Một chuyến đi bộ tưởng chừng bình thường trong khu rừng ở Na Uy đã bất ngờ biến thành phát hiện khảo cổ gây chấn động, khi một người leo núi tình cờ tìm thấy một vỏ kiếm bằng vàng có niên đại khoảng 1.500 năm dưới gốc một cây cổ thụ bị bật rễ.

Theo các nhà khảo cổ, hiện vật quý hiếm này nhiều khả năng từng thuộc về một thủ lĩnh hoặc tù trưởng quyền lực sống vào thế kỷ VI, mở ra thêm manh mối quan trọng về thời kỳ Migration Period – giai đoạn biến động lớn ở Bắc Âu sau sự sụp đổ của Đế chế La Mã phương Tây, theo Daily Galaxy.

Phát hiện bất ngờ dưới gốc cây bật rễ

Hiện vật được phát hiện tại khu vực Austrått, nằm ở bờ biển tây nam Na Uy. Người đi bộ đường dài kể rằng ông nhìn thấy một ụ đất nhỏ dưới gốc cây bị đổ nên dùng gậy chọc thử.

“Tôi bất ngờ nhìn thấy thứ gì đó lấp lánh. Lúc đó tôi hoàn toàn không biết mình vừa tìm thấy gì”, người này kể lại trong thông báo do University of Stavanger công bố.

Bao kiếm vàng được tìm thấy có kích thước khá nhỏ, rộng khoảng 6 cm và nặng chỉ hơn 32 gram. Tuy nhiên, giới khảo cổ cho rằng giá trị lịch sử của nó là vô cùng lớn.

Theo các nhà nghiên cứu, hiện mới chỉ có khoảng 17 hiện vật tương tự từng được phát hiện trên toàn khu vực Bắc Âu.

Từng thuộc về một thủ lĩnh quyền lực

Hiện vật được chế tác bằng vàng với các hoa văn tinh xảo mô tả động vật và những sinh vật lai giữa người và thú – phong cách nghệ thuật đặc trưng của Bắc Âu thời Migration Period.

Nhà khảo cổ Håkon Reiersen thuộc Đại học Stavanger cho biết thiết kế và độ tinh xảo của bao kiếm cho thấy nó từng thuộc về một nhân vật có địa vị cực cao.

“Người mang thanh kiếm này nhiều khả năng là thủ lĩnh của khu vực trong nửa đầu thế kỷ VI và có đội chiến binh trung thành dưới quyền”, ông nói.

Khác với nhiều hiện vật thời kỳ này chỉ mang tính nghi lễ hoặc trưng bày, bao kiếm vừa được tìm thấy có dấu hiệu bị mài mòn mạnh, cho thấy nó thực sự từng được sử dụng trong chiến đấu hoặc thường xuyên được đeo nơi công cộng để thể hiện quyền lực.
Có thể là lễ vật dâng thần linh

Một trong những chi tiết khiến giới khảo cổ đặc biệt chú ý là vị trí chôn giấu của hiện vật.

Theo nghiên cứu ban đầu, bao kiếm không bị đánh rơi ngẫu nhiên mà được cố tình đặt vào khe nứt trong nền đá.

Các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một nghi lễ hiến tế tôn giáo nhằm cầu xin thần linh bảo vệ trong giai đoạn đầy biến động của thế kỷ VI.

Thời kỳ này, nhiều cộng đồng Bắc Âu rơi vào khủng hoảng kinh tế, nông nghiệp và xã hội. Các nhà lãnh đạo thời đó được cho là thường dâng những vật phẩm quý giá để cầu mong sự che chở hoặc ban phước từ thần linh.

Ông Reiersen cho biết phát hiện mới giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về trung tâm quyền lực cổ đại tại Hove, khu vực từng phát triển mạnh từ năm 200 đến 550 sau Công nguyên.

“Chúng tôi thực sự phải cảm ơn người đi bộ rất tinh ý này vì đã giúp bổ sung thêm một mảnh ghép quan trọng cho lịch sử khu vực”, ông nói.
Hé lộ thêm bí mật về giới tinh hoa Bắc Âu cổ đại

Giám đốc bảo tàng thuộc Đại học Stavanger, bà Kristin Armstrong-Oma, cho biết hiện vật sẽ giúp các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu về tầng lớp tinh hoa từng cai trị vùng bờ biển Na Uy cách đây 1.500 năm.

Theo bà, những họa tiết và kỹ thuật chế tác trên bao kiếm có thể cung cấp thêm thông tin về quyền lực, tín ngưỡng và mạng lưới ảnh hưởng của các thủ lĩnh Bắc Âu cổ đại.

Dù chỉ là một món đồ nhỏ bị chôn vùi suốt hàng thiên niên kỷ dưới gốc cây đổ trong rừng, phát hiện này đang mở ra một cánh cửa mới để hiểu thêm về một trong những giai đoạn bí ẩn nhất lịch sử châu Âu.

Iran đã đệ đơn kiện Mỹ lên Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) ở La Hay liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân, việc áp đặt các biện pháp trừng phạt và các lời đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại mà nước này phải gánh chịu trong cuộc chiến tranh tháng 6/2025.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đưa tin hôm thứ Ba 12/5 rằng đơn khiếu nại của Iran tại Tòa án Trọng tài Thường trực ở La Hay đã được đệ trình vào tháng Hai.

Báo cáo cho biết, đơn kiện cáo buộc Mỹ vi phạm Hiệp định Algiers năm 1981, trong đó Washington cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran, dù trực tiếp hay gián tiếp, về chính trị hay quân sự.

Thông báo cho biết Iran đã yêu cầu Mỹ bồi thường vì việc áp đặt lệnh trừng phạt, các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran và việc sử dụng các lời đe dọa.

Theo hãng tin Tasnim, đơn khiếu nại cũng kêu gọi PCA buộc Mỹ phải chấm dứt ngay lập tức các can thiệp trực tiếp và gián tiếp vào Iran, đảm bảo sẽ không lặp lại những hành động đó và bồi thường đầy đủ thiệt hại mà các hành động quân sự và phi quân sự của Mỹ gây ra cho Iran.

Thông báo cho biết đơn kiện chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại gây ra cho Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày của Israel vào tháng 6/2025, trong đó Mỹ đã tham gia.

Mỹ đã góp phần vào các cuộc tấn công của Israel vào Iran bằng cách cung cấp hỗ trợ tình báo và quân sự cho chế độ này.

Washington cũng đã thực hiện một cuộc tấn công lúc nửa đêm vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào ngày 22/6/2025, gây thiệt hại đáng kể cho các cơ sở ngầm ở khu vực trung tâm của nước này.

Báo cáo không đề cập đến việc Iran có thể khởi kiện riêng Mỹ về những thiệt hại gây ra trong cuộc tấn công gần đây bắt đầu vào cuối tháng Hai và tạm dừng như một phần của thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8/4 hay không.

Ngày 11-5, bộ trưởng ngoại giao các nước Liên minh châu Âu (EU) đã đạt đồng thuận về việc áp đặt gói trừng phạt mới nhằm vào các nhóm người định cư Israel bị cáo buộc có hành vi bạo lực tại khu Bờ Tây.Động thái này cho thấy lập trường ngày càng cứng rắn của châu Âu trước tình hình an ninh leo thang tại khu vực Trung Đông.

Theo các nhà ngoại giao EU, các biện pháp trừng phạt sẽ tập trung vào những cá nhân và tổ chức bị cho là liên quan tới các vụ tấn công nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây.

Dù danh sách cụ thể chưa được công bố chính thức, các biện pháp dự kiến bao gồm phong tỏa tài sản, cấm nhập cảnh và hạn chế giao dịch tài chính trong phạm vi EU.

Ngay sau thông tin trên, phía Israel đã phản ứng mạnh mẽ. Ngoại trưởng Gideon Saar có bài đăng trên mạng xã hội X, tuyên bố Tel Aviv “bác bỏ quyết định của các bộ trưởng EU về việc áp đặt trừng phạt đối với người định cư ở Bờ Tây”.

Phía Israel tuyên bố quyết định của EU là không công bằng và có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với nhiều bất ổn an ninh.

Trong nhiều tháng qua, bạo lực tại Bờ Tây gia tăng đáng kể song song với xung đột ở Dải Gaza. Liên hợp quốc và nhiều tổ chức quốc tế đã liên tục cảnh báo về các vụ đụng độ giữa người định cư Israel và người Palestine, trong đó có các vụ đốt phá nhà cửa, tấn công dân thường và phá hoại tài sản.

EU từ lâu coi các khu định cư của Israel tại Bờ Tây là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, dù Israel bác bỏ quan điểm này.

Đây cũng không phải lần đầu tiên EU xem xét các biện pháp nhằm vào người định cư Israel. Tuy nhiên, việc đạt được đồng thuận chính trị ở cấp ngoại trưởng được xem là bước đi quan trọng bởi các quyết định đối ngoại của EU thường cần sự thống nhất giữa 27 quốc gia thành viên.

Theo giới quan sát, động thái lần này phản ánh áp lực ngày càng lớn từ dư luận châu Âu yêu cầu khối có phản ứng mạnh mẽ hơn trước tình hình nhân đạo và an ninh tại các vùng lãnh thổ Palestine.

Trước đó, Mỹ, Anh và Canada cũng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một số cá nhân và tổ chức người định cư Israel bị cáo buộc liên quan tới các hành vi bạo lực ở Bờ Tây. Washington nhiều lần bày tỏ lo ngại rằng các vụ tấn công nhằm vào người Palestine đang làm gia tăng bất ổn và gây khó khăn cho triển vọng hòa bình lâu dài tại Trung Đông.

Các nhà phân tích nhận định việc EU xúc tiến trừng phạt người định cư có thể khiến quan hệ giữa Brussels và Tel Aviv tiếp tục căng thẳng trong thời gian tới. Tuy nhiên, EU cũng đang cố gắng duy trì cân bằng giữa sức ép ngoại giao với Israel và vai trò trung gian trong các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho khu vực.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông mong muốn từng bước chấm dứt phần hỗ trợ tài chính của Mỹ trong hợp tác quân sự giữa hai nước trong vòng một thập kỷ tới, đồng thời cho rằng sự suy giảm ủng hộ của dư luận Mỹ đối với Israel có liên quan đến hoạt động thao túng trên mạng xã hội.Israel hiện là quốc gia nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Theo số liệu thống kê, Washington đã cung cấp cho Israel hơn 300 tỷ USD viện trợ kinh tế và quân sự kể từ khi quốc gia Trung Đông này được thành lập năm 1948.

Theo thỏa thuận kéo dài 10 năm được ký năm 2016, Mỹ cam kết viện trợ quân sự cho Israel đến năm 2028 với tổng trị giá 38 tỷ USD, trong đó có khoảng 5 tỷ USD dành cho hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt. Hiện viện trợ của Mỹ chiếm khoảng 16% ngân sách quốc phòng của Israel.Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “60 Minutes” của kênh CBS phát sóng ngày 10/5, ông Netanyahu được hỏi liệu đã đến lúc Israel xem xét điều chỉnh quan hệ tài chính với Washington hay chưa.

Đáp lại, Thủ tướng Israel cho biết ông đã nhiều lần đề cập vấn đề này với Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng như với người dân Israel.

Ông Netanyahu nói: “Chắc chắn là như vậy. Tôi muốn giảm phần hỗ trợ tài chính của Mỹ xuống bằng 0 trong khuôn khổ hợp tác quân sự hiện nay”. Theo nhà lãnh đạo Israel, quá trình này nên được khởi động ngay từ bây giờ và hoàn tất trong khoảng 10 năm tới.

Thủ tướng Netanyahu cũng thừa nhận sự ủng hộ dành cho Israel trong dư luận Mỹ đang suy giảm. Theo kết quả khảo sát mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 60% người Mỹ được hỏi cho biết có cái nhìn “không mấy thiện cảm” hoặc “rất không thiện cảm” đối với Israel. Tỷ lệ này tăng 7 điểm phần trăm so với năm ngoái và tăng gần 20 điểm phần trăm so với năm 2022.

Tuy nhiên, ông Netanyahu bác bỏ nhận định cho rằng chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza là nguyên nhân chính dẫn tới xu hướng trên. Thay vào đó, ông cho rằng mạng xã hội và các chiến dịch tuyên truyền có tổ chức là yếu tố tác động lớn đến dư luận Mỹ.

Theo Thủ tướng Israel, nước này đang đối mặt với “một mặt trận truyền thông và tuyên truyền” mà Israel chưa xử lý hiệu quả.

Ông Netanyahu cáo buộc một số quốc gia đã sử dụng các mạng lưới tài khoản giả và “trang trại bot” trên mạng xã hội nhằm làm suy giảm thiện cảm của người dân Mỹ đối với Israel.

Cuộc xung đột tại Gaza bùng phát sau vụ tấn công của phong trào Hồi giáo Hamas nhằm vào miền Nam Israel ngày 7/10/2023. Theo các số liệu được công bố, hơn 71.000 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi Israel triển khai chiến dịch quân sự tại Gaza.

Ngoài Gaza, các chiến dịch quân sự của Israel tại Liban và Iran cũng gây thương vong lớn cho dân thường, làm dấy lên nhiều ý kiến chỉ trích trong dư luận Mỹ cũng như từ một số nhân vật truyền thông có ảnh hưởng như Tucker Carlson, Megyn Kelly và Candace Owens.

Trong một diễn biến liên quan, hồi tháng 3 vừa qua, Thượng nghị sĩ Mỹ Bernie Sanders đã trình lên Quốc hội Mỹ ba dự thảo nghị quyết nhằm ngăn chặn thương vụ bán vũ khí trị giá gần 660 triệu USD cho Israel. Ông Sanders cho rằng đa số cử tri thuộc đảng Dân chủ cũng như phần lớn cử tri độc lập tại Mỹ phản đối việc Washington tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel giữa xung đột Trung Đông.

Nga đã lần đầu công khai tên lửa hành trình lai Geran-5 (Drone missile - sự kết hợp giữa tên lửa và máy bay không người lái) cùng bệ phóng chuyên dụng dài khoảng 80 mét dành cho hệ thống này. Vũ khí mới được giới thiệu thông qua đoạn phim trình chiếu trong chương trình phát sóng lễ duyệt binh.

Các đoạn video được cho là ghi hình tại một bãi phóng ở vùng Oryol cho thấy nhiều vụ phóng Geran-5. Một số nguồn tin trước đó cũng cho biết loại tên lửa này có thể được triển khai từ máy bay cường kích Su-25.

Dù đây là lần đầu xuất hiện công khai tại Nga, Geran-5 được cho là đã được quân đội Nga sử dụng trong các đợt tấn công nhằm vào Ukraine. Trước đó, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine công bố hình ảnh các mảnh vỡ của loại tên lửa có thiết kế trùng khớp với mẫu xuất hiện tại lễ duyệt binh.

Geran-5 được giới phân tích so sánh với tên lửa FP-5 Flamingo của Ukraine và bom bay V-1 của Đức. Tuy nhiên, theo đánh giá kỹ thuật, đây là mẫu tên lửa hành trình giá rẻ - xu hướng vũ khí đang được nhiều nước phát triển nhằm tối ưu chi phí tấn công tầm xa.

So với FP-5 Flamingo của Ukraine, Geran-5 có kích thước nhỏ hơn và mang đầu đạn khoảng 90 kg, thấp hơn đáng kể so với tải trọng khoảng 1 tấn của mẫu tên lửa Ukraine. Tầm bắn của Geran-5 được cho là khoảng 1.000 km.



Nhờ sử dụng động cơ phản lực, Geran-5 có thể đạt tốc độ khoảng 600 km/h. Các chuyên gia nhận định loại vũ khí này có thể trở thành mối đe dọa đáng kể nếu được sản xuất với số lượng lớn, gây quá tải cho các hệ thống phòng không.

Theo dữ liệu tình báo, Geran-5 có hình dáng tương đồng với máy bay không người lái Karrar của Iran, trong khi nhiều module bên trong được cho là tương tự các dòng Geran khác do công ty Alabuga của Nga sản xuất.

Cố vấn tổng thống Ukraine kiêm cựu Bộ trưởng Công nghiệp chiến lược Oleksandr Kamyshin nhận định, dù có thiết kế bên ngoài tương tự, Geran-5 vẫn tụt hậu đáng kể về hiệu suất khi so với mẫu vũ khí của Ukraine. Ông cho rằng tầm hoạt động và đầu đạn của Geran-5 nhỏ hơn khoảng 10 lần so với FP-5 Flamingo.

Quan chức Ukraine đánh giá Geran-5 có năng lực nằm giữa các dòng tên lửa lai Peklo và Palianytsia do Kiev phát triển.

Theo Đài TST của Nga, các diễn biến mới nhất trên chiến trường và mặt trận ngoại giao đang tạo thêm sức ép lớn đối với Kiev.

Ba điểm nóng được nhắc tới gồm: thông tin Nga bắn hạ một máy bay cảnh báo sớm do Thụy Điển cung cấp cho Ukraine; khoảng cách từ tiền tuyến tới thành phố Sumy chỉ còn khoảng 20km; và tác động sau cuộc điện đàm của Tổng thống Nga ông Vladimir Putin với Trung Quốc.
Truyền thông Hy Lạp: Nga bắn hạ máy bay NATO

Đài TST dẫn các nguồn tin từ truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp cho biết một máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không Saab 340 của Thụy Điển đã biến mất khỏi màn hình radar tại Ukraine. Đây được cho là một trong hai máy bay loại này được chuyển giao cho Kiev hồi tháng 3.

Theo Đài TST, trang ProNews của Hy Lạp dẫn nguồn tin nói rằng một tiêm kích tàng hình Su-57 của Nga đã sử dụng tên lửa không đối không tầm xa R-37M để tấn công mục tiêu trên bầu trời miền đông Ukraine.

Nếu thông tin này chính xác, đây sẽ là tổn thất đáng kể đối với Ukraine, bởi Saab 340 được xem là “tai mắt trên không”, có nhiệm vụ hỗ trợ giám sát không phận, phát hiện hoạt động radar và phối hợp với các máy bay chiến đấu F-16.

Đài TST cũng dẫn nhận định của các kênh phân tích quân sự Nga rằng máy bay Saab 340 có thể hỗ trợ Ukraine theo dõi hoạt động của những hệ thống phòng không như S-400, S-300V4 hay S-350. Từ dữ liệu thu được, Kiev có thể tìm kiếm các “khe hở” để điều hướng UAV hoặc tên lửa vượt qua mạng lưới phòng không của Nga.

Vì vậy, nếu một chiếc Saab 340 thực sự bị bắn hạ, khả năng trinh sát, chỉ huy và phối hợp không kích của Ukraine có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đài TST cho rằng điều này sẽ khiến Kiev gặp khó hơn trong việc lập đường bay cho UAV, điều phối tấn công bằng tên lửa và theo dõi hoạt động của không quân Nga.

Tuy nhiên, chính Đài TST cũng lưu ý rằng thông tin này hiện chưa có xác nhận chính thức từ cả phía Nga lẫn Ukraine.

Dù vậy, các nhà phân tích được Đài TST dẫn lời cho rằng khả năng Su-57 phối hợp với tên lửa R-37M để tấn công một mục tiêu đặc thù như Saab 340 cho thấy Nga đang muốn thể hiện năng lực tích hợp giữa tiêm kích thế hệ năm, radar hiện đại và vũ khí tầm xa.

Cùng thời điểm, Đài TST cho biết Nga bắt đầu sử dụng các biến thể UAV “Geran” mang tên lửa R-60M. Khác với các UAV chuyên tấn công mục tiêu mặt đất, cấu hình này được mô tả là có thể tạo ra mối đe dọa bất ngờ đối với máy bay đối phương.

Nếu xu hướng này tiếp tục, cuộc chiến trên không tại Ukraine có thể trở nên phức tạp hơn, khi UAV không chỉ là phương tiện tập kích mặt đất mà còn có thể được dùng để đối phó mục tiêu bay.

Chỉ còn 20km tới "thảm họa"

Ở mặt trận trên bộ, Đài TST cho biết tình hình tại hướng Sumy đang trở thành tâm điểm chú ý. Theo bản tin của đài này, từ một số vị trí trên đường tiếp xúc chiến đấu tới ranh giới thành phố Sumy chỉ còn khoảng 20–25km. Đây là lý do Đài TST mô tả tình hình tại khu vực này là nguy cơ “thảm họa” đối với Lực lượng vũ trang Ukraine.

Đài TST dẫn kênh “Hai Thiếu tá” cho biết, trong thời gian ngừng bắn, Ukraine đã tranh thủ điều lực lượng dự bị tới nhiều hướng mặt trận. Tại khu vực Krasnopillia trên hướng Sumy, các đơn vị phòng vệ lãnh thổ Ukraine được cho là đã được bổ sung lực lượng từ một tiểu đoàn trinh sát độc lập.

Theo Đài TST, tình hình tương tự cũng được ghi nhận tại hướng Kharkov. Phía Nga cáo buộc Ukraine đã sử dụng xe của các lực lượng khẩn cấp dân sự để đưa binh sĩ tới các vị trí tiền phương. Cụ thể, một số đơn vị Ukraine tại làng Hraniv được cho là đã được tăng cường bằng các nhóm quân nhân di chuyển bằng xe minibus của Cơ quan Tình trạng khẩn cấp Ukraine.

Dù Kiev điều thêm quân dự bị, Đài TST cho rằng tình hình tại Sumy vẫn diễn biến theo chiều hướng bất lợi cho Ukraine. Bản tin của đài này nêu rằng một số quan chức Ukraine tại Sumy đã bắt đầu tiêu hủy hoặc cất giấu tài liệu, đồng thời rời khỏi thành phố cùng gia đình. Trong khi đó, dân thường được cho là chưa được tổ chức sơ tán.

Không chỉ Sumy, Đài TST cũng nhắc tới các trận giao tranh gần Chasov Yar. Tại khu vực này, Ukraine được cho là đang tăng cường các tổ vận hành UAV nhằm kìm chân đà tiến công của Nga. Trên hướng Donbass, quân đội Nga được mô tả là đang gây sức ép theo hai trục: từ Seversk về Slavyansk ở phía bắc và qua Konstantinovka ở phía nam.

Ở miền nam, vấn đề hậu cần tiếp tục là điểm nóng. Đài TST cho biết tuyến đường từ Rostov tới Crimea, đi qua Mariupol, Berdyansk, Melitopol và Genichesk, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động tiếp vận của lực lượng Nga. Đây là tuyến vận chuyển hàng hóa, nhiên liệu và trang bị quân sự cho cụm lực lượng Nga ở hướng nam.

Theo Đài TST, Ukraine đang dùng UAV phương Tây có tầm hoạt động lên tới khoảng 200km để tấn công các mục tiêu hậu cần dọc tuyến này, trong đó có xe chở nhiên liệu và xe tải chở đạn dược.

Điều đó khiến việc bảo vệ tuyến đường tới Crimea trở thành nhiệm vụ cấp bách, bởi nếu tuyến hậu cần này liên tục bị tập kích, áp lực sẽ không chỉ đặt lên các đơn vị quân sự mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ mạng lưới vận chuyển ở khu vực ven biển Azov.

Cuộc gọi của ông Putin thay đổi tất cả

Song song với các diễn biến quân sự, Đài TST cho biết mặt trận ngoại giao cũng xuất hiện một bước ngoặt đáng chú ý sau cuộc điện đàm của ông Putin với Trung Quốc. Theo bản tin của đài này, Kiev hiện đang chờ phản ứng từ Bắc Kinh trong bối cảnh Ukraine bị nhắc tới khoản nợ 30,8 tỷ nhân dân tệ.

Trong bài viết có tiêu đề "Một cuộc gọi của ông Putin đã thay đổi tất cả: Kiev nín thở chờ phản ứng từ Trung Quốc", TST cho biết, chính quyền ông Zelensky đang trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Trung Quốc, viện dẫn lý do chiến sự kéo dài.

Cùng lúc, Kiev vẫn đưa ra các tuyên bố cứng rắn nhằm vào Moscow, trong đó có phát biểu liên quan tới khả năng tấn công thủ đô Nga trong thời gian diễn ra lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng.

Theo Đài TST, sau các tuyên bố này, Nga đã tăng cường tấn công vào các mục tiêu tại Kharkov, Cherkasy và phần tỉnh Zaporizhzhia do Ukraine kiểm soát.

Các vụ nổ cũng được ghi nhận tại thủ đô Kiev. Nga đồng thời cảnh báo rằng nếu Ukraine tìm cách phá hoại ngày 9/5, Moscow có thể đáp trả bằng cách tấn công vào các “trung tâm ra quyết định”, bao gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu, Quốc hội Ukraine và các cơ sở chỉ huy của ông Zelensky.

Đài TST dẫn lời ông Sergey Lebedev, điều phối viên lực lượng ngầm thân Nga, cho rằng các đòn tập kích của Nga nhằm vào vị trí của Ukraine là một phần trong kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước. Những mục tiêu được nhắc tới gồm đầu mối hậu cần, kho bãi, cơ sở công nghiệp và các nút giao thông trọng yếu.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc được Đài TST mô tả là yếu tố có thể khiến Kiev chịu thêm sức ép.

Dù Bắc Kinh chưa chọn cách gây áp lực trực diện, các nhà phân tích Trung Quốc đã bắt đầu nhắc tới rủi ro tài chính của Ukraine, thậm chí đặt vấn đề về khả năng phá sản nếu nợ công tiếp tục phình to.

Theo số liệu được Đài TST dẫn lại, đến tháng 2/2026, nợ công Ukraine đã tăng lên 213,18 tỷ USD, tương đương khoảng 7.200 USD cho mỗi người dân.

Với khoản nợ lớn như vậy, Kiev không chỉ phải đối mặt với sức ép quân sự trên chiến trường, mà còn đứng trước bài toán tài chính ngày càng nặng nề.

Đài TST cũng nhắc tới một chi tiết do trang Baijiahao của Trung Quốc đề cập: Moscow đã thông báo việc thống nhất thời điểm cho chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ông Putin sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga và Tổng thống Mỹ. Hiện ngày cụ thể chưa được công bố, nhưng theo cách nhìn của Đài TST, đây là bước đi mang tính tín hiệu.

Bằng động thái này, Moscow muốn thể hiện với Bắc Kinh rằng quan hệ Nga – Trung vẫn bền chặt, đồng thời gửi thông điệp tới phương Tây rằng Nga không bị cô lập. Trong khi đó, Kiev phải chờ xem Bắc Kinh sẽ phản ứng ra sao trước vấn đề nợ và những diễn biến mới trên chiến trường.

Nga từng lên kế hoạch mở một chiến dịch phản công quy mô lớn trên biển trong năm 2026 với việc triển khai các drone hải quân không người lái. Tuy nhiên, kế hoạch này đã đổ vỡ sau khi SpaceX, theo đề nghị từ Kiev, chặn quyền truy cập của Nga vào hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink - theo lời cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov, theo Euromaidanpress.

Tiết lộ này được cho là cho thấy mức độ phụ thuộc của Nga vào công nghệ vệ tinh phương Tây cũng như mức độ dễ tổn thương của các dự án quốc phòng nước này trước các lệnh trừng phạt, theo Euromaidanpress.

Ông Beskrestnov cho biết, Nga đã nhanh chóng bắt đầu phát triển drone hải quân riêng sau khi Ukraine triển khai thành công loại vũ khí này.

Lực lượng Ukraine đã sử dụng hiệu quả các drone trên biển để tấn công các tàu chiến mặt nước cỡ lớn của Nga. Hạm đội drone hải quân của Ukraine, phối hợp với tên lửa và drone trên không, đã gây thiệt hại nặng nề cho một phần đáng kể của Hạm đội Biển Đen Nga, buộc các tàu còn lại phải rút về các căn cứ xa hơn ở bờ đông Biển Đen.

Đến mùa hè năm ngoái, Moscow đã tạo ra các nguyên mẫu hoạt động tốt để chuẩn bị cho cuộc phản công hải quân. Vào tháng 8/2025, một cuộc tấn công của Nga nhằm vào tàu Simferopol ở vùng châu thổ sông Danube đã được ghi nhận, cùng nhiều đòn đánh khác nhằm vào các mục tiêu ven biển của Ukraine như một "phép thử" trước chiến dịch quy mô lớn.
Starlink trở thành yếu tố quyết định

Ông Beskrestnov cũng cho rằng, cú đánh chí mạng đối với kế hoạch của Nga chính là việc bị cắt quyền truy cập Starlink. Năm 2026 từng được Moscow kỳ vọng là thời điểm triển khai quy mô lớn các xuồng không người lái trên biển để áp đảo Ukraine.

“Tuy nhiên, toàn bộ kế hoạch đã bị phá vỡ sau khi Starlink bị ngắt vào đầu năm 2026”, vị cố vấn Ukraine cho biết.

Theo ông, các nỗ lực của Nga nhằm chuyển sang những hệ thống liên lạc thay thế đều không đáng tin cậy hoặc không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật.
Nga thất bại trong việc thay thế công nghệ phương Tây

Theo ông Beskrestnov, Nga vẫn chưa thể trang bị cho drone hải quân của mình một hệ thống liên lạc nội địa hoạt động hiệu quả. Nhiều phương án thay thế đã được thử nghiệm nhưng hoặc thất bại hoàn toàn, hoặc quá thiếu ổn định và không thực tế để sử dụng.

Cuối cùng, các thiết bị Starlink gần như là kênh liên lạc đáng tin cậy duy nhất cho các drone hải quân hoạt động gần bờ biển Ukraine. Nhưng hiện Nga không còn quyền tiếp cận công nghệ này.

“Tất nhiên, chúng ta không nên đánh giá thấp đối phương. Họ thực sự muốn sử dụng USV (xuồng không người lái mặt nước), đặc biệt khi rất nhiều chiếc đã được chế tạo. Tôi phần nào hiểu họ sẽ đi theo hướng nào tiếp theo. Hãy chờ xem”, ông Beskrestnov kết luận.

Lãnh đạo Almaz-Antey tuyên bố Nga dẫn đầu thế giới về kỹ thuật phối hợp quản lý không lưu, cho phép hệ thống S-400 hiệp đồng hiệu quả với tiêm kích để đối phó khí tài hiện đại.

Nga hiện giữ vị thế dẫn đầu toàn cầu trong việc tích hợp các hệ thống tên lửa phòng không với mạng lưới kiểm soát bay, tạo ra khả năng hiệp đồng tác chiến vượt trội giữa vũ khí mặt đất và không quân. Đây là khẳng định của ông Dmitry Savitsky, Phó Tổng Giám đốc Almaz-Antey - tập đoàn sản xuất quốc phòng hàng đầu của Nga.

Năng lực hiệp đồng không lưu dân sự - quân sự
Theo ông Savitsky, Nga đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc phối hợp quản lý không lưu giữa các đơn vị dân dụng và quân sự. Quy trình này không chỉ đảm bảo an toàn cho các chuyến bay dân dụng mà còn tăng cường độ tin cậy trong việc kiểm soát không phận quốc gia dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương ICAO và EUROCONTROL.

Các kỹ thuật mới được phát triển gần đây giúp tối ưu hóa sự tương tác giữa trung tâm kiểm soát không lưu và các cơ quan phòng không. Điều này cho phép quân đội Nga duy trì khả năng giám sát liên tục và phản ứng nhanh chóng trước các tình huống xâm nhập, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho các hoạt động bay dân sự trong khu vực xung đột.

Chiến lược đầu tư bất đối xứng vào hệ thống mặt đất
Trong ba thập kỷ qua, Bộ Quốc phòng Nga đã duy trì chiến lược ưu tiên đầu tư mạnh mẽ vào các hệ thống phòng không mặt đất. Cụ thể, ngân sách mua sắm riêng hệ thống tên lửa tầm xa S-400 được báo cáo cao gấp đôi tổng ngân sách dành cho tất cả các loại máy bay chiến đấu cộng lại.Sự lựa chọn này mang tính chiến lược trong bối cảnh Nga phải đối mặt với sức mạnh không quân từ NATO. Các hệ thống như S-400 có chi phí vận hành và bảo trì thấp hơn đáng kể so với phi đội tiêm kích nhưng lại sở hữu tiềm năng chiến đấu cao, tạo ra lợi thế bất đối xứng hiệu quả trong việc bảo vệ không phận quốc gia.

Khắc chế tiêm kích thế hệ 5 và ngăn chặn hỏa lực đồng minh
Một trong những mục tiêu cốt lõi của việc tích hợp phòng không là ngăn chặn các sự cố bắn nhầm đồng minh. Lịch sử quân sự từng ghi nhận những thiệt hại nghiêm trọng do thiếu sự phối hợp chặt chẽ, điển hình như sự cố tiêm kích bắn hạ máy bay đồng minh trong các cuộc xung đột phức tạp tại khu vực Trung Đông.Việc kết nối hệ thống S-400 với các máy bay chiến đấu trang bị radar lớn tạo ra một mạng lưới cảm biến đa tầng. Sự hiệp đồng này được đánh giá là phương thức tiềm năng nhất để quân đội Nga khắc chế các dòng khí tài hàng không thế hệ thứ năm của đối phương. Bằng cách tận dụng dữ liệu từ hệ thống radar mặt đất và radar trên không, các mục tiêu có tính năng tàng hình cao sẽ dễ bị phát hiện và ngăn chặn hơn.

Trả lời phỏng vấn nhà báo Mỹ Tucker Carlson, bà Yulia Mendel, cựu thư ký báo chí của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ, trong các cuộc đàm phán tại Istanbul vào năm 2022, Ukraine đã đồng ý nhượng Donbass cho Nga.

“Tôi đã nói chuyện với những người đại diện cho Ukraine trong các cuộc đàm phán tại Istanbul năm 2022... Và họ giải thích rất chi tiết với tôi rằng họ đã đồng ý với mọi điều khoản. Điều quan trọng hơn nữa là họ nói rằng chính ông Zelensky đã đồng ý nhượng Donbass” - bà Mendel cho biết.

Theo bà Mendel, ông Zelensky chấp nhận nhượng vùng lãnh thổ này vì điều đó đồng nghĩa với việc chiến tranh sẽ chấm dứt.

“Nhưng giờ đây ông ấy đứng trước hàng triệu khán giả và nói rằng: ‘Tôi không thể nhượng Donbass’. Rõ ràng ông ấy không nhất quán. Ông ấy liên tục thay đổi lập trường... Tôi không có mối thù cá nhân nào, nhưng tôi cho rằng hiện nay Zelensky là một trong những trở ngại lớn nhất đối với hòa bình” - bà nói thêm.

Phản ứng trước những phát ngôn của bà Mendel, Bộ trưởng Ngoại giao Andriy Sybiga đã lên tiếng chỉ trích, gọi đó là những lời dối trá, sự thao túng và ủng hộ cho các luận điệu của Nga.

"Tất cả những lời dối trá và thủ đoạn này đều nhằm chống lại lợi ích của Ukraine và phục vụ cho các yêu cầu và tối hậu thư của Nga" - ông Sybiga viết.

Ngoại trưởng Sybiga cũng nhấn mạnh rằng ông đã trực tiếp làm việc với ông Zelensky trong những tháng đầu của cuộc chiến toàn diện và coi vai trò của tổng thống là rất quan trọng đối với việc phòng thủ của Ukraine, việc có được vũ khí phương Tây và đưa đất nước tiến gần hơn đến việc gia nhập EU.

Văn phòng Tổng thống cũng đã kiên quyết bác bỏ lời khai của cấp dưới cũ của bà Mendel. Họ nhấn mạnh rằng bà Mendel không có quyền tiếp cận việc ra quyết định của nhà nước và không tham gia vào quá trình đàm phán.

Đây không phải là phát ngôn gây tranh cãi đầu tiên của cựu phát ngôn viên của Zelensky. Trước đó, bà Mendel từng tuyên bố rằng cựu Chánh Văn phòng Tổng thống, Andriy Yermak, đang tham gia vào các hoạt động ma thuật với nghĩa đen của từ này.

Bà cũng gọi Yermak là "một người rất nguy hiểm" và nói rằng bà lo sợ cho tính mạng của ông ta. Đồng thời, bà chỉ đưa ra những lời lẽ chung chung, đề cập đến "kinh nghiệm" và "mối quan hệ" của mình, nhưng không cung cấp bất kỳ chi tiết nào để xác nhận lời nói của bà.

Ngày 11-5, cổng thông tin Theo dõi chi phí chiến tranh Iran cho biết chi phí chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran đã vượt 77 tỷ USD sau 71 ngày xung đột.

Theo số liệu được cập nhật theo thời gian thực, Mỹ đã tiêu tốn khoảng 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên của chiến dịch và sau đó duy trì mức chi khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày cho các hoạt động quân sự, triển khai lực lượng và hậu cần.Trước đó, tại phiên điều trần trước Ủy ban Quân lực Hạ viện Mỹ hồi cuối tháng 4, Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách kiểm toán Jules Hurst cho biết chi phí chiến sự với Iran vào khoảng 25 tỷ USD. Tuy nhiên, truyền thông Mỹ cho rằng con số này chưa bao gồm chi phí sửa chữa cơ sở quân sự và thay thế thiết bị hư hại, khiến tổng chi phí thực tế có thể cao gần gấp đôi.

Trong diễn biến liên quan, cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran cho biết trong phản hồi mới nhất gửi Mỹ, Tehran đã kêu gọi chấm dứt chiến sự trong khu vực, dỡ bỏ phong tỏa hải quân và giải phóng các tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài.

Phát biểu họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhấn mạnh Tehran không yêu cầu “bất kỳ sự nhượng bộ nào”, mà chỉ đòi hỏi các “quyền hợp pháp” của Iran, bao gồm việc hoàn trả các tài sản của nước này đang bị giữ tại các ngân hàng nước ngoài.