Lực lượng Phòng vệ Israel triển khai hệ thống Tashan giúp định vị nhanh các bệ phóng tên lửa đối phương, còn hệ thống Rom kết nối mạng lưới radar để phát hiện sớm thiết bị bay không người lái.Israel đang tăng cường ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến, từ trí tuệ nhân tạo (AI) trong các chiến dịch quân sự cho đến các nền tảng số hỗ trợ sức khỏe tâm thần, nhằm thích ứng với tình trạng chiến sự kéo dài.
Về mặt quân sự, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã triển khai các “tác nhân AI” trong chiến dịch “Sư tử gầm” để đồng bộ hóa các phương án không kích quy mô lớn với độ chính xác cao.
Đáng chú ý, hệ thống Tashan giúp định vị nhanh các bệ phóng tên lửa đối phương, trong khi hệ thống Rom kết nối mạng lưới radar để phát hiện sớm thiết bị bay không người lái.Công nghệ này không chỉ hỗ trợ không quân lập kế hoạch tác chiến theo thời gian thực mà còn giúp dự đoán khu vực tên lửa rơi để cảnh báo sớm cho dân thường.
Trong khi đó, nhu cầu hỗ trợ sức khỏe tâm thần tại Israel đang gia tăng mạnh khi cuộc xung đột tại Trung Đông đang kéo dài, buộc các tổ chức xã hội và cơ quan chức năng phải triển khai các giải pháp quy mô lớn, kết hợp công nghệ nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ.
Hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần của Israel vốn đã chịu áp lực từ trước, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, nay tiếp tục đối mặt với tình trạng quá tải khi xung đột leo thang. Nhiều dữ liệu cho thấy phần lớn trẻ em có dấu hiệu căng thẳng tâm lý. Tỷ lệ người trưởng thành gặp vấn đề về giấc ngủ và lo âu cũng gia tăng.
Trước thực tế đó, Ủy ban Phân phối Do Thái Mỹ (JDC) cùng các cơ quan chức năng đang xây dựng mô hình hỗ trợ quốc gia dựa trên công nghệ số. Nổi bật là nền tảng Nafshi cung cấp hàng trăm dịch vụ tâm lý miễn phí. Nền tảng này đã ghi nhận hàng chục nghìn lượt sử dụng kể từ khi xung đột bùng phát.
Ngoài ra, các ứng dụng như Dugri hay TOKO cho phép người dùng kết nối, chia sẻ trải nghiệm ẩn danh để giảm nguy cơ rối loạn tâm lý.
Giới phân tích nhận định tác động tâm lý của chiến tranh có thể kéo dài lâu hơn các yếu tố quân sự, do đó việc xây dựng hệ thống hỗ trợ toàn diện, kết hợp giữa công nghệ, cộng đồng và chính sách công, sẽ là yếu tố then chốt giúp Israel duy trì ổn định xã hội trong giai đoạn tới./.
Ở thời điểm cuộc chiến với Iran bước sang tháng thứ hai và Tổng thống Donald Trump cân nhắc khả năng triển khai chiến dịch trên bộ, các cuộc thăm dò cho thấy sự phản đối của người Mỹ đối với cuộc xung đột đã gia tăng và rất ít người ủng hộ việc đưa bộ binh Mỹ tham chiến.
Khảo sát của Economist–YouGov cho thấy chỉ 14% người Mỹ ủng hộ việc đưa quân bộ binh vào Iran, trong khi 62% phản đối. Các khảo sát khác của Ipsos và AP-NORC cũng ghi nhận xu hướng tương tự, với tỷ lệ phản đối vượt xa ủng hộ, xuất hiện ở cả hai đảng.
Ngay cả trong nhóm cử tri ủng hộ ông Trump, mức ủng hộ chiến dịch trên bộ cũng không quá cao. Trong đó, nhóm cử tri MAGA – viết tắt của khẩu hiệu “Make America Great Again” (Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại), một phong trào chính trị ủng hộ ông Trump – cũng có quan điểm chia rẽ về việc đưa bộ binh vào Iran.
Đáng chú ý, phần lớn cử tri Cộng hòa không thuộc phong trào này phản đối việc sử dụng bộ binh.
Diễn biến này có thể trở thành vấn đề chính trị lớn đối với Tổng thống Trump, trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ đã lên tới 1,05 USD/lít và các đồng minh của Mỹ tỏ ra không mặn mà trong việc hỗ trợ chiến dịch quân sự.
Đảng Cộng hòa đang đối mặt với nhiều khó khăn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, và kết quả cuộc bầu cử có thể ảnh hưởng lớn đến hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump.
Các khảo sát cũng cho thấy nếu chiến dịch trên bộ chỉ ở quy mô nhỏ, mức ủng hộ có thể cao hơn, nhưng bất kỳ chiến dịch quy mô lớn nào cũng có nguy cơ không được lòng công chúng. Điều này cho thấy dư luận Mỹ ngày càng thận trọng với khả năng mở rộng chiến tranh.
Washington Post đưa tin Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành các chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran nếu Tổng thống Trump quyết định leo thang xung đột.
Chính quyền Mỹ được cho là đã thảo luận về khả năng kiểm soát đảo Kharg, một trung tâm xuất khẩu dầu của Iran, cũng như tiến hành các cuộc đột kích tại các khu vực ven biển gần eo biển Hormuz nhằm phá hủy các loại vũ khí có thể đe dọa tàu thương mại và tàu quân sự.
Tuy nhiên, phát biểu ngày 19-3, ông Trump nói: “Tôi không đưa quân tới bất cứ đâu. Nếu có, tôi chắc chắn cũng không nói với các bạn. Nhưng tôi không đưa quân.”
Một yếu tố lớn khác ảnh hưởng đến dư luận là lo ngại về thương vong của binh sĩ Mỹ. Một cuộc khảo sát giữa tháng 3 cho thấy đa số người Mỹ cho rằng mức thương vong là không thể chấp nhận. Khác với chiến tranh Iraq trước đây, cuộc chiến Iran không nhận được sự ủng hộ cao ngay từ đầu, và nhiều người Mỹ nghi ngờ lý do phát động chiến tranh. Ngay cả những thành công quân sự ban đầu cũng không cải thiện đáng kể quan điểm của cử tri về cuộc chiến.
Trong những tuần đầu chiến tranh, dư luận Mỹ gần như chia rẽ về các cuộc không kích của Mỹ, nhưng đến nay sự phản đối đã trở nên rõ ràng hơn. Nhiều khảo sát gần đây cho thấy khoảng 60% người Mỹ phản đối cuộc chiến và cho rằng Mỹ đã đưa ra quyết định sai lầm khi sử dụng vũ lực tại Iran.
Nhà Trắng dường như cũng nhận ra rủi ro chính trị này. Thông điệp của ông Trump về cuộc chiến thay đổi theo thời điểm, nhưng gần đây ông và các cộng sự ngày càng cho rằng các mục tiêu lớn đã đạt được, dù đôi lúc vẫn đe dọa leo thang xung đột.
Cuối tháng 3, ông Trump tuyên bố cuộc chiến đã giành chiến thắng. Ông cũng nói các cuộc đàm phán đã đạt “tiến triển lớn”, trong khi Phó Tổng thống JD Vance cho rằng Mỹ đã hoàn thành các mục tiêu quân sự.
Tuy nhiên, những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Iran vẫn nắm quyền, vẫn giữ được nguồn uranium làm giàu và hạn chế mạnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, khiến giá dầu tăng vọt.
Dù quan điểm về diễn biến chiến sự còn chia rẽ, phần lớn người Mỹ có chung một điểm: họ muốn cuộc chiến kết thúc càng sớm càng tốt, ngay cả khi Mỹ không đạt được toàn bộ mục tiêu tại Iran. Điều này cho thấy dư luận Mỹ ngày càng mệt mỏi với cuộc xung đột và không muốn chiến tranh kéo dài.
Iran cho biết đang duy trì và nâng cấp năng lực sản xuất tên lửa đạn đạo tại các cơ sở chiến lược, đồng thời khẳng định đã sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Đài Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đưa tin, năng lực sản xuất vũ khí tại các địa điểm chiến lược đang tăng đều đặn, song song với việc tiếp tục triển khai các bệ phóng tên lửa đạn đạo.
Báo cáo nhấn mạnh tên lửa Etemad là phiên bản nâng cấp của Emad, được cải tiến dựa trên kinh nghiệm thực chiến trong các chiến dịch Lời Hứa Chân Thật 4. Đáng chú ý, các hệ thống dẫn đường đã có bước tiến lớn, cho phép tăng khả năng xuyên thủng và né tránh mạng lưới phòng thủ tên lửa.
Iran chuẩn bị cho cuộc chiến dài hơn
Trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera tại Tehran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi khẳng định Iran sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài và không bị ràng buộc bởi các mốc thời gian do đối thủ đặt ra. Ông nhấn mạnh Iran sẽ tiếp tục chiến đấu "chừng nào còn cần thiết", đồng thời khuyến cáo các bên đối lập nên chấm dứt chiến tranh để tránh thêm tổn thất.Khi được hỏi về khả năng duy trì chiến sự trong sáu tháng, ông Araghchi cho biết Iran đã có sự chuẩn bị ít nhất cho khoảng thời gian này.
Trước kịch bản tấn công trên bộ hoặc nhằm vào các đảo, ông Araqchi cho rằng đối thủ khó có thể thực hiện do nguy cơ thương vong lớn. Ông cũng khẳng định Iran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng đã và sẽ tiếp tục đáp trả mạnh mẽ, đồng thời tự tin vào kinh nghiệm và năng lực trong tác chiến trên bộ.
Mối quan hệ trong khu vực
Cũng trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, ông Araqchi thừa nhận việc xây dựng lại lòng tin với các nước trong khu vực sẽ không dễ dàng, song bày tỏ tin tưởng điều này có thể đạt được nếu các bên cùng thiện chí.
Ngoại trưởng Araghchi cho rằng an ninh tại khu vực, đặc biệt là Vịnh Ba Tư, nên do chính các quốc gia trong khu vực đảm nhiệm, đồng thời chỉ trích sự hiện diện của các căn cứ quân sự Mỹ là yếu tố làm suy giảm ổn định.
Theo ông, các quốc gia cần hướng tới một cơ chế hợp tác tập thể, giảm phụ thuộc vào lực lượng bên ngoài để xây dựng nền tảng an ninh, thịnh vượng và phát triển bền vững lâu dài.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết, 6 thành viên phi hành đoàn và 23 hành khách thiệt mạng trong vụ rơi máy bay vận tải quân sự Nga ở Crimea.
Ngày 31-3, hãng thông tấn TASS dẫn lời Bộ Quốc phòng Nga đưa tin 1 máy bay quân sự Antonov-26 của Nga đã gặp nạn khi bay qua bán đảo Crimea, toàn bộ 29 người thiệt mạng.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết: “Vào khoảng 18 giờ (giờ Moskva) ngày 31-3, liên lạc với máy bay vận tải quân sự An-26 đã bị mất trong quá trình thực hiện chuyến bay theo lịch trình qua bán đảo Crimea.
Đội tìm kiếm và cứu hộ đã xác định được địa điểm máy bay An-26 gặp nạn. Theo báo cáo từ hiện trường, 6 thành viên phi hành đoàn và 23 hành khách trên máy bay đã thiệt mạng”.Bộ Quốc phòng cho biết “không có dấu hiệu va chạm bên ngoài nào trên máy bay”, ngụ ý rằng máy bay không bị Ukraina bắn hạ. Hãng thông tấn TASS dẫn lời một nguồn tin cho biết máy bay đã đâm vào một ngọn núi.
RIA Novosti đưa tin, dữ liệu sơ bộ cho thấy máy bay có thể đã gặp sự cố kỹ thuật. An-26 là máy bay phản lực cánh quạt hai động cơ có khả năng vận chuyển tới 40 binh sĩ và được thiết kế để triển khai lính dù và sơ tán người bị thương.
Trong bối cảnh Mỹ đang chuẩn bị các phương án thực hiện chiến dịch trên bộ tại Iran, Israel khó có khả năng tham gia. Theo các chuyên gia, điều này phản ánh những tính toán chiến lược.Tối 28/3, theo tờ The Washington Post, Bộ Quốc phòng Mỹ đã chuẩn bị các phương án thực hiện chiến dịch trên bộ hạn chế tại Iran. Đây không phải là chiến dịch toàn diện nhưng có thể liên quan đến hàng nghìn binh sĩ trong vài tuần hoặc vài tháng. Tờ báo này cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa phê duyệt kế hoạch nào.
Hai ngày trước đó, trang Axios đưa tin Mỹ đang cân nhắc các phương án thực hiện “đòn quyết định” nhằm vào Iran, có thể bao gồm triển khai lực lượng Mỹ trên bộ, đặc biệt là để kiểm soát một trong số các đảo do Iran kiểm soát tại eo biển Hormuz hoặc vịnh Ba Tư. Một trong những mục tiêu tiềm năng là đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran.Bài báo của Axios xuất hiện trong bối cảnh các nguồn tin am hiểu tình báo Mỹ tiết lộ rằng Iran đang tăng cường phòng thủ quân sự tại đảo Kharg nhằm chuẩn bị cho khả năng Mỹ tiến hành chiến dịch kiểm soát khu vực này.
Mới đây, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ám chỉ rằng cần có chiến dịch trên bộ để thay đổi chế độ ở Iran, nhưng không giải thích chi tiết.
Tuy nhiên, bất chấp phát biểu đó, các thông tin gần đây cho thấy Israel sẽ không tham gia chiến dịch trên bộ. Việc này gây ra chỉ trích tại Mỹ rằng binh sĩ Mỹ có thể bị đặt vào rủi ro trong một cuộc chiến mà một số người cho là chủ yếu phục vụ lợi ích của Israel.
13 lính Mỹ đã thiệt mạng và hơn 300 người bị thương trong xung đột. Các chuyên gia cảnh báo rằng nỗ lực nào nhằm kiểm soát và giữ lãnh thổ Iran sẽ khiến binh sĩ đối mặt với nguy cơ lớn hơn nhiều. Một cuộc điều tra gần đây của tờ HuffPost cho thấy binh sĩ Mỹ ngày càng lo lắng về cuộc xung đột.
Mức độ ủng hộ của công chúng Mỹ vẫn hạn chế. Nhiều cuộc thăm dò, bao gồm của CNN, The Washington Post và Quinnipiac, cho thấy đa số người Mỹ phản đối cuộc chiến với Iran. Ngoài ra, khảo sát của Quinnipiac cho thấy 44% cho rằng Mỹ ủng hộ Israel “quá mức”, trong khi một khảo sát riêng của Dự án Chính sách thuộc Viện Tìm hiểu Trung Đông cho thấy 56% nói rằng cuộc chiến mang lại lợi ích cho Israel nhiều hơn cho Mỹ.
Tuy vậy, các nhà phân tích cho rằng nếu nhận định Israel vắng mặt trong cuộc chiến thì nhận định đó đã bỏ qua vai trò mà nước này đã thực hiện trong việc chuẩn bị chiến trường.
Ông Gregg Roman, Giám đốc điều hành Diễn đàn Trung Đông, nhận định Israel đã góp phần định hình các điều kiện để thực hiện chiến dịch trên bộ nếu diễn ra, đặc biệt trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.
Theo các nguồn tin quốc phòng Israel, Lực lượng Phòng vệ Israel cũng đã cung cấp cho Mỹ thông tin tình báo về eo biển Hormuz và các đảo lân cận, bao gồm đảo Kharg, trong quá trình Mỹ chuẩn bị cho một chiến dịch có thể diễn ra tại đây.
Bất chấp những đóng góp này, dự báo Israel sẽ chỉ tham gia dưới hình thức hỗ trợ mà không triển khai lực lượng trên bộ công khai.
Ông Blaise Misztal, Phó chủ tịch phụ trách chính sách tại Viện Do Thái về An ninh Quốc gia Mỹ, nói với tờ The Times of Israel: “Tương tự như trong Chiến dịch Bão táp Sa mạc, khi Israel không tham gia các hoạt động trên bộ tại Iraq dù bị Iraq bắn tên lửa Scud, nhiều khả năng nếu Mỹ tiến hành chiến dịch trên bộ ở Iran, Lực lượng Phòng vệ Israel sẽ không tham gia một cách công khai”.
Bảo vệ biên giới
Theo ông Misztal, dù có thể so sánh với Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, nhưng lý do lần này lại khác vì khu vực này đã thay đổi. Ông lưu ý: “Năm 1991, Mỹ yêu cầu Israel không tham gia chiến tranh để tránh bất đồng với các đối tác Arab trong liên minh. Lần này, đó không phải là mối lo”.
Thay vào đó, các hạn chế hiện nay chủ yếu mang tính tác chiến hơn là ngoại giao. Ông Misztal cho rằng hiện diện của các nhóm thân Iran dọc biên giới Israel đồng nghĩa lực lượng nước này cần ở gần lãnh thổ để tiếp tục phòng thủ. Điều này thể hiện rõ nhất tại mặt trận phía Bắc của Israel với Hezbollah.
Ông Roman nói: “Tôi cho rằng Israel đang thực hiện phần việc của mình bằng cách chiến đấu trên một mặt trận khác của cuộc chiến, đó là tại Liban”. Ông nhấn mạnh rằng cuộc chiến không chỉ nhằm vào bản thân Iran. Một trong những mục tiêu đã được tuyên bố là đánh bại các lực lượng thân Iran.
Hiện có 5 sư đoàn của Lực lượng Phòng vệ Israel được triển khai tại miền Nam Liban và đang chuẩn bị triển khai thêm sư đoàn thứ sáu là Sư đoàn 98, một đơn vị tinh nhuệ gồm lính dù và biệt kích.
Các quan chức cấp cao Israel cho biết lực lượng này đặt mục tiêu thiết lập một vùng phi quân sự tại miền Nam Liban tới sông Litani, được duy trì bằng giám sát, hỏa lực và hiện diện trên bộ tại các khu vực then chốt.
Đồng thời, binh sĩ Israel vẫn tham chiến tại Gaza, nơi Hamas vẫn kiểm soát khoảng một nửa lãnh thổ, cũng như tại Bờ Tây, nơi tình trạng bạo lực của người định cư đang gia tăng.
Khả năng hoạt động bí mật
Tuy vậy, ông Misztal không loại trừ khả năng Iran tham gia ở mức độ nhất định trên lãnh thổ Iran. Ông nói: “Mặc dù lực lượng trên bộ của Israel nhiều khả năng sẽ ở gần trong nước, nhưng điều đó không có nghĩa là các lực lượng đặc nhiệm Israel sẽ không tham gia các hoạt động bí mật tại Iran, như hỗ trợ hoặc phối hợp với lực lượng Mỹ”.
Ông Roman cũng cho rằng Israel có thể tham gia kín đáo hơn vào chiến dịch tại Iran. Ông nói: “Nếu không có binh sĩ Israel nào trên lãnh thổ Iran, đó sẽ là sai lầm chiến lược”. Ông nói rằng Israel đã có nhân sự hoạt động tại đây theo cách này hay cách khác.
Ông nhắc lại cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025, trong đó tình báo Israel đã công khai việc các đặc vụ tham gia phá hủy các bệ phóng tên lửa tiền phương. Ông bình luận: “Đây không phải là việc Israel không đóng góp vào một chiến dịch do Israel dẫn dắt; mà là việc Israel làm những gì Mỹ yêu cầu trong một chiến dịch do Mỹ khởi xướng”.
Chuyện giày hiệu bán giá 2 triệu của Á hậu Huyền My đang trở thành tâm điểm bàn tán hài hước nhất hôm nay. Đa số bật cười vì một đôi giày bệt (dù là hiệu), đến chính chủ cũng phải tự nhận là đã "mòn đế", lót giày đen bẩn vẫn có giá lên tới cả triệu đồng.
Đế mòn lệch
Giày bệt vốn được yêu thích nhờ sự tiện lợi và dễ chịu, nhưng chính điều này lại khiến chúng nhanh xuống cấp hơn vì được sử dụng tối đa. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của một đôi giày hết hạn sử dụng là phần đế bị mòn, đặc biệt khi mòn lệch về một phía. Khi đó, mỗi bước đi không còn giữ được sự cân bằng vốn có. Bàn chân buộc phải tự điều chỉnh để thích nghi, lâu dài dẫn đến sai lệch tư thế, ảnh hưởng đến cổ chân, đầu gối và cả cột sống. Nói cách khác, một đôi giày mòn đế không chỉ “xuống sắc” mà còn âm thầm kéo lệch cả dáng đi của bạn. Tuy nhiên, lỗi mòn đế này hiện nay vẫn có thể khắc phục được bằng việc dán lại đế như cách Á hậu Huyền My gợi ý.
Lót giày xẹp
Không kém phần nguy hiểm là lớp lót giày bị xẹp. Giày bệt vốn không có nhiều hỗ trợ cho vòm chân, nên khi lớp đệm này mất đi, áp lực từ cơ thể sẽ dồn trực tiếp xuống gan bàn chân. Những cơn đau âm ỉ, cảm giác mỏi kéo dài sau một ngày di chuyển chính là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Nếu tiếp tục sử dụng, nguy cơ bạn gặp các vấn đề như viêm cân gan chân hoàn toàn có thể xảy ra – một cái giá không hề “nhẹ nhàng” chỉ vì tiếc một đôi giày.
Phom biến dạng
Bên cạnh đó, phom giày biến dạng cũng là điều không thể bỏ qua. Sau thời gian dài sử dụng, giày bệt thường bị bè ngang, gãy phom hoặc nhăn nhúm. Khi cấu trúc ban đầu không còn, khả năng nâng đỡ bàn chân cũng giảm theo. Việc di chuyển trong một đôi giày méo mó chẳng khác nào bước đi trên một bề mặt thiếu ổn định, khiến lực dồn không đều và dễ gây đau nhức.
Giày tích bẩn sâu
Yếu tố vệ sinh cũng góp phần không nhỏ vào việc “kết thúc vòng đời” của một đôi giày. Phần bên trong nếu đã bẩn, ám mùi hoặc ẩm mốc sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Hậu quả không chỉ dừng lại ở mùi khó chịu mà còn có thể dẫn đến các bệnh lý về da chân. Trong trường hợp gây tranh cãi vừa qua, chính tình trạng bên trong đôi giày đã khiến nhiều người “lắc đầu”, bởi nó không còn đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ.
Trải nghiệm
Cuối cùng, dấu hiệu quan trọng nhất lại đến từ chính cơ thể bạn. Nếu một đôi giày từng mang lại cảm giác thoải mái nhưng giờ đây khiến bạn đau gót, rát ngón hay dễ bị phồng rộp, đó là lúc nên dừng lại. Đừng cố chịu đựng chỉ vì tiếc tiền hay tiếc thương hiệu. Bởi thực tế, chi phí cho việc chữa trị những vấn đề về chân chắc chắn sẽ cao hơn nhiều so với việc thay một đôi giày mới.
Trong thời trang, một đôi giày đẹp có thể nâng tầm cả outfit. Nhưng khi đã xuống cấp, nó không chỉ kéo tụt vẻ ngoài mà còn âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Câu chuyện của Huyền My vì thế không chỉ là drama “pass đồ”, mà còn là lời nhắc nhở rằng: có những thứ, giữ lại không phải là tiết kiệm mà là tự làm khó chính mình.
The concept of memory is famously elusive; names, grocery lists, and exam material often seem to vanish just as we need them most. However, recent scientific insights suggest that the solution to this cognitive "flutter" might be as simple as a brisk walk or a short session on a stationary bike. While it has been long understood that aerobic exercise enhances general brain health and slows the effects of aging, new research indicates that even a localized, brief bout of cardio can provide an immediate and measurable boost to our ability to store and retrieve specific information.
At the heart of this phenomenon is the hippocampus, a deep-seated brain structure critical for learning. Previous studies have already demonstrated that consistent moderate exercise can physically increase the volume of the hippocampus over time. Interestingly, the timing of physical activity appears to be a crucial variable; research suggests that exercising four hours after a learning session may be more effective for long-term retention than working out immediately. Unlike stretching, which shows little cognitive benefit, aerobic activity seems to trigger a specific biological "cementing" process that helps new data stick.
Until very recently, the exact mechanics of how exercise influences human memory remained a mystery, as standard brain scans lack the resolution to capture rapid electrical shifts. To bridge this gap, neuroscientists at the University of Iowa collaborated with neurosurgeons to monitor patients with drug-resistant epilepsy who already had electrodes implanted for surgical evaluation. This unique access allowed researchers to observe "brain ripples"—tiny, high-speed bursts of synchronized electrical activity—directly within healthy segments of the human brain for the first time.
These ripples represent a sophisticated communal firing of neurons that typically occurs during sleep or quiet rest, acting as a delivery system for packaging and storing memories. The study revealed that after just a few minutes of cycling, the frequency of these ripples increased significantly within the hippocampus and its connected networks. Furthermore, these pulses became more finely synchronized with the rest of the brain’s neural activity, suggesting that exercise essentially "tunes" the brain’s internal communication to be more efficient at consolidation.
The implications of these findings offer a powerful new perspective on public health and aging. If short bursts of activity can immediately alter the brain's electrical "currency," exercise could be reframed not just as a long-term fitness goal, but as a real-time tool for cognitive preservation. By strengthening the electrical dynamics of the memory centers, individuals may be able to build a more resilient brain that is better protected against the typical decline associated with getting older.
Beyond the specific benefits to memory, the broader neurological impact of a single workout remains profound. Even a solitary session of physical activity has been shown to sharpen mental focus for up to two hours afterward while simultaneously triggering a surge in dopamine, the body’s natural "feel-good" hormone. This combination of enhanced memory consolidation, increased concentration, and improved mood suggests that movement is perhaps the most accessible and effective "smart drug" available for the human mind.
Researchers at the University of Iowa have provided a groundbreaking look at the immediate impact of physical activity on the human brain by monitoring 14 patients with medically intractable epilepsy. By utilizing intracranial electroencephalograp hy (iEEG)—a rare monitoring technique that records electrical signals directly from the brain—the team was able to observe "ripples," or fast electrical bursts, in the hippocampus. This study is particularly significant because it moves beyond indirect measurements, like blood flow or oxygen consumption, to capture millisecond-by-millisecond neural dynamics during and after exercise.
The experimental design required participants between the ages of 17 and 50 to engage in roughly 20 minutes of light to moderate cycling on a mini-bike, aiming for 50–60% of their maximum heart rate. On a standard exertion scale, participants rated the effort as moderately strenuous, achieving an average heart rate of approximately 57.7%. The researchers bookended this activity with periods of rest to establish a clear baseline, allowing them to precisely measure how the transition from stillness to movement altered the brain's internal signaling.
The primary finding of the research was a marked increase in the frequency of hippocampal ripples following the exercise session. These ripples are widely recognized by the scientific community as a critical mechanism for sorting, organizing, and replaying memories. The study revealed that even a single, short bout of low-intensity activity is sufficient to shift these hippocampal-cortical dynamics, suggesting that the brain enters a heightened state of memory processing and mental rehearsal almost immediately after the body begins to move.
A key discovery involved the "coupling" or synchronization between different brain networks. After cycling, the researchers observed stronger connectivity between the hippocampus and several other regions, including the limbic network and the default mode network—areas typically associated with inward thought and memory recall. This increased "phase-locking" indicates that different parts of the brain were communicating more effectively and precisely with one another, with the most dramatic improvements seen in the limbic system and the frontoparietal networks.
The study also highlighted a direct correlation between physical intensity and neurological response. Heart rate emerged as a significant predictor of the magnitude of change in ripple activity; essentially, the more the heart rate increased within the prescribed range, the more pronounced the changes in the default mode network became. This suggests that the "dose" of exercise—even at a moderate level—plays a vital role in determining how much the brain's memory-related circuits are stimulated.
By connecting direct intracranial evidence with previous findings from animal studies and human fMRI scans, this research solidifies the link between movement and cognitive enhancement. It provides a high-resolution biological explanation for why exercise is frequently associated with better memory and sharper focus. Ultimately, the study confirms that physical activity does not just benefit the body; it actively tunes the brain’s electrical architecture to better manage and retain information.
A routine overnight flight from Ho Chi Minh City to Tokyo was transformed into a life-saving medical theater when Dr. Nguyen Hoang Duy Tien, a 32-year-old orthopedic surgeon from Can Tho Central General Hospital, answered an urgent mid-air appeal for a physician. Just thirty minutes prior to landing at Haneda Airport on April 5, the cabin atmosphere shifted from quiet anticipation to crisis as a Japanese woman lost consciousness. Despite having just finished his meal and preparing for sleep, Dr. Tien rushed to the front of the aircraft to find the patient pale and unresponsive on the floor. After a quick consultation with her family revealed no underlying health conditions, Dr. Tien used the onboard equipment to discover her blood pressure had plummeted to a life-threatening level of 70/40, a state that put her at immediate risk of cardiac arrest or permanent organ damage.
The environment for the subsequent intervention was far from ideal, characterized by the cramped confines of a descending airplane and the onset of light turbulence. Although Dr. Tien specializes in trauma and orthopedics rather than emergency internal medicine, he fell back on his foundational residency training to initiate a standard stabilization protocol. Setting up an intravenous line under the watchful eyes of anxious passengers and a multilingual crew proved a significant psychological challenge; it had been years since he had performed the procedure as a daily routine. Nevertheless, he successfully inserted the IV on his first attempt, administering a saline drip from the aircraft's emergency medical kit while switching his communication to English to ensure the diverse flight crew could assist him seamlessly.
The effectiveness of the surgeon's quick thinking became evident within ten minutes, as the patient’s blood pressure began a steady climb and she successfully regained consciousness. By the time the aircraft touched down at Haneda, the woman was able to speak and her vitals had stabilized significantly. Upon landing, the captain enforced a protocol requiring passengers to remain seated while a specialized ground medical team boarded the plane. Dr. Tien provided a comprehensive professional handover, briefing the Japanese emergency responders on the specific actions he had taken and the patient's physiological response before he continued on his journey to a prestigious advanced spine surgery program in Toyama.
Reflecting on the dramatic event, Dr. Tien described the encounter as a unique and unforgettable milestone in his medical career. While his professional path has taken him through rigorous training in Switzerland, Taiwan, and various regions of Japan, providing critical care at an altitude of 10,000 meters presented a set of variables no hospital setting could replicate. The incident highlighted the vital importance of universal medical training, as the surgeon's ability to act without hesitation—despite the pressure and the specialized nature of his usual work—ensured that a potentially fatal mid-flight emergency ended in a successful recovery rather than a tragedy.
The liver serves as the body’s primary chemical processing plant, managing an astonishing array of more than 500 vital biological functions. These range from the synthesis of essential proteins and the storage of critical minerals to the constant filtration of the bloodstream and the production of bile. However, the modern prevalence of sedentary lifestyles and processed diets has placed an unprecedented strain on this organ, leading to a rise in liver-related ailments. To counter these risks, incorporating specific nutrient-dense vegetables can provide the liver with the biochemical support it needs to maintain its structural integrity and metabolic efficiency.
Cruciferous vegetables like broccoli and cabbage are particularly renowned for their potent detoxification properties. Broccoli is packed with vitamin C and sulforaphane, a compound that triggers the activation of liver enzymes specifically designed to neutralize and flush out environmental toxins. Research suggests that broccoli sprout extract can even help stabilize liver enzyme levels in individuals struggling with fatty liver disease. Similarly, cabbage provides a rich source of antioxidants that bolster the liver's natural defense mechanisms against oxidative damage. By making these greens a dietary staple, individuals can effectively enhance their body's internal cleansing processes while shielding liver cells from the inflammatory effects of oxidative stress.
Beyond the green varieties, vibrant vegetables like beets and artichokes offer unique restorative benefits for hepatic health. Beets contain high concentrations of betalain—the pigment responsible for their deep purple hue—which works alongside folate and manganese to improve metabolic rates and alleviate the symptoms of fatty liver. Meanwhile, artichokes act as a powerhouse for regeneration, containing silymarin and cynarin. These specific compounds are instrumental in repairing damaged liver tissue and stimulating bile production, which is essential for the effective digestion of fats and the elimination of waste. Together with the beta-carotene and vitamin E found in spinach, these vegetables form a comprehensive nutritional defense system that protects, repairs, and optimizes the body’s largest internal organ.
Sau khi giành quán quân 'Tuyệt đỉnh song ca nhí', Tấn Bảo không chọn bước ngay vào con đường hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp. Thay vào đó, con trai nuôi Đàm Vĩnh Hưng quyết định tập trung cho việc học văn hóa, song song với học Thanh nhạc tại Nhạc viện TP.HCM.
Ưu tiên học vấn, nuôi dưỡng đam mê âm nhạc
Tấn Bảo sinh năm 2006, quê Hải Dương (nay thuộc TP.Hải Phòng), được khán giả biết đến khi tham gia chương trình Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018. Thời điểm ấy, anh thuộc đội của huấn luyện viên Ốc Thanh Vân - Dương Triệu Vũ, gây ấn tượng bởi chất giọng Bắc nhưng lại thể hiện các ca khúc dân ca, bolero ngọt ngào, giàu cảm xúc. Trong đêm chung kết, hai cặp thí sinh Nhật Duy - Tấn Bảo và Khánh Linh - Minh Ngọc cùng giành ngôi quán quân. Bên cạnh đó, Tấn Bảo còn được trao giải Đơn ca xuất sắc nhất. Sau cuộc thi, cậu bé 12 tuổi được ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng nhận làm con nuôi, tạo điều kiện học tập và phát triển tại TP.HCM.
Chia sẻ với Thanh Niên, Tấn Bảo cho biết hiện theo học song song tại Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng và Nhạc viện TP.HCM. Sau khi bước ra từ Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018, nam ca sĩ xác định bản thân cần ưu tiên việc học, trau dồi kiến thức văn hóa và xây dựng nền tảng vững vàng trước khi nghĩ đến hành trình nghệ thuật dài hơi. Anh tin rằng sự chuẩn bị bài bản sẽ giúp mình chủ động và bền bỉ hơn trên con đường phía trước.
Nói về quyết định theo học ngành Quan hệ quốc tế, Tấn Bảo chia sẻ đây là lựa chọn mà bản thân mong muốn, với sự ủng hộ từ gia đình. Nam ca sĩ sinh năm 2006 từng có thời gian băn khoăn về việc liệu mình có tiếp tục gắn bó lâu dài với nghệ thuật. Vì vậy việc học một lĩnh vực khác được xem như cách Tấn Bảo trang bị thêm kỹ năng, tư duy và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Dù vậy, âm nhạc chưa bao giờ rời khỏi cuộc sống của chàng trai trẻ. Thỉnh thoảng, anh vẫn tham gia các chương trình văn nghệ, hoạt động ca hát của trường để nuôi dưỡng đam mê.
Tấn Bảo cho hay bạn bè đều biết anh từng là quán quân Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018. Tuy nhiên, khi bước qua tuổi dậy thì, giọng hát thay đổi khiến anh từng có giai đoạn tự ti và né tránh việc nhắc lại quá khứ. Theo thời gian, anh học cách nhìn nhận đó như một kỷ niệm đẹp, một thành quả đáng tự hào trong hành trình trưởng thành.
Theo đuổi dòng nhạc dân ca, bolero
Gần đây, Tấn Bảo gây chú ý khi hát ca khúc Em đi trên cỏ non, hút hàng triệu lượt nghe trên TikTok. Không ít khán giả nhận ra anh chính là cậu bé trong cuộc thi năm nào và dành nhiều lời khen cho chất giọng ngày càng ngọt ngào, giàu cảm xúc. Nam ca sĩ cho biết anh nhận được nhiều lời động viên nên tiếp tục theo đuổi dòng nhạc dân ca, bolero nên cũng chủ động thể hiện nhiều hơn. "Từ trước đến nay em vẫn yêu thích và muốn gắn bó với những dòng nhạc đó. Có lẽ việc em nói giọng Bắc, nhưng hát được dân ca, bolero cũng là một điểm đặc biệt khiến khán giả chú ý", anh chia sẻ.
Trước câu hỏi liệu có từng tiếc nuối khi không đẩy mạnh hoạt động ca hát ngay sau danh hiệu quán quân, Tấn Bảo thẳng thắn cho rằng ở thời điểm đó anh chưa nghĩ xa đến vậy. Nhìn lại, nam ca sĩ thấy quyết định tập trung cho việc học là phù hợp, bởi chính lựa chọn ấy giúp anh có môi trường rèn luyện tốt và gặp được những người thầy quan trọng trong hành trình trưởng thành. Trong số đó có ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng - người nhận Tấn Bảo làm con nuôi và từng đồng hành sát sao trong giai đoạn đầu. Tấn Bảo cho hay trước đây hai cha con thường xuyên liên lạc, trao đổi về định hướng học tập lẫn nghệ thuật. Tuy nhiên, thời gian gần đây anh chủ động tiết chế việc liên hệ vì hiểu cha nuôi bận rộn với gia đình và công việc riêng.
Về cuộc sống sinh viên tại TP.HCM, Tấn Bảo cho biết anh học cách cân đối chi tiêu và tự lập hơn trong môi trường năng động, nhiều cạnh tranh. Anh tiết lộ nguồn hỗ trợ tài chính chính vẫn đến từ gia đình, song bản thân cũng tranh thủ đi hát để có thêm thu nhập và tích lũy kinh nghiệm sân khấu. Ở thời điểm hiện tại, Tấn Bảo chưa vội vạch ra kế hoạch cụ thể cho con đường nghệ thuật sau khi tốt nghiệp. "Em nghĩ mình cần dành thời gian học tập, trau dồi kiến thức và kỹ năng. Với em, học bao nhiêu cũng không thừa, càng học hỏi, trau dồi thì mình càng tiến bộ hơn", nam ca sĩ bày tỏ.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
