Lý do Iran bắt tàu hàng ở Hormuz

[goodidea]

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết một tàu thương mại bị lực lượng này bắt giữ ở eo biển Hormuz hồi giữa tuần vì từng cập cảng của Mỹ nhiều lần.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/4 xác nhận đã bắt tàu container Epaminondas treo cờ Liberia khi đang trên đường đến cảng Mundra của Ấn Độ với cáo buộc tàu này "hợp tác với quân đội Mỹ".

"Theo dữ liệu, tàu đã cập 11 cảng khác nhau tại Mỹ tổng cộng 36 lần trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2026, và dỡ khoảng 299.000 tấn hàng hóa trong thời gian này", theo IRGC.

Epaminondas là một trong hai tàu hàng bị lực lượng hải quân của IRGC bắt giữ gần đảo Larak, phía đông eo biển Hormuz ngày 22/4 rồi áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.


Tàu Epaminondas ở Malaga, Tây Ban Nha tháng 12/2024. Ảnh: Vessel Finder

Tàu thứ hai bị bắt giữ là Francesca, được IRGC xác định là phương tiện của Israel trong thông báo hôm 22/4.

IRGC trước đó cho biết Francesca và Epaminondas "đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết" ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển.

Hai tàu còn bị cáo buộc có hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển, dường như để chỉ hành động tắt thiết bị phát đáp để che giấu vị trí thực của tàu trên các hệ thống giám sát.

Theo nền tảng theo dõi vận tải biển Marine Traffic, Epaminondas đã không cập nhật dữ liệu vị trí trong hơn hai ngày. Vị trí gần nhất được ghi nhận của tàu là ở vịnh Oman.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ và Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.

Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.

Căng thẳng tại Hormuz vẫn ở mức cao, dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn để tạo điều kiện cho nỗ lực ngoại giao. Iran khẳng định muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng sẽ không tham gia đối thoại nếu Mỹ vẫn duy trì hành động thù địch, như phong tỏa cảng biển Iran.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày thông báo đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ khởi hành đến Pakistan vào sáng 25/4 để tham gia đàm phán với đại diện Iran.

Tuy nhiên, Iran lại tuyên bố sẽ không gặp mặt trực tiếp phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán sắp tới do Pakistan làm trung gian.

"Không có bất kỳ cuộc gặp nào giữa Iran và Mỹ được lên kế hoạch. Quan điểm của Iran sẽ được truyền đạt thông qua Pakistan", ông Esmaeil Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, viết trong bài đăng trên mạng xã hội vài giờ sau thông báo của bà Leavitt.

VietBF@sưu tập