Lạm phát Mỹ tăng lên 3,3% do căng thẳng tại Trung Đông

[troopy]

Ngày 10/4, báo cáo do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố cho thấy giá tiêu dùng tại nước này đã tăng mạnh trong tháng 3 khi cuộc xung đột với Iran đẩy chi phí năng lượng tăng vọt, khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) càng xa mục tiêu lạm phát. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản vẫn tương đối ổn định.


Người dân mua sắm tại một chợ tại Washington DC, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tăng 0,9% trong tháng 3 (đã điều chỉnh theo mùa), đưa lạm phát hằng năm lên 3,3%, chủ yếu do chi phí năng lượng tăng 10,9%. Cả hai con số này đều phù hợp với dự báo của Dow Jones. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 4/2024 và cao hơn so với 2,4% trong tháng 2.

Tuy nhiên, nếu loại trừ thực phẩm và năng lượng, lạm phát cơ bản chỉ tăng 0,2% trong tháng 3 và tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, đều thấp hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm, cho thấy áp lực lạm phát nền vẫn được kiểm soát. Thậm chí, một số lĩnh vực còn ghi nhận giá giảm như chăm sóc y tế, dịch vụ cá nhân và ô tô đã qua sử dụng. Theo BLS, xung đột Trung Đông là yếu tố chính chi phối số liệu lạm phát tháng khi giá xăng tăng vọt 21,2%, chiếm gần 3/4 mức tăng CPI.

Giá năng lượng đã hạ nhiệt trong tháng 4 sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời, tạo ra trạng thái hòa bình mong manh cho cuộc xung đột vốn nổ ra từ cuối tháng 2 đến nay. Điều này có thể tạo dư địa cho Fed “bỏ qua” mức tăng đột biến trong tháng 3 để tập trung nhiều hơn vào xu hướng lạm phát cơ bản trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, hiện lạm phát cơ bản tại Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu và tình trạng này đã kéo dài suốt 5 năm qua.

* Trong khi đó, tại châu Phi, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran đã giúp các thị trường châu Phi phần nào ổn định trở lại sau nhiều ngày biến động vì lo ngại xung đột leo thang. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz được nới lỏng một phần cũng góp phần làm dịu tâm lý nhà đầu tư trong bối cảnh khu vực này có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thương mại năng lượng toàn cầu.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, phản ứng tích cực đã xuất hiện khá nhanh tại Nam Phi khi đồng rand phục hồi mạnh, trong khi thị trường trái phiếu và chứng khoán ghi nhận đà tăng ngay sau thông tin ngừng bắn. Diễn biến này cho thấy giới đầu tư dường như đã tạm gác lo ngại về xung đột lan rộng và nguy cơ giá dầu tăng để quyết định giải ngân.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tác động tích cực đối với kinh tế châu Phi có thể chỉ mang tính ngắn hạn, do nhiều quốc gia vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu, phân bón và sự ổn định của các tuyến hàng hải quốc tế. Giá xăng dầu, chi phí vận tải và mặt bằng giá tiêu dùng tại nhiều nước sẽ khó giảm ngay, ngay cả khi căng thẳng địa chính trị tạm thời lắng xuống. Trong bối cảnh lạm phát vẫn là sức ép lớn đối với đời sống người dân và ngân sách nhà nước, bất kỳ cú sốc nào từ bên ngoài cũng có thể nhanh chóng lan sang thị trường nội địa.

Những diễn biến thời gian qua một lần nữa cho thấy mức độ dễ tổn thương của các nền kinh tế châu Phi trước biến động tại các điểm nóng toàn cầu. Trong ngắn hạn, lệnh ngừng bắn mang lại khoảng lặng cần thiết cho thị trường tài chính và tâm lý nhà đầu tư, nhưng triển vọng vẫn bấp bênh nếu kết quả đàm phán Mỹ - Iran không được như kỳ vọng. Với nhiều nước châu Phi, bài học rút ra là cần giảm dần phụ thuộc vào các cú sốc bên ngoài thông qua việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thương mại và thúc đẩy dự trữ chiến lược.

VietBF@sưu tập