Bệnh sởi, thủy đậu rục rịch vào mùa

Sáng 4/1, tại hai bệnh viện nhi đồng (TP.HCM) có bảy bệnh nhi điều trị nội trú bị biến chứng nặng vì mắc sởi và thủy đậu.

Thời tiết lạnh khô, thuận lợi cho virus sởi, thủy đậu phát tán, khiến trẻ dễ mắc bệnh. Chỉ riêng BV Nhi Đồng II, TP.HCM, trong tháng 12/2010 đã điều trị cho gần 200 trẻ mắc bệnh sởi và thủy đậu. Các bác sĩ (BS) cho biết, 90% trẻ tiếp xúc với nguồn bệnh đều có thể mắc bệnh. Tiêm vaccine vẫn mắc bệnh?

Các BS cho biết, số trẻ nằm viện điều trị bị biến chứng nặng chỉ chiếm 5% - 10% so với tổng số trẻ mắc bệnh đến khám. Tại Hà Nội, BS Nguyễn Hồng Hà - Phó giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, thời tiết đông xuân ở miền Bắc rất dễ bùng phát bệnh thủy đậu và sởi. Tuy nhiên, mấy ngày qua mỗi ngày BV mới tiếp nhận một vài ca bệnh và chưa có ca biến chứng nặng. Theo ThS Nguyễn Nhật Cảm - Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Y tế dự phòng TP. Hà Nội, thời điểm hiện nay là bắt đầu vào mùa bệnh thủy đậu, sởi, sốt phát ban.

Trẻ mắc thủy đậu đang điều trị tại BV Nhi Đồng I (Ảnh chụp sáng 4/1)

Với bệnh sởi, nhờ chương trình tiêm chủng vaccine ngừa sởi bổ sung được triển khai và uống vitamin A miễn phí nên nhiều trẻ tại TP.HCM “thoát” được bệnh hoặc không bị biến chứng nặng, không bị viêm màng bồ đào, loét giác mạc. Riêng bệnh thủy đậu, điều đáng lo là nhiều phụ huynh tự ý điều trị theo lời đồn đại, ví dụ khi con mắc bệnh thủy đậu (hay còn gọi bệnh trái rạ) lại đua nhau nấu gốc rạ lấy nước chữa bệnh, hoặc trùm mền cho ban sởi, trái rạ mọc nhiều để mau hết bệnh, điều này dễ dẫn đến nhiễm trùng da, sẹo xấu…

Ba của bé M.K. (bốn tuổi, ngụ TP.HCM) thắc mắc: “Trước đây, gia đình đã đưa bé đi chích vaccine ngừa thủy đậu nhưng không hiểu vì sao cháu vẫn mắc bệnh. Mấy ngày trước, cháu bị sốt liên tục, rồi trổ trái rạ và gây nhiễm trùng da, ngứa ngáy khó chịu”. BS Đỗ Châu Việt – Trưởng khoa Nhiễm, BV Nhi Đồng II, TP.HCM giải thích, không phải trẻ nào chích vaccine cũng ngừa được bệnh, vaccine chỉ có hiệu quả ngừa được bệnh khoảng 80%. Vì một số trẻ có cơ địa không đáp ứng với vaccine, chích chưa đủ liều hoặc trẻ được chích ngừa trong lúc đang suy dinh dưỡng, nóng sốt… cũng khiến vaccine không có hiệu quả. Tuy nhiên, với những trẻ có chích vaccine, bệnh sẽ diễn tiến nhẹ hơn so với trẻ không chích ngừa.

Ho, hắt hơi cũng lây bệnh

BS Trương Hữu Khanh cảnh báo, 90% trẻ sống chung với người bệnh, học tập, sinh hoạt với trẻ mắc bệnh thủy đậu đều có nguy cơ mắc bệnh. Sau khi mắc bệnh, trẻ sẽ có miễn dịch lâu dài, ít có khả năng mắc bệnh lần thứ hai. Tuy nhiên, vẫn gặp các trường hợp tái nhiễm thể nhẹ hoặc không có biểu hiện lâm sàng. Mặt khác, thai phụ mang thai trong ba tháng đầu bị thủy đậu dễ sinh con dị dạng vì lây truyền bệnh cho con qua nhau thai.

Thông thường, sau 7-10 ngày mắc bệnh thủy đậu, trẻ có thể tự hết bệnh, trừ một số trường hợp biến chứng nặng do sức đề kháng quá yếu. Khi bị biến chứng thủy đậu, trẻ có thể bị nhiễm trùng da, nhiễm trùng máu, viêm phổi, viêm não, viêm tủy. Còn biến chứng của sởi sẽ gây viêm mũi họng, viêm phổi, phế quản, tiêu chảy ra đàm máu, mất nước, viêm não… Ngoài ra, trẻ mắc sởi có thể bị nhiễm trùng da, viêm giác mạc, loét giác mạc nhưng ít gặp hơn do thời gian qua, trẻ được bổ sung đầy đủ vitamin A.

Sởi và thủy đậu đều lây nhiễm qua đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện. Trẻ mắc bệnh sởi có biểu hiện rõ rệt, vừa sốt vừa nổi ban, chảy nước mắt, nước mũi; còn thủy đậu sẽ sốt trước, nổi bóng nước toàn thân sau. Khi có trẻ bị bệnh, gia đình nên cho trẻ cách ly và đeo khẩu trang cho những trẻ chưa mắc bệnh. Với bệnh thủy đậu, khi chăm sóc trẻ, phụ huynh không cho trẻ gãi những bóng nước ngoài da, khiến bóng nước bị vỡ và có thể nhiễm trùng.

Tốt nhất, cha mẹ nên cho trẻ chích vaccine ngừa bệnh, với bệnh sởi chích hai lần vào tháng tuổi thứ chín, 12 và chích nhắc lại lúc sáu tuổi, còn bệnh thủy đậu phải chích một lần sau tháng tuổi thứ 12.

Theo ThS Nguyễn Nhật Cảm, chương trình tiêm chủng mở rộng phòng bệnh sởi được thực hiện rất thành công từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, hiện nay trên cả nước vẫn chưa có vaccine phòng bệnh thủy đậu miễn phí nên độ bao phủ tiêm chủng không được rộng như bệnh sởi. Trong khi, thủy đậu nếu không điều trị kịp thời rất dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm, đặc biệt với trẻ nhỏ bị suy dinh dưỡng và phụ nữ có thai.

Nếu thấy trẻ có dấu hiệu mắc bệnh, cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời. Đồng thời cách ly trẻ ở nhà, không cho đến trường lớp để tránh lây lan ra cộng đồng.

Theo Phụ nữ TPHCM