Số phận quy định cấm mua nhà, ô tô bằng tiền mặt

Những quy định như giao dịch bất động sản, máy bay, tàu thủy, ô tô không được dùng tiền mặ đã được bãi bỏ.

Sau nhiều tranh cãi, Ngân hàng Nhà nước vừa đưa ra dự thảo nghị định mới nhất về thanh toán không dùng tiền mặt để lấy ý kiến trước khi trình lên Chính phủ.

Theo đó, những quy định như giao dịch bất động sản, máy bay, tàu thủy, ô tô không được dùng tiền mặt (được đưa ra trong dự thảo trước đây) đã được bãi bỏ. Dự thảo mới chỉ yêu cầu tổ chức, cá nhân không thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch chứng khoán trên Sở Giao dịch chứng khoán.

Đối với giao dịch tài chính của doanh nghiệp, dự thảo yêu cầu trong các giao dịch góp vốn và mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp các doanh nghiệp không thanh toán bằng tiền mặt. Đặc biệt, các doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng sẽ không được sử dụng tiền mặt khi vay và cho vay lẫn nhau.

Một quy định khác trong dự thảo cũ gây nhiều tranh cãi là cho phép các ngân hàng được quyền ấn định mức phí dịch vụ tiền mặt (mức phí hiện hành là 0%-0,05% trên số tiền mặt được giao dịch) cũng không được đề cập tại dự thảo mới.

Theo dự thảo mới, Ngân hàng Nhà nước sẽ ấn định mức phí dịch vụ tiền mặt đối với khách hàng của mình, và quy định cơ chế xác định phí dịch vụ tiền mặt của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Trong khi đó, các đối tượng không sử dụng ngân sách nhà nước đang chiếm tỉ trọng lớn và ngày càng phát triển mạnh.

Thói quen sử dụng tiền mặt trong các giao dịch có giá trị lớn của các đối tượng này đang gây khó khăn trong việc giảm gánh nặng trong các máy ATM, phòng, chống tham nhũng, trốn thuế, rửa tiền, tiền giả.

1/2013, dự thảo nghị định thanh toán bằng tiền mặt ra lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Tuy nhiên, dự thảo đã nhận được những ý kiến trái chiều, nhiều người lo ngại tính khả thi của nó.

Theo các báo cáo từ phía ngân hàng thì tỷ lệ sử dụng tiền mặt trong dân vẫn còn khá cao. Năm 2001, tỷ lệ tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán là 23,4%.

Những năm sau đó, tỷ lệ này có giảm 1%-2% nhưng lại chững lại trong những năm gần đây. Năm 2008, tỉ lệ tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán là 14,6%, năm 2009 là 14,01% nhưng năm 2010 lại tăng lên 14,2%.

Và dù cả nước có hơn 51 triệu thẻ ngân hàng, hơn 14.000 máy ATM và 94.000 thiết bị chấp nhận thanh toán qua thẻ nhưng các tài khoản ngân hàng này chủ yếu dùng để rút tiền mặt thay vì chi tiêu qua thẻ và các tiện ích của ngân hàng.

Hoàng Thanh (Tổng hợp)
BDV