"Lưới trời lồng lộng, tuy thưa mà khó lọt." Sau ba thập kỷ ẩn mình sau song sắt, kẻ thủ ác tưởng chừng có thể tìm thấy sự tự do khi bước ra khỏi cổng nhà tù, nhưng công lý tại Mỹ đã định đoạt cho hắn một ngã rẽ khác: Trục xuất về nước.

Vụ án mạng kinh hoàng đêm định mệnh

Câu chuyện đau thương bắt đầu vào một đêm cuối tháng 2 năm 1996 tại Texas. Nhan Tu Hoang, một kẻ mang tâm địa bất chính, cùng nhóm bạn sau chặng đường chén tạc chén thù đã nảy sinh ý định đột nhập nhà dân để cướp bóc. Với khẩu súng trên tay, Hoang không ngần ngại nổ súng vào một ngôi nhà. Khi tiếng chó sủa vang lên báo động, thay vì tỉnh ngộ và rút lui, hắn cùng đồng bọn lạnh lùng xả súng vào những con vật vô tội, sau đó thản nhiên rời đi để nạp thêm đạn.

"Chó sủa mặc chó, người đi cứ đi," nhưng bước chân của Hoang lại dẫn thẳng đến tội ác diệt chủng. Khi quay lại hiện trường, hắn bắt gặp bà Kathy Brown Arceneaux đang cúi xuống chăm sóc chú chó cưng của mình. Trong cơn hoảng loạn và tàn độc, Hoang đã nã liên tiếp 5 phát đạn vào người phụ nữ tội nghiệp, tước đi mạng sống của bà ngay tại tổ ấm của mình vào ngày 29/02/1996.

Công lý thực thi và sự can thiệp của ICE

Sau khi bị kết án và thụ án tù dài hạn tại Jefferson County, Texas, ngày 05/05/2026 vừa qua, Nhan Tu Hoang đã hoàn tất bản án hình sự. Tuy nhiên, thay vì được tự do tự tại, hắn đã bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) bắt giữ ngay tại cổng trại giam. Với tư cách là một người nhập cư bất hợp pháp phạm tội giết người, Hoang hiện đang được giữ để chờ làm thủ tục trục xuất về Việt Nam.

Hành động này nằm trong chiến dịch truy quét mạnh mẽ của ICE. Theo thống kê, gần 70% các vụ bắt giữ của cơ quan này là nhắm vào những đối tượng cư trú bất hợp pháp đã có tiền án hoặc đang bị cáo buộc tội ác nghiêm trọng. Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) Markwayne Mullin khẳng định: “Mỗi ngày chúng ta đều phải đối mặt với các thành phố trú ẩn che chở cho tội phạm, nhưng ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là bảo vệ quê hương và sự an toàn của người dân.”

Làn sóng phẫn nộ từ dư luận

Ngay sau khi thông tin và hình ảnh của Nhan Tu Hoang được công bố, cộng đồng mạng đã bùng nổ với hàng loạt ý kiến trái chiều. Nhiều người bày tỏ sự kinh ngạc trước diện mạo của hắn sau 30 năm tù tội: "Sao 40 năm nhìn anh ấy khỏe mạnh thế nhỉ, nhà tù như khách sạn sao?". Trong khi đó, đa số cư dân mạng tại Mỹ đều bày tỏ sự hả hê trước lệnh trục xuất: "Mắt đền mắt, răng đền răng," hay "30 năm là quá muộn cho một kẻ sát nhân."

Cái tên Nhan Tu Hoang giờ đây trở thành một vết nhọ, một lời cảnh tỉnh cho những kẻ coi thường pháp luật nơi xứ người. "Ác giả ác báo," cái kết bị trục xuất và đối mặt với sự ghẻ lạnh tại quê nhà chính là cái giá sau cùng mà hắn phải trả cho 5 phát đạn oan nghiệt năm xưa. Một hành trình tội ác kéo dài 30 năm cuối cùng cũng đi đến hồi kết thúc, trả lại một phần công bằng cho linh hồn bà Kathy Brown Arceneaux đã khuất.

Theo như nam diễn viên Lý Liên Kiệt chọn cách đối diện, nỗ lực điều trị thay vì buông xuôi, sau khi nam diển viên này 15 năm chống chọi với căn bệnh cường giáp, khiến gương mặt thay đổi làm cho Lý Liên Kiệt sợ hãi gương mặt bị biến dạng.

Ngày 11/5, Lý Liên Kiệt hiếm hoi chia sẻ về cuộc sống và cảm xúc khi đối diện bệnh tật.

15 năm qua, Lý Liên Kiệt phải chống chọi với căn bệnh cường giáp. Sức khoẻ nam diễn viên giảm sút nghiêm trọng, anh không thể nhận đóng phim nhiều vì bệnh tật bắt buộc không được vận động mạnh.

Khi được phóng viên hỏi về căn bệnh cường giáp, tài tử cho biết đó là giai đoạn khó khăn nhất đời anh.

"Cường giáp đã thay đổi khuôn mặt của tôi. Khi soi gương, tôi thấy mắt mình lòi ra. Đã có lúc tôi lo lắng, không muốn ai nhìn thấy diện mạo của mình", anh kể.

Theo tài tử, sự nghiệp đóng phim võ thuật của anh trải qua vô số chấn thương, chịu nhiều tai nạn gãy chân tay, nứt xương... Vết thương nào cũng lành, chỉ riêng căn bệnh cường giáp khiến anh như "thua cuộc".

Từ cảm giác tuyệt vọng, diễn viên dần đối diện sự thật. Anh tập trung điều trị, uống thuốc và sinh hoạt theo chỉ định bác sĩ. Tài tử tìm đến thiền, Phật pháp như 1 cách "chữa lành" bản thân từ bên trong.

Hiện Lý Liên Kiệt dành phần lớn thời gian bên cạnh gia đình, thỉnh thoảng tham gia các sự kiện thiện nguyện do bạn bè tổ chức. Đầu năm nay, anh ghi hình 2 phim ngắn Nguyên lực giang hồ và Kiếm quy. Khi nhận được câu hỏi về kế hoạch quay lại chính thức với phim ảnh, nam diễn viên chỉ lấp lửng bày tỏ: "Mọi việc tùy duyên”.

Trang QQ nhận xét Lý Liên Kiệt có cuộc sống khép kín sau khi "trút bỏ hào quang showbiz". Anh cùng vợ con thường đi du lịch, ăn uống và trò chuyện với nhiều đề tài từ ẩm thực, trà đạo đến thư pháp.

"Ngày trẻ, tôi luôn tự hỏi thế nào là cuộc sống hạnh phúc. Tôi có thấy vui không dù bản thân luôn có tiền, danh tiếng. Nhưng giờ tôi nhận ra niềm vui tự tại đôi khi xuất phát từ chính mình", tài tử chia sẻ.

Lý Liên Kiệt sinh năm 1963 tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Anh học võ từ năm 8 tuổi, từng 5 lần liên tiếp vô địch quốc gia Trung Quốc ở bộ môn wushu. Anh lấn sân điện ảnh với Thiếu Lâm Tự (1982) và nhanh chóng trở thành biểu tượng. Các tác phẩm kinh điển của nam diễn viên như: Hoàng Phi Hồng, Anh hùng, Hoắc

Theo như tối hậu thư của tân Thủ tướng Hungary mới đây để nhằm thay đổi triệt để bộ máy lãnh đạo từ thời người tiền nhiệm của cựu Thủ tướng Orban, sau khi Tân Thủ tướng Magyar đã yêu cầu Tổng thống Hungary và loạt quan chức từ chức trước ngày 31/5, ngay sau đó công bố tối hậu thư với Tổng thống Tamas Sulyok cùng loạt quan chức do ông Orban bổ nhiệm đang giữ vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và cơ quan công quyền Hungary.

Khi ông Peter Magyar, 45 tuổi, bước lên bục phát biểu tại quốc hội ngày 9/5 trên cương vị Thủ tướng Hungary, một trong những thông điệp mà ông phát đi là 16 năm cầm quyền của cựu thủ tướng Viktor Orban đã kết thúc. Lá cờ Liên minh châu Âu (EU) được đưa trở lại quốc hội Hungary, trong khi Ode to Joy, "quốc ca" của EU, vang lên trước hàng chục nghìn người tập trung tại Budapest.

Ông Magyar ngay sau đó công bố tối hậu thư với Tổng thống Tamas Sulyok cùng loạt quan chức do ông Orban bổ nhiệm đang giữ vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và cơ quan công quyền Hungary.

"Đã đến lúc ra đi trong danh dự, khi vẫn còn có thể", ông Magyar nói, đặt hạn chót 31/5 để Tổng thống Sulyok cùng các quan chức này tự nguyện rời chức vụ.

Ông Magyar, lãnh đạo đảng trung hữu Tisza, giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng trước, chấm dứt sự lãnh đạo của đảng Fidesz sau nhiều năm. Ông không che giấu ý định phá bỏ mô hình nắm quyền mà ông Orban cùng đảng Fidesz đã xây dựng trong gần hai thập kỷ.

Zsolt Kerner, nhà báo tại trang tin Hungary 24.hu, cho biết ông Magyar bước vào cuộc bầu cử với lời hứa đem lại công lý và hiện ông quyết tâm thực hiện điều đó bằng mọi giá.

"Ông ấy có vẻ là người cực kỳ cứng rắn. Những quan chức ở tầng thứ nhất, thứ hai và thứ ba trong mạng lưới của ông Orban nên dè chừng", Kerner nhận định.

Tân Thủ tướng Magyar cũng tuyên bố rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Hungary sẽ không còn là nơi "trú ẩn an toàn" cho chính trị gia nước ngoài tham nhũng.

Cựu bộ trưởng tư pháp Ba Lan Zbigniew Ziobro là một trong những người đầu tiên dường như nghiêm túc trước cảnh báo này. Chưa đầy 36 giờ sau khi ông Magyar nhậm chức, Ziobro ngày 10/5 xác nhận đã rời Hungary tới Mỹ.

Ziobro được Hungary cấp quy chế tị nạn năm ngoái, sau khi phải đối mặt loạt cáo buộc tại Ba Lan, trong đó có lạm quyền, cầm đầu tổ chức tội phạm có tổ chức và biển thủ công quỹ để mua phần mềm gián điệp nhằm theo dõi đối thủ chính trị. Nếu bị kết tội, ông có thể phải đối mặt mức án lên tới 25 năm tù.

Theo truyền thông, chính Tổng thống Donald Trump đã cấp thị thực vào Mỹ cho ông Ziobro.

Nhà báo Kerner cho rằng Ziobro nhiều khả năng sẽ nằm trong số những mục tiêu đầu tiên mà ông Magyar nhắm đến, đặc biệt vì tân Thủ tướng Hungary muốn hàn gắn mối quan hệ với Thủ tướng Ba Lan thân EU Donald Tusk, cũng như nhóm Visegrad (gồm 4 nước Ba Lan, Hungary, Cộng hòa Czech và Slovakia). Quan hệ trong Visegrad đã xấu đi đáng kể dưới thời ông Orban do lập trường thân Nga của lãnh đạo này.

"Nếu Ba Lan yêu cầu dẫn độ các cựu quan chức tham nhũng, Magyar đã nói rõ rằng ông ấy sẽ giao người", Kerner nói, đề cập cả Ziobro lẫn cựu thứ trưởng tư pháp Ba Lan Marcin Romanowski, người cũng được Hungary cấp quy chế tị nạn dưới thời ông Orban.

Kerner cho biết những người tích lũy khối tài sản lớn dưới thời chính quyền cũ cũng có thể sớm đối mặt sức ép. Trong những tuần trước lễ nhậm chức của ông Magyar, Guardian đưa tin nhiều cựu đồng minh của cựu thủ tướng Orban đã bắt đầu chuyển tài sản ra nước ngoài vì lo ngại chiến dịch chống tham nhũng mà lãnh đạo mới cam kết thực hiện. Một số người thậm chí còn tìm cách xin thị thực Mỹ.

Tuy nhiên, theo nhà phân tích chính trị Zsuzsanna Vegh tại Quỹ Marshall của Đức, thách thức lớn hơn đối với Thủ tướng Magyar sẽ là mạng lưới đồng minh rộng lớn của ông Orban, với các vị trí quyền lực như Tổng thống, lãnh đạo viện công tố và cơ quan kiểm toán nhà nước.

"Việc ông Magyar kêu gọi những người này từ chức không đồng nghĩa họ buộc phải làm theo. Nếu họ không từ chức, tôi nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến pháp lý. Sẽ cần tiến hành các sửa đổi hiến pháp để có thể loại họ khỏi chức vụ", bà nhận định.

Tuy nhiên, một điều mà ông Magyar đã chứng minh ngay cả trước khi nhậm chức là ông thích hành động một cách chóng vánh. Theo bà Vegh, chính điều này có thể tạo ra bước ngoặt.

"Với việc Thủ tướng Magyar ra tối hậu thư để các quan chức này từ chức vào cuối tháng 5, tôi cho rằng đảng Tisza hẳn đã có lộ trình rất rõ ràng cho bước đi tiếp theo nếu những người đó vẫn tiếp tục tại nhiệm", bà nói.

Theo nhà phân tích này, hệ thống mà ông Orban từng xây dựng để củng cố quyền lực đã bắt đầu rạn nứt.

"Cuộc bầu cử hồi tháng 4 cho thấy chiến lược nhằm duy trì quyền lực của ông Orban không còn hiệu quả nữa. Hệ thống ấy một phần dựa trên niềm tin rằng ông ấy không thể bị đánh bại. Và rồi niềm tin đó đã sụp đổ khi thực tế chứng minh điều hoàn toàn ngược lại", bà Vegh nêu thêm.

Theo như Tổng thống Zelensky dường như đang chủ động thoát phụ thuộc vào Mỹ, sau khi có các cuộc đàm phán hòa bình bị đóng băng khiến Ukraine dần trở nên tự lực hơn, vì thời gần đây, giới lãnh đạo Ukraine phần lớn vẫn giữ thái độ trung dung với Tổng thống Trump, nhằm tránh một cuộc đổ vỡ hoàn toàn trong quan hệ song phương. Dù chính quyền Trump đã cắt hoàn toàn viện trợ vũ khí cho Ukraine, họ vẫn cho phép Kiev mua chúng bằng nguồn tiền từ các đồng minh phương Tây khác.

Trong ba năm đầu cuộc chiến Nga - Ukraine, Mỹ là bên viện trợ lớn nhất về quân sự và tài chính cho chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky. Tổng thống Mỹ khi đó là ông Joe Biden từng cam kết sẽ sát cánh đến cùng với Ukraine cho đến khi "giành chiến thắng".

Nhưng khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức hơn một năm trước, nước Mỹ đã dần từ bỏ vai trò "người đồng hành" cùng Ukraine trong cuộc đối đầu Nga. Giờ đây, chính Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng cho thấy ông đang chủ động rút lui và giữ khoảng cách với quốc gia từng là đồng minh lớn nhất của mình.

Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ kết thúc chiến sự Ukraine trong vòng 24 giờ sau khi nhậm chức, nhưng sau đó thừa nhận điều này khó khăn hơn nhiều so với những gì ông nghĩ. Ông cũng từng đóng vai trò trung gian thúc đẩy Nga - Ukraine ngồi vào bàn đàm phán, nhưng nỗ lực này đình trệ khi Tổng thống Mỹ hướng sự chú ý sang Trung Đông và phát động cuộc chiến chống lại Iran.

Cho đến gần đây, giới lãnh đạo Ukraine phần lớn vẫn giữ thái độ trung dung với Tổng thống Trump, nhằm tránh một cuộc đổ vỡ hoàn toàn trong quan hệ song phương. Mỹ vẫn cung cấp những thông tin tình báo chiến trường sống còn và vẫn nắm giữ vị thế đặc biệt để làm trung gian hòa giải giữa Moskva và Kiev.

Dù chính quyền Trump đã cắt hoàn toàn viện trợ vũ khí cho Ukraine, họ vẫn cho phép Kiev mua chúng bằng nguồn tiền từ các đồng minh phương Tây khác. Ukraine hiểu rõ rằng nếu chọc giận chính quyền Trump, những hỗ trợ đó không chỉ biến mất mà ông Trump còn có thể bỏ mặc họ hoàn toàn để quay sang ủng hộ Nga.

Nhưng mọi thứ thay đổi kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát. Tổng thống Zelensky phàn nàn rằng các nhà đàm phán Mỹ "không còn thời gian cho Ukraine". Ông cũng lên tiếng phản đối Washington nới lỏng lệnh trừng phạt với dầu Nga nhằm giảm bớt tác động từ cuộc chiến Iran với tình hình năng lượng toàn cầu.

Hồi đầu tháng 4, các quan chức Ukraine đã đến Washington và thúc giục phía Mỹ không gia hạn lệnh miễn trừ trừng phạt với dầu Nga, theo thông tin từ hai quan chức Ukraine am hiểu vấn đề.

Chính quyền Trump sau đó vẫn gia hạn lệnh miễn trừ. Tổng thống Zelensky đã chỉ trích gay gắt động thái này trong một bài đăng trên mạng xã hội, khẳng định "mỗi USD chi trả cho dầu Nga đều là tiền phục vụ các hoạt động trên chiến trường của họ".

Hai quan chức Ukraine cho biết những diễn biến trên càng làm bật lên một thực tế rằng Kiev không còn có thể dựa vào Mỹ.

Tổng thống Zelensky gần đây đưa ra những lời chỉ trích gay gắt bất thường nhắm vào Mỹ, điều từng được coi là "không tưởng" cách đây một năm, khi Kiev hứng chịu nhiều hậu quả trên chiến trường vì bị Washington cắt viện trợ sau "cuộc đấu khẩu thảm họa" ở Nhà Trắng hồi tháng 1/2025.

Lý do khiến Ukraine ngày càng thẳng thắn rất đơn giản. Sau nhiều năm nỗ lực tự chủ sản xuất quốc phòng, họ không còn quá phụ thuộc vào Mỹ như trước, Harry Nedelcu, giám đốc điều hành tại Rasmussen Global, công ty tư vấn chính trị châu Âu, cho hay.

Trong một năm qua, chứng kiến chính sách đối ngoại thay đổi liên tục của Tổng thống Trump, Ukraine hiểu rõ rằng họ cần tự lực cánh sinh nhiều hơn. Nước này đã đẩy mạnh năng lực tự sản xuất vũ khí, trong đó chú trọng vào lĩnh vực máy bay không người lái (UAV), nhằm tạo lợi thế trước các khí tài truyền thống của Nga.

Ukraine hiện có khả năng tự sản xuất được hầu hết các loại UAV mà họ đang sử dụng. Đại sứ Ukraine tại NATO Alyona Getmanchuk cho biết các vũ khí đánh chặn nội địa của nước này đã vô hiệu hóa hơn 60% UAV Nga.

"Chúng tôi cảm thấy mình đã tự chủ hơn trước rất nhiều", bà nói.

Theo Maksym Skrypchenko, Chủ tịch Trung tâm Đối thoại Xuyên Đại Tây Dương, cơ quan nghiên cứu tại Kiev, ngay cả khi nguồn cung vũ khí từ Mỹ cạn kiệt, Ukraine hiện vẫn hoàn toàn có thể xoay xở được.

"Nếu một sáng thức dậy mà không còn hỗ trợ từ Mỹ, tình hình cũng chẳng còn là thảm họa như trước nữa", ông nói. "Mọi chuyện không còn giống như thời chính quyền Biden, khi chúng tôi quá phụ thuộc vào khí tài Mỹ".

Thông tin tình báo từ Mỹ sẽ là thứ khó thay thế nhất, song Skrypchenko cho rằng các nguồn thay thế từ châu Âu cuối cùng cũng có thể lấp đầy khoảng trống này.

Ukraine cũng rất cần các tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ, bởi đây là lá chắn hiệu quả duy nhất giúp chống lại tên lửa đạn đạo Nga. Dù Kiev đang nỗ lực tự sản xuất tên lửa đánh chặn riêng, quá trình vẫn cần thêm thời gian. Tuy nhiên, bất kể mối quan hệ giữa Mỹ và Ukraine ra sao, Washington cũng chỉ có số lượng Patriot hạn chế để cung cấp cho Kiev.

Kiev cũng đang công khai tìm kiếm hỗ trợ từ những nguồn khác. Trong tháng qua, ông Zelensky đã tích cực vận động ủng hộ khắp châu Âu.

Ông gửi lời cảm ơn các nước trong khu vực vì đã hỗ trợ Ukraine khi cuộc chiến tại Iran đe dọa nguồn cung vũ khí cho Kiev. Ông còn ký kết các thỏa thuận chia sẻ công nghệ UAV với các quốc gia Trung Đông, những thương vụ có thể giúp Ukraine thu về hàng tỷ USD để tái đầu tư cho các doanh nghiệp quốc phòng trong nước.

Về vấn đề đàm phán hòa bình, Volodymyr Fesenko, nhà phân tích chính trị Ukraine, lưu ý rằng dù các cuộc thương lượng không tiến triển, chúng vẫn đóng vai trò quan trọng và Kiev không thể từ bỏ mọi mối hợp tác với Mỹ.

"Có thể nói Mỹ không phải là đối tác hay trung gian hòa giải tốt nhất trong các cuộc đàm phán hòa bình", ông cho hay. "Nhưng Mỹ lại là bên trung gian duy nhất có sức ảnh hưởng lớn nhất và thực tế nhất đối với tiến trình hòa bình. Xét theo khía cạnh này, chúng ta không còn lựa chọn nào thay thế".

Dù các cuộc đàm phán đạt được rất ít kết quả, Ukraine vẫn tiếp tục duy trì những bước đi ngoại giao khéo léo với Mỹ.

Khi ông Trump đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày bắt đầu từ cuối tuần trước, ông Zelensky đã đồng ý, bất chấp những nghi ngại lớn tại Ukraine về việc liệu nó có thể được duy trì hay giúp thúc đẩy hòa bình hay không. Ngay ngày đầu tiên, cả Kiev và Moskva đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Hôm 8/5, Tổng thống Zelensky một lần nữa bày tỏ hy vọng rằng các nhà đàm phán của chính quyền Mỹ, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Trump, Jared Kushner, sẽ tới thăm thủ đô Kiev.

Cả hai người đều đã nhiều lần đến Moskva nhưng vẫn chưa xác nhận kế hoạch tới Kiev. Đến ngày 10/5, ông Zelensky lên tiếng với thái độ khá cứng rắn khi lưu ý rằng thỏa thuận trao đổi tù binh trong khuôn khổ lệnh ngừng bắn vẫn phải được thực hiện, đồng thời khẳng định "chúng tôi mong đợi Mỹ đóng vai trò tích cực trong việc đảm bảo thỏa thuận này được thực thi".

Ông Zelensky thừa nhận rằng cuộc chiến chống Iran đã làm xao nhãng mối quan tâm của các nhà đàm phán khỏi Ukraine và đôi khi dẫn đến những hành động gây hại cho Kiev.

Tháng trước, Phó tổng thống Mỹ JD Vance mô tả cuộc xung đột tại Ukraine hiện chỉ còn là "cuộc mặc cả về vài km vuông lãnh thổ". Ông cũng đặt nghi vấn liệu vùng lãnh thổ ở miền đông Donetsk, vốn là xương sống cho hệ thống phòng thủ tương lai của Ukraine, có xứng đáng để đánh đổi bằng những hy sinh quá lớn về nhân lực hay không.

Trong một cuộc họp báo, ông Zelensky đã đáp lại: "Với tất cả lòng tôn trọng, Phó tổng thống không tham gia vào các cuộc đàm phán. Nếu tham gia, ông Vance có lẽ sẽ hiểu sâu sắc hơn về lãnh thổ của một Ukraine độc lập thực sự là gì".

Vài ngày sau, ông Vance tuyên bố rằng việc Mỹ chấm dứt hỗ trợ tài chính cho Ukraine và để châu Âu chi trả cho công cuộc quốc phòng của Ukraine là "một trong những điều mà tôi tự hào nhất mà chính quyền này đã làm được".

Những hệ lụy từ cuộc chiến Iran đã gây ra nhiều khó khăn cho Tổng thống Zelensky, nhưng chúng cũng khiến ông trở nên quyết liệt hơn. Không chỉ công khai chỉ trích Mỹ, Ukraine còn tiếp tục chiến dịch tấn công bằng UAV tầm xa vào các cơ sở hạ tầng dầu khí trên lãnh thổ Nga, bất chấp những lời kêu gọi dừng lại từ phía Washington.

Nhìn chung, những nước đi của Tổng thống Zelensky khá giống với các lãnh đạo châu Âu khác, những người cũng đang dần giữ khoảng cách với Tổng thống Trump, theo chuyên gia Nedelcu.

Châu Âu đã thay thế Mỹ để trở thành nhà tài trợ lớn nhất cho nỗ lực chiến đấu của Ukraine. Khoản vay 106 tỷ USD gần đây từ EU, chủ yếu tập trung vào chi tiêu quân sự, sẽ giúp Kiev có nền tảng tốt hơn để lên kế hoạch cho một cuộc xung đột mà họ tin rằng sẽ khó lòng kết thúc sớm.

Getmanchuk, đại sứ Ukraine tại NATO, tin rằng nỗ lực hợp tác sâu rộng hơn với châu Âu cuối cùng có thể giúp "Kiev trở thành trụ cột của an ninh châu lục".

Theo như chế tạo pin có tuổi thọ 300 năm bằng nguyên liệu từ nước muối làm đậu phụ, khiến mở ra hướng đi mới cho việc lưu trữ năng lượng lưới điện bền vững của các nhà khoa học vừa công bố một loại pin gốc nước sử dụng các thành phần cực kỳ lành tính, có khả năng vận hành ổn định trong hàng trăm nghìn chu kỳ sạc. Nếu áp dụng vào lưới điện thực tế với tần suất sạc một lần mỗi ngày, tuổi thọ lý thuyết của hệ thống có thể kéo dài hơn 300 năm.

Các hệ thống pin lithium-ion hiện đại tuy hiệu quả nhưng lại đối mặt với các vấn đề về chi phí, rủi ro cháy nổ và độc hại môi trường. Mới đây, một nhóm nghiên cứu từ Trung Quốc và Hồng Kông đã gây bất ngờ khi giới thiệu loại pin nước thế hệ mới, sử dụng chất điện phân có thành phần tương tự nước muối dùng trong sản xuất đậu phụ.
Công nghệ từ những nguyên liệu "nhà bếp"

Điểm khác biệt lớn nhất của loại pin này nằm ở chất điện phân trung tính. Thay vì sử dụng các axit hay kiềm mạnh có tính ăn mòn cao, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dung dịch nước chứa muối magiê và canxi. Đây là những thành phần hóa học gần gũi đến mức chúng thường xuất hiện trong quá trình làm đông tụ đậu phụ. Việc đưa độ pH về mức trung tính (pH = 7) giúp loại bỏ tình trạng ăn mòn điện cực và các phản ứng phụ gây cháy nổ, những "căn bệnh" kinh niên của các loại pin nước trước đây.

Tuy nhiên, chất điện phân hiền hòa là chưa đủ. Để pin có thể hoạt động bền bỉ, nhóm nghiên cứu đã chế tạo một loại điện cực âm đặc biệt từ polymer hữu cơ cộng hóa trị (COP). Với cấu trúc "giàn giáo phân tử" vững chắc và nhiều lỗ hổng, loại polymer này cho phép các ion magiê và canxi ra vào một cách trơn tru và ổn định trong suốt quá trình sạc và xả.

Kỷ lục về độ bền và bài toán hiệu suất

Kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy viên pin này có thể duy trì hơn 72% dung lượng sau 120.000 chu kỳ sạc. Nếu áp dụng vào lưới điện thực tế với tần suất sạc một lần mỗi ngày, tuổi thọ lý thuyết của hệ thống có thể kéo dài hơn 300 năm.

Dù con số này thực tế có thể thấp hơn do các yếu tố môi trường bên ngoài, nhưng nó vẫn minh chứng cho một độ bền vượt xa mọi công nghệ pin hiện hành.

Mặc dù sở hữu tuổi thọ ấn tượng, loại pin này vẫn có một điểm yếu là mật độ năng lượng thấp. Với mức 48,3 Wh/kg, nó chỉ bằng khoảng 1/3 so với pin lithium-ion thông dụng. Điều này đồng nghĩa với việc để lưu trữ cùng một lượng điện, hệ thống pin mới sẽ cần kích thước lớn và nặng gấp nhiều lần.

Tuy nhiên, đối với các trạm lưu trữ năng lượng cố định bên cạnh các trang trại điện gió hay điện mặt trời, kích thước không phải là vấn đề quá lớn so với lợi ích về độ an toàn và chi phí bảo trì thấp.

Hướng tới một tương lai xanh bền vững

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, tác động môi trường là một điểm sáng của nghiên cứu này. Phân tích sau sử dụng cho thấy chất điện phân không hề chứa kim loại nặng và đạt các tiêu chuẩn an toàn tiêu hủy nghiêm ngặt của Hoa Kỳ. Điều này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng rác thải công nghiệp khi các trạm năng lượng khổng lồ hết vòng đời sử dụng.

Dù vẫn còn một chặng đường dài từ phòng thí nghiệm đến sản xuất thương mại đại trà, sự ra đời của pin "nước muối đậu phụ" đã đặt một dấu mốc quan trọng. Nó chứng minh rằng những giải pháp cho các vấn đề công nghệ phức tạp nhất đôi khi lại đến từ những nguyên liệu giản đơn và thân thiện nhất với thiên nhiên. Đây chính là mảnh ghép còn thiếu để hiện thực hóa một lưới điện hoàn toàn sạch và an toàn cho các thế hệ tương lai.

Mì ăn liền du nhập vào những năm 1960, khi quốc gia này vẫn đang phục hồi sau Chiến tranh. Đó là một hệ thống tự động hóa cực cao với khả năng tạo ra 6 triệu gói mì ăn liền mỗi ngày: tình trạng thiếu lương thực xảy ra và gạo, loại lương thực chính của quốc gia, bị hạn chế. Vì vậy, người dân bắt đầu làm mì bằng bột mì do quân đội Mỹ cung cấp, loại mì này được chính phủ tích cực quảng bá vào những năm 1960.

Trên sàn nhà máy sản xuất mì của Nongshim ở thành phố Gumi, một bản giao hưởng công nghiệp đang vang lên: tiếng xay bột mì, tiếng lách cách của các trục lăn phần nào bị lấn át bởi âm thanh nhịp nhàng của những lưỡi dao cắt bột; những dải mì tươi được hấp chín với tiếng xèo xèo, chiên chớp nhoáng với tiếng lách tách, sau đó được cuốn đi trong chớp mắt trên băng chuyền luôn hoạt động không ngừng nghỉ, và đóng gói vào những lớp nhựa xột xoạt.

Mỗi phút, 600 gói ramyeon — mì ăn liền Hàn Quốc, còn được gọi là ramyun hay ramen — lăn ra khỏi dây chuyền sản xuất siêu tốc, tự động hóa cao và được robot chở đến khu vực xếp dỡ.

Cơ sở rộng 42.266 mét vuông này là nhà máy sản xuất mì ăn liền lớn nhất Hàn Quốc, cho ra lò 6 triệu gói mỗi ngày.

"Năm ngoái, chúng tôi đã sản xuất 1,23 tỷ đơn vị, trị giá 884 tỷ won (598 triệu USD)", Giám đốc nhà máy Sang Hoon Kim cho biết.
Nhà máy Gumi sản xuất 80% Shin Ramyun và 90% Chapagetti (mì sợi dày và dai giống như mì spaghetti với sốt đậu tương đen) bán trong nước với chỉ 600 nhân viên. Điều đó được thực hiện nhờ một bộ cảm biến được tăng cường bằng AI và camera thông minh giám sát mọi khâu sản xuất, đảm bảo an toàn và chất lượng, ông Kim chia sẻ và cho biết thêm rằng công nghệ này được phát triển nội bộ bởi những nhân viên có "kiến thức sâu rộng về làm ramyeon".

Nhưng ở Gumi, ramyeon không chỉ là một loại thực phẩm: nhà máy và các sản phẩm của nó đã trở thành mỏ neo văn hóa của thành phố.

Thành phố Ramyeon

Nằm cách thủ đô Hàn Quốc khoảng 270 km (168 dặm) về phía đông nam, Gumi là một thành phố tầm trung với khoảng 400.000 cư dân và có lịch sử lâu đời như một trung tâm công nghiệp — đầu tiên được biết đến với ngành dệt may, sau đó là điện tử, và ngày nay, là trung tâm công nghệ truyền thông lớn nhất cả nước.

Nơi này thường không có nhiều khách du lịch ghé thăm; nhưng điều đó đang thay đổi.

Vào năm 2022, Gumi đã đưa hoạt động sản xuất mì của mình lên tâm điểm, ra mắt "lễ hội ramyeon" đầu tiên trong cùng năm.
Mục tiêu, theo ông Jeong-tae Kim — một quan chức cấp cao tại Tòa thị chính Gumi và là trưởng ban tổ chức lễ hội — là để thay đổi danh tiếng của Gumi từ một thành phố công nghiệp "nhàm chán" thành một điểm đến "thú vị" cho cả người dân và khách du lịch.

"Là một thành phố công nghiệp, chúng tôi cần một bản sắc văn hóa", ông Jeong-tae Kim nói.

Tòa thị chính đã tiếp cận Nongshim và công ty này đã hợp tác với hội đồng thành phố trong lễ hội, quy mô lễ hội đã phát triển theo từng năm: từ chỉ 10.000 du khách trong lần tổ chức đầu tiên lên mức kỷ lục 350.000 du khách vào năm 2025, bán ra 54.000 bát và 480.000 gói ramyeon trong suốt sự kiện kéo dài ba ngày.

Điểm nổi bật của lễ hội là một khu phố đi bộ dài 475 mét (1.558 foot) dành cho các gian hàng mà ban tổ chức gọi là "nhà hàng ramen dài nhất thế giới". Tại đây, hàng chục nhà hàng và đầu bếp phục vụ ramen và các món ăn lấy cảm hứng từ ramen, từ bánh mì kẹp ramen đến phở heo hun khói Asado.

Các gian hàng được cung cấp mì từ nhà máy Nongshim. "Ramen vừa chiên xong cực kỳ ngon", Giám đốc nhà máy Sang Hoon Kim nói, đồng thời cho biết thêm rằng việc nhìn thấy khách du lịch đổ về Gumi "đã mang lại cho chúng tôi cảm giác vô cùng tự hào".

Vào những ngày cuối tuần diễn ra lễ hội, vé tàu từ thành phố Daegu lân cận đều bán hết và các tiểu thương địa phương báo cáo doanh số bán hàng tăng vọt, ông Jeong-tae Kim cho biết. Ông nói thách thức hiện nay là kéo dài những lợi ích này ra ngoài những ngày cuối tuần đơn lẻ.

Từ nhu cầu thiết yếu đến biểu tượng quốc gia

Mì ăn liền du nhập vào Hàn Quốc vào những năm 1960, khi quốc gia này vẫn đang phục hồi sau Chiến tranh Triều Tiên: tình trạng thiếu lương thực xảy ra và gạo, loại lương thực chính của quốc gia, bị hạn chế. Vì vậy, người dân bắt đầu làm mì bằng bột mì do quân đội Mỹ cung cấp, loại mì này được chính phủ tích cực quảng bá vào những năm 1960.

Samyang Foods, thương hiệu đứng sau món "Buldak Ramen" cay xé lưỡi, đã trở thành nhà sản xuất mì ăn liền đầu tiên của Hàn Quốc vào năm 1963, lấy cảm hứng từ phong cách mì ăn liền của Nhật Bản do nhà sáng lập Nissin là Momofuko Ando phát triển vào năm 1958, nhưng đã được điều chỉnh cho phù hợp với khẩu vị của người Hàn Quốc: nước dùng gà được đổi thành thịt bò và thêm ớt đỏ. Nongshim theo sau vào năm 1965, với các thương hiệu trong nước khác như Paldo và Ottogi ra mắt vào những năm 1980.

Giám đốc nhà máy Sang Hoon Kim nhớ lại thời điểm Shin Ramyun ra mắt vào năm 1986, khi ông vẫn còn học đại học. No bụng và rẻ — giá 200 won, tương đương 20 xu — đây là bữa ăn hoàn hảo cho sinh viên.

"Tôi đã ăn rất nhiều. Tôi thường mua cả thùng", Sang Hoon Kim nhớ lại. "Kỷ lục nhiều nhất tôi từng ăn trong một ngày là 10 gói". Sau khi tốt nghiệp, ông nhận được công việc tại Nongshim ở thành phố quê hương Busan, và chuyển đến Gumi cùng công ty vào năm 1992, thăng tiến từ dây chuyền sản xuất lên quản lý.

Ba thập kỷ trôi qua, ông vẫn không hề chán: Mặc dù ông nếm thử ramyeon được sản xuất tại nhà máy hàng ngày, "vào những ngày nghỉ, tôi thậm chí sẽ nấu ở nhà và ăn tiếp", ông chia sẻ.

Sang Hoon Kim không đơn độc trong tình yêu dành cho ramyeon: Vào năm 2025, người Hàn Quốc đã ăn hơn 4 tỷ khẩu phần mì ăn liền, tương đương khoảng 77 bát mỗi người mỗi năm, theo Hiệp hội Mì ăn liền Thế giới.

Vươn ra toàn cầu

Sự phổ biến của Ramyeon cũng đang tăng vọt trên toàn cầu: Xuất khẩu mì ăn liền của Hàn Quốc đã tăng 22% vào năm 2025, đạt kỷ lục 1,5 tỷ đô la.

Những khoảnh khắc văn hóa đại chúng — như cảnh "ram-don" trong "Ký sinh trùng" (Parasite) hay cảnh xì xụp ăn mì trong "K-Pop Demon Hunters" (Thợ săn quỷ K-Pop) — đã thúc đẩy nhận thức của người tiêu dùng quốc tế về mì ramen Hàn Quốc, mặc dù Jinny Seo, Giám đốc tiếp thị toàn cầu của Nongshim, nói rằng những khoảnh khắc này phản ánh các chiến dịch kéo dài hàng thập kỷ nhằm quảng bá sản phẩm này tới thị trường rộng lớn hơn.

Những khoảnh khắc này đã trở thành "chất xúc tác" để mở rộng thêm cơ sở người tiêu dùng của họ, bà chia sẻ: Ví dụ, Nongshim đã hợp tác với Netflix trong một dòng hương vị mì "K-Pop Demon Hunter" lấy cảm hứng từ các nhân vật trong phim.

Trong khi Nongshim thống trị thị trường nội địa, đối thủ cạnh tranh Samyang đã vượt mặt hãng về doanh số bán hàng ở nước ngoài vào năm 2024.

"Chúng tôi đang ở trong tình thế mà những người mua ở những nơi như Châu Âu đang đòi hỏi nhiều sản phẩm hơn, nhưng chúng tôi không thể giao hàng", Seo nói. Để đáp ứng nhu cầu này, Nongshim đang xây dựng nhà máy Noksan chỉ dành cho xuất khẩu trị giá 191,8 tỷ won (130 triệu đô la) tại Busan, dự kiến sẽ sản xuất 500 triệu đơn vị ramyeon hàng năm và gần gấp đôi xuất khẩu trong nước hiện tại của công ty khi nó mở cửa vào cuối năm nay.

Liệu điều này có làm lung lay danh hiệu quê hương của ramyeon Hàn Quốc của Gumi không?

Bà Seo không nghĩ vậy: Gumi, với sản lượng khổng lồ của Shin Ramyun, là "cốt lõi trong sản xuất của Nongshim".

Ông Sang Hoon Kim cũng không hề lo lắng: phần lớn công nghệ hiện đại đang được lắp đặt tại trung tâm Busan đã được phát triển và thử nghiệm tại Gumi, giúp lan tỏa sức ảnh hưởng của thành phố này ra xa hơn nữa.

Đằng sau sự tự động hóa với cường độ cao, mỗi sản phẩm vẫn giữ được một chút dấu ấn con người: Sang Hoon Kim cầm một gói Shin Ramyun lên và chỉ vào ba ký tự bên dưới ngày hết hạn; đó là tên của người đã đóng gói mì.

"Bây giờ, họ in tên của người thực hiện việc đóng gói", Kim nói. "Nhưng trước đây khi tôi còn là quản lý hiện trường, tên tôi đã được in trên đó. Nếu 500 triệu đơn vị Shin Ramyun được bán ra, có cảm giác như mọi người trong cả nước đều biết tên tôi".

"Nhà máy bóng tối" là mô hình sản xuất cần rất ít hoặc gần như không cần sự can thiệp trực tiếp của con người, qua đó giảm nhu cầu chiếu sáng, tiết kiệm năng lượng và hạ chi phí vận hành. J-20 do Công ty máy bay Thành Đô thuộc Tập đoàn công nghiệp hàng không Trung Quốc phát triển. Hiện nay, các phương tiện tự động đảm nhiệm việc vận chuyển nguyên vật liệu, trong khi các máy móc có độ chính xác cao xử lý linh kiện.

Trung Quốc tăng hiệu quả sản xuất linh kiện cho tiêm kích tàng hình tại một 'nhà máy bóng tối', nơi các phương tiện tự động và máy móc điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể vận hành gần như 24/7.

Theo South China Morning Post ngày 12.5, nhà máy hiện sản xuất linh kiện cho các dòng tiêm kích tiên tiến nhất của Trung Quốc, trong đó có J-20 Mãnh Long - mẫu tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 được xem là đối trọng của Trung Quốc với F-22 Raptor của Mỹ.

"Nhà máy bóng tối" là mô hình sản xuất cần rất ít hoặc gần như không cần sự can thiệp trực tiếp của con người, qua đó giảm nhu cầu chiếu sáng, tiết kiệm năng lượng và hạ chi phí vận hành. Tại cơ sở này, các bộ phận khung của máy bay có thể được sản xuất trong điều kiện gần như tối hoàn toàn.

J-20 do Công ty máy bay Thành Đô thuộc Tập đoàn công nghiệp hàng không Trung Quốc phát triển. Mẫu máy bay này được tuyên bố sẵn sàng chiến đấu vào năm 2018 và bắt đầu được sản xuất hàng loạt hai năm sau đó.

Ông Song Ge, Giám đốc trung tâm sản xuất kỹ thuật số của nhà máy Thành Đô, cho biết J-20 có hàng nghìn linh kiện chuyên biệt. Trước đây, dây chuyền sản xuất cần 2 - 3 nhân viên làm việc theo ca để giám sát máy móc suốt ngày đêm. Hiện nay, các phương tiện tự động đảm nhiệm việc vận chuyển nguyên vật liệu, trong khi các máy móc có độ chính xác cao xử lý linh kiện.

Nhà máy cũng được trang bị hệ thống quét thông minh và robot có khả năng kiểm tra sản phẩm, sau đó nhanh chóng tạo báo cáo. Một thách thức lớn là hàng chục máy móc trong nhà máy vốn sử dụng các giao thức và ngôn ngữ phần mềm khác nhau, khiến việc tự động hóa toàn bộ dây chuyền gặp khó khăn.

Tuy nhiên, ông Song cho biết "giờ đây các thiết bị hiện đã có thể nói cùng một ngôn ngữ", được điều khiển từ xa và giao tiếp với nhau. Nhờ hệ thống mới, hiệu quả sản xuất tăng gần 150%, trong khi máy móc có thể hoạt động hết công suất hơn 21 giờ/ngày.

Mô hình này cũng giúp giảm hơn 80% số giờ lao động cần thiết để vận hành nhà máy, dù con người vẫn tham gia vào công đoạn lắp ráp cuối cùng của máy bay. Theo tờ Science and Technology Daily, nhà máy đang lên kế hoạch mở rộng ứng dụng các công nghệ như 5G, AI và bản sao số thời gian thực để tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất.

Tiêm kích J-20 đã trải qua nhiều đợt nâng cấp kể từ khi ra mắt, trong đó có việc thay thế động cơ ban đầu do Nga sản xuất bằng động cơ nội địa mạnh hơn. Theo CCTV hồi tháng 1, dòng tiêm kích này dự kiến tiếp tục được nâng cấp với AI, hệ thống điện tử hàng không cải tiến, radar và động cơ mới.

Phiên bản 2 chỗ ngồi của J-20, được xem là tiêm kích tàng hình 2 chỗ đầu tiên trên thế giới, đã chính thức ra mắt năm 2024. Theo Viện Nghiên cứu quân sự hoàng gia Anh (RUSI), Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc có khoảng 300 chiếc J-20 đang hoạt động vào giữa năm ngoái, và con số này có thể tăng lên 1.000 chiếc vào năm 2030.

Diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Mỹ đang cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực tiêm kích thế hệ mới. Bắc Kinh được cho là đã bắt đầu thử nghiệm các mẫu J-36 và J-50 vào năm 2024, trong khi Washington đã trao cho Boeing hợp đồng phát triển mẫu F-47.

Trả lời phỏng vấn nhà báo Mỹ Tucker Carlson, bà Yulia Mendel, cựu thư ký báo chí của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ, trong các cuộc đàm phán tại Istanbul vào năm 2022, Ukraine đã đồng ý nhượng Donbass cho Nga.

“Tôi đã nói chuyện với những người đại diện cho Ukraine trong các cuộc đàm phán tại Istanbul năm 2022... Và họ giải thích rất chi tiết với tôi rằng họ đã đồng ý với mọi điều khoản. Điều quan trọng hơn nữa là họ nói rằng chính ông Zelensky đã đồng ý nhượng Donbass” - bà Mendel cho biết.

Theo bà Mendel, ông Zelensky chấp nhận nhượng vùng lãnh thổ này vì điều đó đồng nghĩa với việc chiến tranh sẽ chấm dứt.

“Nhưng giờ đây ông ấy đứng trước hàng triệu khán giả và nói rằng: ‘Tôi không thể nhượng Donbass’. Rõ ràng ông ấy không nhất quán. Ông ấy liên tục thay đổi lập trường... Tôi không có mối thù cá nhân nào, nhưng tôi cho rằng hiện nay Zelensky là một trong những trở ngại lớn nhất đối với hòa bình” - bà nói thêm.

Phản ứng trước những phát ngôn của bà Mendel, Bộ trưởng Ngoại giao Andriy Sybiga đã lên tiếng chỉ trích, gọi đó là những lời dối trá, sự thao túng và ủng hộ cho các luận điệu của Nga.

"Tất cả những lời dối trá và thủ đoạn này đều nhằm chống lại lợi ích của Ukraine và phục vụ cho các yêu cầu và tối hậu thư của Nga" - ông Sybiga viết.

Ngoại trưởng Sybiga cũng nhấn mạnh rằng ông đã trực tiếp làm việc với ông Zelensky trong những tháng đầu của cuộc chiến toàn diện và coi vai trò của tổng thống là rất quan trọng đối với việc phòng thủ của Ukraine, việc có được vũ khí phương Tây và đưa đất nước tiến gần hơn đến việc gia nhập EU.

Văn phòng Tổng thống cũng đã kiên quyết bác bỏ lời khai của cấp dưới cũ của bà Mendel. Họ nhấn mạnh rằng bà Mendel không có quyền tiếp cận việc ra quyết định của nhà nước và không tham gia vào quá trình đàm phán.

Đây không phải là phát ngôn gây tranh cãi đầu tiên của cựu phát ngôn viên của Zelensky. Trước đó, bà Mendel từng tuyên bố rằng cựu Chánh Văn phòng Tổng thống, Andriy Yermak, đang tham gia vào các hoạt động ma thuật với nghĩa đen của từ này.

Bà cũng gọi Yermak là "một người rất nguy hiểm" và nói rằng bà lo sợ cho tính mạng của ông ta. Đồng thời, bà chỉ đưa ra những lời lẽ chung chung, đề cập đến "kinh nghiệm" và "mối quan hệ" của mình, nhưng không cung cấp bất kỳ chi tiết nào để xác nhận lời nói của bà.

Iran đã đệ đơn kiện Mỹ lên Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) ở La Hay liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân, việc áp đặt các biện pháp trừng phạt và các lời đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại mà nước này phải gánh chịu trong cuộc chiến tranh tháng 6/2025.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đưa tin hôm thứ Ba 12/5 rằng đơn khiếu nại của Iran tại Tòa án Trọng tài Thường trực ở La Hay đã được đệ trình vào tháng Hai.

Báo cáo cho biết, đơn kiện cáo buộc Mỹ vi phạm Hiệp định Algiers năm 1981, trong đó Washington cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran, dù trực tiếp hay gián tiếp, về chính trị hay quân sự.

Thông báo cho biết Iran đã yêu cầu Mỹ bồi thường vì việc áp đặt lệnh trừng phạt, các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran và việc sử dụng các lời đe dọa.

Theo hãng tin Tasnim, đơn khiếu nại cũng kêu gọi PCA buộc Mỹ phải chấm dứt ngay lập tức các can thiệp trực tiếp và gián tiếp vào Iran, đảm bảo sẽ không lặp lại những hành động đó và bồi thường đầy đủ thiệt hại mà các hành động quân sự và phi quân sự của Mỹ gây ra cho Iran.

Thông báo cho biết đơn kiện chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại gây ra cho Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày của Israel vào tháng 6/2025, trong đó Mỹ đã tham gia.

Mỹ đã góp phần vào các cuộc tấn công của Israel vào Iran bằng cách cung cấp hỗ trợ tình báo và quân sự cho chế độ này.

Washington cũng đã thực hiện một cuộc tấn công lúc nửa đêm vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào ngày 22/6/2025, gây thiệt hại đáng kể cho các cơ sở ngầm ở khu vực trung tâm của nước này.

Báo cáo không đề cập đến việc Iran có thể khởi kiện riêng Mỹ về những thiệt hại gây ra trong cuộc tấn công gần đây bắt đầu vào cuối tháng Hai và tạm dừng như một phần của thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8/4 hay không.

Một chuyến đi bộ tưởng chừng bình thường trong khu rừng ở Na Uy đã bất ngờ biến thành phát hiện khảo cổ gây chấn động, khi một người leo núi tình cờ tìm thấy một vỏ kiếm bằng vàng có niên đại khoảng 1.500 năm dưới gốc một cây cổ thụ bị bật rễ.

Theo các nhà khảo cổ, hiện vật quý hiếm này nhiều khả năng từng thuộc về một thủ lĩnh hoặc tù trưởng quyền lực sống vào thế kỷ VI, mở ra thêm manh mối quan trọng về thời kỳ Migration Period – giai đoạn biến động lớn ở Bắc Âu sau sự sụp đổ của Đế chế La Mã phương Tây, theo Daily Galaxy.

Phát hiện bất ngờ dưới gốc cây bật rễ

Hiện vật được phát hiện tại khu vực Austrått, nằm ở bờ biển tây nam Na Uy. Người đi bộ đường dài kể rằng ông nhìn thấy một ụ đất nhỏ dưới gốc cây bị đổ nên dùng gậy chọc thử.

“Tôi bất ngờ nhìn thấy thứ gì đó lấp lánh. Lúc đó tôi hoàn toàn không biết mình vừa tìm thấy gì”, người này kể lại trong thông báo do University of Stavanger công bố.

Bao kiếm vàng được tìm thấy có kích thước khá nhỏ, rộng khoảng 6 cm và nặng chỉ hơn 32 gram. Tuy nhiên, giới khảo cổ cho rằng giá trị lịch sử của nó là vô cùng lớn.

Theo các nhà nghiên cứu, hiện mới chỉ có khoảng 17 hiện vật tương tự từng được phát hiện trên toàn khu vực Bắc Âu.

Từng thuộc về một thủ lĩnh quyền lực

Hiện vật được chế tác bằng vàng với các hoa văn tinh xảo mô tả động vật và những sinh vật lai giữa người và thú – phong cách nghệ thuật đặc trưng của Bắc Âu thời Migration Period.

Nhà khảo cổ Håkon Reiersen thuộc Đại học Stavanger cho biết thiết kế và độ tinh xảo của bao kiếm cho thấy nó từng thuộc về một nhân vật có địa vị cực cao.

“Người mang thanh kiếm này nhiều khả năng là thủ lĩnh của khu vực trong nửa đầu thế kỷ VI và có đội chiến binh trung thành dưới quyền”, ông nói.

Khác với nhiều hiện vật thời kỳ này chỉ mang tính nghi lễ hoặc trưng bày, bao kiếm vừa được tìm thấy có dấu hiệu bị mài mòn mạnh, cho thấy nó thực sự từng được sử dụng trong chiến đấu hoặc thường xuyên được đeo nơi công cộng để thể hiện quyền lực.
Có thể là lễ vật dâng thần linh

Một trong những chi tiết khiến giới khảo cổ đặc biệt chú ý là vị trí chôn giấu của hiện vật.

Theo nghiên cứu ban đầu, bao kiếm không bị đánh rơi ngẫu nhiên mà được cố tình đặt vào khe nứt trong nền đá.

Các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một nghi lễ hiến tế tôn giáo nhằm cầu xin thần linh bảo vệ trong giai đoạn đầy biến động của thế kỷ VI.

Thời kỳ này, nhiều cộng đồng Bắc Âu rơi vào khủng hoảng kinh tế, nông nghiệp và xã hội. Các nhà lãnh đạo thời đó được cho là thường dâng những vật phẩm quý giá để cầu mong sự che chở hoặc ban phước từ thần linh.

Ông Reiersen cho biết phát hiện mới giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về trung tâm quyền lực cổ đại tại Hove, khu vực từng phát triển mạnh từ năm 200 đến 550 sau Công nguyên.

“Chúng tôi thực sự phải cảm ơn người đi bộ rất tinh ý này vì đã giúp bổ sung thêm một mảnh ghép quan trọng cho lịch sử khu vực”, ông nói.
Hé lộ thêm bí mật về giới tinh hoa Bắc Âu cổ đại

Giám đốc bảo tàng thuộc Đại học Stavanger, bà Kristin Armstrong-Oma, cho biết hiện vật sẽ giúp các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu về tầng lớp tinh hoa từng cai trị vùng bờ biển Na Uy cách đây 1.500 năm.

Theo bà, những họa tiết và kỹ thuật chế tác trên bao kiếm có thể cung cấp thêm thông tin về quyền lực, tín ngưỡng và mạng lưới ảnh hưởng của các thủ lĩnh Bắc Âu cổ đại.

Dù chỉ là một món đồ nhỏ bị chôn vùi suốt hàng thiên niên kỷ dưới gốc cây đổ trong rừng, phát hiện này đang mở ra một cánh cửa mới để hiểu thêm về một trong những giai đoạn bí ẩn nhất lịch sử châu Âu.