Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sức ép với châu Âu bằng đòn bẩy viện trợ Ukraine, nhằm buộc NATO tham gia bảo vệ Eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng trong liên minh này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký phát biểu tại Nhà Trắng ở Washington. Ảnh tư liệu: REUTERS/TTXVN
Theo Financial Times ngày 2/4, Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine nhằm gây sức ép buộc các thành viên châu Âu tham gia liên minh do Mỹ dẫn đầu để khôi phục hoạt động tại Eo biển Hormuz.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh tuyến vận tải chiến lược này gần như bị tê liệt sau khi Iran phản ứng trước các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel vào cuối tháng 2/2026. Gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz đã làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng và đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh.
Theo các nguồn tin của Financial Times, ông Trump đã yêu cầu hải quân các nước NATO tham gia bảo vệ tuyến hàng hải. Tuy nhiên, đề xuất này bị nhiều quốc gia châu Âu từ chối, với lập luận rằng việc can dự là không khả thi khi xung đột vẫn đang diễn ra, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là cuộc chiến của họ.
Đáp lại, ông Trump cảnh báo sẽ cắt nguồn cung vũ khí thông qua cơ chế mua sắm quốc phòng Purl, sáng kiến do các nước châu Âu tài trợ để hỗ trợ Ukraine. Đây là một trong những kênh quan trọng giúp Kiev duy trì năng lực phòng thủ trong cuộc xung đột với Nga.
Trước áp lực này, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã thúc giục các nước thành viên chủ chốt hành động nhằm tránh nguy cơ Mỹ rút lui khỏi các cam kết với Ukraine. Chỉ hai ngày sau các cuộc trao đổi cấp cao với Washington, một nhóm quốc gia gồm Pháp, Đức và Anh đã nhanh chóng ra tuyên bố chung vào ngày 19/3, bày tỏ sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực đảm bảo tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz.
Theo một quan chức, chính ông Rutte là người thúc đẩy việc đưa ra tuyên bố này sau khi ông Trump đe dọa rút khỏi cả cơ chế Purl lẫn các hỗ trợ rộng hơn dành cho Ukraine. Một số nước khác sau đó cũng tham gia ký kết, dù quá trình chuẩn bị ban đầu diễn ra gấp rút.
Trong các cuộc trao đổi ngoại giao, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và ông Trump đã nhiều lần nhấn mạnh sự thất vọng đối với các đồng minh châu Âu. Nhà Trắng sau đó cũng xác nhận Tổng thống Mỹ đã thể hiện rõ quan điểm này và cảnh báo Washington sẽ ghi nhớ lập trường của các đối tác.
Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết sẽ tổ chức các cuộc họp với khoảng 35 quốc gia tham gia tuyên bố chung để thảo luận về việc hình thành một liên minh nhằm đảm bảo an ninh hàng hải, song nhấn mạnh kế hoạch này chỉ được triển khai sau khi giao tranh chấm dứt.
Căng thẳng cũng lan sang lĩnh vực quân sự khi nhu cầu đối với các tên lửa đánh chặn PAC-3, sử dụng trong hệ thống phòng không Patriot, tăng mạnh. Đây là loại vũ khí thiết yếu không chỉ đối với các nước vùng Vịnh trong việc đối phó với Iran, mà còn là thành phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ukraine trước các cuộc tấn công tên lửa từ Nga.
Dù vậy, ông Rubio khẳng định việc cung cấp vũ khí cho Ukraine thông qua cơ chế Purl hiện chưa bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, ông không loại trừ khả năng Washington có thể điều chỉnh phân bổ vũ khí trong tương lai để phục vụ lợi ích quốc gia, trong bối cảnh kho dự trữ của Mỹ bị tiêu hao bởi chiến dịch quân sự.
Diễn biến này cho thấy sự rạn nứt ngày càng rõ trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, khi Mỹ tìm cách chuyển gánh nặng an ninh sang châu Âu, trong khi các đồng minh vẫn thận trọng trước nguy cơ bị cuốn sâu hơn vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Việc Iran siết chặt eo biển Hormuz đã làm rung chuyển hệ thống kinh tế toàn cầu, song Israel - quốc gia cùng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Tehran - lại là ngoại lệ đáng chú ý.
Tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters/TTXVN
Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (Hong Kong, Trung Quốc), kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2, nhiều nền kinh tế từ châu Á, châu Âu đến Mỹ đã phải chịu sức ép nặng nề do giá dầu và khí đốt tăng vọt, kéo theo chi phí nhiên liệu và điện năng leo thang. Tuy nhiên, Israel phần lớn tránh được cú sốc này, nhờ ba mỏ khí đốt quy mô lớn nằm sâu dưới lòng Địa Trung Hải.
Ông Gabriel Mitchell, chuyên gia an ninh năng lượng và nghiên cứu viên tại Quỹ Marshall Đức, nhận định: “Việc phát hiện khí tự nhiên ngoài khơi đã đặt Israel vào vị thế ít chịu áp lực kinh tế về năng lượng hơn so với nhiều quốc gia khác”.
Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy khí tự nhiên tại ba mỏ nói trên hiện chiếm khoảng 70% sản lượng điện và 45% tổng nguồn cung năng lượng của Israel. Các hợp đồng dài hạn với mức giá cố định cũng góp phần giữ ổn định thị trường nội địa bất chấp chiến sự.
Tuy nhiên, xung đột không hẳn không để lại tác động. Ngay khi chiến sự nổ ra, Israel đã yêu cầu các tập đoàn năng lượng Chevron và Energean tạm dừng hoạt động tại hai mỏ Leviathan và Karish nhằm phòng ngừa nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa. Quyết định này đồng thời làm gián đoạn nguồn xuất khẩu sang Ai Cập và Jordan - hai quốc gia vốn phụ thuộc lớn vào sản lượng từ mỏ Leviathan.
Ông Amit Mor, giảng viên cấp cao tại Đại học Reichman, cảnh báo: “Nếu một giàn khai thác bị tên lửa đánh trúng, vụ nổ có thể rất lớn, dẫn tới thiệt hại toàn phần và mất nhiều năm cùng hàng tỷ USD để khôi phục”.
Trong bối cảnh đó, mỏ Tamar đã trở thành trụ cột của hệ thống năng lượng Israel. Với sản lượng khoảng 11 tỷ m3 mỗi năm, Tamar gần như đáp ứng toàn bộ nhu cầu nội địa, vốn dao động từ 12 - 13 tỷ m3/năm.
Theo ông Mitchell, Tamar mang ý nghĩa mang tính sống còn. Israel có thể tạm dừng xuất khẩu hoặc ngừng khai thác Karish trong ngắn hạn, nhưng xét từ góc độ an ninh năng lượng quốc gia, Tamar là không thể thay thế.
Để bù đắp phần thiếu hụt do các mỏ bị đóng cửa, Israel đã kích hoạt lại các nguồn năng lượng thay thế. Các nhà máy nhiệt điện than, từng chuyển đổi sang khí nhưng vẫn duy trì khả năng vận hành song song, được đưa trở lại hoạt động. Nguồn điện từ diesel cũng được huy động, dù chi phí cao hơn đáng kể.
Việc phụ thuộc vào các nhiên liệu đắt đỏ hơn khiến giá điện tại Israel sẽ tăng khi cơ quan quản lý điều chỉnh biểu giá vào tháng 6.
Trong khi đó, các quốc gia láng giềng nhập khẩu khí đốt từ Israel lại đối mặt với bức tranh kém tích cực hơn. Jordan và Ai Cập phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu từ vùng Vịnh cũng như khí đốt từ mỏ Leviathan.
Tại Ai Cập, chính phủ đã áp đặt lệnh giới nghiêm từ 21h đối với các cửa hàng, nhà hàng và trung tâm thương mại nhằm hạn chế tiêu thụ năng lượng, trong bối cảnh giá đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi chiến sự bùng phát.
Cả Jordan và Ai Cập đã chính thức đề nghị Israel nối lại xuất khẩu khí đốt, song Israel ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng trong thời chiến hơn là duy trì các cam kết cung ứng khu vực.
Ở lĩnh vực dầu mỏ, chuỗi cung ứng của Israel vẫn thể hiện khả năng duy trì đáng kể, chủ yếu nhờ không phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Phần lớn dầu của nước này đến từ Azerbaijan và Kazakhstan, được cung cấp qua đường ống tới Thổ Nhĩ Kỳ trước khi được vận chuyển bằng đường biển.
Dù không rơi vào tình trạng thiếu hụt, nhưng giá xăng tại Israel vẫn tăng mạnh do chịu tác động từ thị trường toàn cầu. Bộ Năng lượng Israel cho biết giá xăng có thể chạm ngưỡng 8 shekel (khoảng 2,5 USD)/lít - mức cao nhất trong hai năm qua, trong bối cảnh quốc gia này vốn đã thuộc nhóm có giá nhiên liệu cao trên thế giới.
Nguồn cung dầu đồng thời mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Nhà máy lọc dầu Bazan tại thành phố cảng Haifa - cơ sở lớn nhất của Israel - không chỉ sản xuất nhiên liệu dân dụng mà còn cung cấp nhiên liệu máy bay phục vụ các nhiệm vụ tấn công tầm xa của không quân Israel nhằm vào Iran.
Cơ sở này đã ba lần trở thành mục tiêu của tên lửa Iran, gần nhất là ngày 29/3, song đều nhanh chóng được khôi phục và vẫn duy trì hoạt động.
Theo ông Mor, một chuyến bay khứ hồi từ Israel tới Tehran tiêu tốn khoảng 10 - 12 tấn nhiên liệu máy bay, tương đương lượng nhiên liệu mà một chiếc ô tô gia đình sử dụng trong vòng 10 - 20 năm.
Xuất khẩu dầu của Venezuela trong tháng 3/2026 đã vượt ngưỡng 1 triệu thùng/ngày, lần đầu tiên kể từ tháng 9/2025, nhờ gia tăng bán hàng sang các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ và vận chuyển tới khu vực Caribe để lưu trữ.
Một cơ sở lọc dầu tại Punto Fijo, bang Falcon, Venezuela. Ảnh: AFP/TTXVN
Theo các cơ quan chức năng, tổng cộng 60 tàu đã rời Venezuela trong tháng 3/2026, vận chuyển khoảng 1,09 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu mỗi ngày, cùng với khoảng 360.000 tấn hóa dầu và các sản phẩm phụ. Mức này tăng mạnh so với tháng 2/2026, khi xuất khẩu chỉ đạt trung bình khoảng 737.000 thùng/ngày.
Đà tăng xuất khẩu diễn ra sau khi Caracas và Washington đạt được thỏa thuận hồi tháng 1, cho phép cung cấp dầu và nhiên liệu Venezuela ra thị trường quốc tế dưới sự giám sát của Mỹ. Thỏa thuận này được ký kết sau biến động chính trị lớn tại Venezuela, tạo điều kiện để các công ty thương mại quốc tế như Vitol và Trafigura đóng vai trò chủ đạo trong xuất khẩu, cùng với việc tập đoàn Chevron gia tăng hoạt động.
Trong tháng 3/2026, các công ty thương mại đã xuất khẩu khoảng 635.000 thùng/ngày, trong khi Chevron nâng khối lượng xuất khẩu lên 267.000 thùng/ngày, tăng so với mức 209.000 thùng/ngày của tháng trước.
Sản lượng dầu thô phục hồi cùng với nỗ lực giải phóng lượng tồn kho tích lũy trong thời gian bị phong tỏa dầu mỏ trước đó là động lực chính thúc đẩy xuất khẩu. Ngoài ra, việc sử dụng các tàu chở dầu cỡ lớn hơn, đặc biệt cho các chuyến hàng sang Ấn Độ, đã giúp cải thiện tốc độ bốc xếp tại cảng Jose - trung tâm xuất khẩu dầu chủ lực của Venezuela.
Các chuyên gia nhận định xu hướng tăng xuất khẩu có thể tiếp tục trong thời gian tới nếu sản lượng và điều kiện vận chuyển được duy trì ổn định.
Sáng 2/4, thị trường ngoại tệ trong nước ghi nhận diễn biến tăng nhẹ khi tỷ giá trung tâm nhích lên so với phiên trước, tỷ giá giữa Đồng Việt Nam (VND) với Đô la Mỹ (USD) tại các ngân hàng thương mại tiếp tục đi lên. Cùng xu hướng, tỷ giá với Nhân dân tệ (NDT) duy trì đà tăng mạnh.
Giá USD tăng nhẹ, NDT tiếp đà đi lên. Ảnh minh họa: TTXVN phát
Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm hôm nay ở mức 25.107 VND/USD, tăng 2 đồng so với ngày 1/4. Với biên độ ±5%, tỷ giá trần là 26.362 VND/USD và tỷ giá sàn là 23.852 VND/USD.
Tại các ngân hàng thương mại vào lúc 8h30, tỷ giá USD tăng nhẹ. Vietcombank niêm yết giá USD ở mức 26.142 - 26.362 VND/USD (mua vào - bán ra), cùng tăng 2 đồng ở cả hai chiều so với phiên trước. Tương tự, tại BIDV, giá USD cũng được điều chỉnh tăng 2 đồng, lên mức 26.142 VND/USD (mua vào) và 26.362 VND/USD (bán ra).
Đối với NDT, xu hướng tăng tiếp tục được ghi nhận. Tại Vietcombank, NDT tăng 14 đồng ở chiều mua vào và 15 đồng ở chiều bán ra, lên mức 3.773 VND/NDT (mua vào) và 3.894 VND/NDT (bán ra). Trong khi đó, tại BIDV, NDT tăng 15 đồng ở cả hai chiều so với sáng ngày 1/4, giao dịch ở mức 3.796 - 3.914 VND/NDT (mua vào - bán ra).
Việc ông Trump dọa tấn công nhà máy khử muối của Iran có thể châm ngòi cuộc trả đũa vào các cơ sở tương tự tại Trung Đông, nơi nhiều mỏ dầu nhưng khan hiếm nước sinh hoạt.
Chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ tất cả nhà máy điện, mỏ dầu, và các nhà máy khử muối của Iran - những nơi Mỹ "cố tình chưa đụng đến". Giới phân tích cảnh báo rằng mối nguy hiểm lớn nhất không phải là những gì ông Trump có thể làm với Iran, mà là cách Tehran trả đũa sang "hàng xóm".
Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 24/3. Ảnh: AP
Iran nhiều lần cảnh báo rằng nếu cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của nước này bị tấn công, họ sẽ nhắm vào mục tiêu tương tự ở các quốc gia ủng hộ chiến dịch của Mỹ và Israel.
Nguy cơ khủng hoảng nước
Công nghệ khử muối mang tính sống còn với các quốc gia vùng Vịnh. Arab Saudi cùng các nước láng giềng khu vực Trung Đông được ông Michael Christopher Low, Giám đốc Trung tâm Trung Đông tại Đại học Utah (Mỹ), gọi là "siêu cường nước mặn". Bởi lẽ, họ được thiên nhiên ban tặng trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, nhưng lại khan hiếm nước ngọt.
Theo thống kê của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc năm 2022, phần lớn quốc gia Trung Đông thuộc nhóm căng thẳng hoặc khan hiếm nước nghiêm trọng. Theo tổ chức này, quốc gia có lượng nước trên mỗi người dân ở mức 500-1.000 m3, được xếp vào nhóm căng thẳng về nguồn nước. Lượng nước tái tạo dưới mức trên sẽ thuộc nhóm khan hiếm nước.
Để đảm bảo nước cho hoạt động sinh hoạt, sản xuất, Trung Đông dựa phần lớn và công nghệ khử muối, chuyển hóa nước biển thành nước ngọt. Kuwait lắp đặt nhà máy khử muối đầu tiên vào năm 1951, còn Bahrain bắt đầu từ năm 1975. Công nghệ này ngày càng được cải tiến và mở rộng khắp các quốc gia vùng Vịnh.
Hiện công suất khử muối ở các nước vùng Vịnh đạt khoảng 26,4 tỷ m3 mỗi năm, chiếm 45-50% tổng công suất khử muối toàn cầu.
Tại Kuwait, khoảng 90% nước uống đến từ quá trình khử muối. Mức độ phụ thuộc tại Oman là 86% và khoảng 70% ở Arab Saudi.
Bởi chi phí đắt đỏ cùng tiêu tốn nguồn năng lượng khổng lồ, nguồn nước xử lý từ biển phục vụ nước uống tới căn bếp hộ gia đình, trường học, bệnh viện, khách sạn... Việc sử dụng trực tiếp nước này trong lĩnh vực nông nghiệp còn hạn chế, bởi chi phí cao. Hoạt động này thường sử dụng nguồn tái chế từ nước thải.
Để vận hành thuận tiện, loạt nhà máy khử muối của vùng Vịnh đặt gần bờ biển, khiến hệ thống cấp nước sạch cho hàng triệu người nằm trong tầm bắn tên lửa hoặc máy bay không người lái của Iran. Hoạt động khử muối gồm nhiều công đoạn, với các hệ thống thu nước, cơ sở xử lý, nguồn cung cấp điện... Bất cứ công đoạn nào nói trên bị hư hại đều có khả năng gây gián đoạn sản xuất.
Tác động của biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu làm gia tăng tình trạng hạn hán, khiến tình trạng khan hiếm nước ngọt trầm trọng thêm. Cùng với đó, biến động thời tiết, áp lực từ nguồn nước mặt, nước ngầm khiến các quốc gia này càng phụ thuộc hơn và công nghệ khử muối. Trong khi đó, các nhà máy khử muối tiêu tốn nhiều năng lượng và phát thải lượng carbon khổng lồ. Vị trí ven biển cũng khiến chúng dễ bị ảnh hưởng trước thời tiết khắc nghiệt và mực nước biển dâng cao.
Thực tế, an ninh nước là vấn nạn trên toàn cầu. Đầu năm nay, Liên Hợp Quốc công bố thế giới bắt đầu bước vào kỷ nguyên cạn kiệt nguồn nước. Nhiều cộng đồng tiêu dùng quá mức nguồn tự nhiên từ sông ngòi, đất đai và nguồn dự trữ dài hạn trong tầng ngầm, sông băng, gây nên tình trạng sụt lún khu vực ven sông, biển, và mất đa dạng sinh học không thể phục hồi.
Với tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng, Trung Đông dễ bị tổn thương hơn do biến đổi khí hậu. Thêm vào đó, nhà máy khử muối sẽ thải lượng nước mặn hơn trở lại biển, nồng độ muối này vượt ngưỡng chịu đựng của nhiều loài cá và sinh vật biển, khiến chúng tử vong hoặc làm thay đổi cấu trúc quần thể sinh thái.
Mặc dù ít phụ thuộc vào hoạt động khử muối hơn láng giềng, tình hình nguồn nước của Iran không được khả quan. Sau các đợt hạn hán nghiêm trọng liên tiếp 5 năm, lượng nước tại các hồ chứa cấp nước cho thủ đô Tehran chỉ còn dưới 10%. Quốc gia này dùng phần lớn nước từ sông, hồ chứa và các tầng nước ngầm đang dần cạn kiệt.
Trước thời điểm Israel và Mỹ phát động cuộc chiến vào ngày 28/2, Iran đã chạy đua để mở rộng công nghệ khử muối dọc theo bờ biển phía nam, nhưng hạn chế về cơ sở hạ tầng, chi phí năng lượng và lệnh trừng phạt quốc tế khiến họ khó mở rộng quy mô.
Lời đe dọa xóa sổ nhà máy điện, mỏ dầu, và nhà máy khử muối Iran được ông Trump đưa ra trong bối cảnh xung đột leo thang. Tehran đã tấn công một nhà máy điện và nước quan trọng ở Kuwait, một nhà máy lọc dầu ở Israel, trong khi lực lượng Mỹ và Israel phát động làn sóng tấn công mới vào Iran.
Theo Carbon Brief, cuộc xung đột có thể làm tăng khả năng tình trạng thiếu nước kinh niên, đặc biệt ở Iran, dẫn đến "ngày cạn nước" (water day zero). Đây là cột mốc đánh dấu nguồn cung nước của một thành phố, quốc gia xuống mức thấp tới hạn, buộc chính quyền phải cắt nước sinh hoạt tại các hộ gia đình và doanh nghiệp.
Thực tế, ông Low từ Đại học Utah cho biết một xung đột Trung Đông hơn 20 năm trước đã ghi nhận cuộc tấn công vào các nhà máy khử muối. Trong những năm gần đây, lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen cũng nhắm mục tiêu vào các cơ sở khử muối của Arab Saudi khi căng thẳng leo thang.
Luật nhân đạo quốc tế, gồm các điều khoản của Công ước Geneva, cấm nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu, phục vụ sự sống còn của dân thường, bao gồm hạ tầng cung cấp nước.
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định.
Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".
Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.
Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này.
Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.
Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.
Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ông trùm ''buôn vàng'' Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố vì sai phạm kế toán nghiêm trọng, gây thất thoát 150 tỷ đồng ngân sách. Mới đây, Công ty Bảo Tín Minh Châu đã chính thức phản hồi về tình hình vận hành và cam kết chất lượng sản phẩm giữa tâm điểm pháp lý.
Theo báo Dân trí, ngày 2/4, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và hai kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi sai phạm tập trung vào việc lập hệ thống sổ sách kép nhằm che giấu doanh thu khổng lồ.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp đạt khoảng 13.700 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số báo cáo thuế lại thấp hơn tới 9.700 tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến Ngân sách Nhà nước bị thiệt hại ước tính khoảng 150 tỷ đồng.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm. Các phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được dùng để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế. Trong khi đó, phần mềm Misa chỉ dùng riêng cho mục đích kê khai báo cáo thuế với số liệu đã bị điều chỉnh.
Đến nửa cuối năm 2024, nhằm đối phó sự kiểm tra, ông Châu chỉ đạo xóa dữ liệu trên các phần mềm cũ. Doanh nghiệp chuyển sang dùng hệ thống Excel và phần mềm Fox AI để quản lý mua bán. Dữ liệu sau đó được bộ phận kế toán lọc và tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm thuế.
Trước biến cố pháp lý của dàn lãnh đạo, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phát đi thông báo chính thức. Doanh nghiệp xác nhận đang "phối hợp nghiêm túc" với phía công an, cung cấp mọi hồ sơ và tài liệu cần thiết để phục vụ công tác xác minh sai phạm.
Về tình hình vận hành, phía Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi hoạt động kinh doanh tại các cơ sở vẫn diễn ra bình thường. Công ty cam kết đảm bảo sự thông suốt trong giao dịch và gửi lời xin lỗi đến các đối tác, khách hàng về những lo ngại phát sinh.
Đối với vấn đề chất lượng, đơn vị này tuyên bố toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý vẫn đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng định danh. Đây là nỗ lực nhằm ổn định tâm lý người tiêu dùng trong bối cảnh vụ án đang được mở rộng.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh sẽ tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu pháp lý sau khi có kết luận cuối cùng. Đồng thời, công ty dự kiến triển khai các phương án nâng cao dịch vụ và ổn định tổ chức. Mọi diễn biến mới sẽ được cập nhật công khai trên các kênh truyền thông của hãng.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án. Các điều tra viên đang làm rõ hành vi của những đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, quyết tâm làm sáng tỏ mọi sai phạm trong quản lý tài chính tại đây.
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành quy trình bầu Chủ tịch nước và thống nhất cao với nhân sự được giới thiệu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc h
ội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sinh năm 1957, quê quán xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Đồng chí có trình độ Giáo sư Khoa học An ninh, Tiến sĩ Luật học; Cao cấp lý luận chính trị.
Đồng chí là Tổng Bí thư khóa XIII, XIV; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, XIV; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; XVI.
Sau khi theo học Đại học An ninh Nhân dân (nay là Học viện An ninh Nhân dân), đồng chí có hơn 30 năm công tác trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2010. Sau đó, từ tháng 4/2016, đồng chí giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an.
Đầu năm 2019, đồng chí Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm lên Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử Công an Nhân dân mang cấp bậc hàm cao nhất.
Tháng 5/2024, Đại tướng Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước và ba tháng sau được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bầu giữ chức Tổng Bí thư. Đồng chí có hai tháng đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và giữ chức Tổng Bí thư từ tháng 10/2024.
Ngày 22/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tại Hội nghị lần thứ nhất ngày 23/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo nghị quyết về công bố kết quả bầu cử và danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố chiều 21/3/2026, đồng chí Tô Lâm Tô Lâm trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 1 của TP Hà Nội.
Từ 8-10/4, vận trình đảo chiều nhanh. 3 con giáp được quý nhân nâng đỡ, tháo gỡ bế tắc và bất ngờ tìm ra cơ hội trong chính thử thách.
Ba ngày giữa tuần tưởng chừng bình lặng lại là điểm xoay vận mạnh. Từ 8–10/4, một số con giáp đón luồng khí mới: khó khăn không biến mất ngay, nhưng cánh cửa khác bất ngờ mở ra.
Tuổi Dần
Dần bước vào nhịp tăng tốc khi những vướng mắc trước đó bắt đầu lộ hướng tháo gỡ. Áp lực công việc vẫn còn, nhưng không còn cảm giác “bí lối” như trước. Các mối quan hệ trong môi trường làm việc trở nên mềm hơn, tạo điều kiện để Dần xoay chuyển tình thế.
Tuổi Dần có những ngày thuận lợi khi khó khăn được tháo gỡ
Điểm sáng nằm ở quý nhân xuất hiện đúng thời điểm. Đó có thể là người đưa ra lời khuyên then chốt, hoặc một cơ hội hợp tác tưởng nhỏ nhưng lại mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, Dần nhìn thấy giải pháp ngay trong vấn đề từng khiến mình bế tắc.
Tài vận có dấu hiệu khởi sắc nhẹ nhưng đều. Những khoản thu chưa lớn ngay lập tức, song mang tính bền. Nếu biết tận dụng thời điểm này để điều chỉnh cách làm việc và mở rộng kết nối, Dần dễ tạo nền cho bước tiến rõ rệt sau đó.
Tuổi Tỵ
Tỵ trải qua ba ngày với nhịp chuyển nhanh và rõ. Những việc tưởng chừng đình trệ lại bất ngờ “chạy” trở lại. Các tín hiệu tích cực đến liên tục, giúp Tỵ lấy lại sự chủ động và tự tin trong quyết định.
Quý nhân của Tỵ không chỉ hỗ trợ về thông tin mà còn mở ra cơ hội cụ thể. Một lời giới thiệu, một kết nối mới hoặc một lời mời hợp tác có thể trở thành bước ngoặt. Điều quan trọng là Tỵ nhận ra giá trị của cơ hội này ngay khi nó xuất hiện.
Dòng tiền có dấu hiệu cải thiện rõ hơn so với trước đó. Không chỉ đến từ nguồn chính, Tỵ còn có khả năng tìm thấy hướng thu phụ hoặc cách tối ưu hóa công việc hiện tại. Đây là thời điểm nên hành động nhanh, tránh chần chừ vì cơ hội đến và đi rất gọn.
Tuổi Dậu
Dậu bước vào giai đoạn “bật lại” sau chuỗi ngày chững. Những khó khăn không còn dồn dập, thay vào đó là cảm giác nhẹ nhõm và kiểm soát tốt hơn. Tư duy trở nên sắc bén, giúp Dậu nhìn ra điểm mấu chốt trong vấn đề.
Sự xuất hiện của quý nhân mang tính định hướng rõ ràng. Một lời góp ý đúng trọng tâm hoặc một sự hỗ trợ đúng lúc giúp Dậu tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Nhờ vậy, những việc tưởng kéo dài lại được rút ngắn đáng kể.
Cơ hội với Dậu không đến theo cách ồn ào mà nằm ngay trong những gì đang làm. Khi thay đổi góc nhìn hoặc điều chỉnh cách tiếp cận, Dậu dễ phát hiện ra “lối đi mới” từ chính tình huống cũ. Nếu tận dụng tốt, ba ngày này có thể trở thành bước đệm quan trọng cho giai đoạn tiếp theo.
Ba ngày 8–10/4 không phải là thời điểm mọi thứ tự nhiên suôn sẻ, mà là lúc vận may xuất hiện đúng chỗ cần. Với Dần, Tỵ và Dậu, thử thách vẫn còn, nhưng cánh cửa đã mở. Vấn đề nằm ở việc nhận ra và bước qua đúng lúc.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
