- Trước đây, nhắc đến Quế Trân người ta thường nhắc đến NSND Thanh Ṭng với hàm ư là nhờ sự nâng đỡ, d́u dắt của ba mà Quế Trân mới có được bước đầu thành công trong nghề. Gần 10 năm sau ngày đoạt giải Trần Hữu Trang và tự lập trên bước đường nghệ thuật, Quế Trân đă nhận được giải thưởng danh giá: HTV Awards năm 2007 "Nghệ sỹ cải lương được yêu thích nhất" bằng chính nỗ lực của bản thân ḿnh.
Với vóc dáng mảnh mai, mái tóc dài đen nhánh và đôi má lúm đồng tiền cùng chất giọng đẹp và gương mặt sáng sân khấu, bây giờ cô đào trẻ xinh đẹp không chỉ nổi bật trên sâu khấu cải lương mà c̣n nổi bật với vai tṛ là một MC duyên dáng cho rất nhiều chương tŕnh sân khấu, ca nhạc, đại nhạc hội, truyền h́nh.
Theo nghiệp Tổ từ năm 8 tuổi
Là hậu duệ đời thứ 5 của đại gia đ́nh tuồng cổ Vĩnh Xuân - Bầu Tháng - Minh Tơ, ngay từ nhỏ, Quế Trân đă hấp thụ “máu nghề” từ cha: NSND Thanh Ṭng truyền lại. Từ lúc 8 tuổi, Quế Trân đă tham gia sinh hoạt tại Đoàn cải lương Đồng Ấu Bạch Long với vai diễn đầu tiên là Na Tra trong vở “Na Tra đại náo thủy cung”.
Được sự chỉ dạy và hướng dẫn tận t́nh của người chú, người thầy: nghệ sĩ Bạch Long, Quế Trân dần dần xuất hiện trên sân khấu và Đài truyền h́nh trong các vở cải lương thiếu nhi: “Cóc kiện trời”, “Cầu vồng và nàng thỏ”, “Củ cải khổng lồ”, “Cảm ơn chú khỉ”…
Chính môi trường này đă ấp ủ trong Trân ước mơ được trở thành đào hát và được nối nghiệp của gia đ́nh. Cũng từ ngày đó, giấc mơ làm đào hát lớn dần trong cô bé gầy nhom có giọng hát lanh lảnh. Chiều nào đi học về cô cũng hớn hở cất cặp, chuẩn bị để tối đến bước lên sân khấu. Cô gái nhỏ mê ánh đèn sân khấu đến nỗi bố Thanh Ṭng phải ra "tối hậu thư" yêu cầu tập trung học hành, chỉ được hát vào những ngày nghỉ, dịp lễ và hè. Cô bé khóc ṛng trong suất diễn chia tay với nhóm để yên tâm đi học chữ.
Quế Trân kể: “Tôi thấy ḿnh hụt hẫng nhưng v́ không muốn làm cha mẹ buồn. Cha tôi thường nói rằng giới nghệ sĩ cải lương lâu nay bị coi thường bằng câu nói: “cải lương ít học”. Ông không muốn các con bước ra đời mà tri thức yếu kém. Tôi cắp sách đến trường, tốt nghiệp THPT rồi vào học Trường Cao đẳng Kinh tế.
Cha tôi không muốn tôi dính dáng đến nghề hát khi chưa hoàn thành việc học chữ. Nhưng rồi khi nh́n thấy cha đă già mà vẫn phải lặn lội đi hát ở các tỉnh xa xôi, tài chính của cả nhà chỉ nhờ vào những trang bản thảo kịch bản và nghề hát của cha, tôi quỳ xin cha cho tôi được về với sân khấu, đỡ đần ông gánh nặng gia đ́nh.
Năm đó cũng là năm tôi đoạt HCV Giải Trần Hữu Trang (năm 1998). Cha tôi khóc trong đêm tôi nhận giải. Ông khóc không chỉ mừng cho tôi đă vượt qua những khó khăn của các ṿng thi mà v́ ông biết tôi có thể thực hiện được tâm nguyện của ông là giữ ǵn bản sắc của cải lương tuồng cổ”.
Năm 1999, vừa tṛn 18 tuổi, Quế Trân đăng quang Huy chương vàng Giải triển vọng Trần Hữu Trang với vai “Thiên Kiều công chúa” trong trích đọan “Trắng hoa mai”.
Suốt chặng đường 10 năm đến với nghệ thuật cải lương, Quế Trân đă mang về cho ḿnh nhiều giải thưởng danh giá: HCV Trần Hữu Trang năm 1999, Mai Vàng báo Người Lao Động 1999, Diễn viên tài sắc năm 2004 báo Sân Khấu TP.HCM, nhận danh hiệu Thanh niên tiên tiến Miền Đông Nam Bộ toàn quốc, HCV Liên hoan sân khấu đồng bằng sông Cửu Long, Diễn viên cải lương được yêu thích nhất giải thưởng HTV Awards 2007… Nói về những thành công của con gái, NSND Thanh Ṭng chỉ cười và nhắc lại: “Gia tộc Thanh Ṭng hồi nào tới giờ không bao giờ khen con cháu trong nhà. Con tôi c̣n nhiều khuyết điểm lắm, phải phấn đấu hơn nữa”.
Là con của nghệ sĩ lớn, Trân có thuận lợi là được thừa hưởng ḍng máu đam mê và năng khiếu nghệ thuật, cũng như được bồi dưỡng t́nh yêu với nghệ thuật cải lương và được đào tạo bài bản ngay từ bé. Nhưng khó khăn cũng không ít, áp lực rất nhiều. Việc là “con nhà ṇi” không cho phép Trân được trễ nải trong luyện tập, luôn phải cố gắng và khẳng định truyền thống gia đ́nh. Phải làm thế nào để không hổ danh, cũng như ư thức trách nhiệm là làm thế nào để xứng đáng, để kế tục truyền thống mà gia đ́nh ḿnh, gia tộc ḿnh đă hơn một trăm năm đeo đuổi từ hát bội đến cải lương, cải lương tuồng cổ.
Trân chia sẻ: "Ngày nhỏ, Trân bị áp lực nhiều, nhưng càng trưởng thành ḿnh càng nhẹ nhơm hơn. Trân biết chuyển hóa áp lực thành động lực, hun đúc quyết tâm cho ḿnh. Thực sự con đường nghệ thuật của Trân cũng nhiều thăng trầm chứ hoàn toàn không phải là hoa hồng. Trân vẫn nói vui “hoa hồng có nhiều gai”.
Chẳng qua mọi người không nh́n thấy những khó khăn, thử thách Trân đă trải qua. Là “con nhà ṇi” nên mọi người nh́n ḿnh với con mắt khắt khe hơn. Người ta cố gắng một, ḿnh phải cố gắng hai, ba. Nếu ḿnh làm tốt, người ta sẽ nói “con nhà ṇi mà, làm được là đúng rồi”.
Nhưng ḿnh làm không tốt, người ta sẽ chê nặng nề hơn. Ngày Trân c̣n nhỏ (cả tuổi đời, tuổi nghề), ba dạy những vai diễn khó từng cử chỉ, động tác, lời thoại, ḿnh hiểu nhưng không làm được. Bị ba la hoài, Trân khóc nhiều và nhụt chí, không muốn tập đi thi nữa.
Cuối cùng, gia đ́nh động viên, Trân lại đứng lên. Nói cho cùng, đă theo con đường nghệ thuật cải lương th́ bất cứ ai cũng đều phải cố gắng vươn lên. Bất kỳ vai diễn nào, mỗi khi đă nhận lời, Trân đều dành nhiều thời gian và công sức. Đặc biệt các vai diễn dự thi, Trân càng mất ăn mất ngủ nhiều hơn. Trân thích nhất là những vai diễn có tính cách, tâm lư, số phận lạ, ḿnh chưa từng thể hiện."
Nhiều người cho rằng con đường nghệ thuật của Quế Trân toàn được trải thảm đỏ. Đi hát có ông bố là NSND Thanh Ṭng đỡ đầu, không phải vất vả kiếm vai, chạy cơm chạy áo như người ta, rồi lại đoạt huy chương vàng mau chóng. Nhưng có con đường nào trải thảm hoa hồng cho chúng ta đi, thành công của Trân cũng đă phải trải qua một quá tŕnh khổ luyện, thử thách không nhỏ.
"Bản thân tôi cũng thấy ḿnh được nhiều may mắn từ tên tuổi của ba. Nhưng như vậy cũng bị người ta ghét. Cái năm tôi được giải Trần Hữu Trang, chỉ có tôi và Hữu Quốc. Trong khi những năm trước kia chọn ra 4 hoặc 6 huy chương vàng, th́ tự nhiên năm đó chỉ chọn 2.
Tụi tôi đâu có lỗi ǵ, quyền hạn trong tay ban giám khảo mà. Nhưng người ta cũng khó chịu với ḿnh. Bẵng đi một thời gian tôi đâu có diễn chung với ai. Tôi âm thầm đi làm MC, đi hát tân nhạc với các ca sĩ, đi hát vọng cổ bài lẻ. Nhờ vậy tôi lại được làm nhiều mảng khác nhau, quen được nhiều bạn mới, âu cũng là may mắn. Nhưng đôi khi vẫn bị ghét lây v́... ba. Ba tôi trực tính, hay phát biểu thẳng thắn, nên mích ḷng người ta, rồi họ ghét lây qua ḿnh luôn. Mà không sao, nói vậy chứ tôi vẫn có nhiều mối quan hệ tốt mới tồn tại được." - Quế Trân chia sẻ.
Người yêu cũng phải ba mẹ duyệt!
Với Quế Trân, ba Thanh Ṭng là thần tượng bởi chính t́nh yêu, ḷng nhiệt huyết dành cho cải lương. Ba luôn dạy “cô con gái rượu” phải sống và làm việc hết ḿnh, không được chủ quan, không được tự măn, không ngủ quên trên chiến thắng, phải trân trọng và yêu nghề, phải có đạo đức tôn sư trọng đạo.
“Đi hát với cha rất thích, v́ hai cha con luôn có sự quăng - bắt. Cha là cây đại thụ, là người truyền lửa nghề. Diễn với cha trong nhiều vở, với nhiều dạng vai, tích lũy nhiều kinh nghiệm, thấy ḿnh cần phải cố gắng nhiều hơn nữa. Cha là bạn diễn lớn!”, Trân nói.
C̣n mẹ là người bạn, là chỗ dựa tinh thần của cô. Hồi trước Trân đi diễn đâu là mẹ đi theo, sau này mới giao cho chị của Trân. "Cái ǵ mẹ cũng lo lắng, sợ tôi bệnh, sợ tôi diễn không có ai giữ đồ, “cưng” lắm! Riết rồi tôi hổng biết... xài tiền luôn. V́ bà chị giữ bóp, hễ mua ǵ, ăn ǵ chị trả tiền, tôi chỉ có tay không. Hôm đó, giữa đường chị nói bị cảm, đón xe ôm quay về, tôi bèn chạy Honda đi một ḿnh, ai ngờ tới nơi mới biết chẳng có nổi 2.000 đồng gửi xe. Tức cười quá. "
Lo cho con gái cưng từng ly từng tí, ngay cả người yêu của Trân... cũng phải qua ba mẹ “duyệt”, rồi đi ăn với nhau cũng có mẹ đi theo. Trân bảo kệ vậy để cho mẹ yên tâm. Trân chỉ lo được chăm sóc quá chu đáo như thế, sau này ḿnh lại không biết cách quản lư ngân sách gia đ́nh, làm sao trở thành người vợ đảm đang? Ấy thế mà Trân vẫn không hề dở chuyện bếp núc. Hễ có cơ hội là mẹ lại truyền cho con gái bí quyết nấu nướng để có được những món ăn ngon.
Ngoài ra, trong quá tŕnh làm MC cho các chương tŕnh ẩm thực như “Người nội trợ tài ba”, “Quán 4 mùa”… cô cũng học được không ít mẹo nấu nướng và chỉ cần có thời gian vào bếp là Trân áp dụng ngay.
Thường phải đi diễn xa nhà với ba Thanh Ṭng nên cô rất quư những bữa ăn gia đ́nh có đủ thành viên. Được cùng ba mẹ, anh trai quây quần bên nhau, ăn những món ngon như: canh chua cá bông lau, cá kho tộ và đặc biệt là thịt gà - món mà Trân thích nhất - là hạnh phúc giản đơn của Trân.
Hiện nay, sân khấu cải lương không có nhiều vở diễn mới để các nghệ sĩ trẻ rèn nghề, giữ nghiệp, nhưng Quế Trân vẫn đi diễn đều đều và sống được bằng nghề của ḿnh. Trân đang nỗ lực không ngừng để xứng đáng với t́nh thương yêu mà công chúng đă dành cho gia đ́nh trong nhiều năm qua. Ở đó, c̣n có sự theo dơi rất khắt khe của cha cô, NSND Thanh Ṭng.
“Tôi vẫn thường nguyện trong ḷng, đă theo nghiệp Tổ th́ đeo đuổi nó, yêu thương gắn bó với nó. Tôi là đời thứ năm của gia tộc theo nghiệp cầm ca. Ăn cơm Tổ, theo nghiệp Tổ, giữ ǵn, phát huy cải lương của dân tộc…”. Với quyết tâm này, Trân hứa hẹn sẽ tiến xa hơn trên con đường nghệ thuật, đạt được những thành công đỉnh cao hơn nữa.
Kim Kim
theo phunutoday
Nghệ sĩ Quế Trân: "Đôi khi bị ghét lây v́ ba Thanh Ṭng quá trực tính”
