Ukraine vừa trải qua một trong những mùa đông khắc nghiệt nhất kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở đây hơn 4 năm trước.
Nhập khẩu điện của Ukraine đã giảm tới 25% trong tháng 3 so với tháng trước, khi quốc gia Đông Âu dần hồi phục sau mùa đông khắc nghiệt do các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện gây ra.

Dữ liệu từ nhóm phân tích năng lượng ExPro Consulting của Ukraine công bố ngày 2/4 cho thấy, lượng điện nhập khẩu của nước này trong tháng 3/2026 chỉ còn 942 GWh (gigawatt giờ), giảm 25% so với hơn 1.200 GWh (tương đương 1,26 triệu MWh) của tháng 2/2026.

Đây là mức giảm đáng kể sau khi nhập khẩu tăng vọt 41% vào tháng 2 so với tháng 1, do nhu cầu sưởi ấm cao và thiệt hại từ các cuộc tấn công. So với tháng 3/2025, nhập khẩu vẫn cao gấp 3,4 lần, nhưng xu hướng giảm trong tháng 3/2026 cho thấy áp lực lên lưới điện đã nhẹ bớt.

Mùa đông 2025-2026 là một trong những mùa đông khắc nghiệt nhất đối với Ukraine kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở đây hơn 4 năm trước.

Nhiệt độ xuống tới -20 độ C vào tháng 1 và tháng 2, kết hợp với hàng nghìn cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của đối phương nhằm vào cơ sở hạ tầng điện và sưởi ấm, đã đẩy hệ thống năng lượng Ukraine vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng."Sự sụt giảm nhập khẩu này cho thấy hệ thống năng lượng đang chịu ít áp lực hơn, nhờ thời tiết ấm áp hơn, sản lượng điện mặt trời và thủy điện, cùng với việc sửa chữa hỗ trợ hệ thống", ông Vladyslav Mikhnych, Giám đốc Phòng thí nghiệm Năng lượng và Khí hậu Kyiv, nói với Kyiv Independent.

"Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi đã kết thúc cuộc khủng hoảng, vì Ukraine vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu từ nước ngoài để đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu của mình", ông nói thêm. "Chúng tôi đã chuyển từ tình trạng khẩn cấp sang giai đoạn phục hồi mong manh".Ukraine vốn là một nước xuất khẩu điện ròng, nhưng đã ngừng xuất khẩu điện vào cuối năm ngoái, và đến tháng Giêng đã nhập khẩu lượng điện kỷ lục. Gần một nửa lượng điện nhập khẩu đến từ Hungary trong tháng 3/2026, theo ExPro Consulting.

Budapest đã đe dọa cắt giảm xuất khẩu điện sang Ukraine trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba vào tháng 2 và tháng 3.

Ngay sau đó, Slovakia, quốc gia cung cấp gần 1/5 lượng điện nhập khẩu của Ukraine trong mùa đông, đã hủy bỏ nguồn cung cấp khẩn cấp cho nhà điều hành lưới điện quốc gia Ukraine, Ukrenergo, vào đầu tháng 3.

Quyết định này được đưa ra sau khi Bratislava cùng với Budapest cáo buộc Ukraine chặn việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba vì lý do chính trị, điều mà Kiev đã phủ nhận.Một điểm sáng quan trọng khác là Ukraine đã chính thức tái xuất khẩu điện trở lại lần đầu tiên vào ngày 5/3, khi việc sửa chữa lưới điện và sản xuất năng lượng mặt trời đã giúp tăng sản lượng điện cho nước này.

Trước đây, tôi cũng giống nhiều người - nghe đến chuyện "nhón chân để khỏe" là thấy buồn cười. Một động tác đơn giản như vậy thì có tác dụng gì? Nhưng rồi tôi đọc được câu chuyện của một bác 60 tuổi. Bác nói chỉ nhờ mỗi ngày nhón chân 10 phút, mà chân nhẹ hơn, ngủ ngon hơn, thậm chí cảm thấy cơ thể khỏe khoắn hẳn lên. Nghe thì khó tin, nhưng tôi vẫn quyết định thử.

Và thật sự, sau một thời gian, cơ thể bắt đầu "lên tiếng".

Điều đầu tiên tôi nhận ra: Chân không còn nặng nề như trước

Trước kia, mỗi khi ngồi lâu hoặc đứng nhiều, chân tôi hay bị cảm giác nặng, mỏi, đôi lúc tê nhẹ. Tôi cứ nghĩ đó là do tuổi tác hoặc do làm việc nhiều.

Nhưng khi bắt đầu nhón chân mỗi ngày, chỉ vài phút thôi, tôi nhận ra một điều rất rõ: Máu dường như lưu thông tốt hơn, chân không còn "ì ạch" như trước nữa.

Sau này tìm hiểu mới biết, động tác nhón chân giúp kích hoạt cơ bắp chân - nơi được ví như "trái tim thứ hai" của cơ thể. Mỗi lần nhón lên, cơ co lại, hỗ trợ đẩy máu trở về tim.

Nghe đơn giản, nhưng hiệu quả lại rất thật.

Một thay đổi bất ngờ: Ngủ ngon hơn

Tôi không kỳ vọng gì về giấc ngủ. Nhưng sau khoảng vài tuần, tôi nhận ra mình ít bị tỉnh giấc ban đêm hơn, và cảm giác ngủ sâu hơn.

Đặc biệt là tình trạng lạnh chân khi ngủ - trước đây rất hay gặp - gần như biến mất.

Có lẽ vì tuần hoàn máu tốt hơn, cơ thể ấm lên từ bên trong. Và điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ.

Điều mà nhiều người không để ý: Cảm giác cơ thể "vững" hơn

Cái này khó diễn tả, nhưng nếu để ý sẽ thấy rõ.

Trước kia, đôi khi bước nhanh hoặc leo cầu thang, tôi có cảm giác hơi chông chênh, nhất là khi mệt. Nhưng sau một thời gian nhón chân đều đặn, tôi thấy: Bước đi chắc hơn; Đứng lâu không bị mỏi như trước; Cơ thể có cảm giác "đỡ lỏng lẻo" hơn.

Tìm hiểu thêm mới biết, nhón chân giúp tăng sức mạnh cơ bắp chân và cải thiện khả năng giữ thăng bằng. Đây cũng là lý do vì sao người lớn tuổi được khuyên nên tập – để giảm nguy cơ té ngã.
Hóa ra, bài tập này không "nhảm" như tôi từng nghĩ

Trước đây tôi cứ nghĩ phải tập gym, chạy bộ hay làm gì đó thật "nặng đô" thì mới có tác dụng. Nhưng hóa ra, có những thứ rất nhỏ, nếu làm đều, lại tạo ra thay đổi lớn.

Nhón chân là một ví dụ.

Không cần không gian, không cần dụng cụ, không tốn tiền. Chỉ cần đứng đó, nâng gót chân lên, giữ vài giây rồi hạ xuống.

Tôi thường tranh thủ làm việc này mỗi khi đứng chờ nước sôi, khi đánh răng hoặc lúc nghỉ giữa giờ làm việc. Mỗi lần vài phút, cộng lại là đủ.

Nếu bạn muốn thử, hãy bắt đầu thật chậm. Nếu bạn muốn thử, hãy bắt đầu thật chậm và đừng nóng vội. Thời gian đầu chỉ cần tập khoảng 3-5 phút, thực hiện động tác một cách nhẹ nhàng, nâng gót chân lên rồi hạ xuống từ từ. Nếu chưa quen hoặc cảm thấy chưa vững, bạn có thể bám vào tường hoặc ghế để giữ thăng bằng. Khi cơ thể đã thích nghi, hãy tăng dần thời gian lên khoảng 10 phút mỗi ngày là đủ. Không cần tập quá nhiều, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì đều đặn mỗi ngày.

Một thay đổi nhỏ, nhưng đáng để thử

Tôi không nói đây là "phương pháp thần kỳ". Nhưng rõ ràng, nó là một thói quen nhỏ có thể mang lại những cải thiện rất thực tế.

Đôi khi, sức khỏe không đến từ những thứ phức tạp mà bắt đầu từ những điều đơn giản đến mức… chúng ta dễ dàng bỏ qua.

Nếu bạn đang cảm thấy: Chân hay mỏi, ngủ chưa sâu, cơ thể thiếu linh hoạt... có thể thử bắt đầu từ việc nhón chân mỗi ngày vài phút.

Biết đâu, giống như tôi, bạn sẽ bất ngờ vì những gì cơ thể đáp lại.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 2/4 đã quyết định miễn nhiệm Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ cùng hai tướng lĩnh khác trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp.


Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, tham dự Lễ trao tặng Huân chương Danh dự tại Phòng Đông của Nhà Trắng vào ngày 2/3/2026. Ảnh: Getty Images

Dẫn lời một quan chức giấu tên thuộc Lầu Năm Góc, kênh CNN cho biết Bộ trưởng Hegseth đã yêu cầu Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, Tướng Randy George, nghỉ hưu ngay lập tức. Cùng ngày, hai tướng lĩnh khác của Lục quân Mỹ cũng bị miễn nhiệm, gồm người đứng đầu lực lượng tuyên úy - Thiếu tướng William Green Jr. và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Huấn luyện và Chuyển đổi Lục quân, Tướng David Hodne.

Động thái trên diễn ra một ngày sau bài phát biểu toàn quốc của Tổng thống Donald Trump liên quan đến cuộc xung đột với Iran. Trong bài phát biểu, nhà lãnh đạo Mỹ phát tín hiệu sẽ tăng cường các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, sau khi trước đó từng đề cập khả năng kết thúc chiến sự trong vòng hai đến ba tuần.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc, ông Sean Parnell, đã xác nhận việc Tướng George rời cương vị vào ngày 2/4. Trên mạng xã hội X, ông nêu rõ Tướng Randy A. George sẽ thôi giữ chức Tham mưu trưởng Lục quân thứ 41, có hiệu lực ngay lập tức, đồng thời bày tỏ sự ghi nhận đối với những đóng góp của ông trong nhiều thập kỷ phục vụ quân đội.

Một quan chức Mỹ cho biết giới lãnh đạo quân sự cấp cao đã bất ngờ trước quyết định này, khi thông tin chỉ được biết đến cùng thời điểm công bố chính thức. Theo nguồn tin khác, Tướng George nhận thông báo trực tiếp từ Bộ trưởng Hegseth qua điện thoại trong lúc đang tham gia một cuộc họp. Sau đó, ông đã thông báo lại cho các cộng sự, và các nhân viên được cho là giữ thái độ bình tĩnh trước diễn biến này.

Trong cương vị Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng George từng phối hợp chặt chẽ với Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll, một quan chức được đánh giá có mối quan hệ gần gũi với Nhà Trắng. Theo giới quan sát, việc miễn nhiệm đột ngột và công khai đối với Tướng George trong bối cảnh xung đột đang diễn ra có thể gây ra những tác động nhất định trong nội bộ quân đội Mỹ, nhất là khi Lục quân đang đảm nhiệm vai trò quan trọng trong triển khai lực lượng, cũng như cung cấp các năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp cho các chiến dịch liên quân.

Trên cương vị Tham mưu trưởng, Tướng George chịu trách nhiệm tư vấn và hỗ trợ Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, cùng Bộ trưởng Quốc phòng trong việc hoạch định và triển khai các năng lực quân sự nói trên.

Tướng Randy George là sĩ quan bộ binh chuyên nghiệp, tốt nghiệp Học viện Quân sự Mỹ tại West Point năm 1988. Ông đảm nhiệm cương vị Tham mưu trưởng Lục quân từ tháng 9/2023. Trước đó, ông từng chỉ huy Quân đoàn I tại Căn cứ Liên hợp Lewis-McChord, đồng thời giữ chức trợ lý quân sự cấp cao cho Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden.

Liên quan nhân sự kế nhiệm, giới chức quân đội và Lầu Năm Góc trước đó đã xuất hiện các đồn đoán sau khi Bộ trưởng Hegseth đề cử trợ lý quân sự cấp cao của mình, Tướng Chris LaNeve, giữ chức Phó Tham mưu trưởng Lục quân. Theo quy định, trên cương vị này, Tướng LaNeve có thể đảm nhiệm vai trò Tham mưu trưởng tạm quyền khi vị trí này khuyết.

VietBF@sưu tập

Theo như sự xuất hiện tại sự kiện của nam tài tử Lý Liên Kiệt lúc chia sẻ nhiều quan điểm về AI, phim ngắn, điện ảnh võ hiệp và việc hỗ trợ diễn viên trẻ. Ngôi sao võ thuật Lý Liên Kiệt vừa xác nhận tham gia dự án phim ngắn võ hiệp “Nguyên lực giang hồ” (tạm dịch). Trong dự án lần này, ông sẵn sàng đứng phía sau hỗ trợ, tạo cơ hội cho các gương mặt mới phát triển sự nghiệp.

Nam diễn viên cho biết ấp ủ ý tưởng thực hiện một bộ phim võ thuật dạng ngắn từ lâu. Trong dự án lần này, ông sẵn sàng đứng phía sau hỗ trợ, tạo cơ hội cho các gương mặt mới phát triển sự nghiệp.

Theo ông, điều quan trọng không phải là những tên tuổi lớn tiếp tục đóng vai chính, mà là họ có sẵn sàng trở thành người chắp cánh ước mơ cho thế hệ kế cận hay không.

Khi được hỏi về khả năng mời các ngôi sao hành động Hollywood từng hợp tác như Sylvester Stallone hay Jason Statham tham gia dự án, Lý Liên Kiệt thẳng thắn từ chối. Ông cho rằng những nghệ sĩ đã thành danh có nhiều lựa chọn và nguồn lực, trong khi người trẻ lại thiếu cơ hội, vì vậy cần được ưu tiên hỗ trợ.

Bàn về sự phát triển của công nghệ, nhất là sau màn trình diễn võ thuật của robot hình người gây chú ý tại các sân khấu lớn ở Trung Quốc, Lý Liên Kiệt cho rằng AI có thể tiến bộ nhanh chóng nhờ thuật toán nhưng vẫn thiếu yếu tố cá nhân.

“Con người có trải nghiệm riêng biệt, còn AI chỉ có thể lặp lại”, ông nói. Tài tử cho rằng sự khác biệt lớn nhất là cảm xúc thật của con người và khả năng mô phỏng của máy móc.

Nam diễn viên cũng chia sẻ những trải nghiệm cá nhân. Ông đã đi từ chấn thương đến quá trình rèn luyện, đó là điều AI không thể tái hiện. Theo ông, con người luôn tồn tại với góc nhìn "ngôi thứ nhất", trong khi AI chỉ dừng lại ở “ngôi thứ ba”.

Trước câu hỏi về khả năng quay lại điện ảnh sau khi từng nhiều lần từ chối dự án, Lý Liên Kiệt cho biết ông vẫn tiếp tục nói không với nhiều lời mời.

Tài tử đánh giá thị trường phim võ hiệp hiện nay còn nhiều khó khăn, ít nhà đầu tư dám mạo hiểm. Ông coi trọng nỗ lực của đạo diễn Ngô Kinh khi anh là một trong số ít người kiên trì theo đuổi dòng phim này.

“Tương lai, tôi vẫn muốn là người giúp người khác thực hiện ước mơ. Nếu có nhiều người cùng 'giương cờ’, dòng phim võ hiệp mới có thể tiếp tục tồn tại”, Lý Liên Kiệt nói.

Theo như có một đoạn video mới đây ghi lại cảnh một cặp đôi trẻ ôm chặt và hôn nhau say đắm ngay tại khu vực đông người qua lại trong ga tàu điện ngầm Tsuen Wan West, thuộc tuyến Tuen Ma gây tranh cãi vì hành động tại nơi công cộng. Tư thế có phần gượng gạo này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý, khiến không ít người đặt câu hỏi về mức độ “thoải mái” của chính người trong cuộc.

Một đoạn clip ngắn được đăng tải trên nền tảng Threads vào cuối tháng 3 vừa qua đã bất ngờ thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng mạng Hồng Kông. Nội dung video ghi lại cảnh một cặp đôi trẻ ôm chặt và hôn nhau say đắm ngay tại khu vực đông người qua lại trong ga tàu điện ngầm Tsuen Wan West, thuộc tuyến Tuen Ma.
Theo hình ảnh trong clip, người đàn ông mặc áo khoác đen cúi người xuống, trong khi cô gái diện váy ngắn phải ưỡn lưng, ngẩng đầu để đáp lại nụ hôn. Tư thế có phần gượng gạo này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý, khiến không ít người đặt câu hỏi về mức độ “thoải mái” của chính người trong cuộc. Đáng nói, cặp đôi dường như không để tâm đến ánh nhìn xung quanh, dù thời điểm đó khu vực nhà ga khá đông đúc.

Người đăng tải video bày tỏ sự không hài lòng, thậm chí đặt câu hỏi đầy mỉa mai: “Đây thực sự là tàu điện ngầm MTR sao?”. Chính chi tiết này đã thổi bùng làn sóng tranh luận dữ dội trên mạng xã hội.

Một bộ phận cư dân mạng cho rằng hành vi của cặp đôi là phản cảm, vượt quá giới hạn chấp nhận được ở nơi công cộng. Nhiều ý kiến nhấn mạnh việc thể hiện tình cảm quá mức tại không gian chung, đặc biệt khi có trẻ em xung quanh, có thể tạo ra ảnh hưởng tiêu cực. Thậm chí, có người đặt vấn đề về khía cạnh pháp lý, cho rằng hành vi này có thể bị xem là “gây rối trật tự công cộng”.
Theo quy định tại Hồng Kông, hành vi bị xem là gây rối trật tự công cộng có thể đối mặt với mức phạt tối đa 5.000 đô la Hồng Kông (khoảng 15,9 triệu đồng Việt Nam) và án tù lên đến 12 tháng. Khái niệm này được hiểu khá rộng, bao gồm các hành vi bị coi là xúc phạm, hung hăng hoặc trái với chuẩn mực đạo đức xã hội, không nhất thiết phải gây bạo lực hay hỗn loạn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, làn sóng chỉ trích không chỉ dừng lại ở cặp đôi trong clip. Một nhóm cư dân mạng khác lại quay sang phản đối chính người đăng video, cho rằng việc quay lén và phát tán hình ảnh người khác mới là hành vi đáng lên án. Nhiều bình luận gay gắt đặt câu hỏi: “Họ hôn nhau thì liên quan gì đến bạn?” hay “Đây là chuyện bình thường, sao phải làm quá?”.
Đáng chú ý, một số ý kiến còn viện dẫn quy định của MTR, cho rằng việc quay phim trong khu vực nhà ga mà không có sự cho phép bằng văn bản của đơn vị quản lý cũng có thể vi phạm nội quy. Theo đó, mức phạt tối đa cho hành vi ghi hình trái phép trong hệ thống MTR cũng lên tới 5.000 đô la Hồng Kông (tương đương khoảng 15,9 triệu đồng Việt Nam).

CẬP NHẬT: Máy bay A-10 Warthog và trực thăng Black Hawk bị trúng đạn trong lúc tìm kiếm phi công F-15 mất tích, không bị bắn hạ như thông tin trước đó – Phi công an toàn


CẬP NHẬT: Theo Fox News, máy bay A-10 Warthog đã bị trúng hỏa lực của đối phương nhưng không bị bắn hạ như thông tin từ truyền thông nhà nước Iran và các hãng tin khác của Mỹ.

Tổng thống Trump đã được báo cáo về vấn đề này.

Hôm thứ Sáu, thêm hai máy bay quân sự của Mỹ bị bắn rơi ở Trung Đông, ngoài chiếc F-15E Strike Eagle bị rơi trước đó.

Theo tờ New York Times , một chiếc A-10 Warthog được cho là đã bị bắn rơi cùng lúc với vụ tai nạn của chiếc F-15.

Các quan chức chưa công bố nguyên nhân vụ tai nạn hay quốc gia xảy ra vụ việc, nhưng theo các nguồn tin, nó xảy ra gần eo biển Hormuz.

Phi công đã được giải cứu an toàn.

Ngoài ra, trực thăng Black Hawk đã bị Iran bắn trúng. Các báo cáo sơ bộ cho thấy chiếc Blackhawk bị trúng đạn trong quá trình tìm kiếm và cứu nạn nhưng đã hạ cánh an toàn. Sau đó, có thông tin cho rằng hai trực thăng đã bị trúng hỏa lực của Iran trong quá trình tìm kiếm và cứu nạn, nhưng tất cả các thành viên phi hành đoàn đều an toàn.

Theo Carla Babb của Newsmax, “Tôi đã xác nhận chiếc Blackhawk ĐÃ bị Iran tấn công. Một quan chức Mỹ cho biết phi hành đoàn đã được xác định danh tính và an toàn.”


NBC đưa tin : “Hai trực thăng quân sự của Mỹ tham gia vào nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ máy bay F-15 đã bị trúng hỏa lực của Iran, nhưng theo một quan chức Mỹ, tất cả các binh sĩ đều an toàn.”

Như trang The Gateway Pundit đã đưa tin trước đó, các quan chức Mỹ đã xác nhận một chiếc F-15E bị bắn rơi trên không phận Iran.

Truyền thông nhà nước Iran đã đăng tải đoạn video sau, khẳng định rằng máy bay Mỹ đã được phát hiện bay thấp trên không phận Iran để tìm kiếm các phi công.

Công tác tìm kiếm và cứu hộ một trong hai thành viên phi hành đoàn vẫn đang tiếp diễn sau khi một người được tìm thấy trước đó. Thành viên phi hành đoàn thứ hai vẫn đang ở trên mặt đất khi màn đêm buông xuống Iran. Trong khi đó, các quan chức Iran đã hứa sẽ treo thưởng cho việc bắt giữ người này.

Tổng thống Trump trong ngày Chủ Nhật cho biết Hoa Kỳ đã đưa ra đề nghị “miễn trừ tử vong” cho các đại diện Iran tham gia đàm phán, trong khi các cuộc thương thuyết vẫn đang diễn ra căng thẳng giữa hai bên.

Phát biểu với Fox News, Tổng thống Trump khẳng định rằng chiến dịch quân sự hiện tại vẫn “được kiểm soát,” dù đã có 2 phi cơ quân sự Hoa Kỳ bị bắn hạ trong những ngày gần đây. Ông cho biết Hoa Kỳ đang trực tiếp làm việc với các nhân vật cấp cao của Iran và đã đưa ra các bảo đảm nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng mục tiêu trọng yếu của Hoa Kỳ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí nguyên tử, và theo ông, đây không còn là điểm tranh cãi trong các cuộc thương lượng. Ông cho rằng phần lớn các điều khoản quan trọng đã được phía Iran chấp nhận, tạo cơ sở cho một thỏa thuận tiềm năng.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đồng thời đưa ra cảnh báo mạnh mẽ rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các hành động quân sự quy mô lớn. Ông đề cập đến khả năng tấn công vào cầu đường, nhà máy điện và các hạ tầng trọng yếu trên toàn lãnh thổ Iran.



Trong một thông điệp khác, Tổng thống Trump cho biết đội ngũ của ông, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, đang tiến hành các cuộc đàm phán sâu với phía Iran. Ông nói rằng khi cảm thấy đối phương không nghiêm túc, ông sẵn sàng ra lệnh tấn công nhằm gia tăng áp lực.

Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh lập trường cứng rắn, tuyên bố rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz và chấp nhận thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ triển khai các đợt tấn công quy mô lớn vào hệ thống năng lượng và giao thông của nước này. Ông cũng ám chỉ một mốc thời gian cụ thể, cho thấy áp lực đang được gia tăng từng giờ.

Hiện tại, Hoa Kỳ đang duy trì một khoảng tạm ngưng ngắn đối với các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran, dự kiến kéo dài đến hết ngày thứ Hai, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Diễn biến này cho thấy một chiến lược song song giữa ngoại giao và sức mạnh quân sự, trong đó Hoa Kỳ vừa đưa ra đề nghị bảo đảm an toàn cho các nhà đàm phán, vừa duy trì áp lực tối đa để buộc Iran đưa ra quyết định.

Trong nhiều thập kỷ sau, gia tộc Sassoon kiếm lợi khổng lồ từ con đường đưa thuốc phiện vào Trung Quốc. Sau đó, họ chuyển sang lĩnh vực tài chính. Năm 1864, HSBC được thành lập tại Hồng Kông. Bề ngoài là tài trợ thương mại, nhưng thực tế trở thành công cụ tài chính có ảnh hưởng lớn.

Gia tộc Sassoon, một dòng họ Do Thái xuất thân từ Trung Đông, đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử kinh tế châu Á suốt gần hai thế kỷ. Từ vai trò là những thương nhân buôn thuốc phiện trong thế kỷ XIX đến những ảnh hưởng gián tiếp trong hệ thống tài chính hiện đại, hành trình của họ gắn liền với những biến động lớn của Trung Quốc.

Câu chuyện bắt đầu vào đầu thế kỷ XIX, khi thương mại giữa Anh và nhà Thanh rơi vào tình trạng mất cân bằng nghiêm trọng. Trung Quốc xuất khẩu trà, lụa, sứ với số lượng lớn, trong khi phương Tây gần như không có hàng hóa tương xứng để trao đổi. Bạc vì thế chảy mạnh ra khỏi châu Âu. Trong bối cảnh đó, thuốc phiện – một sản phẩm gây nghiện nhưng sinh lợi cao – trở thành “giải pháp” để đảo ngược dòng chảy thương mại.

David Sassoon, người sáng lập gia tộc, nhanh chóng nắm bắt cơ hội này. Sau khi rời Baghdad và định cư tại Bombay (Mumbai ngày nay), ông xây dựng mạng lưới thương mại rộng khắp. Với sự bảo trợ của Đế quốc Anh, Sassoon tổ chức vận chuyển thuốc phiện từ Ấn Độ sang Trung Quốc, đặc biệt là các cảng như Quảng Châu và Thượng Hải. Để hợp thức hóa hoạt động, thuốc phiện được ngụy trang dưới danh nghĩa “dược phẩm ngoại”, quảng bá như một loại thuốc an thần. Nhưng thực chất, nó gây nghiện và tàn phá xã hội Trung Hoa.

Hệ quả là hàng triệu người Trung Quốc rơi vào vòng xoáy nghiện ngập, kéo theo sự suy yếu về kinh tế và xã hội. Khi triều đình nhà Thanh nhận ra mức độ nghiêm trọng, họ đã quyết liệt hành động. Năm 1839, Lâm Tắc Từ tiến hành tịch thu và tiêu hủy hơn 2,37 triệu cân thuốc phiện tại Hổ Môn. Đây không chỉ là một chiến dịch chống ma túy, mà còn là nỗ lực bảo vệ chủ quyền kinh tế quốc gia.

Tuy nhiên, hành động này lại châm ngòi cho một cuộc xung đột lớn hơn. Các thương nhân, trong đó có gia tộc Sassoon, gây áp lực lên chính phủ Anh với lý do “bảo vệ tài sản”. Kết quả là Chiến tranh Nha phiến bùng nổ. Nhà Thanh thất bại, buộc phải ký Hiệp ước Nam Kinh năm 1842, mở cửa nhiều cảng và nhượng Hồng Kông cho Anh. Từ đây, hoạt động buôn bán thuốc phiện không những không bị chấm dứt mà còn phát triển mạnh hơn.

Trong giai đoạn này, gia tộc Sassoon đạt đến đỉnh cao quyền lực. Họ kiểm soát phần lớn hoạt động buôn bán thuốc phiện và mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như bông, trà, bất động sản và tài chính. Với mạng lưới trải dài từ Ấn Độ, Trung Quốc đến châu Âu, Sassoon được xem là một trong những “đế chế đa quốc gia” đầu tiên trên thế giới.

Không dừng lại ở thương mại, gia tộc này nhanh chóng chuyển hướng sang lĩnh vực tài chính. Sự ra đời của các ngân hàng quốc tế tại châu Á, tiêu biểu như HSBC vào năm 1864, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Dù không phải do Sassoon trực tiếp sáng lập, nhưng hệ sinh thái tài chính mà họ góp phần xây dựng đã tạo ra ảnh hưởng sâu rộng.

Trong bối cảnh nhà Thanh suy yếu, chính quyền Trung Quốc phải vay vốn từ các ngân hàng nước ngoài để duy trì hoạt động. Những khoản vay này đi kèm điều kiện khắt khe, bao gồm việc thế chấp nguồn thu thuế quan và các lợi ích kinh tế quan trọng. Điều này khiến hệ thống tài chính Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào các thế lực bên ngoài.

Không chỉ vậy, các ngân hàng nước ngoài còn trở thành nơi cất giữ tài sản của một bộ phận quan lại, góp phần làm phức tạp thêm môi trường chính trị – kinh tế. Những nhân vật như Lý Hồng Chương hay Thịnh Tuyên Hoài đều có liên quan đến các hoạt động kinh tế mang tính quốc tế trong giai đoạn này. Trong khi đó, các doanh nhân nội địa như Hồ Tuyết Nham dù từng nổi lên mạnh mẽ nhưng cũng gặp nhiều khó khăn trước sự cạnh tranh và biến động tài chính.

Bước sang đầu thế kỷ XX, trung tâm kinh tế của gia tộc Sassoon chuyển dần sang Thượng Hải. Victor Sassoon, hậu duệ của David, đã biến nơi đây thành một trong những đô thị hiện đại bậc nhất châu Á. Ông đầu tư mạnh vào bất động sản, xây dựng các công trình biểu tượng như khách sạn Cathay và trụ sở Sassoon House trên Bến Thượng Hải.

Thượng Hải thời kỳ này trở thành “Paris của phương Đông”, nơi hội tụ của thương mại, tài chính và văn hóa. Gia tộc Sassoon đóng vai trò quan trọng trong quá trình này, góp phần định hình diện mạo hiện đại của thành phố. Tuy nhiên, sự thịnh vượng này không kéo dài mãi.

Những biến động toàn cầu như khủng hoảng kinh tế, chiến tranh thế giới và nội chiến Trung Quốc đã làm lung lay nền tảng của đế chế Sassoon. Đến năm 1949, khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, phần lớn tài sản của gia tộc tại đại lục bị tịch thu. Victor Sassoon buộc phải rời khỏi Thượng Hải, đánh dấu sự kết thúc của một thời kỳ.

Sau năm 1949, cục diện thay đổi hoàn toàn. Trung Quốc chuyển sang mô hình kinh tế kế hoạch hóa, hạn chế sự tham gia của các thế lực nước ngoài. Tuy nhiên, tại Hồng Kông – nơi vẫn thuộc Anh cho đến năm 1997 – các định chế tài chính quốc tế tiếp tục đóng vai trò quan trọng.

Khi Hồng Kông trở về Trung Quốc, mối quan hệ giữa Bắc Kinh và các tổ chức tài chính quốc tế bước sang một giai đoạn mới. Trung Quốc mở cửa kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài nhưng đồng thời cũng tăng cường kiểm soát để bảo vệ chủ quyền tài chính. Đây là sự khác biệt lớn so với thời kỳ nhà Thanh, khi Trung Quốc ở thế yếu và bị áp đặt điều kiện.

Sự kiện Mạnh Vãn Chu năm 2018 là một ví dụ điển hình cho những căng thẳng trong bối cảnh hiện đại. Việc bà Mạnh Vãn Chu bị bắt tại Canada theo yêu cầu của Mỹ đã gây ra phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc và làm dấy lên tranh cãi quốc tế. Dù không liên quan trực tiếp đến gia tộc Sassoon, nhưng sự kiện này cho thấy cuộc đối đầu kinh tế – tài chính giữa Trung Quốc và các thế lực bên ngoài vẫn tiếp diễn, chỉ là dưới hình thức mới.

Nếu như trong thế kỷ XIX, “vũ khí” là thuốc phiện và thương mại, thì ngày nay đó là công nghệ, tài chính và địa chính trị. Trung Quốc không còn ở vị thế bị động như trước, mà đã trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, có khả năng định hình luật chơi.

Nhìn lại toàn bộ hành trình, có thể thấy gia tộc Sassoon chỉ là một trong nhiều tác nhân tham gia vào quá trình tương tác giữa Trung Quốc và phương Tây. Tuy nhiên, họ là biểu tượng tiêu biểu cho giai đoạn mà Trung Quốc bị khai thác về kinh tế và mất dần quyền kiểm soát.

Cuộc “đối đầu” kéo dài 187 năm này thực chất là sự chuyển dịch quyền lực. Từ chỗ bị áp đặt và phụ thuộc, Trung Quốc dần vươn lên, tái khẳng định vị thế của mình. Trong khi đó, những gia tộc như Sassoon – từng đứng trên đỉnh cao quyền lực – lại dần rút khỏi sân khấu lịch sử.

Kết cục của cuộc đối đầu này không phải là một chiến thắng tuyệt đối của bên nào, mà là sự thay đổi vai trò. Trung Quốc ngày nay không còn là “nạn nhân” của hệ thống thương mại toàn cầu, mà là một trong những trung tâm quyền lực quan trọng. Còn gia tộc Sassoon, dù không còn ảnh hưởng như trước, vẫn để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử kinh tế thế giới.

Vietbf @ Sưu tầm

Hai vụ bắn rơi này là minh chứng thành công nhất cho chiến lược quân sự của Iran: Gây ra những thất bại mang tính chiến thuật với Mỹ và đồng minh, không phải nhằm đạt được chiến thắng quân sự, mà để tồn tại và bào mòn ý chí tiếp tục chiến đấu của đối phương.

Chiếc tiêm kích F-15E và máy bay cường kích A-10 là những máy bay đầu tiên của Mỹ bị bắn hạ sau hàng nghìn phi vụ trên không phận Iran. Một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn đã giải cứu được 1 phi công, nhưng ít nhất 1 người khác vẫn mất tích.

Theo các nguồn tin am hiểu vụ việc, chiếc A-10 không bị bắn hạ trong lãnh thổ Iran. Phi công của chiếc máy bay tấn công gồm 1 ghế và 2 động cơ này đã kịp bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được giải cứu.

Câu hỏi đặt ra là những tổn thất này sẽ ảnh hưởng đến quyết tâm của Tổng thống Donald Trump như thế nào trong việc tiếp tục, thậm chí mở rộng cuộc chiến, trong bối cảnh ông có vẻ rất muốn kết thúc nhanh chóng.

“Điều này cho thấy Iran có thể ‘thắng mà không cần thắng’. Câu chuyện của Mỹ là ‘chúng ta đã nắm chắc mọi thứ’, nhưng sự kiện này làm thủng câu chuyện đó”, ông Alan Eyre, cựu chuyên gia về Iran của Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là học giả tại Viện Trung Đông, nhận định.

Thay vì đối đầu trực diện với Mỹ và Israel, Iran áp dụng chiến lược bất đối xứng: Nhắm vào các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh, phá hủy hệ thống radar và các cơ sở phòng không then chốt, đồng thời làm gián đoạn phần lớn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Đây cũng là chiến thuật mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) từng sử dụng ở Iraq, khi trang bị thiết bị nổ tự chế cho các lực lượng ủy nhiệm, khiến hàng nghìn binh sĩ Mỹ thiệt mạng.

Chiến dịch không kích của Mỹ đã đánh mạnh vào các căn cứ tên lửa và bệ phóng di động của Iran. Tuy nhiên, Tehran vẫn có thể phóng hàng chục tên lửa và máy bay không người lái mỗi ngày, kéo dài cuộc chiến, làm tăng tổn thất kinh tế với các nước xuất khẩu dầu vùng Vịnh và cả Mỹ, đồng thời duy trì khả năng tiếp tục chiến đấu.

Cho đến trước ngày 3/4, Iran chưa bắn hạ được bất kỳ máy bay Mỹ hay Israel nào trên lãnh thổ của mình. Truyền hình nhà nước Iran thông báo sẽ thưởng cho người dân nếu tìm thấy và giao nộp phi công Mỹ còn sống.

Trong khi chiến dịch cứu hộ của Mỹ vẫn đang diễn ra và số phận của 1 phi công Mỹ chưa rõ ràng, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đăng thông điệp mang tính chế giễu trên mạng xã hội, cho rằng mục tiêu chiến tranh của Mỹ đã bị giáng đòn mạnh.

“Cuộc chiến ‘không chiến lược’ mà họ khởi xướng giờ đã bị hạ cấp từ ‘thay đổi chế độ’ xuống ‘Ai có thể tìm giúp phi công của chúng tôi?’. Thật là tiến bộ đáng kinh ngạc. Thiên tài tuyệt đối”, ông viết.

Cùng ngày, các quan chức Iran thông báo với bên trung gian rằng họ không sẵn sàng gặp phía Mỹ tại Islamabad trong những ngày tới, đồng thời coi các yêu cầu của Nhà Trắng nhằm chấm dứt chiến tranh là không thể chấp nhận.

Không chấp nhận thất bại

Theo ông William Wechsler - cựu quan chức Bộ Chiến tranh Mỹ, nay đang là giám đốc chương trình Trung Đông tại Hội đồng Đại Tây Dương, sự việc cho thấy Mỹ và Israel đã giành được ưu thế trên không, nhưng chưa đạt tới quyền kiểm soát tuyệt đối bầu trời Iran.

“IRGC là một tổ chức quân sự chuyên nghiệp, có khả năng học hỏi và thích ứng, và rõ ràng vẫn duy trì năng lực gây rủi ro cho các phi công và binh sĩ của chúng ta”, ông nói.

Ông Wechsler cũng cảnh báo cuộc chiến có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát, dù Mỹ có ưu thế quân sự vượt trội. “Cuộc chiến sẽ còn kéo dài, và nguy cơ leo thang tiếp theo ngày càng cao, dù là cố ý hay ngoài ý muốn. Có rất nhiều cách để cuộc chiến này leo thang rất nhanh”, ông nói.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết, Tổng thống Trump đã được báo cáo về các vụ bắn hạ máy bay. Trong những ngày qua, nhà lãnh đạo Mỹ dọa sẽ ném bom Iran “về thời kỳ đồ đá”. Trong 24 giờ qua, Mỹ và Iran liên tục tấn công lẫn nhau vào cả mục tiêu quân sự và hạ tầng dân sự trong khu vực.

Rõ ràng Mỹ đang chiếm ưu thế trong cuộc đối đầu trực diện với Iran. Mỹ và Israel cho biết đã phá hủy lực lượng không quân Iran, đánh chìm phần lớn hải quân, làm suy yếu hệ thống phòng không và năng lực phóng tên lửa. Phần lớn lãnh đạo Iran đang phải ở nơi trú ẩn. Mỹ và Israel cho biết hệ thống chỉ huy kiểm soát của Iran đang bị gián đoạn.

Ông Trump cũng đã điều động hàng nghìn lính thủy đánh bộ và binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông. Dù ông chưa tuyên bố sẽ mở chiến dịch trên bộ nhằm vào các đảo của Iran ở vịnh Ba Tư, việc triển khai lực lượng này mở ra các lựa chọn tấn công và khiến Iran gia tăng chuẩn bị.

“Nếu số lượng người Mỹ bị bắt hoặc thương vong đáng kể do các cuộc tấn công của Iran, điều đó sẽ làm thay đổi tính toán của ông Trump” về việc tiếp tục chiến tranh, ông Eyre nhận định.

Iran cũng đã gây ra tổn thất đáng kể cho Mỹ, bao gồm cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả-rập Xê-út tuần trước, gây hư hại nặng hoặc phá hủy nhiều máy bay Mỹ, trong đó có máy bay radar cảnh báo sớm E-3 AWACS và các máy bay tiếp nhiên liệu. Khoảng một chục binh sĩ bị thương, trong đó có 2 người bị thương nặng.

Ngoài ra, Iran còn tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào khách sạn cao cấp, hệ thống radar, cơ sở năng lượng tại nhiều quốc gia, các cảng trọng yếu, đại sứ quán Mỹ trong khu vực, thậm chí cả các trung tâm dữ liệu của Amazon. Dù không thể “đánh gục” về quân sự, các cuộc tấn công này cho thấy sau 5 tuần chiến tranh, Iran vẫn là mối đe dọa đáng kể và còn lâu mới chấp nhận thất bại, các nhà phân tích nhận định.

Theo như ảnh vệ tinh mới đây cho thấy ít nhất 28 hố bom xuất hiện dọc nhiều tuyến đường ở miền trung tỉnh Esfahan, cách đường băng hẻo lánh nơi lực lượng Mỹ phá hủy các máy bay bị hỏng của họ khoảng 20 km. Những bức hình ảnh vệ tinh mới được Airbus công bố cho thấy hàng chục hố bom dọc theo các tuyến đường ở khu vực nơi phi công thứ 2 của Mỹ được giải cứu. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến vào khu vực sườn núi nơi sĩ quan đang ẩn náu. Máy bay Mỹ đã không kích khu vực nhằm đảm bảo lực lượng Iran không thể tiếp cận trước.

Ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất 28 hố bom xuất hiện dọc nhiều tuyến đường ở miền trung tỉnh Esfahan, cách đường băng hẻo lánh nơi lực lượng Mỹ phá hủy các máy bay bị hỏng của họ khoảng 20 km.

Những hố bom có đường kính khoảng 9m, xuất hiện nối tiếp nhau dọc các tuyến đường, đủ để phá hủy toàn bộ chiều rộng mặt đường, cho thấy các mục tiêu đã bị tấn công có chủ đích, với độ chính xác cao.

Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến vào khu vực sườn núi nơi sĩ quan đang ẩn náu. Máy bay Mỹ đã không kích khu vực nhằm đảm bảo lực lượng Iran không thể tiếp cận trước.

Ảnh vệ tinh mới cũng cho thấy một hố nổ hình tròn tại chính khu vực nơi các mảnh vỡ của tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ được phát hiện ở miền trung Iran hôm 3/4.

Trong bức ảnh do Airbus chụp ngày 5/4, hai phương tiện màu trắng ở gần hố nổ, trong khi một số người đứng xung quanh. Theo phân tích của CNN , hố nổ có đường kính khoảng 12m.

Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra hố nổ này. Tuy nhiên, việc ném bom địa điểm rơi của máy bay quân sự không phải là điều hiếm gặp, nhằm ngăn chặn các thiết bị nhạy cảm rơi vào tay đối phương.

Hố nổ trong ảnh nằm cách nơi lực lượng Mỹ đã phá hủy máy bay của chính mình khoảng 30 km về phía tây bắc.

Trong chiến dịch giải cứu ngày 4/4, hai máy bay MC-130 chở một phần trong số khoảng 100 lính đặc nhiệm vào khu vực địa hình hiểm trở phía nam Tehran gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh. Khi đó, đội đặc nhiệm tinh nhuệ Mỹ đứng trước nguy cơ bị mắc kẹt trên đất của đối phương.

Chỉ huy của họ buộc phải đưa ra quyết định đầy rủi ro: Điều thêm máy bay vào Iran để sơ tán lực lượng theo từng đợt.

Lực lượng giải cứu được rút đi theo từng giai đoạn, và quân đội Mỹ phá hủy 2 máy bay MC-130 bị hỏng cùng 4 trực thăng khác ngay trên lãnh thổ Iran để tránh rơi vào tay đối phương.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa nói chuyện với Tổng thống Mỹ Donald Trump, để chúc mừng người đứng đầu Nhà Trắng về chiến dịch “được thực hiện hoàn hảo” nhằm giải cứu phi công Mỹ mắc kẹt trên lãnh thổ Iran.

“Tổng thống Mỹ bày tỏ đánh giá cao sự hỗ trợ của Israel. Tôi vô cùng tự hào, rằng sự hợp tác của chúng ta cả trên và ngoài chiến trường là chưa từng có tiền lệ, và Israel có thể góp phần cứu sống 1 chiến binh Mỹ dũng cảm”, ông Netanyahu viết trên mạng xã hội X.

CNN dẫn nguồn tin cho biết, Israel đã hỗ trợ tình báo và hoãn một số cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran để tránh làm gián đoạn nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu phi công Mỹ.