Theo như lộ mục tiêu hiểm hóc Iran sẽ bắn nếu không còn gì để mất, khiến nước này đã từng đe dọa rằng, nếu bị dồn vào chân tường, không còn gì để mất nữa, thì lựa chọn cuối cùng của họ sẽ là làm điều này. Bất chấp sự hiện diện của các căn cứ lớn nhất của Mỹ đóng trên lãnh thổ mình, các nước Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Kuwait đã phải chịu các cuộc tấn công lớn của Iran, gây thiệt hại lớn về kinh tế mà không được Mỹ bảo vệ.
Sau 39 ngày tấn công nhưng không đạt được mục đích hủy diệt Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đề nghị ngừng bắn và đàm phán, nhưng vẫn duy trì sức ép quân sự.
Thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad dưới sự trung gian hòa giải của Thủ tướng Pakistan là bước đầu tích cực, nhưng rất sẽ rất trắc trở vì quan điểm hai bên còn hết sức xa nhau.
Các điều kiện không phải là một thỏa thuận ngừng bắn, mà là một nền hòa bình lâu dài, nên lập trường của cả hai bên hoàn toàn khác nhau. Các nhà phân tích chính trị cho rằng thỏa thuận ngừng bắn hiện nay sẽ chỉ là một sự tạm dừng chiến thuật, sau đó các cuộc xung đột sẽ được nối lại.
Tấn công Iran, Tổng thống Trump muốn ngăn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc
Tình hình thế giới đang thay đổi mạnh mẽ. Nga, Trung Quốc, Ấn Độ không chấp nhận trật tự thế giới đơn cực do Mỹ lãnh đạo, đang hợp tác để xây dựng một thế giới đa cực, một quan hệ quốc tế công bằng hơn, bảo đảm lợi ích của tất cả các quốc gia. Xu thế này được nhiều nước ủng hộ. Vai trò và vị trí số một của Mỹ đang bị đe dọa.
Ông Trump, ngay sau khi trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ 2.0, đã đưa ra khẩu hiệu "nước Mỹ trên hết" và "đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại". Chiến dịch tấn công Iran không chỉ nhằm củng cố ảnh hưởng của Mỹ ở Trung Đông mà còn nằm trong chiến lược toàn cầu của ông Trump nhằm khẳng định vai trò, vị thế của Washington trong trật tự thế giới.
Iran có vai trò và vị trí địa chính trị quan trọng đối với Moscow và Bắc Kinh.
Liên bang Nga và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã ký "Hiệp định Đối tác Chiến lược Toàn diện" năm 2025, có giá trị 20 năm, nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, quốc phòng, an ninh, điện hạt nhân và vận tải, xây dựng một "trật tự thế giới đa cực", đối phó với sức ép trừng phạt của phương Tây.
Nga và Iran hợp tác xây dựng dự án Hành lang vận tải Quốc tế Bắc - Nam (INSTC). Đây là tuyến đường sắt và đường biển chiến lược dài 7.200 km, nối Nga với Ấn Độ qua Iran, nhằm thay thế các tuyến đường qua châu Âu đã bị đóng.
Tuyến này đồng thời cho phép xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu nguyên liệu chiến lược, giúp Nga vượt qua lệnh cấm vận của phương Tây, kết nối chặt chẽ hơn giữa Nga, Iran và Ấn Độ, tạo thành một hành lang kinh tế - an ninh vững chắc tại khu vực Á - Âu, giảm sức ảnh hưởng của Mỹ.
Hành lang đó không chỉ là một dự án logistics mà còn là công cụ chiến lược để Nga tăng cường ảnh hưởng tại khu vực Nam Á và Trung Đông.
Trung Quốc và Iran năm 2021 cũng đã ký "Hiệp định Đối tác Chiến lược Toàn diện" hợp tác 25 năm nhằm tăng cường quan hệ chính trị, kinh tế, công nghệ, quốc phòng và an ninh...
Theo thỏa thuận, Trung Quốc cam kết đầu tư khoảng 400 tỉ USD vào 20 lĩnh vực khác nhau, trong đó tập trung vào các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng cơ sở, quốc phòng, an ninh và các ngành kinh tế khác.
Ngoài ra, Iran còn là một trong các nguồn cung cấp năng lượng chính cho Trung Quốc. Bắc Kinh mua đến 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran với giá ưu đãi và thanh toán bằng đồng nhân dân tệ.
Đối với Trung Quốc, thỏa thuận này tăng cường vai trò của họ ở Trung Đông và bảo đảm việc thực hiện sáng kiến "Vành đai, Con đường". Đối với Iran, đây là sự hỗ trợ chiến lược cho phép Tehran tránh các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ và phương Tây.
Vào hôm 16.3, Tổng thống Trump thông báo đã đề nghị Bắc Kinh lùi thời điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - dự kiến diễn ra khoảng cuối tháng 3, đầu tháng 4 - khoảng một tháng. Lý do ông đưa ra là cần tập trung xử lý tình hình tại Trung Đông. Ông Trump khẳng định "mối quan hệ rất tốt" với Trung Quốc, nhấn mạnh việc hoãn chuyến thăm Bắc Kinh không phải là một nước đi chiến thuật.
Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông tính đến ngày 8.4. Ảnh: Rybar
Tác động của cuộc chiến Mỹ, Israel chống Iran đối với kinh tế thế giới
Các nước vùng Vịnh nắm giữ trữ lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, với 860 tỉ thùng dầu, 88.000 tỉ m3 khí đốt, chiếm một phần đáng kể trong xuất khẩu năng lượng toàn cầu. Các nước này cung cấp 26,6% nhu cầu thế giới về dầu mỏ và 20% khí hóa lỏng (LNG).
Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, giá dầu, khí đốt và nhiên liệu tăng mạnh, đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, nơi 20% nguồn cung cấp năng lượng của thế giới đi qua.
Giá dầu tăng vọt từ 75 lên 120 đô la/thùng, giá khí đốt tăng 77%. Đây là thách thức lớn nhất đối với an ninh năng lượng trong lịch sử, tương đương khủng hoảng năng lượng những năm 1970.
Sự gián đoạn trong việc cung cấp phân bón từ khu vực này (30% thị trường thế giới đi qua eo biển) đặt ra mối đe dọa đối với vụ thu hoạch 2026 - 2027.
Về thị trường tài chính, trong bốn ngày đầu tiên của cuộc chiến, thị trường chứng khoán thế giới đã mất khoảng 3,2 nghìn tỉ đô la vốn hóa. Các ngân hàng trung ương đã đình chỉ việc giảm lãi suất, chuyển sang cuộc chiến chống lạm phát.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ghi nhận mức tăng lạm phát năm nay lên đến 4,2% so với mục tiêu là 2 - 3%.
Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu có thể giảm 0,3% trong năm 2026. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu chỉ đạt 2,9% trong năm 2026, so với mức dự kiến 3,2%. Tăng trưởng của Mỹ ước tính sẽ chậm lại từ mức 2,0% năm 2026 xuống còn 1,7% năm 2027. Tốc độ lạm phát ở Mỹ có thể nhảy vọt lên 4,2% trong năm nay.
Triển vọng tăng trưởng khu vực đồng euro cũng sẽ bị hạ xuống mức 0,8% vào năm 2026.
Các nền kinh tế khác như Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ cũng sẽ phải đối mặt với sự leo thang mạnh mẽ của giá cả do cú sốc năng lượng.
OECD cũng dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro giảm tốc đáng kể trong năm nay, chỉ đạt mức 0,8%, trước khi tăng tốc lên 1,2% vào năm sau.
Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trong khoảng 4,5 - 5%, mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ (kể từ năm 1991). Đây là năm đầu tiên nước này triển khai Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026 - 2030), tập trung vào "tăng trưởng chất lượng cao" bền vững thay vì tốc độ.
Ảnh vệ tinh cho thấy nhiều khu vực trong căn cứ Al Dhafra của Mỹ ở UAE bị trúng tên lửa Iran. Ảnh: QQnews.
Tác động của cuộc chiến Iran tới cục diện khu vực và thế giới
Bất chấp sự hiện diện của các căn cứ lớn nhất của Mỹ đóng trên lãnh thổ mình, các nước Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Kuwait đã phải chịu các cuộc tấn công lớn của Iran, gây thiệt hại lớn về kinh tế mà không được Mỹ bảo vệ.
Tờ Foreign Policy cho biết tình hình này buộc các nước vùng Vịnh phải xem xét lại các mối quan hệ với Washington và Tổng thống Trump, trong đó có các thỏa thuận quốc phòng và kinh tế lớn với Mỹ, tìm kiếm những cách độc lập hơn để bảo đảm an ninh của họ mà không chỉ dựa vào sự hỗ trợ của Mỹ.
Các nước này nhận ra rằng các căn cứ quân sự của Mỹ đóng trên lãnh thổ của họ nhằm tăng cường ảnh hưởng của Washington ở khu vực và bảo vệ Israel.
Washington ưu tiên bảo vệ Israel, trong khi các quốc gia vùng Vịnh phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Iran, mất khả năng vận chuyển qua eo biển Hormuz và mất danh tiếng là các cảng thương mại yên tĩnh.
Các nước vùng Vịnh bắt đầu nghi ngờ về mức độ tin cậy đối với Mỹ và lợi ích của việc đặt các căn cứ của Mỹ trên lãnh thổ mình.
Do đó, để được bảo vệ tốt hơn, các nhà lãnh đạo các nước vùng Vịnh đang tìm cách độc lập hơn với Mỹ bằng cách tăng cường tự chủ chiến lược, tăng cường hợp tác khu vực và xem xét khả năng các bên quốc tế khác tham gia để bảo đảm an ninh và ổn định hàng hải.
Iran là cường quốc khu vực, với diện tích hơn 1,7 triệu km2, dân số 90 triệu người, quân đội xếp thứ 16 trên thế giới, sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn thứ 4 (khoảng 157 - 208 tỉ thùng) và khí đốt lớn thứ 2 thế giới (33.900 tỉ m3); Iran cần phải có vai trò trong hệ thống an ninh khu vực và thế giới.
Các nhà quan sát cho rằng, khi cuộc chiến kết thúc, để bảo đảm hòa bình và ổn định ở khu vực, một hệ thống an ninh tập thể cần được thành lập với sự tham gia của Tehran.
Cục diện thế giới cũng sẽ thay đổi mạnh mẽ. Các nhà phân tích chính trị cho rằng Mỹ đã huy động một lực lượng lớn nhất kể từ cuộc chiến chống Iraq năm 2023 cùng với Israel, nhưng đã không đánh bại được Iran, rơi vào thế bế tắc chiến lược, buộc phải cân nhắc giữa việc rút lui hoặc gia tăng sự hiện diện quân sự ở khu vực.
Cuộc chiến cũng thử thách khả năng duy trì ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ. Về quân sự, Mỹ không còn là sức mạnh vô song. Lần đầu tiên tất cả 27 căn cứ quân sự của Mỹ bị Iran tấn công. Cuộc chiến này được coi là bài kiểm tra đối với vai trò của Liên Hợp Quốc và trật tự thế giới hiện tại.
Nga và Trung Quốc có xu hướng thu được lợi ích nhất định từ tình hình khu vực. Nga tận dụng cuộc chiến để phân tán sự chú ý và nguồn lực của Mỹ khỏi cuộc xung đột Ukraine. Mỹ có xu hướng quay lại tập trung mạnh mẽ vào Trung Đông, điều này có thể làm chậm chiến lược "xoay trục" sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trung Quốc, được nhắc đến như một bên có nỗ lực trong thúc đẩy hòa giải, cũng xây dựng hình ảnh một quốc gia lớn có trách nhiệm tham gia xử lý những vấn đề toàn cầu.
Rạn nứt trong quan hệ giữa Mỹ và NATO
Quan hệ giữa Mỹ và NATO rạn nứt nghiêm trọng. Khác với cuộc chiến chống Iraq, khi tất cả các nước NATO tham gia, cuộc chiến chống Iran không có đồng minh NATO nào của Mỹ tham gia. Phát động cuộc chiến với Iran, Mỹ đã yêu cầu các đồng minh gửi tàu đến eo biển Hormuz, nhưng Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Italia, Áo và nhiều nước khác đã từ chối.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói: "Đây không phải cuộc chiến của chúng tôi. NATO là một liên minh phòng thủ, không phải là một liên minh can thiệp". London hứa sẽ giúp, nhưng không tham gia; Paris và Rome muốn đàm phán trực tiếp với Tehran để bảo đảm tàu của họ đi qua. Điều này đã gây ra phản ứng công khai mạnh mẽ trong Nhà Trắng.
Tổng thống Trump đã chỉ trích gay gắt các đồng minh của khối quân sự và đang xem xét nghiêm túc việc Mỹ rút khỏi NATO vì liên minh đã từ chối hỗ trợ Washington trong cuộc đối đầu với Iran và các hoạt động nhằm giải tỏa eo biển Hormuz.
Ông nói: "Chúng tôi có quân đội ở châu Âu để bảo vệ châu Âu. Nhưng khi chúng tôi cần sự giúp đỡ của họ, không cần họ tham gia trực tiếp vào cuộc chiến chống Iran, mà chỉ cần họ cho phép chúng tôi sử dụng các căn cứ quân sự của họ, câu trả lời của họ là không. Vậy thì tại sao chúng ta lại ở trong NATO?"
Thống kê số cuộc tấn công của Iran nhằm vào Israel và các quốc gia trong Hội đồng hợp tác vùng Vịnh từ ngày 28.2 đến 11.3. Ảnh: QQnews.
An toàn hạt nhân toàn cầu bị đe dọa
Cuộc chiến tranh toàn diện với sự tham gia trực tiếp của Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran làm tăng đáng kể nguy cơ leo thang và làm gia tăng mối đe dọa đối với an ninh khu vực cũng như sự ổn định hạt nhân toàn cầu.
Mặc dù chưa có vụ rò rỉ phóng xạ lớn nào được báo cáo, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cảnh báo rằng các cuộc ném bom gây thiệt hại đối với các cơ sở hạt nhân ở Fordo, Natanz và nhà máy nhiên liệu Isfahan là hết sức nguy hiểm, ảnh hưởng đến sự an toàn, tạo ra khả năng xảy ra các vụ tai nạn phóng xạ "không thể lường trước được" không chỉ đối với Iran mà còn lan rộng ra toàn bộ khu vực.
Ông Rafael Grossi cũng bày tỏ lo ngại về sự an toàn của nhà máy điện hạt nhân Bushehr, lò phản ứng nghiên cứu Tehran và các cơ sở lưu trữ nhiên liệu hạt nhân có thể nằm trong khu vực chiến sự.
Các chuyên gia hạt nhân cho rằng việc phá hủy các cơ sở hạt nhân của Iran có thể thúc đẩy họ chế tạo vũ khí hạt nhân để bảo đảm cho sự tồn vong của chế độ và gây ra một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực.
Khả năng Iran sở hữu vũ khí hạt nhân có thể thúc đẩy các quốc gia khác ở Trung Đông cũng tìm cách chế tạo loại vũ khí này. Một Trung Đông hạt nhân hóa sẽ là cơn ác mộng đối với an ninh toàn cầu.
Điều đáng lo ngại là trong tình trạng bất ổn hiện nay, chính phủ không kiểm soát được tình hình, các tài liệu và vật liệu hạt nhân có thể rơi vào tay các tổ chức khủng bố. Mặt khác, IAEA không thể tiếp tục giám sát các hoạt động hạt nhân của Iran, Tehran tự do làm giàu uranium mà không ai giám sát.
Điều cực kỳ nguy hiểm là Iran đã từng đe dọa, nếu bị dồn vào chân tường, không còn gì để mất nữa, thì lựa chọn cuối cùng của họ sẽ là bắn vào trung tâm hạt nhân Negev, nơi chế tạo vũ khí hạt nhân của Israel. Israel cũng đe dọa sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân chống Iran khi cần thiết. Một cuộc chiến tranh hạt nhân sẽ là một thảm họa đối với toàn bộ khu vực Trung Đông.
Thỏa thuận hạt nhân JCPOA ký giữa Iran với các nước P5+1 là cơ sở tốt nhất để ngăn cản Iran theo đuổi việc chế tạo vũ khí hạt nhân và sử dụng chương trình hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.
Đàm phán Mỹ - Iran khó đạt được thỏa thuận
Thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad dưới sự trung gian hòa giải của Thủ tướng Pakistan là bước đầu tích cực, nhưng quan điểm hai bên còn rất xa nhau.
Dù ông Trump nói đã sẵn sàng thảo luận về 10 yêu cầu do Tehran đưa ra, nhưng trên thực tế dường như không có điều khoản khả thi nào mà chính quyền Trump có thể đồng ý.
Iran cho rằng họ đang ở "thế thắng" và Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm với những yêu cầu hết sức cứng rắn, đặc biệt là Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz, tiếp tục được làm giàu uranium, thanh toán bồi thường về những thiệt hại cho Tehran, quân đội Mỹ phải rút hoàn toàn khỏi khu vực, dỡ bỏ tất cả các lệnh cấm vận, giải tỏa tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài và bảo đảm không bao giờ tấn công Iran nữa.
Ngược lại, Washington đòi Iran phải đồng ý với các yêu cầu của Mỹ. Việc eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran là hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với Washington.
Kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1.2025, Mỹ và Iran đã tổ chức năm vòng đàm phán ở Muscat và Rome, ba vòng vào tháng 2.2026 tại Muscat và Geneva. Tất cả các vòng đàm phán đều thất bại do Mỹ và Israel gây sức ép, tấn công Iran.
Các nhà phân tích chính trị cho rằng thỏa thuận ngừng bắn hiện nay sẽ chỉ là một sự tạm dừng chiến thuật, sau đó các cuộc xung đột sẽ được nối lại. Ngay sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Israel vẫn tiếp tục tấn công Nam Lebanon.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tuyên bố: "Tất cả các lực lượng của Mỹ vẫn sẽ ở lại vị trí của họ bên trong và xung quanh Iran cho đến khi thỏa thuận được tuân thủ đầy đủ".
Chủ tịch Quốc hội Iran cho biết Tehran không tin tưởng Washington trước khi đàm phán diễn ra và điều này không thay đổi trong cuộc đối thoại ở Pakistan.
"Trước cuộc đàm phán, tôi đã nhấn mạnh rằng Iran có thiện chí và quyết tâm cần thiết, song chúng tôi không tin tưởng phía bên kia do những kinh nghiệm từ hai cuộc chiến trước đó", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf viết trên mạng xã hội hôm nay.
Ông Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn Iran đến Pakistan để đàm phán với các đại diện Mỹ do Phó tổng thống JD Vance đứng đầu. Ông tiết lộ Iran đã đưa ra 168 đề xuất "mang tính xây dựng và hướng tới tương lai", song cho rằng phía Mỹ đã "không tạo được sự tin tưởng trong vòng đàm phán lần này".
"Mỹ hiểu logic và nguyên tắc của Iran. Giờ là lúc để họ quyết định có thể giành được sự tin tưởng từ chúng tôi hay không", Chủ tịch Quốc hội Iran cho hay.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf tại Islamabad, Pakistan hôm 11/4. Ảnh: AP
Ông Ghalibaf cho biết ngoại giao là một trong những phương pháp bảo vệ quyền lợi của Iran, bên cạnh hành động quân sự, và khẳng định Tehran sẽ "không bao giờ ngừng nỗ lực củng cố những thành quả đạt được" trong hơn một tháng xung đột.
Phó tổng thống Vance trước đó thông báo đàm phán kết thúc mà không đạt thỏa thuận do Iran từ chối những điều khoản "khá linh hoạt" từ Mỹ, cho rằng vấn đề mấu chốt chính là Iran từ chối chấm dứt chương trình hạt nhân.
"Chúng tôi cần thấy cam kết rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm các công cụ cho phép nhanh chóng sở hữu được vũ khí hạt nhân. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó và hy vọng sẽ thấy", ông nói khi được CNN hỏi cụ thể về những điều khoản mà Iran từ chối.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho rằng bất đồng về "hai hoặc ba vấn đề chính" là điều ngăn cản Tehran đạt được thỏa thuận với Washington trong cuộc đàm phán ở Pakistan. Ông tiết lộ hai bên đã đạt được đồng thuận về một số nội dung, song vẫn còn "khoảng cách về quan điểm" trong các vấn đề khác.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran không có kế hoạch tiến hành vòng đàm phán mới, nhưng ông Baqaei lại đưa ra phát biểu mơ hồ hơn. "Không nên kỳ vọng rằng chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận chỉ trong một phiên họp. Tôi không nghĩ có người mong điều đó xảy ra", ông nói.
Phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán suốt 21 giờ và kết thúc vào rạng sáng 12/4, với sự tham gia của bên trung gian là Pakistan. Khác với thông lệ, các quan chức Mỹ và Iran gặp mặt trực tiếp cùng với giới chức Pakistan, chứ không thông qua trung gian đi lại giữa các phòng.
Một quan chức Pakistan nhận định đàm phán "tiến triển theo đúng hướng", thêm rằng các cuộc thảo luận diễn ra tích cực với bầu không khí thân thiện. Sự kiện diễn ra sau khi Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm tạo điều kiện để đối thoại.
Sau 21 giờ đàm phán không đạt kết quả tại Islamabad, căng thẳng Mỹ-Iran lại bùng lên dữ dội khi ông Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz, còn phía Iran đáp trả rằng tuyến huyết mạch dầu khí này “sẽ không được mở lại”.
Có những lúc thời cuộc xoay chuyển chỉ vì một cuộc họp thất bại, một tuyên bố nóng nảy, hay một nút thắt chiến lược nằm trên bản đồ nhưng đủ sức làm rung chuyển cả thế giới. Eo biển Hormuz lúc này chính là nút thắt ấy. Sau nhiều giờ thương lượng căng như dây đàn giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, hai bên rời bàn đàm phán mà không có thỏa thuận nào được ký kết. Phía Mỹ nói họ đã đưa ra “đề nghị cuối cùng và tốt nhất”, còn phía Iran cho rằng Washington không tạo được lòng tin và đưa ra những đòi hỏi quá đáng. Trong khi đó, Pakistan – nước đứng ra dàn xếp – chỉ còn biết kêu gọi hai bên tiếp tục giữ lệnh ngừng bắn và duy trì tinh thần đối thoại.
đàm phán vỡ trận, chiến tranh lời nói lập tức leo thang
Ngay sau khi hòa đàm thất bại, ông Donald Trump tuyên bố trên Truth Social rằng Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu tiến trình phong tỏa mọi tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz. Ông cáo buộc Iran đang biến tuyến hàng hải này thành công cụ thu tiền qua lại và đe dọa rằng bất kỳ tàu nào trả “lệ phí bất hợp pháp” cho Tehran đều sẽ không được bảo đảm an toàn trên biển quốc tế. Nói cách khác, Washington không chỉ muốn mở lại eo biển, mà còn muốn áp quyền kiểm soát thực tế lên một trong những yết hầu thương mại quan trọng nhất hành tinh.
Theo nội dung bạn cung cấp, Dân biểu Cộng hòa Byron Donalds đã lên tiếng ủng hộ lập trường này, cho rằng ông Trump đang làm điều đúng đắn và đang đưa ra một quyết định mang tính chiến lược nhằm kiểm soát eo biển, mở lại tuyến hàng hải quốc tế để thương mại lưu thông không chỉ cho khu vực Trung Đông mà cho cả phần còn lại của thế giới. Trong lối nhìn đó, eo biển Hormuz không còn chỉ là một vùng nước tranh chấp, mà đã trở thành phép thử cho vai trò bá quyền hàng hải của Mỹ.
Trump cảnh báo rằng quân đội Mỹ hiện đang ở trạng thái "LÊN ĐẠN VÀ SẴN SÀNG" (Locked and Loaded) để kết thúc những gì còn sót lại của Iran nếu cần thiết. phía Iran đáp trả cứng rắn: hormuz sẽ không mở lại
Nếu phía Mỹ chọn giọng điệu áp đặt, thì Iran đáp lại bằng thái độ không chút nhún nhường. Các quan chức Iran sau đàm phán đều phát đi tín hiệu rằng Tehran tin mình đang nắm thế chủ động. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf – người dẫn đầu phái đoàn – nói rõ rằng Mỹ đã không thể giành được lòng tin của Iran trong vòng đàm phán này. Truyền thông nhà nước Iran thì quy trách nhiệm cho “những yêu sách quá mức” của phía Mỹ, đặc biệt ở các hồ sơ liên quan đến chương trình hạt nhân và eo biển Hormuz. Một số quan chức Iran còn khẳng định công khai rằng “eo biển Hormuz sẽ không được mở”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cũng nói thẳng rằng tại Tehran không hề có kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận chỉ sau một vòng họp, nhất là khi cuộc đàm phán diễn ra sau 40 ngày chiến tranh, trong bầu không khí đầy ngờ vực. Ông thừa nhận có những điểm hai bên tìm được tiếng nói chung, nhưng ở hai hoặc ba vấn đề cốt lõi thì khác biệt vẫn quá lớn, cuối cùng khiến hòa đàm đổ vỡ. Điều đó cho thấy đàm phán lần này, dù mang tầm vóc lịch sử, vẫn chưa đủ sức bắc cầu qua hố sâu nghi kỵ đã tích tụ sau nhiều thập niên đối đầu.
eo biển hormuz vì sao lại quan trọng đến vậy?
Eo biển Hormuz là chiếc cổ chai của năng lượng toàn cầu. Đây là tuyến vận tải biển cực kỳ chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển Ả Rập và xa hơn là các thị trường năng lượng lớn của châu Á, châu Âu và nhiều nơi khác. Reuters và AP đều nhấn mạnh rằng khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua khu vực này, nên bất kỳ động thái phong tỏa, hạn chế lưu thông hay quân sự hóa nào cũng đủ làm cả thị trường năng lượng nín thở.
Bởi vậy, khi ông Trump nói đến “phong tỏa”, đó không còn là một câu chữ mang tính biểu tượng. Nó báo hiệu khả năng Mỹ sẽ chuyển từ răn đe sang kiểm soát thực địa, ít nhất ở mức độ tuần tra, chặn xét, dò gỡ thủy lôi hay ngăn tàu thuyền bị cho là đã nộp phí cho Iran. Nếu Tehran không lùi, còn Washington không nhượng, Hormuz sẽ biến thành nơi mà chỉ một tính toán sai cũng có thể đẩy giá dầu, cước bảo hiểm hàng hải và nguy cơ xung đột lên rất cao.
thế giới lo ngại: từ giá dầu, thương mại đến quan hệ đồng minh
Ngay sau khi đàm phán thất bại, thị trường vùng Vịnh đã phản ứng thận trọng. Reuters cho biết giới đầu tư quay lại lo ngại về số phận của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như nguy cơ chiến sự tái bùng phát sau hơn sáu tuần giao tranh. Viễn cảnh Hormuz tiếp tục bị siết hoặc bị tranh chấp quyền kiểm soát là yếu tố đặc biệt nhạy cảm, bởi nó liên quan trực tiếp đến nguồn cung dầu và LNG, vốn là mạch máu của nhiều nền kinh tế.
Tại Anh, Bộ trưởng Y tế Wes Streeting công khai thừa nhận những bất đồng về cuộc chiến Iran đã “chắc chắn làm quan hệ với chính quyền Trump bị căng ra”. Ông cũng chỉ trích những phát ngôn “kích động, khiêu khích, quá đáng” của ông Trump và nhấn mạnh rằng rốt cuộc, con đường duy nhất để ổn định tình hình vẫn là một thỏa thuận với Iran nhằm chặn tham vọng hạt nhân. Nghĩa là ngay trong khối đồng minh phương Tây, cách tiếp cận cứng tay của Washington cũng không phải không gây nứt rạn.
Còn Pakistan – nơi vừa đứng ra làm trung gian – thì cố giữ nhịp ngoại giao cuối cùng. Ngoại trưởng Ishaq Dar kêu gọi hai bên tiếp tục giữ cam kết ngừng bắn, duy trì tinh thần tích cực của các cuộc thảo luận, và tuyên bố Islamabad sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối trong những ngày tới. Một lời kêu gọi mềm mỏng, nhưng trong bối cảnh tiếng trống chiến tranh vẫn còn vang, không ai dám chắc ngoại giao có còn đủ thời gian.
từ hormuz sang lebanon, gaza: mặt trận trung đông đang chằng chịt
Bi kịch của Trung Đông lúc này là các cuộc khủng hoảng không tồn tại riêng lẻ. Trong cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói ông muốn một “thỏa thuận hòa bình thực sự” với Lebanon, nhưng lại gắn điều kiện vào việc Hezbollah phải bị giải giới. Song song đó, một đoàn thuyền viện trợ nhân đạo mới từ Barcelona lại chuẩn bị lên đường tìm cách phá vòng phong tỏa Gaza. Như vậy, từ Hormuz đến Lebanon rồi Gaza, toàn khu vực đang nối lại với nhau thành một chuỗi khủng hoảng chồng lấn: chiến tranh, phong tỏa, viện trợ, đàm phán và đe dọa quân sự.
Cũng vì thế, câu chuyện Hormuz không chỉ là câu chuyện giữa Mỹ và Iran. Nó là bản lề có thể làm dịch chuyển tâm thế của Israel, các nước Arab vùng Vịnh, châu Âu, và cả những nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu năng lượng. “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ” – Trung Đông chưa yên thì thế giới khó mà an. vấn đề lớn nhất vẫn là lòng tin – và lòng tin hiện gần như đã cạn
Nếu bóc tách kỹ hơn, có thể thấy điều làm đàm phán thất bại không chỉ là nội dung kỹ thuật. Cốt lõi vẫn là lòng tin. Phía Iran nói rõ họ bước vào bàn họp với thiện chí nhưng không có niềm tin sau những cuộc chiến vừa qua. Phía Mỹ thì khẳng định mình thương lượng “một cách thiện chí” và đã để lại “đề nghị cuối cùng, tốt nhất”. Khi mỗi bên đều tin mình đã nhượng đủ, mà vẫn thấy bên kia không đáng tin, thì bàn đàm phán chỉ còn là nơi công bố lập trường, chứ chưa phải nơi tạo ra thỏa hiệp.
Điều đáng lo hơn là sau thất bại ấy, thay vì hạ nhiệt, ngôn từ của các bên lại nóng lên. Ông Trump nói Mỹ đã “locked and loaded”; Iran tuyên bố thế giới sẽ chứng kiến một kiểu quản lý mới ở Hormuz; đồng minh thì lo ngại; thị trường thì chao đảo. Nghĩa là nhịp điệu sau đàm phán không phải nhịp điệu hòa giải, mà là nhịp điệu chuẩn bị cho một vòng đối đầu mới.
"Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên", tương lai của Trung Đông và an ninh năng lượng toàn cầu hiện đang nằm trong tay những quyết định cân não của các nhà lãnh đạo. Liệu eo biển Hormuz sẽ trở thành nơi khởi đầu cho một trật tự quản lý mới như Iran tuyên bố, hay sẽ là nơi Mỹ tái khẳng định uy quyền tuyệt đối của mình?
Tổng thống Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, sau khi Washington và Tehran kết thúc đàm phán mà không đạt thỏa thuận.
"Hải quân Mỹ, lực lượng hải quân tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa và ngăn chặn tất cả tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên trên mạng xã hội hôm nay.
Lãnh đạo Mỹ khẳng định eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn mở cửa với tất cả tàu thuyền vào thời điểm nào đó. Ông chỉ trích Iran "không cho phép điều này xảy ra" vì đã gài thủy lôi trên tuyến hàng hải huyết mạch của Trung Đông, điều mà ông cho là "hành vi tống tiền mang tính toàn cầu".
Tổng thống Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 11/4. Ảnh: AP
Tổng thống Trump cảnh báo rằng hải quân Mỹ sẽ truy tìm và chặn bắt mọi tàu hàng trả phí đi lại cho Iran, cũng như bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. "Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt", ông tuyên bố.
Lãnh đạo Mỹ tiết lộ "các nước khác" cũng sẽ tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, song không nêu tên quốc gia cụ thể.
Về cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Trump nhận định cuộc đối thoại đã "diễn ra tốt đẹp" khi hai bên đạt được đồng thuận trong phần lớn vấn đề, nhưng cáo buộc Iran không nhất trí với "nội dung thật sự quan trọng duy nhất là hạt nhân".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Quân đội Mỹ gần như không còn lực lượng rà phá thủy lôi ở Trung Đông, do các tàu chuyên dụng đã bị loại biên và 2 trong 3 tàu chiến đấu ven biển được lắp thiết bị quét mìn đã di chuyển tới Singapore hồi đầu xung đột. Khó khăn trong theo dõi xuồng nhỏ rải thủy lôi khiến Mỹ cũng không thể xác định Iran đã cài bao nhiêu thủy lôi trong eo biển Hormuz, cũng như vị trí của chúng.
Theo như có một nước châu Á duy nhất này lại từ chối đàm phán với Iran về việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz vì lý do nguyên tắc, khiến nước này phải lên tiếng tuyên bố sẽ không đàm phán với Iran về việc đi qua eo biển Hormuz. Điều này khiến nước châu Á duy nhất này trở thành quốc gia châu Á duy nhất cho đến nay công khai từ chối đàm phán về việc đi qua với Iran. Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan và Philippines, cùng với các quốc gia khác, đã đạt được thỏa thuận với Tehran để cho phép hàng hóa đi qua.
Ngoại trưởng Singapore cho biết nước này cho rằng việc đi qua các tuyến đường thủy quan trọng là quyền chứ không phải đặc quyền.
Quốc gia Đông Nam Á này, dù có diện tích nhỏ bé, lại là một cường quốc hàng hải. Singapore nằm trên eo biển Malacca, ngã tư của các tuyến đường hàng hải toàn cầu quan trọng giữa Ấn Độ Dương và Biển Đông, và là nơi đặt cảng trung chuyển nhộn nhịp nhất thế giới, với 3,1 tỷ tấn hàng hóa tàu biển đi qua vào năm 2024. Đây cũng là điểm tiếp nhiên liệu lớn nhất thế giới cho tàu thuyền và đã báo cáo kỷ lục 54,9 triệu tấn nhiên liệu hàng hải được bán ra vào năm 2023.
Các tàu di chuyển qua eo biển Malacca. Ảnh: Getty
"Các quốc gia có quyền quá cảnh. Đó không phải là đặc quyền được cấp bởi quốc gia láng giềng, không phải là giấy phép cần phải xin, cũng không phải là phí phải trả", Bộ trưởng Ngoại giao Vivian Balakrishnan phát biểu trước quốc hội khi được hỏi liệu Singapore có đàm phán về việc đi qua eo biển Hormuz hay xem xét trả phí cho Iran, quốc gia đã đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này sau khi bị Mỹ và Israel tấn công.
Điều này khiến Singapore trở thành quốc gia châu Á duy nhất cho đến nay công khai từ chối đàm phán về việc đi qua với Iran. Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan và Philippines, cùng với các quốc gia khác, đã đạt được thỏa thuận với Tehran để cho phép hàng hóa đi qua. Theo một báo cáo gần đây của Lloyd's List, một số tàu được cho là đang trả tới 2 triệu đô la Mỹ (1,4 triệu bảng Anh) phí cho Iran để đi qua tuyến đường thủy này an toàn.
Theo ông Balakrishnan, lập trường của Singapore là quyền quá cảnh là một phần của luật quốc tế, và việc đàm phán về quyền đi lại với Tehran sẽ ngầm làm suy yếu nguyên tắc pháp lý.
Ông Balakrishnan cho biết kênh ngoại giao của ông với người đồng cấp Iran, Abbas Araghchi, đã được mở trước chiến tranh và vẫn như vậy cho đến nay. "Tôi chắc chắn sẽ liên lạc với ông ấy trong tương lai gần. Nhưng về nguyên tắc, và không phải vì chúng tôi đang đứng về phe nào, tôi không thể tham gia đàm phán về việc tàu thuyền được đi lại an toàn hoặc đàm phán về mức phí cầu đường", Ngoại trưởng Singapore cho hay.
Eo biển Malacca được cho là điểm nghẽn quan trọng đối với vận tải biển toàn cầu, cũng như eo biển Hormuz. Trên thực tế, lượng dầu thô và dầu đã tinh chế vận chuyển qua tuyến đường thủy gần Singapore nhiều hơn so với tuyến đường thủy gần Iran. Điều tương tự cũng xảy ra với dòng chảy thương mại container toàn cầu. Eo biển Malacca chỉ rộng chưa đến hai hải lý ở điểm hẹp nhất, so với 21 hải lý của eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Cơ quan Hàng hải và Cảng Singapore đang liên hệ chặt chẽ với các chủ sở hữu và nhà điều hành tàu mang cờ Singapore hoặc đăng ký tại Singapore ở Vịnh Ba Tư, và các cơ quan này đang tìm kiếm các cơ hội tiềm năng để tạo điều kiện cho việc vận chuyển an toàn của các tàu.
Trong phân khúc xe đa dụng, Mitsubishi Xpander phiên bản số tự động từ lâu đã ghi điểm với người dùng nhờ trang bị hệ thống kiểm soát hành trình Cruise Control.
Tính năng này vốn được thiết kế để mang lại sự nhàn nhã cho tài xế trên những hành trình dài bằng cách duy trì tốc độ ổn định mà không cần nhấn chân ga. Tuy nhiên, để khai thác tối đa lợi ích này mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối, người lái cần hiểu rõ các giới hạn vận hành của hệ thống.
Về bản chất, Cruise Control phát huy hiệu quả cao nhất khi xe di chuyển trên đường cao tốc hoặc những cung đường thông thoáng, ít phương tiện qua lại. Việc duy trì nhịp lái đều đặn không chỉ giúp giảm thiểu sự mệt mỏi cho tài xế mà còn hỗ trợ xe vận hành tiết kiệm nhiên liệu hơn. Đây là một "trợ thủ" đắc lực cho những chuyến đi xuyên tỉnh, giúp người lái tránh được tình trạng phải thay đổi ga liên tục.
Cụm nút bấm liên quan Cruise Control trên Xpander Cross 2023.
Advertisements
Dù tiện lợi, nhưng việc lạm dụng hoặc sử dụng sai tình huống có thể dẫn đến những rủi ro nghiêm trọng. Một sai lầm phổ biến là nhiều người có thói quen kích hoạt tính năng này ngay cả trong điều kiện nội đô hoặc giao thông đông đúc. Trong môi trường có mật độ xe lớn, các tình huống phanh gấp hoặc chuyển làn bất ngờ xảy ra thường xuyên. Do hệ thống trên Mitsubishi Xpander là dạng Cruise Control tiêu chuẩn chứ không phải loại thích ứng (Adaptive Cruise Control), nó không thể tự động xử lý khi xe phía trước giảm tốc đột ngột. Sự phụ thuộc quá mức vào công nghệ có thể khiến phản xạ của người lái trở nên chậm chạp hơn trước các chướng ngại vật bất ngờ.
Điều kiện thời tiết và địa hình cũng là những yếu tố cần đặc biệt lưu tâm. Khi trời mưa lớn, đường trơn trượt hoặc tầm nhìn bị hạn chế, việc duy trì một tốc độ cố định có thể làm giảm độ bám đường, khiến xe khó kiểm soát khi cần giảm tốc nhanh. Tương tự, tại các cung đường đèo dốc, Cruise Control không phải là lựa chọn lý tưởng. Hệ thống có thể hỗ trợ xe khi lên dốc nhưng lại dễ khiến xe bị trôi nhanh hơn khi xuống dốc, gây áp lực lớn lên hệ thống phanh và tiềm ẩn nguy cơ mất kiểm soát nếu người lái không chủ động về số hoặc đạp phanh kịp thời.
Để đảm bảo an toàn, các chuyên gia khuyến cáo người dùng không nên xem Cruise Control là một "chế độ tự lái". Người điều khiển cần luôn giữ chân ở vị trí sẵn sàng trên bàn đạp phanh, liên tục quan sát xung quanh và chủ động tắt tính năng khi điều kiện mặt đường không còn phù hợp. Việc hiểu đúng và sử dụng tỉnh táo các công nghệ hỗ trợ lái sẽ giúp Cruise Control trên Mitsubishi Xpander thực sự trở thành một điểm cộng về tiện nghi, thay vì là một mối nguy tiềm ẩn trên mỗi hành trình.
Range Rover Sport 2026 vừa ra mắt Việt Nam với giá khởi điểm gần 6 tỷ đồng, khiến nhiều người đặt câu hỏi: Mẫu SUV hybrid này có gì đặc biệt mà được định giá đắt hơn cả siêu xe?
Tại Việt Nam, Range Rover Sport 2026 có giá từ 5,959 tỷ đồng cho bản tiêu chuẩn. Phiên bản plug-in hybrid Dynamic SE 460PS được nhận đặt hàng từ 6,359 tỷ đồng, trong khi cấu hình cao nhất có thể lên tới 6,989 tỷ đồng với loạt trang bị hiện đại như mâm 22 inch, điều hòa 4 vùng, HUD, gương ClearSight và bộ sạc AC tại nhà.
Điểm khiến mẫu SUV này “đắt xắt ra miếng” nằm ở hệ thống truyền động. Phiên bản plug-in hybrid P460e sử dụng động cơ xăng Ingenium 3.0L 6 xy-lanh kết hợp mô-tơ điện, cho tổng công suất 460 PS và mô-men xoắn 660 Nm. Cấu hình này không chỉ mạnh mà còn mang lại khả năng vận hành linh hoạt giữa điện và xăng.
Đáng chú ý, bộ pin dung lượng 38,2 kWh cho phép xe chạy thuần điện tối đa 118 km theo chuẩn WLTP, tương đương khoảng 96 km thực tế. Đây là con số hiếm thấy trên một mẫu SUV hạng sang cỡ lớn, giúp người dùng có thể di chuyển hàng ngày gần như không cần dùng đến xăng. Khi kết hợp cả hai nguồn năng lượng, phạm vi vận hành đạt khoảng 740 km, đủ cho những hành trình dài mà không lo gián đoạn.
Hiệu năng cũng là yếu tố khiến mức giá gần 6 tỷ trở nên hợp lý hơn. Range Rover Sport 2026 có thể tăng tốc từ 0 đến 100 km/h trong khoảng 5,5 giây, trước khi đạt tốc độ tối đa 225 km/h. Một chiếc SUV nặng và lớn nhưng vẫn đạt hiệu suất tương đương xe thể thao, đó là điều không dễ có trong phân khúc.
Không chỉ mạnh, xe còn được trang bị loạt công nghệ vận hành thông minh. Hệ thống Predictive Energy Optimisation sử dụng dữ liệu bản đồ và định vị để tự động chuyển sang chế độ chạy điện ở khu vực phù hợp. Người lái có thể tùy chọn các chế độ Hybrid, EV và Save để kiểm soát cách sử dụng năng lượng.
Khả năng sạc cũng là điểm cộng đáng giá. Xe hỗ trợ sạc nhanh DC 50 kW, giúp nạp từ 0 đến 80% pin trong chưa đầy 1 giờ. Với sạc AC 7,2 kW tại nhà, thời gian sạc đầy khoảng 5 giờ. Điều này biến Range Rover Sport thành một mẫu SUV hybrid có thể sử dụng như xe điện trong đô thị mà vẫn giữ được sự linh hoạt khi đi xa.
Bên trong khoang cabin, giá trị của chiếc xe gần 6 tỷ còn nằm ở trải nghiệm. Hệ thống Pivi Pro có khả năng học thói quen người dùng, kết hợp HUD, điều hòa đa vùng, lọc không khí cao cấp và nhiều tiện nghi hướng đến sự thoải mái tối đa. Đây là những yếu tố tạo nên “chất Range Rover” mà các đối thủ khó sao chép.
Ngoài bản hybrid, Range Rover Sport 2026 còn có tùy chọn mild-hybrid P360 với công suất 360 PS, vẫn sử dụng động cơ 3.0L 6 xy-lanh và hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian. Dải sản phẩm gồm các phiên bản S, SE, Dynamic SE, Dynamic HSE và Autobiography, bên cạnh biến thể hiệu năng cao SV.
Nhìn tổng thể, mức giá gần 6 tỷ của Range Rover Sport 2026 không chỉ đến từ thương hiệu mà còn từ sự kết hợp giữa hiệu năng, công nghệ điện hóa và trải nghiệm cao cấp. Đây là mẫu SUV dành cho nhóm khách hàng muốn một chiếc xe vừa mạnh, vừa sang, lại có thể vận hành tiết kiệm trong bối cảnh xu hướng điện hóa ngày càng rõ rệt.
Nga vừa bất ngờ triển khai hệ thống ‘Franken-SAM’ mới tại Oryol: xe tải Ural chở tên lửa không đối không R-77-1 hiện đại, biến kho vũ khí hàng không thành vũ khí mặt đất di động chuyên săn drone giá rẻ.
Nga ‘lắp ghép’ tên lửa không đối không R-77-1 lên xe tải Ural: Vũ khí chống drone ‘Franken-SAM’ thay đổi cuộc chơi.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài và áp lực từ các cuộc tấn công drone ngày càng tinh vi, Nga đã bất ngờ xuất hiện một hệ thống phòng không di động ngẫu hứng tại thành phố Oryol.
Các hình ảnh OSINT ghi nhận xe tải Ural-4320 được trang bị bệ phóng (launcher) mang tên lửa không đối không R-77-1, biến kho vũ khí hàng không cũ thành vũ khí mặt đất chuyên chống drone/UAV.
Đây không phải là lần đầu Nga thử nghiệm giải pháp ‘Franken-SAM’ kiểu này, nhưng việc sử dụng phiên bản R-77-1 hiện đại hơn cho thấy một bước tiến rõ rệt về công nghệ, giúp tối ưu hóa khả năng đánh chặn drone giá rẻ mà không cần đầu tư hệ thống SAM chuyên dụng đắt đỏ.
Sự kiện này phản ánh rõ nhu cầu cấp bách của quân đội Nga trong việc đối phó với drone tấn công tầm thấp, tốc độ chậm nhưng khó phát hiện.
Thay vì dựa hoàn toàn vào Pantsir hay Tor vốn đang bị quá tải, việc lắp tên lửa R-77-1 lên xe Ural mang lại tính di động cao, chi phí thấp và khả năng triển khai nhanh.
Hệ thống này sử dụng radar tìm kiếm/đầu dò radar (seeker radar) chủ động của tên lửa để “bắn và quên”, chỉ cần radar ngoài hoặc thậm chí cueing quang học để khóa mục tiêu ban đầu.
Điều này giúp giảm phụ thuộc vào radar liên tục, một lợi thế lớn khi drone thường bay ở độ cao thấp và khó bị radar mặt đất phát hiện kịp thời.
Về mặt công nghệ cốt lõi, tên lửa R-77-1 (hay còn gọi là RVV-SD theo xuất khẩu) là phiên bản nâng cấp đáng kể so với R-77 gốc.
Tên lửa R-77-1 có trọng lượng 190 kg, dài 3,71 mét, đường kính 200 mm, nặng hơn 15 kg và dài hơn 11 cm so với biến thể cơ bản.
Điểm nổi bật nằm ở thiết kế khí động học tinh chỉnh: mũi tên lửa được làm mượt mà hơn để giảm lực cản, kết hợp với động cơ tên lửa rắn cải tiến có thời gian đốt dài hơn khoảng một giây và lực đẩy lớn hơn.
Nhờ đó, tầm bắn không đối không tối tăng từ 80 km lên 110 km khi phóng từ máy bay ở độ cao lớn. Đầu đạn mang 22,5 kg chất nổ phân mảnh, đủ sức tiêu diệt mục tiêu kích thước trung bình.
Hệ thống dẫn đường của tên lửa R-77-1 kết hợp dẫn đường quán tính ban đầu với cập nhật dữ liệu giữa đường bay qua datalink, sau đó chuyển sang chế độ homing radar chủ động hoàn toàn.
Seeker radar 9B-1248 (Izdeliye-50-1) được nâng cấp đáng kể về khả năng chống nhiễu điện tử, cho phép tên lửa duy trì khóa mục tiêu ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu (jamming) mạnh.
Đặc biệt, tên lửa R-77-1 vẫn giữ bộ cánh lưới (lattice fins) đặc trưng của dòng R-77, một thiết kế độc đáo giúp tên lửa đạt khả năng cơ động cực cao ở góc tấn công lớn, lên đến hàng chục G, rất phù hợp để bám đuổi drone linh hoạt.
Khi phóng từ mặt đất như trên xe Ural, tầm bắn thực tế giảm mạnh xuống khoảng 20-40 km tùy độ cao và điều kiện, nhưng seeker radar chủ động vẫn cho phép tên lửa tự dẫn sau khi rời launcher mà không cần radar mặt đất liên tục chiếu sáng mục tiêu.
ong-11A đầu đạn bom chùm ‘biến mọi mục tiêu thành tro bụi’ trên diện tích 7 hecta
Việc chuyển đổi tên lửa R-77-1 từ vai trò không đối không sang đất đối không mang lại cả ưu và nhược điểm rõ rệt. Ưu điểm lớn nhất là tính “fire-and-forget” thực thụ nhờ radar chủ động, giúp một xe Ural có thể theo dõi và bắn nhiều mục tiêu cùng lúc mà không cần radar mạnh như hệ thống SAM truyền thống.
Xe tải thông dụng làm nền tảng cũng đảm bảo tính cơ động cao trên địa hình Nga, dễ che giấu và di chuyển nhanh để tránh phản công.
Tuy nhiên, hạn chế nằm ở việc tên lửa được thiết kế tối ưu cho môi trường không khí loãng ở độ cao lớn; khi phóng từ mặt đất, lực cản khí quyển cao hơn khiến năng lượng giảm nhanh, tầm bắn thực tế bị thu hẹp và khả năng đánh chặn drone bay thấp có thể kém hơn so với hệ thống chuyên dụng như NASAMS của phương Tây (dùng AIM-120).
Dù vậy, với seeker chống nhiễu tốt và chi phí thấp, đây vẫn là giải pháp tình thế hiệu quả để bảo vệ hậu phương trước làn sóng drone giá rẻ.
Hệ thống Franken-SAM R-77-1 trên Ural thể hiện cách Nga tận dụng kho vũ khí sẵn có để thích ứng nhanh với chiến trường hiện đại, nơi drone đang thay đổi cán cân lực lượng.
Dù chưa phải là bước đột phá công nghệ lớn, nó cho thấy sự linh hoạt trong tư duy thiết kế vũ khí, ưu tiên tính thực tiễn và chi phí thay vì hoàn hảo tuyệt đối.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, những cải tiến như vậy có thể giúp Nga duy trì khả năng phòng không mà không làm kiệt quệ nguồn lực sản xuất.
Huawei vừa hé lộ Pura X Max, mẫu điện thoại gập có tỷ lệ khung hình giống cuốn hộ chiếu, vượt mặt Apple và Samsung để tiên phong ra mắt thiết kế độc đáo này.
Apple và Samsung được cho là đang lên kế hoạch phát triển điện thoại gập với tỷ lệ khung hình rộng và vuông vức, nhưng một công ty khác dường như đã đi trước một bước.
Huawei vừa hé lộ thiết kế của Pura X Max, mẫu điện thoại gập mới sẽ ra mắt tại Trung Quốc vào tuần tới. Kiểu dáng mang hơi hướng cuốn hộ chiếu của thiết bị này có độ tương đồng cao với các rò rỉ ban đầu về chiếc iPhone gập.
Những hình ảnh đầu tiên về điện thoại gập Pura X Max. Ảnh: Huawei
Thông tin chi tiết về Pura X Max hiện chưa được công bố. Thiết bị dự kiến ra mắt chính thức vào ngày 20/4 cùng dòng Pura 90 nhiều màu sắc.
Những hình ảnh ban đầu do Huawei chia sẻ cho thấy máy sẽ có các phiên bản màu xanh lam, trắng, cam và đen, tất cả đều được trang bị hệ thống ba camera sau.
Thiết kế mặt lưng nổi bật với các mảng chia ô có bề mặt hoàn thiện khác nhau, được kế thừa từ mẫu Pura X nguyên bản ra mắt năm ngoái.
Sản phẩm này cũng có thiết kế rộng hơn so với các mẫu điện thoại gập khác trên thị trường. Huawei đã có kinh nghiệm với kiểu dáng này từ trước và không chỉ đơn thuần chạy theo xu hướng.
Mẫu Pura X có kích thước nhỏ hơn so với Pura X Max và từng được tiếp thị là một chiếc điện thoại nắp gập. Thiết bị này yêu cầu người dùng phải xoay toàn bộ điện thoại sang chế độ màn hình dọc khi mở ra.
Trong khi đó, Pura X Max dường như là sự lai tạo giữa kiểu dáng nắp gập cổ điển và kiểu gập cuốn sách, đồng thời gợi nhớ đến các thế hệ điện thoại gập đầu tiên như Pixel Fold của Google hay Find N của Oppo.
Đáng chú ý, các hình ảnh ban đầu của Huawei cho thấy người dùng có thể sử dụng điện thoại khi mở ra ở cả chế độ màn hình dọc và màn hình ngang.
Chỉ mới tuần trước, mô hình đầu tiên được cho là của chiếc iPhone gập đã xuất hiện, với thiết kế mở rộng tương tự. Samsung cũng được đồn đang phát triển một phiên bản rộng hơn cho dòng Galaxy Z Fold.
Tuy nhiên, cả hai thiết bị của Apple và Samsung nếu xuất hiện sẽ phải chờ đến cuối năm nay, đồng nghĩa Huawei đã đi trước một bước.
Hàn Quốc chính thức sản xuất hàng loạt L-SAM - hệ thống tên lửa phòng không tầm xa. Với tầm bắn 150km, đánh chặn ở độ cao 40-60km và công nghệ hit-to-kill hiện đại, L-SAM nâng tầm lớp phòng thủ cao độ trước mối đe dọa tên lửa.
Hàn Quốc đang khẳng định vị thế tự chủ quốc phòng mạnh mẽ với L-SAM, hệ thống tên lửa phòng không tầm xa (Long-range Surface-to-Air Missile) được ví như ‘THAAD phiên bản Hàn Quốc’.
Sau hơn 10 năm phát triển bởi Cơ quan Phát triển Quốc phòng (ADD) phối hợp Hanwha Aerospace và Hanwha Systems, L-SAM đã hoàn tất giai đoạn kỹ thuật cuối năm 2024 và chính thức bước vào sản xuất hàng loạt từ cuối 2025.
Hệ thống này bổ sung lớp phòng thủ cao độ quan trọng trong kiến trúc KAMD (Korea Air and Missile Defense), giúp đánh chặn tên lửa đạn đạo trước khi chúng rơi vào tầm ngắm của Patriot hay Cheongung (M-SAM).
Với công nghệ hit-to-kill hiện đại và khả năng hoạt động ở môi trường thưa khí, L-SAM không chỉ nâng cao khả năng sống sót mà còn mở ra tiềm năng xuất khẩu trong tương lai gần.
KM-SAM (viết tắt của Korea Medium-range Surface-to-Air Missile) - Tên lửa phòng không tầm trung của Hàn Quốc. Ảnh: defencesecurityasia. com
L-SAM được thiết kế như một lớp phòng thủ trung-cao trong hệ thống đa tầng KAMD, nằm giữa Cheongung-II (tầm trung) và THAAD của Mỹ (tầm cao).
Hệ thống tập trung vào việc tiêu diệt tên lửa đạn đạo, máy bay và tên lửa hành trình ở giai đoạn cuối hành trình hoặc giữa quỹ đạo, khi chúng bay ở độ cao lớn và tốc độ cực cao.
Một pin L-SAM tiêu chuẩn bao gồm một radar đa chức năng S-band AESA trailer-mounted, một trung tâm chỉ huy kiểm soát và bốn bệ phóng xe tải, mỗi bệ mang sáu quả tên lửa.
Radar này có khả năng phát hiện và theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu ở khoảng cách vượt trội, cung cấp dữ liệu thời gian thực để trung tâm chỉ huy phân bổ mục tiêu một cách tối ưu.
Nhờ thiết kế cơ động trên xe tải, toàn bộ hệ thống có thể triển khai nhanh chóng và linh hoạt trên địa hình đa dạng.
Về thông số kỹ thuật cốt lõi, L-SAM Block 1 sở hữu tầm bắn hoạt động lên đến 150km, với khả năng đánh chặn ở độ cao từ 40 đến 60km (một số nguồn xác nhận tối đa 70km trong điều kiện lý tưởng).
Tên lửa đánh chặn ABM dài khoảng 7 mét, sử dụng cấu trúc ba tầng đẩy với tốc độ tối đa đạt Mach 9.
Hệ thống có thể tiêu diệt mục tiêu bay với vận tốc lên đến Mach 8.82, bao gồm cả đầu đạn tái nhập khí quyển của tên lửa đạn đạo.
Điểm nổi bật nhất nằm ở công nghệ kill vehicle: một đầu đạn dẫn đường bằng hệ thống hồng ngoại imaging (IIR seeker) kết hợp Divert and Attitude Control System (DACS) - công nghệ đầu tiên được Hàn Quốc làm chủ hoàn toàn.
DACS sử dụng các van điều khiển lực đẩy để điều chỉnh quỹ đạo chính xác ở độ cao lớn, nơi không khí loãng khiến cánh lái khí động học mất hiệu quả.
Ngoài ra, động cơ dual-pulse propulsion cho phép tên lửa duy trì hai giai đoạn đẩy riêng biệt, tăng khả năng cơ động linh hoạt và độ tin cậy khi đối phó mục tiêu tốc độ cao.
Công nghệ hit-to-kill là yếu tố then chốt, cho phép tên lửa va chạm trực tiếp với mục tiêu mà không cần đầu đạn nổ, giảm thiểu mảnh vỡ và tăng độ chính xác.
Radar S-band AESA không chỉ phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hơn 150km (có báo cáo lên đến 310km ở chế độ tìm kiếm tên lửa đạn đạo) mà còn thực hiện theo dõi, phân loại và chiếu sáng đồng thời nhiều mục tiêu, tích hợp hoàn hảo với mạng lưới phòng thủ chung.
Những tính năng này giúp L-SAM vượt trội so với các hệ thống cũ hơn ở khả năng đối phó tên lửa đạn đạo bay thấp hoặc cơ động phức tạp.
Hiện tại, Hanwha Aerospace chịu trách nhiệm sản xuất bệ phóng và tên lửa đánh chặn ABM theo hợp đồng trị giá khoảng 482 triệu USD (705,4 tỷ KRW) kéo dài đến năm 2030, trong khi Hanwha Systems đảm nhận radar đa chức năng.
Phiên bản nâng cấp L-SAM-II (hay còn gọi là K-THAAD) đang được đẩy mạnh phát triển từ năm 2025 với ngân sách lớn, nhằm mở rộng khả năng đánh chặn lên độ cao 150-180km ở tầng ngoài khí quyển.
Hệ thống này sẽ sử dụng radar MFR cải tiến và động cơ đẩy mạnh hơn, giúp phủ sóng rộng gấp 3-4 lần so với Block 1 và lấp đầy khoảng trống giữa L-SAM hiện tại với THAAD.
Theo kế hoạch, L-SAM-II dự kiến hoàn tất nguyên mẫu vào năm 2028, góp phần tạo nên lớp phòng thủ hoàn chỉnh hơn trước các mối đe dọa tên lửa siêu thanh hoặc quỹ đạo cao.
L-SAM đại diện cho bước tiến quan trọng của ngành công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc trong việc giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài đồng thời nâng cao khả năng răn đe chiến lược.
Với thông số kỹ thuật vững chắc, công nghệ DACS cùng dual-pulse propulsion làm nền tảng, hệ thống không chỉ đáp ứng nhu cầu phòng thủ nội địa mà còn sở hữu tiềm năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh căng thẳng liên tục gia tăng, L-SAM và L-SAM-II hứa hẹn trở thành trụ cột vững chắc cho an ninh quốc gia Hàn Quốc trong thập niên tới.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
Asia
EU
