Nỗi oan của cựu điệp viên CIA Brian Kelley

Cựu điệp viên CIA Brian Kelley vừa mới qua đời hôm 26/9 vừa qua, thọ 68 tuổi. Nhân sau cái chết của ông, báo chí Mỹ đã kể lại câu chuyện về nỗi oan bị ngưng chức, theo dõi và điều tra vì một vụ nghi án gián điệp trong Bộ Ngoại giao Mỹ. Điều thú vị là, trong quá trình điều tra, Brian Kelley đã tình cờ được giải oan đồng thời lại giúp FBI phát hiện ra một vụ trọng án mới.

Robert Hanssen (trái) - kẻ đã mật báo cho David Bloch về cuộc điều tra và cựu điệp viên CIA Brian Kelley.

Cựu điệp viên CIA Brian Kelley sinh tháng 1/1943 tại Waterbury, bang Connecticut, có bằng cử nhân Khoa học chính trị tại Trường St. Michael's College ở Colchester, bang Vermont, sau đó lấy bằng thạc sĩ Đông Á học tại Đại học bang Florida. Từ giữa thập niên 60 của thế kỷ trước, Kelley phục vụ trong Không quân Hoa Kỳ, làm việc trong Văn phòng Điều tra đặc biệt (OSI) suốt 20 năm. Đến năm 1984, ông gia nhập CIA, làm việc ở phòng công tác phản gián bí mật.

Tuy nhiên, làm việc tại CIA được vài năm thì Kelley bắt đầu gặp sự cố. Ông bỗng dưng thấy mình trở thành đối tượng điều tra vì những nghi vấn mà mình không hề biết. Bắt đầu từ thập niên 90, Kelley bị cả CIA lẫn FBI cáo buộc đã bí mật tuồn những thông tin mật cho Moskva suốt nhiều năm.

Trong quá trình bị điều tra, Kelley từng ta thán với báo chí rằng mình "dường như đang trở thành nhân vật trong bộ phim nổi tiếng “The Fugitive" do Harrison Ford đóng năm 1993 (kể về một người phải trốn chui trốn lủi vì bị nghi oan là thủ phạm giết người hàng loạt).

Theo David Wise, luật sư riêng của ông Kelley, oan án của ông Kelley bắt nguồn từ việc ông đóng vai trò chủ chốt trong vụ phá án gián điệp ở Bộ Ngoại giao. Tháng 4/1989, trong lúc thực hiện nhiệm vụ phân tích thông tin phản gián, Kelley đã khám phá ra một phương pháp mà tình báo Liên Xô thường hay sử dụng để giao tiếp với các điệp viên ngầm ở Mỹ. Khám phá này của Kelley đã dẫn đến việc lật tẩy Felix Bloch, quan chức Bộ Ngoại giao. Ngay lập tức, Bloch bị FBI điều tra vì nghi ngờ làm gián điệp cho Liên Xô (sau này là Nga).

Thật trớ trêu, ai đó đã bí mật báo cho Bloch biết về việc mình bị điều tra, theo dõi, khiến cho công tác điều tra gặp thất bại. FBI cả quyết rằng kẻ đã mật báo cho Bloch ắt hẳn phải là người bên trong CIA chứ không thể ở đâu khác. FBI đã không thể ngờ rằng thủ phạm lại chính là người ở ngay trong cơ quan mình.

Thế là, FBI và cả CIA đều tập trung hướng điều tra vào người bên trong CIA. Năm 1994, sau khi Aldrich Almes bị lật tẩy vì làm gián điệp cho Nga, FBI tiếp tục điều tra tìm kiếm một "điệp viên ngầm" thứ 2 đang còn bên trong CIA. "

Trong chốn hoang vu hỗn loạn của phản gián, việc ông ấy có công đắc lực trong việc phát hiện ra Bloch đã vô tình khiến ông ấy trở thành nghi can số 1 đã mật báo cho Bloch biết" - Wise trần tình.

Đó là vì Kelley là người đầu tiên phát hiện ra manh mối giúp lật tẩy Bloch nên FBI nghi ngờ rằng chính ông là người đã mật báo cho Bloch về cuộc điều tra. Từ đó, không chỉ Kelley bị điều tra, theo dõi mà cả người nhà của ông, gồm vợ ông, con gái ông, mẹ và chị gái, cả bạn bè, đồng nghiệp thân thiết của ông đều bị thẩm vấn và theo dõi suốt 24/24 giờ. Các nhà điều tra FBI còn đi xa hơn, tuyên truyền với mọi người rằng "Brian Kelley là một điệp viên của Nga".

Chưa hết, CIA còn tạm đình chỉ chức vụ của ông trong hơn một năm để điều tra. Ngày 18/4/1999, Kelley bị các đặc vụ FBI "quay" liên tục trong 4 tiếng đồng hồ, thậm chí bị "dọa" rằng nếu không khai nhận tội ông có thể bị án tử hình vì những thiệt hại gây ra quá lớn. Nhưng Kelley nhất quyết không nhận tội.

Cho rằng nếu chỉ dựa vào suy đoán và tra khảo thì không thể kết tội Kelley được, vì vậy vào năm 2000, các nhà điều tra FBI đã phải bỏ ra số tiền lên đến 7 triệu USD để mua một bộ hồ sơ mật của KGB trong đó có chứa các file ghi âm với hy vọng xác định giọng nói của Kelley nhằm buộc ông phải "tâm phục khẩu phục". Các đặc vụ FBI đã hăm hở bật máy chạy băng ghi âm và chờ nghe giọng nói của Kelley, nhưng rốt cuộc đã "bật ngửa" vì giọng nói trong băng ghi âm là của Robert Hanssen.

Thế là cuộc điều tra bất ngờ được chuyển hướng sang theo dõi Hanssen. Năm 2001, Hanssen bị bắt quả tang khi đang thực hiện một phi vụ giao tài liệu cho điệp viên Nga. Hanssen đã nhận tội để được miễn án tử hình và hiện đang thụ án tù chung thân tại nhà tù liên bang Supermax ở Florence, bang Colorado.

Sau khi vụ nghi án đã được sáng tỏ, "thủ phạm chính" đã bị xét xử, các nhân vật liên quan đều có số phận an bài. Ông Bloch, tuy không bị buộc tội, nhưng những nghi vấn gián điệp đã đủ khiến ông bị sa thải khỏi ngành ngoại giao, trở về làm dân thường với nghề bán rau cải và hiện nay làm nghề lái xe buýt ở bang Bắc Carolina.

Còn người bị án oan là Kelley thì đã được phục chức vào năm 2001, ngay sau khi Hanssen bị bắt. Không lâu sau khi được phục chức, Kelley đã được cả FBI và CIA xin lỗi. Năm 2007, một năm sau khi nghỉ hưu, ông được CIA trao tặng Huy chương Vì sự nghiệp tình báo lỗi lạc. Sau khi rời CIA, Kelley tham gia giảng dạy môn phản gián tại Học viện Chính trị thế giới ở Washington

( theo congannhanhdan )