Gần 20.000 thủy thủ đang kẹt giữa vùng chiến sự tại eo biển Hormuz, đối mặt hiểm nguy chết người và nỗi lo sinh kế đè nặng lên vai.
Con tàu chở khí đốt đã kẹt lại ở vùng Vịnh hơn hai tuần khi thủy thủ đoàn chứng kiến tên lửa dội xuống một mục tiêu cách họ khoảng 18,5 km. Đó là cuộc tấn công của Iran hồi tháng trước nhắm vào trạm trung chuyển Ras Laffan tại Qatar, cơ sở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Bầu trời đêm rực sáng bởi những vụ nổ và các thủy thủ trên tàu đã sẵn sàng cho tình huống xấu nhất khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống.
"Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là gia đình, họ sẽ ra sao nếu tôi có mệnh hệ gì, bởi tôi là trụ cột kinh tế của cả nhà", K.R., một thủy thủ chứng kiến các cuộc không kích từ boong tàu, cho biết. Anh yêu cầu chỉ nêu tên viết tắt, đồng thời giữ kín danh tính chủ tàu và tên phương tiện vì lo ngại bị mất việc.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), K.R. là một trong gần 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại vùng Vịnh sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Chính phủ Philippines tháng trước cho biết gần 7.300 người trong số đó là công dân nước này.
Một tàu chở hàng của Thái Lan bị hư hại vì trúng tập kích gần eo biển Hormuz hồi tháng 3. Ảnh: Hải quân Hoàng gia Thái Lan
K.R. dành cả ngày để sơn và đánh rỉ sét bên ngoài thân tàu. Anh cho biết vẫn liên lạc hàng ngày qua tin nhắn với cha mẹ và em gái. Theo kế hoạch, con tàu của anh đi qua eo biển Hormuz hôm 28/2, ngày Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran, nhưng cuối cùng bị kẹt lại tại vùng Vịnh. Thủy thủ đoàn hiện có đủ lương thực dự trữ để cầm cự đến hết tháng 4 nhưng họ không biết khi nào mới có thể ra tới vùng biển an toàn hơn.
"Nỗi sợ hãi không bao giờ vơi bớt. Tôi luôn lo lắng cho tương lai của gia đình mình", K.R. nói. "Trong thâm tâm, tôi chỉ biết phó thác mọi thứ cho thượng đế trên cao".
IMO cho hay khoảng 20 tàu hàng đã bị tấn công trong khu vực kể từ khi cuộc chiến nổ ra. 10 thủy thủ và một công nhân đóng tàu đã thiệt mạng, ít nhất 10 người bị thương và 4 người mất tích. Trong số này có George Miranda, 46 tuổi, thợ máy người Philippines. Vẫn chưa có tin tức gì về Miranda sau khi tàu kéo Mussafah 2 treo cờ Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trúng hai tên lửa vào ngày 6/3 trong lúc đang hỗ trợ một con tàu khác cũng bị trúng tên lửa tại eo biển.
Một thủy thủ Philippines cho biết cách đây vài tuần, từ con tàu của mình, anh đã chứng kiến cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào một bến cảng ở vùng Vịnh. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên và thủy thủ đoàn được lệnh xuống dưới boong tàu ẩn nấp ngay lập tức.
Anh cho hay con tàu của mình đã vượt qua được eo biển mà Iran đang phong tỏa, nhưng sau đó tàu phải đi qua Biển Đỏ, nơi anh lo ngại về nạn cướp biển và những cuộc tấn công từ Houthi, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Yemen. Một số thủy thủ không còn dám ngủ trong cabin vì lo ngại những khu vực này dễ trở thành mục tiêu tấn công. Họ chuyển sang khu vực xưởng hoặc những vị trí khác trên tàu mà họ cảm thấy an toàn hơn.
Simon Grainge, giám đốc điều hành Mạng lưới Hỗ trợ và Phúc lợi Thủy thủ Quốc tế, trụ sở tại Anh, cho hay những người đi biển gọi đến đường dây nóng 24/24 của tổ chức này đều đang trong trạng thái sợ hãi, quẫn trí và lo âu. Một số người thậm chí đã có ý định tự làm hại bản thân.
"Các thủy thủ đang bị kẹt giữa vùng chiến sự, đối mặt nguy cơ bị tấn công mà không có lối thoát rõ ràng", ông nói. "Họ phó mặc tính mạng mình cho số phận".
Tại một trung tâm cứu trợ và tư vấn ở Manila thuộc Stella Maris, tổ chức hỗ trợ thủy thủ Công giáo, linh mục Paulo Prigol cho hay cuộc chiến đang gây tổn hại nghiêm trọng đến sinh kế của người dân Philippines.
Đối với phần lớn người dân Philippines, công việc trên tàu vận tải thương mại chính là tấm vé để thoát nghèo.
Theo linh mục Prigol, một thủy thủ trẻ mà ông quen biết vừa bắt đầu chuyến đi biển đầu tiên được vài ngày thì các tuyến hàng hải bị gián đoạn do cuộc xung đột ở Trung Đông. "Vậy là giấc mơ đã tan biến chỉ sau vỏn vẹn 8 ngày", ông nói.
"Cuộc chiến này sẽ tác động đến quyết định của những người đi biển", ông cho biết thêm. "Với những người đã có gia đình và con nhỏ, tôi nghĩ họ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn".
Nhưng với nhiều thủy thủ, việc ở lại quê nhà mà không có tiền còn rủi ro hơn. Một thủy thủ tham dự buổi lễ do linh mục Prigol chủ trì hôm 28/3 cho biết anh từng là thợ máy trên một tàu chở hàng bị máy bay không người lái (UAV) tấn công gần kênh đào Suez vào năm 2023. Dù biết nguy hiểm, đi biển với anh vẫn là cách duy nhất để kiếm sống.
Tại vùng ngoại ô thành phố Davao, Nigel Nimes, 19 tuổi, kể rằng cha anh, thuyền trưởng một tàu chở hàng trên tuyến đường vận tải gần Thổ Nhĩ Kỳ, ban đầu thậm chí còn không biết tin về cuộc chiến. Internet trên tàu chập chờn và tất cả những gì ông biết là con tàu phải đổi hướng. Kể từ đó, Nimes luôn cố nghe ngóng tình hình của cha mọi lúc có thể.
"Vị trí đó khá gần vùng chiến sự Iran", anh nói về con tàu của cha, thêm rằng bản thân rất lo sợ tàu sẽ bị trúng tên lửa lạc. Gia đình muốn ông trở về nhà, tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, họ có thể sẽ không còn tiền trang trải học phí cho anh.
Ông Trump muốn dùng sắc lệnh để chấm dứt quyền tự động cấp quốc tịch cho trẻ sinh tại Mỹ, nhưng đa số cử tri, kể cả phe Cộng hòa, lại ủng hộ duy trì chính sách này.
Khi mới đắc cử ghế thượng nghị sĩ đại diện cho bang Nevada năm 1993, Harry Reid đã đề xuất dự luật nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh đối với con của những người nhập cư không giấy tờ. "Không quốc gia có lý trí nào lại trao phần thưởng cho việc nhập cư bất hợp pháp", ông lập luận.
Tuy nhiên, 13 năm sau, khi đã trở thành lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Reid thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của mình.
Sự thay đổi quan điểm của thượng nghị sĩ này phản ánh thực tế rằng giới chính trị Mỹ từ lâu đã chia rẽ sâu sắc về quyền công dân theo nơi sinh cũng như cách thức kiểm soát nhập cư.
Nhiều thế hệ người Mỹ đã trở thành công dân nhờ nguyên tắc này, vốn được quy định trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp có hiệu lực từ năm 1868. Theo đó, "tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú", trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.
Người biểu tình ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh bên ngoài Tòa án Tối cao Mỹ ở Washington ngày 1/4. Ảnh: AP
Giữa thập niên 1990, số người nhập cư không giấy tờ vào Mỹ gia tăng. Vào thời điểm ông Reid đề xuất dự luật, ông Bill Clinton vừa đắc cử tổng thống. Dù nhập cư không phải vấn đề trọng tâm chiến dịch tranh cử, ông Clinton vẫn kêu gọi tăng cường kiểm soát biên giới và siết chặt thực thi luật nhập cư tại nơi làm việc.
"Ông ấy định vị mình là một chính trị gia trung dung, một đảng viên Dân chủ kiểu mới và là ứng viên đề cao luật pháp, trật tự", bà Doris Meissner, cựu ủy viên Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ dưới thời ông Clinton, cho biết. "Nhập cư là một phần quan trọng trong thông điệp đó".
Các khảo sát khi đó cho thấy quan điểm của ông Clinton phù hợp với góc nhìn của phần lớn cử tri Dân chủ khi ấy. Khảo sát năm 1992 của Gallup, CNN và USA Today ghi nhận khoảng hơn 66% cử tri Dân chủ ủng hộ các ứng viên muốn ban hành luật nghiêm khắc hơn nhằm hạn chế nhập cư.
Năm 1996, ông Clinton ký ban hành Đạo luật Cải cách nhập cư bất hợp pháp và Trách nhiệm người nhập cư, giúp chính quyền giam giữ và trục xuất người nhập cư trái phép dễ dàng hơn. Dự luật được thông qua với sự ủng hộ của cả hai đảng, dù một số nghị sĩ Dân chủ, đặc biệt ở cánh tả, phản đối.
Nửa cuối những năm 2000, dưới thời tổng thống George W. Bush và Barack Obama, chính trường Mỹ chứng kiến tình trạng chia rẽ gần như trong mọi vấn đề. Lập trường siết chặt nhập cư của phe Dân chủ cũng ngày càng suy giảm.
Đến năm 2010, khoảng 60% cử tri Dân chủ ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh. Mức ủng hộ tiếp tục tăng trong thập niên sau đó và đến năm 2023 chạm ngưỡng 90%.
Trong khi đó, quan điểm của đảng Cộng hòa tương đối ổn định. Dù phần lớn cử tri Cộng hòa nhất trí với nỗ lực siết chặt kiểm soát biên giới và chiến dịch trục xuất quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump, khoảng 40% ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh. Tỷ lệ này gần như không thay đổi từ những năm 1990.
"Ngay cả những người muốn kiểm soát biên giới chặt chẽ và phản đối nhập cư trái phép cũng nhận ra rằng những người sinh ra tại Mỹ không làm gì sai", David Bier, chuyên gia nghiên cứu nhập cư tại Viện Cato, tổ chức nghiên cứu theo khuynh hướng bảo thủ, cho biết.
Hàng loạt cuộc thăm dò gần đây đều cho thấy sự ủng hộ ổn định của công chúng Mỹ đối với chính sách "sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ". Trong khi khảo sát của Viện Nghiên cứu Tôn giáo Công cộng (PRRI) tháng 12/2025 ghi nhận 66% người dân ủng hộ trao quyền công dân cho trẻ sinh ra tại Mỹ, các cuộc thăm dò độc lập khác từ dự án CHIP50, NPR/Ipsos và YouGov đều cho thấy hơn 50% cử tri Mỹ muốn duy trì quy định hiện hành trong lĩnh vực này.
Ông Trump từ lâu cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Vì vậy, ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.
"Chúng ta là quốc gia duy nhất trên thế giới áp dụng quyền công dân theo nơi sinh như vậy. Điều đó hoàn toàn vô lý", ông Trump nói.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy hơn 30 quốc gia trên thế giới, bao gồm cả các láng giềng của Mỹ như Canada và Mexico, đang áp dụng nguyên tắc cấp quyền công dân theo nơi sinh.
Ngày 1/4, Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký. Trong hơn hai giờ, các thẩm phán đặt nhiều câu hỏi cho cả hai phía nhưng chưa đưa ra phán quyết cuối cùng. Tòa dự kiến ra quyết định vào tháng 6 hoặc 7. Sắc lệnh của ông Trump hiện vẫn bị các tòa cấp dưới tạm thời chặn thi hành.
Tuy còn nhiều tranh cãi, giới quan sát nhận xét xu hướng chung vẫn khá rõ ràng rằng đa số người Mỹ tiếp tục ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh.
"Quyền công dân theo nơi sinh không nên bị chi phối vì ý chí chính trị. Quyền đó không phụ thuộc vào việc bạn thuộc nhóm được ưu ái hay bị xem là bất lợi", bà Elizabeth Wydra, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Hiến pháp, nhận xét.
Tổng thống Trump tuyên bố cây cầu gần Tehran đã bị phá hủy và đăng video chứng minh, sau khi nói sẽ khiến Iran "quay về thời đồ đá".
"Cây cầu lớn nhất ở Iran sụp đổ và không bao giờ sử dụng được nữa. Còn nhiều điều sẽ xảy ra. Đã đến lúc Iran đạt được thỏa thuận trước khi quá muộn và không còn gì sót lại của một đất nước vốn đầy tiềm năng để trở nên vĩ đại", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 2/4.
Video do ông Trump đăng kèm cho thấy cột khói lớn bốc lên từ cầu B1 đang được xây dựng ở thành phố Karaj tại tỉnh Alborz, cách thủ đô Tehran khoảng 35 km. Một phần cầu đã sụp xuống sau khi xảy ra vụ nổ. Hãng thông tấn Fars của Iran cho biết đây là cây cầu cao nhất Trung Đông với chiều cao 136 m.
Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết Mỹ - Israel đã hai lần tập kích công trình này, trong đó đòn đánh thứ hai diễn ra khi lực lượng ứng phó khẩn cấp được điều tới hiện trường để giúp đỡ các nạn nhân trong vụ tấn công đầu tiên. Ghodratollah Seif, phó thống đốc tỉnh Alborz, thông báo 8 người đã thiệt mạng và 95 người bị thương sau sự việc.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự, trong đó có cầu đang xây dở, sẽ không khiến nước này đầu hàng.
"Nó chỉ cho thấy sự thất bại và sụp đổ về mặt tinh thần của một kẻ thù đang rối loạn", ông khẳng định.
Quân đội Israel nói với đài CNN rằng lực lượng này không liên quan đến cuộc tấn công. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Dù vậy, một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên xác nhận với tờ Wall Street Journal rằng lực lượng nước này đã hai lần ném bom cầu B1, trong khuôn khổ nỗ lực nhằm cắt đứt các tuyến tiếp tế quân sự và ngăn Iran phân phối linh kiện máy bay không người lái cùng tên lửa đạn đạo cho các đơn vị trên khắp đất nước.
Cầu B1 gần thủ đô Tehran của Iran sau khi bị tập kích hôm 2/4. Ảnh: X/FSeifikaran
Cuộc tập kích diễn ra sau khi Tổng thống Trump hôm 1/4 tuyên bố chiến dịch do Mỹ - Israel phát động sắp kết thúc, đồng thời đe dọa sẽ tập kích Iran "cực kỳ mạnh" nếu nước này không chấp nhận các yêu cầu mà ông đưa ra.
"Trong vòng 2-3 tuần tới, chúng tôi sẽ đưa họ quay trở lại thời kỳ đồ đá mà họ vốn thuộc về", Tổng thống Mỹ cảnh báo trong bài phát biểu trước toàn quốc đầu tiên về xung đột ở Trung Đông.
Lầu Năm Góc thông báo tướng George, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, sẽ rời chức vụ ngay lập tức và nghỉ hưu, được cho là theo yêu cầu của Bộ trưởng Hegseth.
"Tướng Randy A. George sẽ rời khỏi chức vụ tham mưu trưởng lục quân thứ 41 để nghỉ hưu, có hiệu lực ngay lập tức. Bộ Chiến tranh biết ơn về hàng thập kỷ phục vụ đất nước của tướng George. Chúng tôi chúc ông mọi điều tốt đẹp trong thời gian nghỉ hưu", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell ngày 2/4 thông báo.
Ông Parnell không đề cập lý do dẫn đến quyết định trên. Tướng George giữ chức tham mưu trưởng lục quân, vị trí thường có nhiệm kỳ kéo dài 4 năm, từ tháng 8/2023.
Đài CBS trước đó dẫn nguồn thạo tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã yêu cầu tướng George nghỉ hưu ngay lập tức, nhằm thay thế bằng người sẽ hiện thực hóa tầm nhìn của ông Hegseth và Tổng thống Donald Trump đối với lục quân.
Tư lệnh lục quân Mỹ Randy George tại một sự kiện ở Washington hồi tháng 9/2025. Ảnh: AP
Tướng George sinh năm 1964 và đã có gần 4 thập kỷ phục vụ cho quân đội. Ông đã nhiều lần được triển khai tới Iraq và Afghanistan, từng đảm nhận các vị trí như phó tư lệnh lục quân và cố vấn quân sự cấp cao cho bộ trưởng quốc phòng dưới thời cựu tổng thống Joe Biden.
Tướng George là cái tên mới nhất trong số loạt quan chức quân sự cấp cao mất chức trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump. Trước đó, ông Trump sa thải ông Charles Brown khỏi vị trí Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ vào tháng 2/2025 mà không nêu lý do.
Danh sách này còn có chỉ huy hải quân và lực lượng tuần duyên, người đứng đầu Cơ quan An ninh Quốc gia, phó tư lệnh không quân, đô đốc hải quân làm nhiệm vụ tại NATO và ba luật sư quân sự hàng đầu.
Tư lệnh không quân Mỹ cũng thông báo nghỉ hưu mà không nêu lý do dù mới chỉ phục vụ hai năm trong nhiệm kỳ kéo dài 4 năm. Chỉ huy Bộ tư lệnh Phương Nam cũng nghỉ hưu sau một năm tại chức.
Bộ trưởng Hegseth cho biết Tổng thống Trump chỉ đơn giản là lựa chọn những lãnh đạo mà mình muốn, song các nghị sĩ Dân chủ bày tỏ lo ngại về khả năng quân đội Mỹ, lực lượng có truyền thống trung lập, đang bị chính trị hóa.
Tổng thống Trump thông báo bà Pam Bondi rời vị trí Bộ trưởng Tư pháp Mỹ để chuyển sang lĩnh vực tư nhân.
"Pam Bondi là một người Mỹ yêu nước và một người bạn trung thành, đã tận tụy phục vụ ở vị trí Bộ trưởng Tư pháp trong năm qua", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 viết về bà Bondi trong thông báo trên Truth Social về thay đổi lãnh đạo Bộ Tư pháp.
Ông cho biết bà Bondi sẽ "chuyển đổi sang một công việc rất cần thiết và quan trọng trong lĩnh vực tư nhân", song chưa thể công bố thông tin vào thời điểm này. Người sẽ tạm giữ vị trí lãnh đạo Bộ Tư pháp Mỹ sẽ là Thứ trưởng Todd Blanche, một cựu luật sư của ông Trump, được ông mô tả là "một bộ não pháp lý tài năng và được kính trọng".
Bà Bondi cũng đăng thông điệp riêng, gọi thời gian bà lãnh đạo các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm tăng cường an ninh nước Mỹ là "vinh dự của cả cuộc đời mình". Bà cho biết sẽ dành một tháng tới để bàn giao công việc cho ông Blanche.
Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi tại Nhà Trắng vào tháng 10/2025. Ảnh: Reuters
Reuters và AP dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ rằng bà Pam Bondi bị cách chức vì nhiều tháng qua ông Trump không hài lòng với hiệu suất làm việc của bà, đặc biệt liên quan việc xử lý hồ sơ vụ án của tội phạm tình dục Jeffrey Epstein. Tổng thống Trump còn cho rằng bà Bondi chưa xử lý đủ nhanh các vụ truy tố nhắm đến những người chỉ trích và đối thủ.
Quyết định được thông báo sau cuộc gặp giữa ông Trump và bà Bondi tại Nhà Trắng ngày 1/4, sau khi áp lực chỉ trích đối với bà Bondi gia tăng đến từ cả những đồng minh của ông Trump và một số nghị sĩ đảng Cộng hòa. Ngày 1/4, bà Bondi vẫn tham gia các hoạt động cùng tổng thống, bao gồm chuyến đi tới Tòa án Tối cao và các sự kiện liên quan bài phát biểu của ông về chiến sự Iran.
Trong nhiệm kỳ kéo dài hơn một năm, bà Bondi được xem là người ủng hộ mạnh mẽ các chủ trương của ông Trump và đã thực hiện nhiều thay đổi tại Bộ Tư pháp, bao gồm sa thải quy mô lớn nhân sự lâu năm.
Tuy nhiên, vấn đề nổi bật nhất trong nhiệm kỳ của bà là cách xử lý các hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein, tỷ phú bị cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và có liên hệ với nhiều người giàu có, quyền lực. Bà Bondi bị chỉ trích đã che giấu hoặc quản lý không hiệu quả việc công bố các tài liệu liên quan.
Bà Bondi luôn bác bỏ những cáo buộc cho rằng bà đã chính trị hóa Bộ Tư pháp, khẳng định mục tiêu của mình là khôi phục uy tín của cơ quan này sau những hành động lạm quyền thời tiền nhiệm. Những người ủng hộ bà cho rằng bà đã giúp quy hoạch lại nguồn lực vào các vấn đề nhập cư trái phép và chống tội phạm bạo lực.
Chuyện giày hiệu bán giá 2 triệu của Á hậu Huyền My đang trở thành tâm điểm bàn tán hài hước nhất hôm nay. Đa số bật cười vì một đôi giày bệt (dù là hiệu), đến chính chủ cũng phải tự nhận là đã "mòn đế", lót giày đen bẩn vẫn có giá lên tới cả triệu đồng.
Đế mòn lệch
Giày bệt vốn được yêu thích nhờ sự tiện lợi và dễ chịu, nhưng chính điều này lại khiến chúng nhanh xuống cấp hơn vì được sử dụng tối đa. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của một đôi giày hết hạn sử dụng là phần đế bị mòn, đặc biệt khi mòn lệch về một phía. Khi đó, mỗi bước đi không còn giữ được sự cân bằng vốn có. Bàn chân buộc phải tự điều chỉnh để thích nghi, lâu dài dẫn đến sai lệch tư thế, ảnh hưởng đến cổ chân, đầu gối và cả cột sống. Nói cách khác, một đôi giày mòn đế không chỉ “xuống sắc” mà còn âm thầm kéo lệch cả dáng đi của bạn. Tuy nhiên, lỗi mòn đế này hiện nay vẫn có thể khắc phục được bằng việc dán lại đế như cách Á hậu Huyền My gợi ý.
Lót giày xẹp
Không kém phần nguy hiểm là lớp lót giày bị xẹp. Giày bệt vốn không có nhiều hỗ trợ cho vòm chân, nên khi lớp đệm này mất đi, áp lực từ cơ thể sẽ dồn trực tiếp xuống gan bàn chân. Những cơn đau âm ỉ, cảm giác mỏi kéo dài sau một ngày di chuyển chính là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Nếu tiếp tục sử dụng, nguy cơ bạn gặp các vấn đề như viêm cân gan chân hoàn toàn có thể xảy ra – một cái giá không hề “nhẹ nhàng” chỉ vì tiếc một đôi giày.
Phom biến dạng
Bên cạnh đó, phom giày biến dạng cũng là điều không thể bỏ qua. Sau thời gian dài sử dụng, giày bệt thường bị bè ngang, gãy phom hoặc nhăn nhúm. Khi cấu trúc ban đầu không còn, khả năng nâng đỡ bàn chân cũng giảm theo. Việc di chuyển trong một đôi giày méo mó chẳng khác nào bước đi trên một bề mặt thiếu ổn định, khiến lực dồn không đều và dễ gây đau nhức.
Giày tích bẩn sâu
Yếu tố vệ sinh cũng góp phần không nhỏ vào việc “kết thúc vòng đời” của một đôi giày. Phần bên trong nếu đã bẩn, ám mùi hoặc ẩm mốc sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Hậu quả không chỉ dừng lại ở mùi khó chịu mà còn có thể dẫn đến các bệnh lý về da chân. Trong trường hợp gây tranh cãi vừa qua, chính tình trạng bên trong đôi giày đã khiến nhiều người “lắc đầu”, bởi nó không còn đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ.
Trải nghiệm
Cuối cùng, dấu hiệu quan trọng nhất lại đến từ chính cơ thể bạn. Nếu một đôi giày từng mang lại cảm giác thoải mái nhưng giờ đây khiến bạn đau gót, rát ngón hay dễ bị phồng rộp, đó là lúc nên dừng lại. Đừng cố chịu đựng chỉ vì tiếc tiền hay tiếc thương hiệu. Bởi thực tế, chi phí cho việc chữa trị những vấn đề về chân chắc chắn sẽ cao hơn nhiều so với việc thay một đôi giày mới.
Trong thời trang, một đôi giày đẹp có thể nâng tầm cả outfit. Nhưng khi đã xuống cấp, nó không chỉ kéo tụt vẻ ngoài mà còn âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Câu chuyện của Huyền My vì thế không chỉ là drama “pass đồ”, mà còn là lời nhắc nhở rằng: có những thứ, giữ lại không phải là tiết kiệm mà là tự làm khó chính mình.
The concept of memory is famously elusive; names, grocery lists, and exam material often seem to vanish just as we need them most. However, recent scientific insights suggest that the solution to this cognitive "flutter" might be as simple as a brisk walk or a short session on a stationary bike. While it has been long understood that aerobic exercise enhances general brain health and slows the effects of aging, new research indicates that even a localized, brief bout of cardio can provide an immediate and measurable boost to our ability to store and retrieve specific information.
At the heart of this phenomenon is the hippocampus, a deep-seated brain structure critical for learning. Previous studies have already demonstrated that consistent moderate exercise can physically increase the volume of the hippocampus over time. Interestingly, the timing of physical activity appears to be a crucial variable; research suggests that exercising four hours after a learning session may be more effective for long-term retention than working out immediately. Unlike stretching, which shows little cognitive benefit, aerobic activity seems to trigger a specific biological "cementing" process that helps new data stick.
Until very recently, the exact mechanics of how exercise influences human memory remained a mystery, as standard brain scans lack the resolution to capture rapid electrical shifts. To bridge this gap, neuroscientists at the University of Iowa collaborated with neurosurgeons to monitor patients with drug-resistant epilepsy who already had electrodes implanted for surgical evaluation. This unique access allowed researchers to observe "brain ripples"—tiny, high-speed bursts of synchronized electrical activity—directly within healthy segments of the human brain for the first time.
These ripples represent a sophisticated communal firing of neurons that typically occurs during sleep or quiet rest, acting as a delivery system for packaging and storing memories. The study revealed that after just a few minutes of cycling, the frequency of these ripples increased significantly within the hippocampus and its connected networks. Furthermore, these pulses became more finely synchronized with the rest of the brain’s neural activity, suggesting that exercise essentially "tunes" the brain’s internal communication to be more efficient at consolidation.
The implications of these findings offer a powerful new perspective on public health and aging. If short bursts of activity can immediately alter the brain's electrical "currency," exercise could be reframed not just as a long-term fitness goal, but as a real-time tool for cognitive preservation. By strengthening the electrical dynamics of the memory centers, individuals may be able to build a more resilient brain that is better protected against the typical decline associated with getting older.
Beyond the specific benefits to memory, the broader neurological impact of a single workout remains profound. Even a solitary session of physical activity has been shown to sharpen mental focus for up to two hours afterward while simultaneously triggering a surge in dopamine, the body’s natural "feel-good" hormone. This combination of enhanced memory consolidation, increased concentration, and improved mood suggests that movement is perhaps the most accessible and effective "smart drug" available for the human mind.
Researchers at the University of Iowa have provided a groundbreaking look at the immediate impact of physical activity on the human brain by monitoring 14 patients with medically intractable epilepsy. By utilizing intracranial electroencephalograp hy (iEEG)—a rare monitoring technique that records electrical signals directly from the brain—the team was able to observe "ripples," or fast electrical bursts, in the hippocampus. This study is particularly significant because it moves beyond indirect measurements, like blood flow or oxygen consumption, to capture millisecond-by-millisecond neural dynamics during and after exercise.
The experimental design required participants between the ages of 17 and 50 to engage in roughly 20 minutes of light to moderate cycling on a mini-bike, aiming for 50–60% of their maximum heart rate. On a standard exertion scale, participants rated the effort as moderately strenuous, achieving an average heart rate of approximately 57.7%. The researchers bookended this activity with periods of rest to establish a clear baseline, allowing them to precisely measure how the transition from stillness to movement altered the brain's internal signaling.
The primary finding of the research was a marked increase in the frequency of hippocampal ripples following the exercise session. These ripples are widely recognized by the scientific community as a critical mechanism for sorting, organizing, and replaying memories. The study revealed that even a single, short bout of low-intensity activity is sufficient to shift these hippocampal-cortical dynamics, suggesting that the brain enters a heightened state of memory processing and mental rehearsal almost immediately after the body begins to move.
A key discovery involved the "coupling" or synchronization between different brain networks. After cycling, the researchers observed stronger connectivity between the hippocampus and several other regions, including the limbic network and the default mode network—areas typically associated with inward thought and memory recall. This increased "phase-locking" indicates that different parts of the brain were communicating more effectively and precisely with one another, with the most dramatic improvements seen in the limbic system and the frontoparietal networks.
The study also highlighted a direct correlation between physical intensity and neurological response. Heart rate emerged as a significant predictor of the magnitude of change in ripple activity; essentially, the more the heart rate increased within the prescribed range, the more pronounced the changes in the default mode network became. This suggests that the "dose" of exercise—even at a moderate level—plays a vital role in determining how much the brain's memory-related circuits are stimulated.
By connecting direct intracranial evidence with previous findings from animal studies and human fMRI scans, this research solidifies the link between movement and cognitive enhancement. It provides a high-resolution biological explanation for why exercise is frequently associated with better memory and sharper focus. Ultimately, the study confirms that physical activity does not just benefit the body; it actively tunes the brain’s electrical architecture to better manage and retain information.
A routine overnight flight from Ho Chi Minh City to Tokyo was transformed into a life-saving medical theater when Dr. Nguyen Hoang Duy Tien, a 32-year-old orthopedic surgeon from Can Tho Central General Hospital, answered an urgent mid-air appeal for a physician. Just thirty minutes prior to landing at Haneda Airport on April 5, the cabin atmosphere shifted from quiet anticipation to crisis as a Japanese woman lost consciousness. Despite having just finished his meal and preparing for sleep, Dr. Tien rushed to the front of the aircraft to find the patient pale and unresponsive on the floor. After a quick consultation with her family revealed no underlying health conditions, Dr. Tien used the onboard equipment to discover her blood pressure had plummeted to a life-threatening level of 70/40, a state that put her at immediate risk of cardiac arrest or permanent organ damage.
The environment for the subsequent intervention was far from ideal, characterized by the cramped confines of a descending airplane and the onset of light turbulence. Although Dr. Tien specializes in trauma and orthopedics rather than emergency internal medicine, he fell back on his foundational residency training to initiate a standard stabilization protocol. Setting up an intravenous line under the watchful eyes of anxious passengers and a multilingual crew proved a significant psychological challenge; it had been years since he had performed the procedure as a daily routine. Nevertheless, he successfully inserted the IV on his first attempt, administering a saline drip from the aircraft's emergency medical kit while switching his communication to English to ensure the diverse flight crew could assist him seamlessly.
The effectiveness of the surgeon's quick thinking became evident within ten minutes, as the patient’s blood pressure began a steady climb and she successfully regained consciousness. By the time the aircraft touched down at Haneda, the woman was able to speak and her vitals had stabilized significantly. Upon landing, the captain enforced a protocol requiring passengers to remain seated while a specialized ground medical team boarded the plane. Dr. Tien provided a comprehensive professional handover, briefing the Japanese emergency responders on the specific actions he had taken and the patient's physiological response before he continued on his journey to a prestigious advanced spine surgery program in Toyama.
Reflecting on the dramatic event, Dr. Tien described the encounter as a unique and unforgettable milestone in his medical career. While his professional path has taken him through rigorous training in Switzerland, Taiwan, and various regions of Japan, providing critical care at an altitude of 10,000 meters presented a set of variables no hospital setting could replicate. The incident highlighted the vital importance of universal medical training, as the surgeon's ability to act without hesitation—despite the pressure and the specialized nature of his usual work—ensured that a potentially fatal mid-flight emergency ended in a successful recovery rather than a tragedy.
The liver serves as the body’s primary chemical processing plant, managing an astonishing array of more than 500 vital biological functions. These range from the synthesis of essential proteins and the storage of critical minerals to the constant filtration of the bloodstream and the production of bile. However, the modern prevalence of sedentary lifestyles and processed diets has placed an unprecedented strain on this organ, leading to a rise in liver-related ailments. To counter these risks, incorporating specific nutrient-dense vegetables can provide the liver with the biochemical support it needs to maintain its structural integrity and metabolic efficiency.
Cruciferous vegetables like broccoli and cabbage are particularly renowned for their potent detoxification properties. Broccoli is packed with vitamin C and sulforaphane, a compound that triggers the activation of liver enzymes specifically designed to neutralize and flush out environmental toxins. Research suggests that broccoli sprout extract can even help stabilize liver enzyme levels in individuals struggling with fatty liver disease. Similarly, cabbage provides a rich source of antioxidants that bolster the liver's natural defense mechanisms against oxidative damage. By making these greens a dietary staple, individuals can effectively enhance their body's internal cleansing processes while shielding liver cells from the inflammatory effects of oxidative stress.
Beyond the green varieties, vibrant vegetables like beets and artichokes offer unique restorative benefits for hepatic health. Beets contain high concentrations of betalain—the pigment responsible for their deep purple hue—which works alongside folate and manganese to improve metabolic rates and alleviate the symptoms of fatty liver. Meanwhile, artichokes act as a powerhouse for regeneration, containing silymarin and cynarin. These specific compounds are instrumental in repairing damaged liver tissue and stimulating bile production, which is essential for the effective digestion of fats and the elimination of waste. Together with the beta-carotene and vitamin E found in spinach, these vegetables form a comprehensive nutritional defense system that protects, repairs, and optimizes the body’s largest internal organ.
Sau khi giành quán quân 'Tuyệt đỉnh song ca nhí', Tấn Bảo không chọn bước ngay vào con đường hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp. Thay vào đó, con trai nuôi Đàm Vĩnh Hưng quyết định tập trung cho việc học văn hóa, song song với học Thanh nhạc tại Nhạc viện TP.HCM.
Ưu tiên học vấn, nuôi dưỡng đam mê âm nhạc
Tấn Bảo sinh năm 2006, quê Hải Dương (nay thuộc TP.Hải Phòng), được khán giả biết đến khi tham gia chương trình Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018. Thời điểm ấy, anh thuộc đội của huấn luyện viên Ốc Thanh Vân - Dương Triệu Vũ, gây ấn tượng bởi chất giọng Bắc nhưng lại thể hiện các ca khúc dân ca, bolero ngọt ngào, giàu cảm xúc. Trong đêm chung kết, hai cặp thí sinh Nhật Duy - Tấn Bảo và Khánh Linh - Minh Ngọc cùng giành ngôi quán quân. Bên cạnh đó, Tấn Bảo còn được trao giải Đơn ca xuất sắc nhất. Sau cuộc thi, cậu bé 12 tuổi được ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng nhận làm con nuôi, tạo điều kiện học tập và phát triển tại TP.HCM.
Chia sẻ với Thanh Niên, Tấn Bảo cho biết hiện theo học song song tại Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng và Nhạc viện TP.HCM. Sau khi bước ra từ Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018, nam ca sĩ xác định bản thân cần ưu tiên việc học, trau dồi kiến thức văn hóa và xây dựng nền tảng vững vàng trước khi nghĩ đến hành trình nghệ thuật dài hơi. Anh tin rằng sự chuẩn bị bài bản sẽ giúp mình chủ động và bền bỉ hơn trên con đường phía trước.
Nói về quyết định theo học ngành Quan hệ quốc tế, Tấn Bảo chia sẻ đây là lựa chọn mà bản thân mong muốn, với sự ủng hộ từ gia đình. Nam ca sĩ sinh năm 2006 từng có thời gian băn khoăn về việc liệu mình có tiếp tục gắn bó lâu dài với nghệ thuật. Vì vậy việc học một lĩnh vực khác được xem như cách Tấn Bảo trang bị thêm kỹ năng, tư duy và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Dù vậy, âm nhạc chưa bao giờ rời khỏi cuộc sống của chàng trai trẻ. Thỉnh thoảng, anh vẫn tham gia các chương trình văn nghệ, hoạt động ca hát của trường để nuôi dưỡng đam mê.
Tấn Bảo cho hay bạn bè đều biết anh từng là quán quân Tuyệt đỉnh song ca nhí 2018. Tuy nhiên, khi bước qua tuổi dậy thì, giọng hát thay đổi khiến anh từng có giai đoạn tự ti và né tránh việc nhắc lại quá khứ. Theo thời gian, anh học cách nhìn nhận đó như một kỷ niệm đẹp, một thành quả đáng tự hào trong hành trình trưởng thành.
Theo đuổi dòng nhạc dân ca, bolero
Gần đây, Tấn Bảo gây chú ý khi hát ca khúc Em đi trên cỏ non, hút hàng triệu lượt nghe trên TikTok. Không ít khán giả nhận ra anh chính là cậu bé trong cuộc thi năm nào và dành nhiều lời khen cho chất giọng ngày càng ngọt ngào, giàu cảm xúc. Nam ca sĩ cho biết anh nhận được nhiều lời động viên nên tiếp tục theo đuổi dòng nhạc dân ca, bolero nên cũng chủ động thể hiện nhiều hơn. "Từ trước đến nay em vẫn yêu thích và muốn gắn bó với những dòng nhạc đó. Có lẽ việc em nói giọng Bắc, nhưng hát được dân ca, bolero cũng là một điểm đặc biệt khiến khán giả chú ý", anh chia sẻ.
Trước câu hỏi liệu có từng tiếc nuối khi không đẩy mạnh hoạt động ca hát ngay sau danh hiệu quán quân, Tấn Bảo thẳng thắn cho rằng ở thời điểm đó anh chưa nghĩ xa đến vậy. Nhìn lại, nam ca sĩ thấy quyết định tập trung cho việc học là phù hợp, bởi chính lựa chọn ấy giúp anh có môi trường rèn luyện tốt và gặp được những người thầy quan trọng trong hành trình trưởng thành. Trong số đó có ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng - người nhận Tấn Bảo làm con nuôi và từng đồng hành sát sao trong giai đoạn đầu. Tấn Bảo cho hay trước đây hai cha con thường xuyên liên lạc, trao đổi về định hướng học tập lẫn nghệ thuật. Tuy nhiên, thời gian gần đây anh chủ động tiết chế việc liên hệ vì hiểu cha nuôi bận rộn với gia đình và công việc riêng.
Về cuộc sống sinh viên tại TP.HCM, Tấn Bảo cho biết anh học cách cân đối chi tiêu và tự lập hơn trong môi trường năng động, nhiều cạnh tranh. Anh tiết lộ nguồn hỗ trợ tài chính chính vẫn đến từ gia đình, song bản thân cũng tranh thủ đi hát để có thêm thu nhập và tích lũy kinh nghiệm sân khấu. Ở thời điểm hiện tại, Tấn Bảo chưa vội vạch ra kế hoạch cụ thể cho con đường nghệ thuật sau khi tốt nghiệp. "Em nghĩ mình cần dành thời gian học tập, trau dồi kiến thức và kỹ năng. Với em, học bao nhiêu cũng không thừa, càng học hỏi, trau dồi thì mình càng tiến bộ hơn", nam ca sĩ bày tỏ.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
