Ngày 4.5 (giờ địa phương), phe ủng hộ Alberta ly khai Canada thông báo đã nộp gần 302.000 chữ ký cho phía cơ quan bầu cử, kèm theo kiến nghị yêu cầu kích hoạt cuộc trưng cầu dân ý đòi độc lập cho tỉnh bang giàu dầu mỏ với 5 triệu dân của quốc gia Bắc Mỹ, theo AP.
Kể từ khi Alberta gia nhập liên bang Canada năm 1905, tâm lý bất mãn đối với các nhà lãnh đạo chính trị ở miền đông, cụ thể là ở Ontario và Quebec, đã nhiều lần thúc đẩy các phong trào ly khai bên lề trong suốt thế kỷ qua.
Đến thập niên 1980, sự phẫn nộ đối với chính quyền liên bang tại Ottawa tăng mạnh sau khi thủ tướng lúc đó là ông Pierre Trudeau triển khai kế hoạch mở rộng quyền kiểm soát đối với ngành dầu mỏ và Alberta đặc biệt bị ảnh hưởng. Và năm 2015, con trai ông Pierre Trudeau là ông Justin Trudeau đắc cử thủ tướng với chương trình nghị sự chú trọng ứng phó biến đổi khí hậu, và một lần nữa vấp phải phản đối từ nhiều người dân ở Alberta.
Các thùng chứa chữ ký ủng hộ ly khai được đưa đến cơ quan bầu cử Alberta
Ảnh: AP
Trước việc nhóm ly khai tiến gần hơn bao giờ hết đến ngưỡng kích hoạt trưng cầu dân ý, cựu Phó thủ hiến Alberta Thomas Lukaszuk, người dẫn đầu phong trào "Alberta mãi là Canada" gọi những gì diễn ra là một dạng "phản quốc".
Ông Lukaszuk cho rằng phong trào ly khai gần đây được tiếp sức bởi Thủ hiến theo đường lối cánh hữu Danielle Smith, người muốn xích gần quan hệ với đảng Cộng hòa của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo ông, sự ủng hộ ngầm từ Washington, bao gồm một số cuộc gặp giữa phe ly khai với Bộ Ngoại giao Mỹ, cũng góp phần đẩy mạnh phong trào này trong vài tháng qua.
Hồi tháng 1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có phát ngôn "gây bão" khi nói rằng Alberta và Mỹ sẽ là "những đối tác tự nhiên".
Về khả năng Alberta ly khai khỏi Canada có thể được đưa ra bỏ phiếu trên toàn tỉnh bang sớm nhất là vào tháng 10 năm nay, nhưng cần tiến hành các bước xác thực về chữ ký kiến nghị.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tạm dừng 'Dự án Tự do' để chờ những diễn biến của tiến trình đàm phán đạt thỏa thuận với Iran.
"Dự án Tự do (việc di chuyển của tàu thuyền qua eo biển Hormuz) sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận (với Iran) có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 6.5.
Tổng thống Trump nêu rằng ông đã ra quyết định dựa trên cơ sở yêu cầu của Pakistan và các quốc gia khác, "cùng với những thành công quân sự to lớn trong chiến dịch chống lại Iran, thêm vào đó là những tiến bộ đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh với các đại diện của Iran". Ông nêu thêm lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn được duy trì đầy đủ.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, khu vực gần bán đảo Musandam của Oman ngày 4.5
ẢNH: REUTERS
Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói trong buổi họp báo ngày 5.5 rằng chiến dịch quân sự lớn của Mỹ nhằm vào Iran đã kết thúc, thế nhưng không xác nhận liệu đã chấm dứt xung đột hay chưa, hay liệu giao tranh có tái bùng phát hay không.
Ông Rubio cho biết chiến dịch “Epic Fury” mà Mỹ phát động tấn công Iran ngày 28.2 đã kết thúc do đã đạt được toàn bộ mục tiêu.
"Chúng tôi không mong muốn xảy ra thêm bất kỳ tình huống căng thẳng nào nữa. Chúng tôi ưu tiên con đường hòa bình hơn”, ông nói, cho rằng để đạt được điều đó thì Tehran cần chấp nhận các yêu cầu của Washington.
Tuyên bố của giới chức Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ có chuyến thăm Trung Quốc trong ngày 6.5 để thảo luận nhiều vấn đề khu vực và quốc tế. Ông Rubio kêu gọi Bắc Kinh chuyển thông điệp cho đại diện Tehran rằng việc tiếp tục hành động thù địch ở Hormuz sẽ khiến Iran "bị cô lập toàn cầu".
Căng thẳng Trung Đông leo thang ngày 5.5 sau khi Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) thông báo việc phải đánh chặn các tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, dù quân đội Iran phủ nhận thực hiện vụ tấn công.
Bộ Ngoại giao UAE cho biết các vụ tấn công là một sự leo thang nghiêm trọng và gây ra mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ cáo buộc từ UAE, nói rằng hành động của lực lượng vũ trang Iran "hoàn toàn chỉ nhắm vào Mỹ".
"Iran sẽ không từ bỏ bất kỳ hành động nào để thực hiện các biện pháp cần thiết và thích đáng nhằm bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia của mình", Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố hôm 5.5.
Trung Quốc kêu gọi Mỹ chấm dứt các cuộc điều tra theo Điều 301 liên quan cáo buộc dư thừa công suất, cho rằng động thái này thiếu cơ sở pháp lý và đi ngược các cơ chế thương mại đa phương.
Phát biểu tại phiên điều trần ngày 5.5 trước Văn phòng đại diện thương mại Mỹ (USTR) ở Washington, bà Michelle Zang, đại diện Phòng thương mại quốc tế Trung Quốc (CCOIC), cho rằng cuộc điều tra "thiếu bằng chứng hỗ trợ đầy đủ" và "lách luật các cơ chế đa phương hiện có". Bà nhấn mạnh tình trạng dư thừa công suất là vấn đề kinh tế, không phải hành vi của chính phủ, do đó không thể được coi là căn cứ cho các biện pháp trừng phạt thương mại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế toàn cầu vào ngày 2.4.2025
ẢNH: REUTERS
Trung Quốc cũng đã khởi động 2 cuộc điều tra về rào cản thương mại chống lại Mỹ vào cuối tháng 3. Bộ Thương mại Trung Quốc khi đó tuyên bố rằng cuộc điều tra sẽ tập trung vào các biện pháp của Mỹ được cho là gây hại cho các ngành công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm cả những biện pháp cản trở thương mại các sản phẩm xanh.
Trước đó, ngày 11.3, Văn phòng đại diện thương mại Mỹ đã khởi động điều tra theo Điều 301 của Đạo luật thương mại 1974 đối với 16 đối tác, trong đó có Trung Quốc. Nếu xác định có hành vi thương mại "phi lý", Mỹ có thể áp thuế mới, theo South China Morning Post.
Không chỉ Trung Quốc, Hàn Quốc cũng phản đối cuộc điều tra. Đại diện thương mại Hàn Quốc tại Washington cho rằng việc điều tra về dư thừa công suất đối với Hàn Quốc là "không phù hợp và không cần thiết".
Về phần mình, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump lập luận dư thừa công suất ở nước ngoài là nguyên nhân gây thâm hụt thương mại và cạnh tranh không công bằng với Mỹ. Tuy nhiên, lập luận này bị nhiều chuyên gia phản bác. Bà Emily Kilcrease, cựu quan chức USTR, cho rằng các biện pháp thuế quan trước đây chủ yếu khiến áp lực dư thừa công suất của Trung Quốc chuyển sang các thị trường khác, thay vì giải quyết tận gốc vấn đề.
"Thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc năm 2025 là mức thấp nhất kể từ khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Trong khi đó, thặng dư thương mại của Trung Quốc với thế giới đạt mức cao kỷ lục. Cách tiếp cận phối hợp với các đối tác Mỹ là con đường phía trước", theo bà.
Trong nước Mỹ, các ý kiến cũng chia rẽ. Một số ngành như nông nghiệp và kim loại phản đối áp thuế mới do lo ngại thiệt hại từ cuộc chiến thương mại, trong khi một số doanh nghiệp sản xuất lại ủng hộ nhằm đối phó hàng nhập khẩu giá rẻ.
Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục gia tăng trong bối cảnh 2 bên chuẩn bị nối lại đối thoại cấp cao. Tổng thống Donald Trump dự kiến đến Trung Quốc ngày 14 - 15.5. Tại đây, tranh chấp thương mại được cho là sẽ trở thành nội dung trọng tâm trong trao đổi giữa ông Trump với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tổng thống Trump ngày 5.5 khẳng định Mỹ duy trì "quan hệ rất tốt" với Trung Quốc và bác bỏ ý kiến cho rằng Bắc Kinh thách thức Washington liên quan vấn đề Iran.
Iran dự kiến cũng sẽ là một nội dung thảo luận khi ông Trump gặp ông Tập tại Bắc Kinh, trong bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp.
Nhiều chuỗi nhà hàng tại Mỹ ghi nhận doanh thu quý I thấp hơn dự báo, khi giá xăng tăng cao do chiến sự khiến khách hàng giảm chi tiêu.
Xung đột Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu lớn nhất lịch sử. Việc này kéo giá xăng trung bình tại Mỹ lên 4,43 USD một gallon (khoảng 1,17 USD mỗi lít), tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, theo GasBuddy.com.
Giá xăng tại California thậm chí vượt 6 USD một gallon (gần 1,6 USD mỗi lít). Bang này là thị trường lớn nhất cho ngành nhà hàng tại Mỹ.
Chuỗi nhà hàng cánh gà Wingstop cho biết giá xăng tăng phần nào khiến doanh số các cửa hàng của họ trong quý I giảm 8,7%. CEO Michael Skipworth cho biết "môi trường hiện tại rất khó dự báo", nhấn mạnh doanh thu năm nay có thể đi xuống, một phần do kỳ vọng giá xăng sẽ duy trì ở mức cao.
Nhiều chuyên gia không cho rằng người tiêu dùng sẽ sớm được "dễ thở". Theo dự báo của hãng dữ liệu LSEG, các chuỗi nhà hàng khác như Shake Shack và Jack in the Box cũng sẽ ghi nhận tăng trưởng doanh số yếu trong báo cáo kết quả kinh doanh sắp tới.
Bên trong một nhà hàng tại Florida (Mỹ) tháng 4/2026. Ảnh: Reuters
Ngay cả các chuỗi có kết quả quý trước tốt cũng tỏ ra thận trọng. Chipotle ghi nhận doanh thu các cửa hàng tăng 0,5%, cao hơn dự báo. Tuy nhiên, công ty này giữ nguyên kỳ vọng doanh thu cả năm đi ngang. Giám đốc Tài chính Adam Rymer cho biết nguyên nhân một phần đến từ bất ổn quanh xung đột và giá xăng tăng.
Quan điểm trên Phố Wall cũng phản ánh tâm lý kém tích cực. Số nhà phân tích hạ dự báo lợi nhuận quý II của ngành nhà hàng hiện cao gấp đôi so với nhóm nâng dự báo, theo LSEG.
Sebastien Fernandez - trưởng bộ phận phân tích tại hãng tư vấn Revenue Management Solutions cho biết mốc 4 USD một gallon được coi là "bước ngoặt". Sau khi xung đột nổ ra, công ty này đã phân tích 14,6 tỷ giao dịch nhà hàng trong 4 năm qua. Kết quả cho thấy khi giá xăng tăng, lượng khách đến nhà hàng sẽ giảm dần. Tuy nhiên, khi giá vượt mốc 4 USD, mức độ tác động tăng gấp đôi.
Họ ước tính giá xăng trung bình 4,2 USD sẽ khiến lượng khách giảm khoảng 1,5%. Nếu giá đạt 5,1 USD hoặc cao hơn, các chuỗi đồ ăn nhanh có thể ghi nhận lượng khách giảm 3%.
Dù vậy, kể cả trước khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh, người Mỹ cũng đã giảm chi tiêu tại nhà hàng. Điều này buộc các chuỗi tung ra các chương trình giảm giá nhằm kéo khách quay lại. Tuần trước, Taco Bell cho biết doanh số các nhà hàng tại Mỹ tăng 8% trong quý I. Hồi tháng 1, họ đã ra mắt các suất ăn giá từ 3 USD.
"Chúng ta đang chứng kiến số lượng thực đơn giá rẻ nhiều kỷ lục", Mark Wasilefsky - Giám đốc nghiên cứu tài chính nhà hàng tại TD Bank cho biết.
CEO Domino's Russell Weiner tuần trước giải thích với nhà đầu tư rằng việc các đối thủ tung khuyến mại phần nào khiến tăng trưởng doanh thu quý trước của họ thấp hơn dự báo. Dù có khả năng duy trì các chương trình giảm giá, Domino’s vẫn hạ dự báo doanh thu cả năm nay.
Trong khi đó, một số chuỗi cửa hàng, như Starbucks, lại hưởng lợi từ việc người tiêu dùng thận trọng. CEO Brian Niccol cho biết họ đang thu hút thêm khách thu nhập thấp, vì những người này coi Starbucks là "một sự hưởng thụ nhỏ". Đồ uống được coi là các khoản "hưởng thụ giá rẻ" so với việc đi du lịch, giúp một số chuỗi nhà hàng tăng doanh thu.
Tuần này, chuỗi đồ ăn nhanh McDonald's dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý I. Đây cũng được coi là một chỉ báo lớn cho sức khỏe của ngành nhà hàng tại Mỹ. Gần đây, doanh thu chuỗi này cao hơn dự báo, nhờ các suất ăn giá rẻ.
Giá dầu thô giảm hơn 4%, trong khi Wall Street và vàng cùng tăng khi Mỹ tuyên bố vẫn duy trì lệnh ngừng bắn với Iran.
Chốt phiên giao dịch 5/5, giá dầu Brent, WTI đều hạ 4% về lần lượt 109 USD và 102 USD một thùng. Sang phiên sáng 6/5, giá WTI tiếp tục đi xuống, hiện còn 100 USD.
Thị trường hạ nhiệt sau thông tin 2 tàu đi qua được eo biển Hormuz và Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn có hiệu lực.
Dù vậy, các nhà phân tích tại hãng tư vấn năng lượng Ritterbusch and Associates cho rằng việc giá giảm "có vẻ giống một sự điều chỉnh kỹ thuật sau đợt tăng mạnh tuần trước".
UAE cho biết họ bị tấn công bởi các tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran, song Terhran phủ nhận điều này.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố nước này đã "khơi thông" được eo biển Hormuz và hàng trăm tàu đang xếp hàng để đi qua tuyến hàng hải quan trọng này. Quân đội Mỹ khẳng định 2 tàu hàng của Mỹ đã qua được Hormuz với sự hỗ trợ của hải quân, nhưng không nêu rõ thời điểm. Trong khi đó, Iran phủ nhận thông tin này.
Reuters trích nguồn tin cho biết ngày 7/5 Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ bắt đầu thảo luận về một dự thảo nghị quyết do Mỹ và Bahrain hậu thuẫn. Việc này có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt Iran, nếu Tehran không chấm dứt các cuộc tấn công và đe dọa với hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đóng cửa ở mức cao kỷ lục mới nhờ Intel và các cổ phiếu khác liên quan đến AI. Việc Mỹ tuyên bố duy trì lệnh ngừng bắn với Iran giúp nhà đầu tư tập trung hơn vào báo cáo tài chính của các doanh nghiệp. Chốt phiên, S&P 500 và DJIA tăng 0,8%. Nasdaq Composite tăng mạnh hơn, với 1%.
Cổ phiếu hãng chip AMD tăng 4% trước thềm công bố báo cáo tài chính. Các nhà phân tích kỳ vọng doanh thu hãng này quý trước tăng 33%. Cổ phiếu Intel cũng đi lên 13% sau khi Bloomberg đưa tin Apple cân nhắc chọn Intel làm nhà sản xuất chip cho các thiết bị của hãng.
Các công ty trong S&P 500 đang trên đà ghi nhận tổng lợi nhuận quý I tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây sẽ là mức tăng mạnh nhất 5 năm, theo hãng dữ liệu LSEG.
"Thị trường dựa vào các yếu tố nền tảng. Lợi nhuận đang rất mạnh và nhà đầu tư kỳ vọng việc này kéo dài đến hết năm", Tom Hainlin - chiến lược gia đầu tư tại U.S. Bank Wealth Management đánh giá.
Trên thị trường vàng, giá vàng thế giới tăng trở lại sau khi chạm đáy một tháng. Mỗi ounce vàng chốt phiên tăng 34 USD lên 4.556 USD. Sang phiên sáng nay, giá hiện chạm 4.584 USD.
"Nhà đầu tư đang mua bắt đáy sau đợt bán tháo gần đây. Việc giá dầu giảm cũng hỗ trợ vàng", Jim Wyckoff - nhà phân tích thị trường tại American Gold EẼchange nói.
Giá vàng thời gian qua chịu sức ép, do chiến sự kéo giá năng lượng toàn cầu lên cao, khiến lạm phát tăng tốc. Việc này buộc các ngân hàng trung ương cân nhắc lại quá trình nới lỏng tiền tệ. Kim loại quý gặp bất lợi khi lãi suất cao, do không trả lãi cố định.
Muốn sống lâu, sống khỏe, không cần làm điều gì quá lớn. Chỉ cần giữ đúng vài việc nhỏ vào buổi tối là đã giúp dưỡng tạng, giữ khí, nuôi huyết, phòng bệnh từ gốc.
Dưới đây là 4 việc tôi luôn nhắc người bệnh thực hành.
1. Kết thúc bữa tối sớm, cách giờ ngủ 2–3 tiếng
NÊN ăn tối trước 19h
Lên giường ngủ lúc 22h-23h là hợp lý
Sau khi ăn, Tỳ Vị cần thời gian để vận hóa thức ăn thành tinh khí nuôi cơ thể.
Khi lên giường, bụng đã nhẹ, khí huyết thuận, giấc ngủ sẽ sâu hơn.
Nếu ăn xong mà ngủ ngay:
- Thức ăn chưa tiêu, khí trệ sinh đầy bụng
- Dạ dày bị ứ tích, lâu ngày sinh đàm, hóa hỏa
- Tâm thần khó yên, ngủ nông, nhiều mộng
2. Ăn tối thanh đạm, dễ tiêu
Buổi tối là lúc âm khí dần thịnh, dương khí lui. Cơ thể cần yên tĩnh để hồi phục. Nếu ăn nhiều thịt cá, dầu mỡ, Tỳ Vị phải làm việc nặng, khí huyết dồn về tiêu hóa mà không đủ nuôi Can Thận.
👉 Hậu quả là:
- Mệt mỏi, nóng trong
- Khó ngủ, dễ mộng mị
- Sáng dậy nặng người
Nên ăn nhẹ nhàng nhu:
cháo gạo lứt, rau củ luộc, canh nhẹ, đậu phụ hấp. Ăn thanh không phải là thiếu, mà là để cơ thể được nghỉ ngơi đúng lúc.
👉 Gợi ý vài món nhẹ buổi tối:
- Cháo yến mạch hạt sen ăn ấm
- Canh rau ngót nấu đậu phụ
- Trà táo đỏ kỷ tử hoa cúc uống ấm sau ăn
- Một ít đu đủ chín hoặc chuối tiêu sau ăn 30 phút
3. Không ăn đêm
Nếu ăn đêm, dạ dày phải hoạt động lại, làm rối loạn sự nghỉ ngơi của toàn thân.
Có người thức khuya hay thèm ăn.
Thực ra đó là khi khí huyết suy, Thận âm không đủ sinh tân dịch, cơ thể lầm tưởng là đói.
Nếu chiều theo mà ăn, Tỳ Vị càng tổn hại, đêm trằn trọc, sáng dậy rã rời.
👉 Sau 19–20h tối, tốt nhất không nên ăn thêm. Nếu đói có thể:
- Uống một ly nước ấm pha vài lát gừng
- Hãm trà cam thảo gừng
- Ăn vài hạt sen hấp chín để an thần
4. Kiễng chân 1–2 phút trước khi ngủ
Trong Đông y có câu: “Chân là gốc của Thận, huyệt Dũng Tuyền là cửa khí.”
Khi kiễng chân nhịp nhàng, khí huyết được dẫn xuống chân, kích thích Dũng Tuyền giúp dưỡng Thận, an thần.
👉 Cách làm:
- Đứng thẳng, vịn nhẹ vào mép giường
- Nhón gót lên giữ 1–2 giây rồi hạ xuống
- Lặp lại 30–50 lần
- Hít thở nhẹ, cảm nhận bàn chân ấm dần
Động tác nhỏ nhưng giúp chân ấm, đầu nhẹ, dễ vào giấc ngủ, ít tỉnh giữa đêm.
Tối nay, mình thử ăn sớm hơn, buông bớt lo lắng.
Rồi cô bác, anh chị sẽ thấy: ngủ yên hơn, sáng dậy nhẹ như mây
Đồng hồ treo tường bệnh viện chỉ 2 giờ 17 phút sáng.
Khoa Ngoại tiêu hóa chỉ còn tiếng máy monitor kêu đều đều và tiếng dép lê của điều dưỡng đi tiêm thuốc. Bác sĩ nội trú Minh kéo rèm buồng số 6, bệnh nhân giường số 3 , cô Lan, 67 tuổi, giáo viên về hưu, vẫn còn thức. Mắt cô mở to nhìn lên trần nhà, tay siết chặt mép chăn đã nhàu.
“Mất ngủ hả cô?” Minh ngồi xuống ghế, kéo khẩu trang xuống cằm. Đây là đêm trực thứ 2 liên tiếp. Mắt cậu cũng cay xè.
Cô Lan quay sang, cố nở một nụ cười: “Bác sĩ cũng chưa ngủ à? Mai tôi mổ, bác sĩ còn trẻ thế này quen thức đêm đâu biết mệt nhỉ?”
“Con quen thức rồi cô. Mổ u đại tràng sigma, kíp đầu sáng mai. Giáo sư Tùng mổ chính, con phụ mổ.” Minh liếc bệnh án kẹp cuối giường. U 3cm, chưa di căn. Tiên lượng tốt. Trên giấy tờ là vậy. Nhưng người nằm đây thì đâu phải giấy tờ.
Cô Lan im lặng một lúc. Ngoài hành lang có tiếng xe đẩy đi qua, bánh xe kêu cọt kẹt.
“Hồi tôi còn đi dạy, đêm trước ngày học sinh đi thi tốt nghiệp, tôi cũng không ngủ được. Cứ sợ tụi nó quên bài, sợ đề khó, sợ mình dạy chưa tới.” Cô cười, nếp nhăn ở đuôi mắt xếp lại. “Giờ thì nằm đây, tôi lại sợ y chang. Sợ thuốc mê. Sợ mê rồi không tỉnh lại. Sợ tỉnh lại mà không còn nguyên vẹn.”
Minh không đáp ngay. Cậu đã thuộc lòng phác đồ, nhớ vanh vách nguy cơ tai biến ghi trong sách: chảy máu 1,2%, xì miệng nối 3%, nhiễm trùng … Nhưng không sách nào dạy cách trả lời để đánh tan một nỗi sợ.
“Con kể cô nghe chuyện này được không?” Minh nói. “Tuần trước con phụ mổ một bác thợ mộc. Bác ấy cũng mổ đại tràng, cũng thức trắng đêm trước mổ. Bác hỏi con: ‘Bác sĩ ơi, mai tôi lỡ có mệnh hệ gì, con gái tôi lấy chồng ai dắt tay nó?’”
Cô Lan nắm chặt mép chăn hơn.
“Con lúc đó cũng sợ, cô ạ. Con sợ mình nói sai. Sợ mình hứa lèo. Nên con chỉ nói thật: ‘Bác ơi, con không hứa trước được. Nhưng con hứa kíp mổ tụi con ngày mai sẽ làm hết sức như mổ cho ba của tụi con vậy. Bác ráng ngủ một chút, lấy sức mai mình cùng nhau cố vượt qua cho êm đẹp nha bác.’”
“Rồi giờ bác ấy sao rồi?” Cô Lan hỏi, giọng nhỏ xíu.
“Sáng nay bác ấy đi lại được rồi. Còn khoe với con là xuất viện về sẽ đóng một bộ bàn ghế sa-lông cho ngôi nhà mới của con gái.” Minh cười. “Con không dám nói với bác ấy kiểu cho qua. Vì lên bàn mổ thì ai cũng có phần trăm rủi ro. Nhưng cô ơi, ca của cô, khối u phát hiện cũng sớm, ê kíp của thầy Tùng kinh nghiệm lắm. Phần việc của chuyên môn, tụi con sẽ lo thật kỹ. Phần việc của cô bây giờ, là cứ tin tụi con, cố ngủ một chút nhé.”
Ngoài cửa sổ, mưa bắt đầu rơi. Tháng 10, Sài Gòn mưa đêm dai dẳng. Cô Lan thở dài: “Cả đời tôi đứng trên bục giảng, dặn học trò phải bình tĩnh, tự tin. Giờ tới lượt mình, tôi lại như một đứa học trò dở... mất hết tự tin.”
“không phải học trò dở cô ơi, chỉ tại kỳ thi này mới quá nên ai cũng lo lắng thôi, là bác sĩ cũng sẽ thế cô ạ.” Minh cười. “Hồi nhỏ con sợ ma, ba con không nói ‘làm gì có ma’. Nhưng ba con ngồi với con cả đêm, bật đèn ngủ. Sáng ra con tự hết sợ. Giờ con ngồi với cô nhé. Không cần hết sợ liền, chỉ cần đỡ sợ hơn một chút cũng được.”
Hai cô cháu ngồi im. Tiếng mưa gõ lộp độp vào mái tôn hành lang. Tiếng máy monitor vẫn bíp… bíp… đều đặn.
“Lúc tôi dạy lớp 5,” cô Lan chợt nói, “có thằng bé học chậm, nó toàn bị điểm kém. Ngày nào tôi cũng ở lại giảng lại cho nó. Tới ngày thi, nó làm bài được 6 điểm. Nó chạy tới ôm tôi khóc, nói ‘Cô ơi, con làm được rồi’. Tôi biết 6 điểm không to, nhưng với nó là cả một ngọn núi.”
“Dạ,” Minh gật đầu. “Mai cũng vậy. Với cô, bước qua cánh cửa phòng mổ là một ngọn núi. Con không leo thay cô được. Nhưng con sẽ đi cùng cô.”
Cô Lan nhìn cậu bác sĩ trẻ. Áo blouse hơi nhăn, mắt thâm quầng, nhưng giọng nói thì chắc nịch. Không phải cái chắc của người không biết sợ, mà là cái chắc của người đã chọn ở lại cùng với nỗi sợ của người khác để giúp họ an tâm.
“Cô hỏi thật nhé,” cô Lan ngập ngừng. “Nếu... nếu lỡ có chuyện gì, bác sĩ có buồn không?”
Minh ngẩng lên. Câu hỏi này không có trong sách. Cậu hít một hơi: “Có chứ cô. Tụi con sẽ buồn. Nhưng tụi con buồn xong rồi lại phải học, phải mổ tiếp, để những người sau bớt buồn hơn. Tụi con phải cố làm hết sức ngay từ đầu, để không phải nói ‘giá như' hay 'phải chi' nữa".
Mưa ngoài kia nặng hạt hơn. Điều dưỡng đi ngang, khẽ gật đầu với Minh. 3 giờ kém 10. Còn 4 tiếng nữa tới kíp mổ.
"Cô thử chợp mắt một lát nha cô.” Minh đứng dậy, kéo chăn lên ngang ngực cho cô, y như mẹ cậu hay làm cho cậu hồi nhỏ. “Con đọc cô nghe một bài thơ học trò sinh viên tặng con hồi đi thực tập được không? Ngắn thôi.” Cô Lan gật đầu, tay đã nới lỏng khỏi mép chăn.
'‘blouse trắng đi giữa đêm thâu - Chỗ người ta sợ, giúp nhau yên lòng... Bạn sinh viên đó viết tặng cả khoa. Con lúc nào cũng giữ trong ví.”
Cô Lan nhắm mắt. Lần đầu tiên từ chiều, hàng chân mày cô giãn ra. “Bác sĩ Minh này,” cô nói, giọng đã ngái ngủ, “mai mổ xong, cô tỉnh, cô chấm bài cho con nhé. Xem con phụ mổ được mấy điểm.”
“Dạ, Cô nhớ cho con 6 điểm là con mừng rồi.” Minh cười, kéo ghế sát lại, không ngồi nữa mà đứng dựa vào thành giường.
Đêm bệnh viện trôi qua nhẹ nhàng. 4 giờ. 5 giờ...Tiếng xe đẩy lại vang lên ngoài hành lang — kíp mổ sớm bắt đầu chuẩn bị.
6 giờ 15, điều dưỡng vào gọi cô Lan đi. Cô mở mắt, không còn vẻ hoảng hốt đêm qua. Thấy Minh vẫn đứng đó, áo blouse đã khoác thêm, tóc chải vội còn ướt.
“Mình đi thi thôi cô,” Minh cười, đẩy giường bệnh ra hành lang. Cô Lan cũng cười, nắm cổ tay cậu, siết nhẹ. Không phải cái siết của người sắp đuối sức, mà là cái siết của cô giáo dành cho học trò trước khi vào phòng thi: “Cố lên nhé, bác sĩ.”
Cửa phòng mổ mở ra, ánh đèn mổ tràn xuống hành lang. Minh đi bên cạnh, cho đến khi y tá đón tay.
“Chị Lan, kíp mổ đã sẵn sàng,” giáo sư Tùng nói. “Yên tâm nhé chị.”
Cô gật đầu. Trước khi cửa khép lại, cô quay sang Minh: “Không sao đâu, con nhỉ?”
Lần này, Minh không giảng giải, không thống kê. Cậu chỉ nói đúng 4 chữ, như một lời hứa, một bài học, một cái ôm không chạm được:
“Không sao đâu ạ.”
Cửa phòng mổ khép lại. Đèn “Đang phẫu thuật” bật sáng. Ngoài hành lang, Minh đứng đó thêm vài giây, rồi quay đi, về phía phòng rửa tay.
Đêm trực bệnh viện kết thúc. Bình minh ngoài kia đón chào một ngày mới.
Năm 1980, tôi 24 tuổi, y sĩ mới ra trường ba tháng, được phân công về Trạm xá xã Phước Long, Giồng Trôm, Bến Tre. Cả trạm chỉ có hai người: tôi và chị Hai nữ hộ sinh. Điện không có, thuốc men dụng cụ cũng rất hạn chế.
Khoảng 8 giờ tối, nước sông Hàm Luông bắt đầu lớn. Trăng non mờ sau những đám mây, gió chướng thổi lồng lộng trên sông. Tôi đang ngủ gà ngủ gật trên ghế bố thì có tiếng đập cửa dồn dập.
"Bác sĩ ơi! Cứu mạng! Con Tám nhà tui nó giựt, sùi bọt mép!"
Ông Sáu Lành ướt như chuột lột, giọng lạc đi. Phía sau là thằng nhỏ chừng 12 tuổi, run cầm cập. Tôi chụp cái ống nghe, chân xỏ vội đôi dép tổ ong.
Con Tám 18 tuổi, mới cưới được hai tháng. Nghe đâu nó bị sốt, đái rát mấy ngày, ra tiệm mua thuốc về uống. Không biết thuốc gì, uống xong nửa tiếng thì lăn ra co giật, người tím tái.
Tôi rọi đèn pin. Đồng tử giãn, nhưng còn phản xạ. Mạch nhanh, nhẹ. Huyết áp không đo được. Sốc phản vệ. Hôm đó, adrenalin ở trạm xá chỉ còn đúng hai ống. Tôi rút một ống tiêm bắp đùi. Nhưng người con Tám cứ lả dần.
"Phải chuyển lên Bệnh viện tỉnh ngay, không là chết," tôi nói. Mặt ông Sáu tái mét.
Đêm hôm, đường bộ từ xã ra thị xã Bến Tre phải vòng qua hai cái cầu dừa dài hơn hai chục mét và vô số cầu khỉ, đi mất 4-5 tiếng. Chỉ còn đường sông. Nước đang lớn, ghe máy đi một mạch tới bến bệnh viện tỉnh chỉ chừng 50 phút. Tôi hỏi:
"Chú Tư nhà che có ghe máy không chú Sáu?"
"Có chiếc ghe máy đuôi tôm. Để tui năn nỉ ổng coi sao."
"Sao cũng được. Đi càng sớm càng tốt."
Ngày ấy dân quê người ta sống với nhau rất thân tình. Sẵn sàng giúp nhau mọi lúc mọi nơi.
Chú Tư cởi trần, đóng mỗi cái quần đùi, lật đật đẩy ghe ra khỏi ụ, giựt máy. Chiếc ghe máy đuôi tôm mui lá, nổ xành xạch.
Chúng tôi khiêng con Tám xuống. Nó nằm thượt trên tấm chiếu, mẹ nó ngồi ôm đầu, tóc tai rối bời, khóc không ra tiếng. Tôi quỳ một bên, một tay giữ ven truyền, tay kia bắt mạch liên tục, mắt ngó coi nó còn thở không. Dịch truyền là chai glucose 5% cuối cùng của trạm, không còn loại nào khác.
Ghe rời bến một lúc thì máy khục khặc. Sông nước đen ngòm, hai bên dừa nước xào xạc. Nước lớn, sóng vỗ mạn ghe ộp oạp. Bóng tối bao trùm tất cả, không phân biệt được đâu là nước là trời, đâu là bến đâu là bờ.
Qua khỏi Vàm, con Tám lên cơn co giật rồi mạch lại yếu đi. Còn ống adrenalin, tôi chích luôn. Miệng lẩm bẩm: "Ráng lên em, ráng lên. Sắp tới rồi." Lúc đó tôi cũng không biết phải vái trời hay vái ai nữa. Sách vở nói sốc phản vệ tỷ lệ tử vong cao lắm nếu không được cấp cứu đầy đủ kịp thời. Mà trên ghe này chỉ có thằng y sĩ mới ra trường, cây đèn pin và không còn ống thuốc chống sốc nào. Lúc này con Tám nó mà ngáp ngáp thì chỉ còn nước ép tim, hô hấp miệng qua miệng.
Đến đoạn sông gần tới bệnh viện, máy khục khặc rồi tắt ngúm. Chú Tư mặt cắt không còn hột máu, nhảy xuống sông lặn hụp kiểm tra chân vịt. "Chết cha... chân vịt bị quấn mớ lục bình!"
Mười phút trôi qua như mười năm. Tôi lấy chiếc chiếu còn lại trên ghe đắp cho con Tám, người nó lạnh như nước đá. Mẹ nó ngất đi, tỉnh lại cứ gọi "Tám ơi con ơi". Tôi nhìn đồng hồ: 9 giờ 25. Mạch con Tám càng lúc càng yếu. Tôi gào to át tiếng gió:
"Mấy chú ơi, bơi tay đi! Bơi đại đi!"
Chú Tư, ông Sáu vớ lấy cây dầm, cắm đầu bơi. Gần tới bờ, tôi cũng quăng dép, nhảy xuống phụ đẩy ghe. Nước lớn ngập tới ngực, lạnh thấu xương. Đá, mảnh sành ven sông cứa lòng bàn chân rát buốt, nhưng lúc đó sao không thấy đau.
Ghe cập bến Bệnh viện tỉnh là 10 giờ kém. Tôi ẵm con Tám chạy chân đất vô phòng cấp cứu máu dưới chân loang ra:
"Cấp cứu! Sốc phản vệ!"
Kíp trực chạy ra, chuyển con Tám lên băng ca đẩy ào vô khoa .
Tôi ngồi bệt xuống hành lang vì mệt, lúc đó mới để ý thấy hai bàn chân rách bươm, máu trộn với bùn. Chị điều dưỡng mang ra đôi dép, tôi lắc đầu. Ngồi đó chờ.
3 giờ sáng, bác sĩ trực đi ra, vỗ vai tôi: "Nó qua rồi. Mày dữ thiệt. Đi chân đất chuyển bệnh còn đẩy ghe cấp cứu."
Tôi không cười nổi nhưng nhẹ cả người.
Sau này tôi học lên bác sĩ, đi học chuyên khoa, rồi thành bác sĩ khoa Hồi sức bệnh viện tỉnh. 40 năm trôi qua, tôi đã trực đêm cấp cứu hồi sức cho hàng ngàn ca, nhưng chưa đêm nào dài như đêm cấp cưu chuyển bệnh bằng ghe máy năm đó. Chưa lần nào tôi thấy rõ được cái lằn ranh sống chết nó mỏng manh đến vậy, chỉ cách nhau một cái khục khặc máy nổ, hay một ống adrenalin cuối cùng.
Bây giờ thỉnh thoảng về lại cái trạm y tế xã năm ấy, tôi vẫn ra bến sông cũ. Bến giờ đã tráng xi măng, ghe máy đuôi tôm giờ thay bằng tàu làm du lịch. Nhưng nhắm mắt lại, tôi vẫn nghe tiếng máy khục khặc, tiếng dầm quẫy nước, và tiếng chân đất của thằng y sĩ trẻ bồng bệnh nhân chạy trên đường nhựa, phía sau là sự sống của một người con gái mười tám tuổi.
Có những ký ức, nó không nằm trong sổ sách hồ sơ, nó nằm trong lòng bàn chân, mỗi bước đi là một lần nhắc nhở: làm thầy thuốc, có khi dù đi chân đất vẫn phải cố chạy đua với tử thần.
Công an xã Pơng Drang (Đắk Lắk) đang củng cố hồ sơ để xử lý vụ bé gái sơ sinh tử vong trong nhà vệ sinh của một hộ dân, liên quan đến thiếu nữ 15 tuổi.
Ngày 8/5, Công an xã Pơng Drang, tỉnh Đắk Lắk cho biết đang củng cố hồ sơ, điều tra vụ bé sơ sinh tử vong xảy ra tại thôn 5, xã Pơng Drang.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 4h30 ngày 4/5, một đôi nam nữ đến nhà người dân xin đi nhờ vệ sinh. Người đàn ông ngồi bên ngoài, còn người phụ nữ vào nhà vệ sinh khoảng 15 phút rồi cùng nhau rời đi.
Cơ quan công an điều tra vụ việc bé sơ sinh tử vong phía sau bồn cầu.
Sau đó, chủ nhà phát hiện một bé gái sơ sinh đã tử vong, bị giấu phía sau bồn cầu nên trình báo cơ quan chức năng. Qua kiểm tra, người dân phát hiện trong miệng cháu bé có giấy vệ sinh.
Tiếp nhận tin báo, Công an xã Pơng Drang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Đắk Lắk khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và truy xét những người liên quan. Nạn nhân được xác định là bé gái sơ sinh nặng khoảng 3,6kg.
Đến trưa 6/5, lực lượng công an xác định và tìm thấy đôi nam nữ liên quan khi đang ở phường Phú Hội, tỉnh Gia Lai.
Tại cơ quan công an, thiếu nữ A. (15 tuổi 7 tháng, trú TP Đà Nẵng) khai có thai sau khi quen một nam thanh niên qua ứng dụng hẹn hò.
Theo lời khai, cuối tháng 4/2026, A. đến chòi rẫy của anh V. (37 tuổi) ở xã Pơng Drang chơi. Rạng sáng 4/5, do đau bụng nên A. nhờ anh V. chở đi khám. Trên đường đi, A. xin vào nhà dân đi vệ sinh và sinh con tại đây.
Sau khi sinh, do lo sợ bị phát hiện, A. khai đã dùng giấy vệ sinh nhét vào miệng bé gái rồi giấu phía sau bồn cầu trước khi rời đi cùng anh V.
Làm việc với cơ quan công an, anh V. cho biết không biết A. mang thai và cũng không hay biết việc thiếu nữ này sinh con trong nhà vệ sinh.
Việc gia đình bị hại làm đơn, trực tiếp đến dự phiên tòa để xin giảm hình phạt là tình tiết chính để tòa đưa ra kết luận về mức án.
Bị cáo Quach Ken Chee xin lỗi gia đình nạn nhân tại phiên tòa - Ảnh: NGỌC LÂN
Sáng 8-5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao TP.HCM mở phiên xét xử phúc thẩm các bị cáo Quach Ken Chee (48 tuổi, Việt kiều Úc), Dinh Christina Phuong Thi (30 tuổi, Việt kiều Mỹ), Nguyễn Hiếu (50 tuổi, quê Đắk Lắk), Nguyễn Thanh Thịnh (22 tuổi), Nguyễn Văn Dũng (20 tuổi) và Bùi Đức Tín (19 tuổi, cùng ngụ TP.HCM) về tội giết người.
Nước mắt tại pháp đình
Phiên tòa phúc thẩm được mở do các bị cáo trong vụ án có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Ngoài ra, tòa nhận được kháng cáo của bị hại về việc bồi thường trách nhiệm dân sự chưa thỏa đáng. Tuy nhiên, tại phiên tòa, đại diện bị hại đề nghị tòa giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.
Bị cáo Quach Ken Chee khai nhận hành vi sai phạm không nằm trong kế hoạch từ trước.
Bị cáo Dinh Christina Phương Thi khai khi được Chee nhờ đánh nạn nhân để đòi nợ, Thi chỉ nghĩ đến việc dùng hung khí để thực hiện hành vi. Với các bị cáo còn lại, tất cả đều không có mâu thuẫn với nạn nhân, vì tiền bạc mà thực hiện hành vi.
Lãnh án vì cho vay lãi nặng, đánh trọng thương con nợ
Nói lời cuối tại phiên tòa, Chee hối hận về hành vi của bản thân, cảm thấy xấu hổ và nhận lỗi đối với gia đình nạn nhân. Hiện tại bị cáo đang gặp vấn đề về sức khỏe, có mẹ tuổi cao, không còn trong độ tuổi lao động và sống nhờ trợ cấp, mong tòa giảm nhẹ mức án.
Tương tự, bị cáo Thi vừa khóc vừa nói bản thân là mẹ đơn thân, có ba con nhỏ đang được ba nuôi dưỡng tại nước ngoài, hiện tại ba đang đổ bệnh và không thể chăm sóc.
Với các bị cáo chưa thành niên, hội đồng xét xử nhận định hành vi của các bị cáo cũng có một phần trách nhiệm của cha mẹ. Hành động của các bị cáo cũng là hậu quả của việc gia đình quán xuyến con cái không chu đáo.
Tòa nhận định các bị cáo là đồng phạm giản đơn, không có cấu kết, bàn bạc từ trước để thực hiện hành vi thuê giết người và giết người thuê. Việc gia đình bị hại làm đơn, trực tiếp đến dự phiên tòa để xin giảm hình phạt là tình tiết chính để tòa đưa ra mức án.
Cuối cùng, tòa tuyên Quach Ken Chee 18 năm tù; Dinh Christina Phuong Thi 14 năm tù; Nguyễn Thanh Thịnh 20 năm tù; Nguyễn Hiếu, Nguyễn Văn Dũng và Bùi Đức Tín 7 năm tù về tội giết người.
Về trách nhiệm dân sự, tổng số tiền phải bồi thường cho gia đình bị hại là hơn 1 tỉ đồng.
Theo hồ sơ, Quach Ken Chee, Dinh Christina Phuong Thi, Nguyễn Hiếu và Phạm Trần Đức Thịnh là bạn bè xã hội với nhau.
Quá trình quen biết, Đức Thịnh nợ tiền của Chee mà không trả nên khoảng giữa năm 2023 Chee bực tức và nhờ Thi mướn người đánh Đức Thịnh để dằn mặt.
Thi đồng ý rồi thuê nhóm bảy người (không rõ lai lịch) đánh Đức Thịnh gây thương tích. Sau khi nhóm này đánh Đức Thịnh và quay video lại cho Chee xem thì Chee trả tiền thuê là 10,5 triệu đồng.
Sau khi bị đánh, Đức Thịnh chụp ảnh gửi cho Hiếu, Hiếu gửi những hình ảnh này cho Chee. Do thấy Đức Thịnh không bị thương tích nên Chee nảy sinh ý định thuê người khác đánh Đức Thịnh thêm lần nữa.
Trong lúc nói chuyện trên nhóm chat thì Chee nhờ Thi tiếp tục tìm người đánh Đức Thịnh với yêu cầu đánh phải chảy máu, đồng thời có quay video lại thì Chee sẽ trả số tiền 15 triệu đồng.
Ngày 30-7-2023, Thi kể lại việc trên cho bạn trai là Nguyễn Văn Dũng nghe. Dũng đồng ý nhận và điện thoại rủ Bùi Đức Tín. Tín tiếp tục rủ thêm Đồng Quốc Khánh và Nguyễn Thanh Thịnh cùng tham gia.
Đến ngày 2-8-2023, Dũng gọi điện thoại cho Đức Thịnh giả vờ hỏi thăm (có quen biết từ trước), sau đó Đức Thịnh hẹn Dũng đến vòng xoay Lý Thái Tổ (quận 3) để gặp mặt nhưng chỉ hỏi chuyện mua ma túy ở quận 4 (cũ).
Ngày hôm sau, khi Đức Thịnh chạy xe máy chở Dũng đi trên đường Tôn Thất Thuyết (quận 4 cũ) thì Dũng thấy nhóm Tín, Khánh, Thanh Thịnh đang chạy theo phía sau.
Khi đến trước nhà số 218 Tôn Thất Thuyết thì Tín chở Thanh Thịnh chạy từ phía sau vượt lên ép đầu xe của Đức Thịnh vào lề đường. Thanh Thịnh lấy dao đâm hai nhát vào ngực bên trái và vai của Đức Thịnh. Đức Thịnh bỏ chạy đến trước nhà số 221 Lê Văn Lương (quận 7) thì gục ngã xuống đường tử vong sau đó.
Trước đó, tòa sơ thẩm tuyên Quach Ken Chee tù chung thân; Dinh Christina Phuong Thi 18 năm tù; Nguyễn Thanh Thịnh tù chung thân; Nguyễn Hiếu, Nguyễn Văn Dũng và Bùi Đức Tín 10 năm tù cùng tội danh giết người.
Anh ơi, anh đến ngay đi
Ăn sáng bánh mì với trứng ốp la
Em vẫn đang đợi anh mà
Đến đây ăn trứng ốp la bánh mì...
Anh ơi, đến với em đi
Ăn xong, anh thích làm gì...em cho...!
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.