Lý do chưa có kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ

[trungthuc]

Những quy định khác nhau ở các tiểu bang về cách thức bỏ phiếu đã phần nào khiến cho các cuộc bầu cử ở các tiểu bang có tranh chấp chưa thể xác định người chiến thắng cuối cùng.

Hai năm trước đây, trong kỳ bầu cử Tổng thống, chiến thắng của ông Joe Biden phải mất đến 4 ngày để có thể xác nhận rõ ràng. Năm nay, người Mỹ một lần nữa đặt câu hỏi lý do tại sao phải đợi kết quả bầu cử lâu đến như vậy.?

Đã đến cuối tuần rồi, song vẫn chưa xác định đảng nào sẽ kiểm soát hai viện ở Quốc Hội. Tại Thượng viện, đảng Cộng hòa đã nắm 49 ghế, so với 48 ghế của đảng Dân chủ. Kết quả tại tiểu bang Arizona và Nevada vẫn chưa được xác định, trong khi tiểu bang Georgia phải đi vào vòng bỏ phiếu bổ sung vào tháng 12 tới đây.

Tại Hạ viện, dù cho đảng Cộng hòa đang có lợi thế, vẫn còn hơn 20 ghế chưa gọi tên người chiến thắng.

Trách nhiệm tổ chức các cuộc bầu cử công bằng và nhanh chóng thuộc về 50 tiểu bang. Quy định về thời gian, cách kiểm phiếu, cũng đa dạng ở mỗi tiểu bang. Điều này đôi khi khiến cho nhiều người ám chỉ cho rằng, việc kiểm phiếu chậm có thể liên quan đến gian lận, theo tờ Guardian.

Trong khi đó, việc kiểm phiếu thường sẽ mất nhiều thời gian hơn ở những cuộc tranh đua sát sao. Các hãng thông tấn cũng do dự khi phỏng đoán về kết quả nhưng chưa dám xác định người chiến thắng do con số chênh lệch giữa các ứng viên rất nhỏ, và còn nhiều lá phiếu chưa được kiểm đếm xong.

Trong đợt bầu cử lần này, sức nóng lại hướng về Nevada, Arizona và Georgia, khi nhiều chiếc ghế ở Quốc Hội và Thống đốc vẫn chưa thể xác định rõ.

Địa hạt quyết định ở Arizona
Cho đến nay, có khoảng 80% tổng số phiếu bầu đã được kiểm đếm ở Arizona, và cuộc đua vào Thượng viện Hoa Kỳ vẫn chưa thể được định đoạt giữa ông Mark Kelly của đảng Dân chủ và đối thủ Cộng hòa ông Blake Masters.

Lý do đến từ địa hạt Maricopa, bao gồm thủ phủ Phoenix của tiểu bang. Nơi này nắm 60% tổng số phiếu trên toàn tiểu bang và là khu vực có phiếu bầu lớn thứ hai trên toàn quốc.

Tỷ lệ người bỏ phiếu sớm cũng tăng vọt kể từ sau đại dịch. Năm nay, số phiếu bầu sớm được chuyển đến trước ngày bầu cử đã tăng thành 290,000 phiếu, cao nhất trong lịch sử của Arizona và cao hơn 100,000 phiếu so với năm 2020.

Nhiều cuộc chạy đua ở Arizona ở Quốc Hội và Thống đốc vẫn chưa xác định người chiến thắng. (Đồ họa: CNN)

Mỗi lá phiếu bầu sớm cần phải được xác minh để bảo đảm chữ ký của cử tri khớp với cuộn phiếu. Sau đó, nó sẽ được chuyển đến hội đồng để phê duyệt và xử trí các công đoạn tiếp theo. Toàn bộ quá trình này đã tốn mất khá nhiều thời gian như hiện nay.

CNN cho hay, hạt Maricopa sẽ bắt đầu công bố kết quả đầu tiên từ gần 300,000 lá phiếu bầu qua thư vào hôm nay, ngày 11/11/22.

Nhiều người đã so sánh việc kiểm phiếu ở Arizona với tiểu bang Florida, nơi có kết quả chỉ vài giờ sau khi đóng cửa nơi bỏ phiếu. Quy định của tiểu bang cho phép các giới chức kiểm phiếu qua thư ngay khi đã nhận được, thay vì chờ đợi như một số tiểu bang khác.

Tuy nhiên, việc có thể sớm xác định chức danh Thống đốc đương nhiệm Florida Ron DeSantis đã giành chiến thắng là do kết quả kiểm phiếu cho thấy ông đã bỏ xa đối thủ Charlie Crist gần 20 điểm phần trăm.

Do đó, kết quả sát sao ở Arizona khiến chưa thể xác định được người chiến thắng, song đây cũng là một vấn đề mà tiểu bang này cần phải đối mặt tại các kỳ bầu cử trong tương lai.

"Chúng tôi muốn có một cuộc thảo luận về chính sách rằng điều gì được coi trọng hơn: Sự tiện lợi về quy trình bỏ phiếu, hay sớm có kết quả bỏ phiếu 24 giờ sau ngày bầu cử?", Stephen Richer, người phụ trách việc kiểm phiếu tại hạt Maricopa, nói.

Nevada cũng chưa ngã ngũ
Tiểu bang Nevada có kết quả nhanh hơn Arizona đôi chút, với 87% số phiếu đã được kiểm đếm. Nhưng kết quả năm nay có thể kéo dài đến ngày 13/11. Tương tự thủ phủ Phoenix của Arizona, Nevada có nhiều khu vực đô thị lớn với nhiều lá phiếu bầu như Las Vegas và Reno.

Một điểm bỏ phiếu ở hạt Clark, Nevada. (Ảnh: Las Vegas Review-Journal)
Tiểu bang này đa số phiếu bầu cử được gửi qua thư, do đó sẽ mất nhiều thời gian để kiễm đếm. Nevada vẫn tiếp nhận phiếu bầu qua thư 4 ngày sau ngày bầu cử, tức ngày 12/11, miễn là được đóng dấu bưu điện trước ngày 8/11.

Có nhiều cuộc tranh luận về cách thức bỏ phiếu như vậy. Nhiều giới chức cho rằng, điều quan trọng là phải có hệ thống bỏ phiếu thuận tiện, chính xác và dễ tiếp cận, hơn là chỉ tập trung vào tốc độ.

Vẫn cần chờ một thời gian để cho Nevada xác nhận người giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện, giữa Thượng nghị sĩ đương nhiệm Catherine Cortez Masto và đối thủ Adam Laxalt của đảng Cộng hòa. Hiện ông Laxalt đang dẫn trước với chênh lệch 0,9 điểm phần trăm.

Georgia phải chờ đến tháng 12
Tiểu bang Georgia đã kết thúc việc kiểm đếm phiếu bầu cho cuộc đua vào Thượng viện, với ông Raphael Warnock dẫn trước đối thủ Cộng hòa Herschel Walker. Nhưng hệ thống bầu cử Georgia quy định hai ứng viên phải đi vào vòng bầu cử bổ sung nếu không ai nhận đủ 50% tổng số phiếu.

Điều này gợi lại về đợt bầu cử ở tiểu bang này vào năm 2020, khi cần phải chờ đến tháng 1/2021 mới có thể xác định đảng Dân chủ kiểm soát Thượng viện.

Tuy nhiên, thời gian năm nay đã được rút ngắn, khi luật mới tại tiểu bang quy định vòng bầu cử bổ sung sẽ diễn ra sau 4 tuần, tức là ngày 6/12 tới đây.

Tin mới nhận:
Đảng Dân chủ thắng ghế Thượng viện ở Arizona, thành trì của đảng Cộng hòa

Ứng viên Mark Kelly (đảng Dân chủ) đã giành được chiến thắng trong cuộc đua vào ghế thượng nghị sĩ đại diện cho tiểu bang Arizona, CNN đưa tin ngày 12/11/22.

Thượng nghị sĩ Mark Kelly. (Ảnh: Reuters).
Với chiến thắng của ông Kelly tại Arizona, cả đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đều đang nắm giữ 49 ghế trong Thượng viện Mỹ.

Do đó, đảng Dân chủ chỉ cần có thêm một ghế để giữ thế đa số trong Thượng viện liên bang (khi số lượng các thượng nghị sĩ hai đảng cân bằng, Phó tổng thống Kamala Harris có thể đưa ra lá phiếu quyết định cho đảng Dân chủ).

Trong khi đó, đảng Cộng hòa cần phải giành được cả hai ghế còn lại tại tiểu bang Nevada và Georgia, vốn đang do các thượng nghị sĩ Dân chủ nắm giữ.

Cuộc đua tại tiểu bang Nevada vẫn đang diễn ra rất gay cấn. Theo CNN, tính cho đến sáng 12/11 (giờ Việt Nam), Thượng nghị sĩ đương nhiệm Catherine Cortez Masto của đảng Dân chủ đang bị chính trị gia Adam Laxalt của đảng Cộng hòa dẫn trước với khoảng cách chưa đầy 1,000 lá phiếu.

Trong khi đó, tại tiểu bang Georgia, hai ứng viên sẽ phải đối đầu nhau trong cuộc bỏ phiếu lần 2 vào ngày 6/12 tới vì chưa ai giành đủ 50% phiếu bầu của cử tri.

Ông Kelly đang là Thượng nghị sĩ đương nhiệm của tiểu bang Arizona sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đặc biệt năm 2020. Trước đó, chiếc ghế của ông do cố Thượng nghị sĩ John McCain nắm giữ từ năm 1987 tới khi qua đời năm 2018.

Đối thủ của ông trong cuộc bầu cử lần này là đảng viên Cộng hòa Blake Masters, người vốn là một người đầu tư mạo hiểm. Ông Masters là đồng minh của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, Reuters cho biết. Ông cũng từng có một số tuyên bố chỉ trích cuộc bầu cử Tổng thống hồi năm 2020.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly đã giành được chiến thắng với 1.128.917 phiếu bầu ở tiểu bang Arizona, vượt xa đối thủ từ phe Cộng hòa Blake Masters chỉ có được 1.005.001 phiếu.