Thế giới đang hồi hộp theo dõi tiến trình ngoại giao hướng đến hòa bình cho Trung Đông khi Mỹ và Iran đều thông báo tạm dừng các cuộc tấn công trong 2 tuần, mở đường cho đàm phán.Chỉ vài giờ trước hạn chót tối hậu thư đối với Iran, chiều 7-4 (giờ Mỹ, tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Washington sẽ tạm dừng các cuộc không kích và tấn công nhằm vào Iran trong vòng 2 tuần, tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao đang tiến triển.

Tạm thở phào trước giờ G
Theo Tổng thống Trump, quyết định ngừng bắn được đưa ra sau các cuộc trao đổi giữa Mỹ với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir, những người đề nghị Mỹ hoãn hành động quân sự để mở đường cho giải pháp ngoại giao. Đổi lại, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược quan trọng với dòng chảy năng lượng toàn cầu - “một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn”.

Ông Trump nhấn mạnh đây là “lệnh ngừng bắn hai chiều” và cho biết Mỹ đã hoàn thành mọi mục tiêu quân sự đề ra, đồng thời bày tỏ tin tưởng hai tuần sẽ đủ để hoàn tất thỏa thuận hòa bình lâu dài, giúp ổn định Trung Đông. Người đứng đầu Nhà Trắng xác nhận đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Tehran, coi đây là “cơ sở khả thi” để tiếp tục đàm phán, đồng thời thu hẹp phần lớn bất đồng trước đây giữa hai bên.Rạng sáng 8-4 (giờ địa phương), Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei chấp thuận, theo hãng tin Al Jazeera. Các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu tại thủ đô Islamabad (Pakistan) từ ngày 10-4, trong bối cảnh Iran vẫn cảnh giác.

Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi cho biết nếu các cuộc tấn công chấm dứt, lực lượng vũ trang Iran cũng sẽ ngừng hoạt động phòng vệ đồng thời cho phép tàu thuyền lưu thông qua Hormuz trong hai tuần, với điều kiện phải phối hợp với Tehran và có tính đến các hạn chế kỹ thuật.

4 giờ sau thông báo của ông Trump, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoan nghênh thỏa thuận. Phía Israel nhấn mạnh mình ủng hộ việc tạm ngừng không kích và nỗ lực đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa hạt nhân, tên lửa hay khủng bố đối với Mỹ, Israel và các nước láng giềng.

Dù vậy, tình hình vẫn căng thẳng tại Vùng Vịnh, với việc Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE và Saudi Arabia vẫn hứng không kích, cho thấy con đường ngoại giao dù mở ra, vẫn cần cảnh giác và nỗ lực để đạt giải pháp bền vững.

Thông tin ngừng bắn được nhiều nước, bao gồm Đức, Nhật, Úc, Indonesia,... hết sức hoan nghênh. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên “thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của lệnh ngừng bắn nhằm mở đường cho hòa bình lâu dài và toàn diện ở khu vực".

Theo Al Jazeera, lực lượng Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq - một liên minh các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn - cho biết sẽ tạm ngừng các hoạt động tại Iraq và khu vực trong hai tuần, sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được công bố. Trong khi đó, phía lực lượng Hezbollah chia sẻ tuyên bố tháng 1 của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei rằng sẽ khiến "kẻ thù phải khuất phục".

Lạc quan thận trọng
Về tổng quan thực địa trước khi các bên thống nhất ngừng bắn, ông Ross Harrison, học giả cao cấp tại Viện Trung Đông (Mỹ) nhận định rằng Mỹ đã chứng minh khả năng leo thang “theo chiều dọc”, tức có thể làm xung đột trở nên nguy hiểm hơn bằng cách dùng thêm vũ khí hoặc nhắm vào nhiều mục tiêu hơn, đồng thời tăng áp lực quân sự lên Iran.

Ngược lại, Iran lựa chọn leo thang “theo chiều ngang”, nghĩa là mở rộng xung đột ra khu vực rộng hơn, như eo biển Hormuz và các nước vùng Vịnh. Điều này cho thấy Tehran vẫn còn nhiều cách để phản ứng hoặc gây áp lực chiến lược.

Về triển vọng sắp tới, dù cho rằng vẫn còn quá sớm để biết liệu thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần là tạm dừng chiến thuật hay mở ra cơ hội ngoại giao thực sự, ông Harrison tin rằng thỏa thuận này tạo ra những “lối thoát” khỏi xung đột.

“Điều quan trọng là phải nhìn lại vị trí của chúng ta chỉ vài giờ trước đây - một điểm ngoặt cực kỳ nguy hiểm, khi Mỹ đe dọa các biện pháp mạnh với Iran và Tehran dường như vẫn kiên định” - đài Al Jazeera dẫn lời ông Harrison.

Giới quan sát trong đó có phóng viên Kamal Hyder của Al Jazeera cũng cùng nhận định rằng thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ và Iran là một bước đột phá quan trọng, mở ra cơ hội giảm căng thẳng tại Trung Đông. Tuy nhiên theo họ, sự lạc quan vẫn đi kèm thận trọng, vì còn nhiều vấn đề khó khăn phải giải quyết.

Một điểm nhạy cảm là vấn đề ngừng bắn tại Lebanon, hiện không được Israel chấp thuận, khiến quá trình đàm phán càng thêm phức tạp. Trước đó, Thủ tướng Pakistan - ông Shehbaz Sharif cho biết thỏa thuận ngừng bắn mà Mỹ và Iran đạt được áp dụng “mọi nơi, gồm cả Lebanon". Các nhà quan sát nhận định kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách 2 bên xử lý những bất đồng này trong thời gian tới.

Hai tuần đàm phán tới đang rất được cộng đồng thế giới mong chờ với kỳ vọng sẽ mang lại hòa bình cho Trung Đông.

Vào đầu ngày 8-4 (giờ Mỹ), ông Trump bày tỏ lạc quan về triển vọng hòa bình tại Trung Đông. Trên mạng xã hội Truth Social, ông cho biết Iran “đã chịu đủ” và mong muốn hòa bình, đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng ùn tắc tại eo biển Hormuz.

Ông Trump cho rằng các bước chuẩn bị bao gồm cung cấp vật tư đầy đủ và giám sát tiến trình nhằm đảm bảo mọi việc suôn sẻ, đồng thời tin tưởng rằng đây có thể là “thời đại Vàng của Trung Đông”. Ông cũng nhấn mạnh rằng các hành động tích cực trong 2 tuần tới sẽ tạo điều kiện để Iran bắt đầu quá trình tái thiết, đồng thời đem lại cơ hội lớn về kinh tế cho khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu khả năng rút Mỹ khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong cuộc gặp với Tổng Thư ký của liên minh quân sự này, ông Mark Rutte.Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 9/4 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề cập khả năng rút Mỹ khỏi NATO trong cuộc họp kín hôm 8/4 với Tổng Thư ký của liên minh quân sự này, ông Mark Rutte, khi Nhà Trắng thể hiện rõ sự tức giận của nhà lãnh đạo Mỹ trước việc các đồng minh phương Tây không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng “thật đáng buồn khi NATO đã quay lưng lại với người dân Mỹ trong suốt sáu tuần qua, trong khi chính người dân Mỹ đã tài trợ cho quốc phòng của họ”.Khi được hỏi trực tiếp rằng liệu Tổng thống Trump có nêu khả năng rút khỏi liên minh quân sự này hay không, bà Leavitt xác nhận đó là “một vấn đề mà tổng thống sẽ thảo luận trong vài giờ tới với Tổng Thư ký Rutte”.

Cuộc gặp mang tính quyết định này diễn ra chỉ một ngày sau khi Washington và Tehran đạt được một lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần, cho thấy sự rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa Mỹ và các đối tác thân cận nhất, khi Tổng thống Trump công khai đặt câu hỏi về giá trị của liên minh mà ông từ lâu vẫn nghi ngờ.

Rút quân được xem là lựa chọn khả dĩ hơn

Mặc dù khả năng rút hoàn toàn khỏi NATO được đưa ra, mối đe dọa trước mắt có thể mang tính trừng phạt hơn là mang tính tồn vong.

Theo báo The Wall Street Journal, chính quyền Trump đang cân nhắc kế hoạch tái triển khai quân đội Mỹ khỏi các nước NATO mà họ cho là không hỗ trợ trong xung đột với Iran, chuyển lực lượng tới những quốc gia được coi là ủng hộ mục tiêu chiến tranh của Mỹ.

Động thái này sẽ không đi đến mức rút chính thức khỏi liên minh - điều cần có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Tổng thống Trump đã gọi NATO là “con hổ giấy” vì từ chối dẫn đầu nỗ lực mở lại Eo biển Hormuz và vì hạn chế lực lượng Mỹ hoạt động từ các căn cứ trên lãnh thổ các nước thành viên.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng chỉ trích cá nhân một số lãnh đạo, gọi Thủ tướng Anh Keir Starmer là “không phải Winston Churchill” và coi các tàu sân bay của Anh là “đồ chơi”.

Tổng Thư ký NATO Rutte tìm cách giữ vững liên minh

Bước vào Cánh Tây Nhà Trắng qua một cổng phụ, ông Rutte - cựu Thủ tướng Hà Lan, nổi tiếng với khả năng quản lý quan hệ với vị tổng thống Mỹ khó đoán - mang theo một chương trình nghị sự ngoại giao dày đặc.

Trước đó trong ngày, ông Rutte đã gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio để thảo luận về Iran, chiến tranh tại Ukraine và vấn đề chia sẻ gánh nặng trong NATO.

Phó phát ngôn chính của Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai bên đã đề cập đến chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp, nỗ lực do Mỹ dẫn dắt nhằm tìm kiếm giải pháp đàm phán cho xung đột Nga - Ukraine, cũng như các vấn đề phối hợp và phân bổ trách nhiệm trong liên minh. Ông Rutte cũng dự kiến gặp Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth.

Ông Rutte hiện giữ vai trò trung tâm trong nỗ lực của các đồng minh nhằm giữ Mỹ gắn bó với liên minh.

Về Iran, ông Rutte tìm cách cân bằng thận trọng, ca ngợi nỗ lực của Mỹ trong việc làm suy yếu năng lực quân sự của Tehran nhưng không ủng hộ hoàn toàn cuộc chiến.

Một quan chức NATO cho biết trước chuyến thăm Washington rằng ông Rutte sẽ thảo luận về “các động lực an ninh hiện tại, bao gồm cả bối cảnh Iran cũng như cuộc chiến đang diễn ra của Nga tại Ukraine.”

Liên minh quân sự 77 năm tuổi trước thời khắc sinh tử

Khủng hoảng của NATO không bắt đầu từ Iran.

Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, liên minh này liên tục trải qua các rạn nứt, nổi bật nhất là những đe dọa lặp đi lặp lại của ông về việc giành quyền kiểm soát Greenland từ Đan Mạch -một thành viên NATO.

Ông Trump cho biết đầu tuần này rằng các vấn đề của ông với NATO “bắt đầu từ Greenland”, dù ý tưởng rút Mỹ khỏi liên minh đã được ông nêu ra từ nhiệm kỳ đầu.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng làm xáo trộn sự ủng hộ của phương Tây đối với Ukraine, đe dọa rút bảo đảm an ninh đối với các đồng minh không đạt mục tiêu chi tiêu quốc phòng.

Nhà Trắng cho biết Phó Tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ đàm phán với Iran, cuộc gặp dự kiến sẽ diễn ra tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào ngày 11-4.Ngày 8-4, Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm tìm cách chấm dứt chiến tranh dự kiến sẽ diễn ra tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào ngày 11-4, theo đài CNN.

Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 8-4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ cử một phái đoàn do Phó Tổng thống JD Vance, các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn đầu.

Các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào sáng 11-4 theo giờ địa phương và “chúng tôi rất mong chờ các cuộc gặp trực tiếp này”, bà Leavitt nói.Thủ tướng Pakistan - ông Shehbaz Sharif trước đó đã mời các phái đoàn từ Mỹ và Iran tới đàm phán nhằm thảo luận về giải pháp cuối cùng cho chiến sự Trung Đông. Ông Sharif cho biết các phái đoàn sẽ đến Pakistan vào ngày 10-4.

Theo các nguồn tin từ Pakistan, đại diện của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập cũng có thể sẽ tham gia đàm phán.

Hãng Reuters dẫn nguồn tin rằng phái đoàn Iran sẽ do Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi đại diện.

Iran và Mỹ đã đồng ý tạm dừng giao tranh trong hai tuần, đồng thời mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn ngay trong đêm, theo một thỏa thuận gấp rút vào phút cuối nhằm tránh nguy cơ bùng phát các đợt tấn công quy mô lớn mà ông Trump từng cảnh báo.

Thỏa thuận này được các chính trị gia trên toàn thế giới hoan nghênh, nhưng vẫn còn lo ngại về tình hình tại Lebanon, khi các cuộc tấn công của Israel vẫn tiếp diễn và Iran đe dọa rút khỏi thỏa thuận để phản đối.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố tại cuộc họp báo ngày 8/4, rằng Mỹ đã giành chiến thắng trong cuộc chiến với Iran, và vô hiệu hóa phần lớn quân đội nước này. Tuy nhiên, tình báo Mỹ tin rằng Iran vẫn còn khả năng trong việc phóng tên lửa.Bình luận của ông Hegseth được đưa ra sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hôm 7/4.

“Chiến dịch Epic Fury là một chiến thắng lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth nói. “Chiến dịch đã vô hiệu hóa quân đội Iran và khiến họ không còn khả năng chiến đấu trong nhiều năm tới”.

Tuy nhiên, tình báo Mỹ gần đây đã xác định rằng khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn và hàng nghìn máy bay không người lái tấn công cảm tử vẫn còn trong kho vũ khí của Iran.Bộ trưởng Hegseth thừa nhận thông tin này, nhưng đã hạ thấp khả năng của Iran. Ông nói rằng: “Những gì ít ỏi còn lại, được họ chôn giấu trong các hầm trú ẩn, là tất cả những gì họ có”.
“Họ vẫn có thể phóng tên lửa, chúng ta biết điều đó”, ông Hegseth nói. “Hệ thống chỉ huy và kiểm soát của họ đã bị suy yếu nghiêm trọng đến mức họ không thể liên lạc và phối hợp. Vì vậy, họ vẫn có thể bắn đây đó, nhưng điều đó sẽ rất thiếu khôn ngoan”.

Cũng tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Hegseth cho biết, bất kỳ vật liệu hạt nhân nào mà Iran “không nên sở hữu” sẽ bị loại bỏ theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, mặc dù Iran chưa đề cập đến điều khoản đó trong các thông báo chính thức của mình.

“Tổng thống đã nói rõ ngay từ đầu, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Chấm hết. Các tổng thống khác cũng đã nói điều đó. Và Tổng thống Trump đã thực hiện điều đó”, ông nói thêm.

Nếu không đạt được thỏa thuận ngừng bắn

Khi được hỏi trong cuộc họp báo về lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất” nếu không đạt được thỏa thuận, Bộ trưởng Hegseth nói: “Chúng tôi đã vạch ra mục tiêu, sẵn sàng chiến đấu, bao gồm cơ sở hạ tầng, cầu đường, nhà máy điện”.

“Họ biết chính xác phạm vi khả năng của chúng tôi”, ông Hegseth nói, đề cập đến Iran.

Bộ trưởng nói thêm, rằng lời cảnh báo của Tổng thống Trump là điều đã đưa Iran đến bàn đàm phán và cuối cùng dẫn đến thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.

“Tổng thống Trump nói: Chúng tôi có thể tước đi tất cả của các ông. Khả năng xuất khẩu năng lượng của các ông sẽ bị tước đoạt và quân đội Mỹ có khả năng tấn công những thứ đó mà không bị trừng phạt. Những lời đe dọa đó đã khiến họ phải chấp nhận thỏa thuận”, ông Hegseth nói.

Mỹ sẵn sàng nối lại hoạt động chiến đấu

Tại cuộc họp báo ngày 8/4, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết, quân đội nước này vẫn sẵn sàng “nếu được lệnh nối lại các hoạt động chiến đấu”.

“Lệnh ngừng bắn chỉ là tạm thời, và lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng nếu được lệnh nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như những gì chúng ta đã thể hiện trong 38 ngày qua. Nhưng chúng ta hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”, ông nói tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc.

Khi được hỏi eo biển Hormuz - hành lang vận chuyển dầu mỏ quan trọng - đã được mở cửa hay chưa, Tướng Caine nói: “Tôi tin là có, dựa trên các cuộc đàm phán ngoại giao”.

Gió mạnh làm cây cao đổ trúng nhóm người tham gia tìm trứng Phục sinh tại Đức, khiến 3 người thiệt mạng.

Ba người, trong đó có một bé gái 10 tháng tuổi, đã thiệt mạng ngày 5/4 khi gió mạnh làm đổ một cây lớn tại một sự kiện tìm trứng Phục sinh ở miền Bắc Đức.

Vụ việc xảy ra khoảng 11h tại khu rừng gần thị trấn Satrupholm, thuộc Gemeinde Mittelangeln, bang Schleswig-Holstein. Khoảng 50 người từ một cơ sở hỗ trợ phụ nữ mang thai, bà mẹ mới sinh và trẻ em tham gia hoạt động. Theo cảnh sát, một cây cao khoảng 30 m bất ngờ đổ xuống trúng nhóm người.

Lực lượng cứu hộ đã được huy động với quy mô lớn ngay sau khi nhận được tin báo. Hơn 80 nhân viên cứu nạn cùng nhiều xe cứu thương và hai trực thăng đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường để triển khai công tác cứu hộ.

Bốn người bị mắc kẹt dưới thân cây. Một phụ nữ 21 tuổi và một thiếu nữ 16 tuổi được lực lượng cứu hộ sơ cứu nhưng đã tử vong tại hiện trường, trong khi con gái 10 tháng tuổi của người phụ nữ được chuyển khẩn cấp bằng trực thăng tới bệnh viện ở Kiel, song không qua khỏi. Một cô gái 18 tuổi bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu bằng trực thăng. Nhiều người khác bị thương nhẹ.



Cơ sở tổ chức hoạt động là một phần của hệ thống phúc lợi trẻ em do nhà nước tài trợ, chuyên hỗ trợ phụ nữ mang thai và các bà mẹ cần trợ giúp. Các chuyên gia tâm lý đã được điều tới hiện trường để hỗ trợ những người bị ảnh hưởng.

Hình ảnh từ hiện trường do báo Bild đăng tải cho thấy nhiều quả trứng Phục sinh nằm rải rác trên mặt đất, trong khi hai nạn nhân được phủ vải trắng.

Theo ghi nhận, vào thời điểm xảy ra vụ việc, khu vực miền Bắc nước Đức có gió mạnh, với vận tốc có thể lên tới 75 km/h. Đây được cho là một trong những yếu tố có thể dẫn đến việc cây bị đổ, tuy nhiên nguyên nhân chính xác vẫn đang được cơ quan chức năng tiến hành điều tra, làm rõ.

Vụ việc đã để lại cú sốc lớn đối với cộng đồng địa phương, biến một ngày lễ Phục Sinh vốn mang ý nghĩa sum vầy và vui tươi trở thành một ngày tang thương.