq triệu Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ Ali Riza Guney để gửi công hàm phản đối và yêu cầu quốc gia láng giềng "chấm dứt hành động gây hấn và xâm phạm không thể chấp nhận được". Giới chức Iraq trước đó cũng cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ xâm phạm chủ quyền.

"Chính phủ Iraq phản đối và lên án chiến dịch quân sự do Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành ở khu vực Matina, Al-Zab, Afashin và Basian ở miền bắc đất nước. Chúng tôi coi đây là hành động xâm phạm chủ quyền, vi phạm luật pháp và các thỏa thuận quốc tế, cũng như xâm hại đến nguyên tắc xây dựng môi trường tốt đẹp để bảo đảm hợp tác an ninh giữa hai nước", Bộ Ngoại giao Iraq ra thông cáo cho biết hôm 19/4.

Thổ Nhĩ Kỳ hôm 18/4 phát động chiến dịch mang tên "Gọng kìm móng vuốt" nhằm vào các tay súng PKK ở miền bắc Iraq. Trong chiến dịch, Ankara đã triển khai biệt kích tấn công trên mặt đất, đồng thời tiến hành không kích diện rộng với sự tham gia của nhiều tiêm kích, trực thăng và máy bay không người lái (UAV).

Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố phá hủy nhiều công sự, đường hầm và kho đạn, cũng như các sở chỉ huy của nhóm vũ trang thuộc PKK ở các địa điểm phía bắc Iraq, trước khi lực lượng mặt đất tiến vào nước láng giềng. Chưa rõ bao nhiêu binh sĩ và khí tài Thổ Nhĩ Kỳ tham gia vào chiến dịch.

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar khẳng định nước này chỉ nhắm mục tiêu vào những tay súng bị coi là khủng bố.

Khu vực người Kurd sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ và các nước láng giềng (màu cam đậm). Đồ họa: BBC.
Khu vực người Kurd sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ và các nước láng giềng (màu cam đậm). Đồ họa: BBC.

Đây không phải chiến dịch quân sự đầu tiên được Thổ Nhĩ Kỳ phát động ở Iraq. Năm 2020, nước này mở chiến dịch "Vuốt Hổ" và "Vuốt Đại bàng" ở khu vực biên giới phía bắc Iraq. Baghdad khi đó phản đối Ankara xâm phạm không phận, triệu đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ để phản đối và hủy một cuộc gặp cấp bộ trưởng vào tháng 8/2020.

PKK là tổ chức chính trị và phong trào vũ trang của người Kurd nhằm đòi độc lập. Giao tranh giữa PKK và Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu từ năm 1984, khiến hơn 40.000 người thiệt mạng. Thổ Nhĩ Kỳ đã mở nhiều chiến dịch quân sự nhằm vào PKK ở miền bắc Iraq, vốn là nơi nhóm này dùng để tiếp viện cho lực lượng nổi dậy ở miền đông Thổ Nhĩ Kỳ.

Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu coi PKK là tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, một nhóm vũ trang người Kurd khác là Lực lượng Syria Dân chủ (SDF) lại được Mỹ cùng phương Tây coi là đồng minh quan trọng trong chiến dịch chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria và Iraq.