Với hệ thống đường ống Đông - Tây, mạng lưới kho chứa khổng lồ cùng công suất dự phòng hàng đầu thế giới, Ả Rập Xê Út vẫn duy trì xuất khẩu dầu ổn định ngay cả khi bị tấn công vào hạ tầng năng lượng.

Các cuộc xung đột gần đây của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út một lần nữa khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại vùng Vịnh.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Saudi Aramco - công ty dầu mỏ và khí đốt thiên nhiên quốc gia của Ả Rập Xê Út đã nhanh chóng khôi phục hoạt động của đường ống dẫn dầu Đông - Tây chỉ sau vài ngày, bất chấp những hư hại đối với các trạm bơm, máy biến áp, hệ thống điện và điều khiển trên mặt đất.

Sự gián đoạn không xảy ra vì mức độ thiệt hại nhỏ, mà bởi toàn bộ hệ thống năng lượng của Ả Rập Xê Út đã được xây dựng suốt nhiều thập kỷ với mục tiêu duy nhất: duy trì xuất khẩu dầu ngay cả trong điều kiện chiến tranh hoặc phong tỏa eo biển Hormuz.

Khác với nhiều quốc gia sản xuất dầu khác vốn tối đa hóa sản lượng trong thời bình, Saudi Aramco duy trì một cấu trúc có khả năng chống chịu cực cao, với công suất dự phòng lớn, các tuyến đường thay thế, mạng lưới kho chứa khổng lồ và hệ thống vận hành phân tán. Chính điều đó giúp Ả Rập Xê Út tiếp tục giữ vai trò “người ổn định cuối cùng” của thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Đường ống Đông - Tây được thiết kế để tồn tại trong chiến tranh
Các cuộc tấn công gần đây chủ yếu gây thiệt hại cho hệ thống điện, máy biến áp, trạm bơm và các cơ sở điều khiển nằm trên mặt đất. Bản thân đường ống dẫn dầu Đông - Tây gần như không bị phá hủy. Điều đó có ý nghĩa rất lớn, bởi Saudi Aramco không phải xây dựng lại một tuyến vận chuyển dầu chiến lược xuyên suốt lãnh thổ mà chỉ cần khôi phục các hạ tầng phụ trợ xung quanh.

Quan trọng hơn, đường ống Đông - Tây chưa bao giờ được thiết kế như một tuyến vận chuyển thương mại thông thường phụ thuộc vào một trung tâm điều khiển hay một nút điện duy nhất. Toàn bộ hệ thống được xây dựng với khả năng dự phòng ở mọi cấp độ.

Dọc tuyến đường có nhiều trạm bơm, nhiều hệ thống điều khiển dự phòng, tuabin dự phòng, máy biến áp thay thế, máy phát điện phụ trợ và các đội sửa chữa luôn được bố trí sẵn. Ngay cả khi một số trạm bị hư hại, dầu thô vẫn có thể tiếp tục vận chuyển về phía tây bằng cách bỏ qua các khu vực bị ảnh hưởng, kích hoạt các bộ phận thay thế và cân bằng lại áp suất trên toàn tuyến.

Trong điều kiện bình thường, đường ống này vận chuyển khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau các cuộc tấn công, Saudi Aramco đã nâng lưu lượng trở lại khoảng 7 triệu thùng/ngày. Con số này lớn hơn tổng sản lượng dầu của UAE và Kuwait cộng lại, biến tuyến đường này thành phương án thay thế quan trọng nhất cho eo biển Hormuz.


Saudi Aramco đã nâng lưu lượng trở lại khoảng 7 triệu thùng/ngày sau cuộc tấn công
Khả năng phục hồi nhanh còn đến từ thực tế rằng Saudi Aramco không cần ngay lập tức khôi phục công suất tối đa để duy trì xuất khẩu. Hệ thống kho chứa khổng lồ của họ cho phép thị trường tiếp tục được cung ứng trong thời gian sửa chữa.

Riêng nhà ga xuất khẩu Yanbu trên Biển Đỏ đã lưu trữ khoảng 12,5 triệu thùng dầu. Toàn bộ tổ hợp công nghiệp Yanbu chứa hơn 31 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm lọc dầu.

Trên phạm vi toàn quốc, Saudi Aramco duy trì khoảng 82 triệu thùng dầu dự trữ trên đất liền. Nếu tính thêm các kho ở nước ngoài, lượng dự trữ tại nhà máy lọc dầu và kho chứa nổi, Aramco kiểm soát hơn 300 triệu thùng dầu thô và sản phẩm lọc dầu. Không chỉ vậy, công ty còn sở hữu khả năng “di chuyển kho chứa ra biển”. Thông qua hãng vận tải Bahri, Saudi Aramco vận hành đội tàu VLCC lớn nhất thế giới với khoảng 40 siêu tàu chở dầu có tổng sức chứa từ 80 đến 88 triệu thùng dầu.

Trong thời gian gián đoạn, dầu của Ả Rập Xê Út có thể được lưu trữ ngoài khơi tại Biển Đỏ, Địa Trung Hải hoặc các vùng biển châu Á trong khi hoạt động xuất khẩu vẫn tiếp tục.

Tư duy chiến lược được hình thành từ hơn nửa thế kỷ trước
Khả năng chống chịu hiện nay của Saudi Aramco không phải kết quả của những biện pháp ứng phó ngắn hạn, mà là thành quả của một chiến lược được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước. Cố Quốc vương Fahd từ lâu đã tin rằng địa lý vùng Vịnh vốn không ổn định và Ả Rập Xê Út không thể phụ thuộc hoàn toàn vào eo biển Hormuz.

Chiến tranh Iran - Iraq năm 1980, tiếp đó là “Chiến tranh tàu chở dầu” cùng hàng loạt vụ Iran tấn công tàu thương mại trong khu vực càng củng cố quan điểm này. Vua Fahd nhận ra rằng nếu phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út bị khóa chặt trong vùng Vịnh, chỉ cần Hormuz bị phong tỏa hoặc rải thủy lôi, toàn bộ nền kinh tế đất nước sẽ rơi vào khủng hoảng.

Chính vì vậy, ông thúc đẩy việc xây dựng đường ống Đông - Tây nối các mỏ dầu phía đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Tuyến đường ống này đi vào hoạt động năm 1982 với chi phí tương đương khoảng 4-5 tỷ USD theo giá trị hiện nay.

Vào thời điểm đó, nhiều người cho rằng đây là một dự án quá đắt đỏ và không cần thiết. Nhưng theo thời gian, nó đã trở thành một trong những khoản đầu tư chiến lược quan trọng nhất lịch sử Ả Rập Xê Út.

Vua Fahd cũng dự đoán Iran cuối cùng sẽ tìm cách tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Saudi Arabia. Vì thế, đường ống Đông - Tây được chôn ngầm toàn bộ thay vì đặt nổi trên mặt đất như nhiều hệ thống khác. Thiết kế này giúp đường ống tránh được phần lớn thiệt hại trong các cuộc tấn công gần đây, ngay cả khi các trạm điện và cơ sở phụ trợ bị ảnh hưởng.

Tầm nhìn chiến lược đó không chỉ nhằm bảo vệ hoạt động xuất khẩu dầu, mà còn để đảm bảo Ả Rập Xê Út luôn duy trì vai trò trung tâm trong thị trường năng lượng toàn cầu bất kể biến động địa chính trị.

Hệ thống năng lượng tích hợp lớn nhất thế giới
Vua Fahd không xem Saudi Aramco đơn thuần là một công ty khai thác dầu mỏ. Ông coi đây là đơn vị vận hành một hệ thống năng lượng tích hợp hoàn chỉnh, trải dài từ khai thác, vận chuyển, lọc dầu, hóa dầu cho tới xuất khẩu và lưu trữ toàn cầu.

Tư duy này dẫn tới việc thành lập Ủy ban Hoàng gia Jubail và Yanbu năm 1975, mở đường cho sự phát triển của hai thành phố công nghiệp chiến lược nằm ở hai bờ biển đối diện của đất nước.

Jubail bên bờ Vịnh Ba Tư trở thành trung tâm lọc dầu, hóa dầu và xuất khẩu công nghiệp hướng ra vùng Vịnh. Trong khi đó, Yanbu trên Biển Đỏ đóng vai trò đối trọng chiến lược, kết nối trực tiếp với đường ống Đông - Tây và duy trì xuất khẩu ngay cả khi Hormuz bị gián đoạn. Hai thành phố này dần trở thành nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa của Ả Rập Xê Út và giúp SABIC vươn lên thành một trong những tập đoàn hóa dầu lớn nhất thế giới.

Cùng với đó là một nguyên tắc xuyên suốt chính sách năng lượng Saudi Arabia suốt nhiều thập kỷ: Saudi Aramco phải luôn duy trì vị thế là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới với công suất dự phòng lớn nhất.

Hiện Saudi Aramco có năng lực sản xuất ổn định khoảng 12 triệu thùng/ngày và có thể tăng lên 12,5 triệu thùng/ngày nếu cần thiết. Con số này lớn hơn tổng công suất sản xuất của Iraq, Kuwait, UAE và Iran cộng lại. Điều đó giúp Riyadh không chỉ là nhà xuất khẩu dầu lớn, mà còn là “bộ giảm xóc” của thị trường năng lượng toàn cầu. Khi nguồn cung từ nơi khác suy giảm, Saudi Aramco có thể nhanh chóng tăng sản lượng để ổn định giá dầu.

Ổn định thị trường toàn cầu
Khả năng phục hồi của Saudi Aramco từng được thể hiện rõ sau vụ tấn công vào cơ sở xử lý dầu Abqaiq năm 2019. Abqaiq là cơ sở xử lý và ổn định dầu thô lớn nhất thế giới, nơi xử lý khoảng 7 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 5% nguồn cung toàn cầu. Vai trò của cơ sở này là loại bỏ hydro sulfua, tách khí khỏi dầu thô, ổn định dầu và chuẩn bị cho quá trình vận chuyển tới các cảng xuất khẩu hoặc nhà máy chế biến tiếp theo.

Vụ tấn công đã khiến khoảng 5,7 triệu thùng/ngày tạm thời bị gián đoạn. Tuy nhiên, Aramco khôi phục khoảng một nửa sản lượng chỉ trong vài ngày và trở lại công suất tối đa trong vòng vài tuần. Lý do là các phụ tùng thay thế như van, máy nén, đường ống, thiết bị tách, hệ thống đo lường và điều khiển đã được chuẩn bị sẵn từ trước.

Những dây chuyền xử lý bị hư hại được cô lập, trong khi các dây chuyền không bị ảnh hưởng vẫn tiếp tục hoạt động. Dầu dự trữ từ Yanbu, Ras Tanura và các cơ sở khác được nhanh chóng đưa vào hệ thống xuất khẩu. Trong đó, cảng Ras Tanura với công suất khoảng 6,5 triệu thùng/ngày vẫn là cảng xuất khẩu dầu ngoài khơi lớn nhất thế giới. Abqaiq và Ras Tanura tạo thành “trung tâm trọng lực” của hệ thống dầu mỏ Saudi Arabia: một bên xử lý dầu thô, một bên đảm nhiệm xuất khẩu.

Điều khiến Saudi Aramco khác biệt với hầu hết các nhà sản xuất dầu khác nằm ở triết lý vận hành. Nhiều quốc gia tối đa hóa sản lượng trong thời bình và gần như không còn dư địa ứng phó khi khủng hoảng xảy ra.

Ngược lại, Saudi Aramco chủ động duy trì công suất dự phòng, hệ thống sao lưu, tuyến đường thay thế, mạng lưới kho chứa khổng lồ cùng một trong những lực lượng kỹ sư và bảo trì lớn nhất thế giới. Vì vậy, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Ả Rập Xê Út thường ngay lập tức làm giá dầu tăng mạnh và thu hút sự chú ý của toàn cầu, nhưng hiếm khi tạo ra hậu quả chiến lược kéo dài.

Lợi thế lớn nhất của Saudi Arabia không chỉ nằm ở việc họ sở hữu trữ lượng dầu khổng lồ, mà ở chỗ họ có thể tiếp tục sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường toàn cầu ngay cả khi bị tấn công hoặc đối mặt với khủng hoảng tại eo biển Hormuz.

Theo nguồn: Tomorrows Affairs; Hãng tin Saudi Press Agency; Reuters

Vietbf @ Sưu tầm

Đối phó với các tàu cỡ nhỏ có khả năng tấn công nhanh của Iran là bài toán khiến giới quân sự Mỹ đau đầu kể từ khi chiến sự bùng phát.


Tàu cỡ nhỏ của Iran diễn tập trên biển, năm 2010. Ảnh: Fars News.
Dù lực lượng hải quân Iran đã “phần lớn đã bị xóa sổ”, theo lời Tổng thống Mỹ Donald Trump - giới chuyên gia cho rằng đây không phải là vũ khí đáng gờm nhất mà Iran sở hữu trên biển.

Thay vào đó, năng lực của Tehran chủ yếu nằm ở các lớp vũ khí giá rẻ - từ đội tàu cỡ nhỏ tới máy bay không người lái (UAV) và thủy lôi - vốn khó bị phát hiện và đối phó hơn các khí tài hải quân thông thường.

“Họ gọi đó là ‘hạm đội muỗi’ vì những con tàu này tuy nhỏ bé, gây phiền toái, nhưng lại sở hữu khả năng đánh trúng mục tiêu và tạo ra những tổn thất thực sự”, ông Alex Plitsas, chuyên gia từ Hội đồng Đại Tây Dương (Mỹ), nhận định trên New York Post.

Thuật ngữ này ám chỉ lối đánh sở trường của IRGCN: dùng kích thước khiêm tốn để luồn lách qua hệ thống radar hiện đại, thực hiện các đòn tập kích chớp nhoáng rồi rút lui.

Vũ khí của Iran
IRGC đã phát triển đội tàu cỡ nhỏ từ nhiều thập kỷ trước, đặc biệt khi nhận ra hải quân nước này không phải đối thủ của hải quân Mỹ sau cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran năm 1988.

Kể từ đó, sự phân cấp trong lực lượng biển của Tehran ngày càng lộ rõ: trong khi Hải quân chính quy (IRIN) chủ yếu đóng vai trò "phô trương thanh thế", thì Hải quân của Vệ binh Cách mạng (IRGCN) lại nắm giữ trọng trách chiến lược cốt lõi.

Trao đổi với CNN, chuyên gia Sidharth Kaushal từ Viện Liên quân Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định: "IRGCN được xây dựng dựa trên các học thuyết tác chiến bất đối xứng - những lực lượng mà người Iran tin rằng sẽ phát huy hiệu quả thực sự trong kịch bản chiến tranh tổng lực".

Các tàu cỡ nhỏ và tàu tự hành của Iran hoạt động sát mặt nước, và thường chỉ bị radar phát hiện khi đã quá muộn. Để có thể theo dõi sát sao hơn, hải quân Mỹ sẽ phải dùng trực thăng và UAV.

Theo một số viện nghiên cứu Mỹ, hải quân IRGC cũng sử dụng các tàu cải trang thành tàu dân sự - như tàu cá - để thực hiện các hành động bí mật như rải thủy lôi. Về phần mình, IRGC không thừa nhận cáo buộc này.

“Chiến lược tổng thể là gây tiêu hao, thay vì giành chiến thắng trong một cuộc đối đầu hải quân mang tính quyết định”, Viện Hudson, cơ quan nghiên cứu có trụ sở tại Mỹ, đánh giá trong một báo cáo.


Các tàu tấn công nhanh của Iran trong một đường hầm ở vị trí không xác định, tháng 1/2025. Ảnh: WANA/Reuters.
“Hải quân IRGC thiết kế và sản xuất các tàu với giá thành rẻ, không ảnh hưởng bởi cấm vận và có thể dễ dàng tái sản xuất trong chiến tranh”, báo cáo viết.

Do số lượng lớn, các tàu Iran có thể tấn công nhanh từ nhiều hướng, khiến việc phòng thủ thêm khó khăn. Số lượng nhân sự vận hành ít cũng làm giảm thương vong của Iran khi bị phản đòn.

Truyền thông nhà nước Iran vừa công bố loạt hình ảnh và video ghi lại cảnh các tàu tấn công nhanh áp sát và đổ bộ chiếm quyền kiểm soát tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Bà Jennifer Parker, chuyên gia từ Đại học Quốc gia Australia, người từng phục vụ tại khu vực này năm 2008, mô tả: “Họ sẽ đe dọa bạn bằng cách áp sát ở tốc độ cực cao với vũ khí luôn trong trạng thái sẵn sàng, duy trì khoảng cách nguy hiểm ngay sát mạn tàu".

Theo bà Parker, các tàu thương mại hoàn toàn "không có khả năng tự vệ" trước những đợt tấn công này. Trao đổi với ABC, bà nhấn mạnh: “Họ không có súng máy đáp trả. Với tốc độ di chuyển chậm, dù có cố gắng điều khiển khéo léo đến đâu, các tàu thương mại vẫn dễ dàng bị khuất phục".

Hiện số lượng chính xác của đội tàu này vẫn là một ẩn số, với các ước tính dao động từ hàng trăm đến hàng nghìn chiếc. “Phần lớn khí tài này được cất giấu trong các căn cứ ngầm sâu thẳm dưới những dãy núi ven biển”, bà Parker cho biết thêm.

Mối đe dọa từ nhiều hướng trên biển
Iran còn có nhiều khí tài “bất đối xứng” khác để ứng phó với Mỹ, nhưng các tàu cỡ nhỏ là phương án hiệu quả hàng đầu. Các tàu ngầm cỡ nhỏ thường chỉ xuất phát từ một số cảng nhất định, dễ bị Mỹ theo dõi hơn. Trong khi đó, thủy lôi có thể bị phát hiện và vô hiệu hóa bởi các thiết bị không người lái dưới nước.

Một mối đe dọa khác với hải quân Mỹ là các loại tên lửa bờ chống hạm ẩn náu dọc đường bờ biển Iran, vốn có địa hình phức tạp. Các hệ thống này có khả năng tự hành, khiến chúng khó bị tấn công hơn.

“Chính sự kết hợp và độ phức tạp này mang đến nhiều lớp vấn đề (với Mỹ)”, ông Nick Childs, chuyên gia về an ninh biển tại Viện Quốc tế về Nghiên cứu Chiến lược (IISS), đánh giá.

Các tàu tấn công cỡ nhỏ của Iran cũng trở thành mục tiêu của Mỹ trong thời gian qua. Quân đội Mỹ hôm 4/5 tuyên bố đã phá hủy 6 tàu của Iran, theo Reuters.

Theo ông Childs, các tàu tấn công nhanh của Iran khiến hải quân Mỹ và tàu thương mại “không bao giờ có thể biết chắc chắn rằng tàu có thể đi qua được hay không”.

“Các cuộc tấn công gây tổn thất cho tàu thuyền mà chúng ta thấy gần đây thường do tên lửa và UAV tự sát gây ra. Tuy nhiên, những gì mọi người nghĩ đến thường là thủy lôi và các tàu tấn công nhanh”, ông Childs nói.

Theo dữ liệu của Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), ít nhất 26 tàu đã bị Iran tấn công ở eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát.

“Ở tầm chiến lược, Iran không cần tấn công quá nhiều. Họ chỉ cần tấn công đủ để các công ty bảo hiểm và chủ tàu không muốn đánh cược với mạng sống của thuyền viên và hàng hóa”, ông Kaushal nói.

VietBF@ sưu tập

Nhiều người có thói quen “tiếc của”, thấy thực phẩm mới hỏng một chút thì cắt bỏ phần lỗi rồi tiếp tục sử dụng. Từ trái cây dập nhẹ, cơm để qua đêm có mùi lạ cho tới đồ ăn cháy cạnh, không ít người cho rằng “ăn chút không sao”.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia sức khỏe, một số thực phẩm khi đã xuất hiện dấu hiệu bất thường có thể sinh ra độc tố gây hại cho cơ thể. Nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài, nguy cơ ảnh hưởng gan, hệ tiêu hóa và thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư là điều không thể xem nhẹ.

Dưới đây là 4 loại thực phẩm càng tiếc càng nguy hiểm nhưng rất nhiều gia đình vẫn vô tư sử dụng mỗi ngày.

1. Thực phẩm bị mốc

Đây là kiểu thực phẩm phổ biến nhất nhưng cũng dễ bị xem nhẹ nhất trong nhiều gia đình. Không ít người thấy bánh mì, lạc, gạo hay trái cây chỉ mốc một góc nhỏ liền cắt bỏ phần đó rồi tiếp tục ăn phần còn lại để tránh lãng phí.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo phần mốc nhìn thấy bằng mắt thường thực chất chỉ là bề nổi. Độc tố do nấm mốc tạo ra có thể đã lan sâu vào bên trong thực phẩm.

Đặc biệt, một số loại ngũ cốc hoặc hạt bảo quản trong môi trường ẩm dễ sinh aflatoxin, chất được xếp vào nhóm có nguy cơ gây ung thư cao. Điều đáng nói là các độc tố này có khả năng chịu nhiệt, không dễ bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín.

Vì vậy, ngay cả khi thực phẩm chỉ có mùi hơi ôi, đổi màu nhẹ hoặc xuất hiện vài chấm mốc nhỏ, người dùng cũng không nên chủ quan.

2. Đồ ăn cháy khét

Không ít người có thói quen thích ăn cơm nấu cháy, thịt nướng xém hoặc đồ chiên rán vàng sậm vì cho rằng “cháy nhẹ mới ngon”. Tuy nhiên, đây lại là kiểu thực phẩm được các chuyên gia sức khỏe cảnh báo nên hạn chế.

Khi thực phẩm bị đun ở nhiệt độ quá cao, cấu trúc bên trong sẽ thay đổi và sinh ra nhiều hợp chất có hại. Với thực phẩm giàu tinh bột như khoai tây chiên, bánh nướng hoặc cơm cháy, nhiệt độ cao có thể tạo ra acrylamide, chất bị nghi ngờ liên quan đến nguy cơ ung thư.

Trong khi đó, các loại thịt nướng cháy cạnh dễ hình thành amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng, những chất không tốt cho cơ thể nếu tích tụ lâu dài.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe, thực phẩm cháy khét còn gần như mất đi phần lớn vitamin và dưỡng chất ban đầu. Phần còn lại chủ yếu là các hợp chất carbon khó tiêu hóa, dễ gây áp lực cho dạ dày và đường ruột.

Các chuyên gia khuyên nên ưu tiên các phương pháp nấu ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc hoặc hầm thay vì chiên nướng quá lâu. Nếu món ăn đã cháy đen hoặc có mùi khét rõ rệt, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố ăn cho “đỡ phí”.

3. Trái cây dập, thối hoặc chảy nước

Một trong những sai lầm phổ biến của nhiều gia đình là thấy trái cây chỉ hỏng một phần nhỏ thì cắt bỏ rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại.

Thực tế, khi trái cây bắt đầu thối hoặc chảy nước, vi khuẩn và nấm mốc đã sinh sôi rất nhanh bên trong. Phần thịt quả nhìn còn nguyên vẹn chưa chắc đã an toàn như vẻ bề ngoài.

Đặc biệt với các loại quả mềm như: dâu tây, nho, đào hoặc xoài chín,.. độc tố có thể lan rộng chỉ sau thời gian ngắn. Việc rửa nước gần như không thể loại bỏ được các chất đã ngấm sâu vào bên trong.

Theo các chuyên gia, ăn trái cây hỏng không chỉ dễ gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa mà còn ảnh hưởng hệ miễn dịch nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài.

4. Thức ăn thừa có mùi lạ, đổi màu

Trong nhiều gia đình, thức ăn thừa thường được giữ lại để dùng tiếp vào hôm sau. Tuy nhiên, nếu bảo quản không đúng cách hoặc để ở nhiệt độ phòng quá lâu, thực phẩm rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập.

Dấu hiệu thường gặp là thức ăn bắt đầu có mùi chua, ôi, hăng hoặc đổi màu bất thường như cơm ngả vàng, thịt chuyển màu xanh xám.

Nhiều người cho rằng chỉ cần đun sôi hoặc hâm nóng thật kỹ là có thể tiếp tục ăn. Tuy nhiên, dù nhiệt độ cao có thể tiêu diệt vi khuẩn, các độc tố do vi khuẩn sinh ra vẫn có thể tồn tại.

Việc ăn thực phẩm hỏng đã hâm đi hâm lại nhiều lần dễ gây ngộ độc, buồn nôn, tiêu chảy và làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Các chuyên gia khuyến cáo thức ăn sau khi nấu nên được làm nguội và bảo quản lạnh càng sớm càng tốt, tránh để ngoài nhiệt độ phòng quá 2 tiếng. Với thức ăn đã để quá lâu hoặc có dấu hiệu bất thường về màu sắc, mùi vị, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố tận dụng.

Trong nhiều trường hợp, “tiếc một bữa ăn” có thể khiến cơ thể phải trả giá bằng những rủi ro sức khỏe lâu dài. Vì vậy, thay vì cố ăn cho đỡ lãng phí, việc chủ động loại bỏ thực phẩm hư hỏng mới là cách bảo vệ bản thân và gia đình an toàn hơn mỗi ngày.

Argentina hiện vẫn là quốc gia vay nợ nhiều nhất từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Điều này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài tại quốc gia Nam Mỹ này mà còn cho thấy sự phụ thuộc lớn vào các nguồn hỗ trợ đa phương.

Theo dữ liệu mới nhất, Argentina đang nợ IMF gần 60,2 tỷ USD, tương đương 8,7% GDP. Con số này hoàn toàn áp đảo so với các quốc gia vay nợ khác. Đây là hệ quả của hàng loạt chương trình cứu trợ mà IMF dành cho nước này trong suốt 2 thập kỷ qua.

Đứng ở vị trí thứ hai là Ukraine với khoản nợ gần 15,5 tỷ USD (chiếm 6,9% GDP). Khoản vay này phản ánh quy mô tài chính khổng lồ từ bên ngoài mà Kiev cần để duy trì nền kinh tế trong bối cảnh xung đột với Nga.

Các quốc gia tiếp theo trong danh sách bao gồm Ai Cập với khoản nợ khoảng 10 tỷ USD (2,5% GDP), Pakistan khoảng 10 tỷ USD (2,6% GDP) và Ecuador khoảng 10 tỷ USD (7,3% GDP).

Dù có giá trị khoản nợ tương đương nhau nhưng gánh nặng lên nền kinh tế Ecuador lớn hơn nhiều so với Ai Cập và Pakistan khi tính theo tỷ lệ GDP.

Nhóm 15 quốc gia vay nợ lớn nhất còn có sự góp mặt của các nền kinh tế mới nổi và cận biên như Bờ Biển Ngà, Kenya, Bangladesh và Ghana, với các khoản nợ dao động từ 4-5 tỷ USD. Mặc dù thấp hơn về giá trị tuyệt đối, nhưng những con số này vẫn gây áp lực lớn lên năng lực tài khóa và sản lượng nội địa của họ.

Tại khu vực cận Sahara (Châu Phi), các quốc gia như Angola, Cộng hòa Dân chủ Congo và Ethiopia tiếp tục dựa vào các chương trình của IMF để ổn định tài chính công và hỗ trợ cán cân thanh toán.

Dữ liệu cho thấy phạm vi hoạt động của IMF trải rộng trên nhiều khu vực với những nguyên nhân khác nhau.

Tại châu Á, Bangladesh và Sri Lanka tìm đến IMF để ứng phó với các cú sốc bên ngoài và áp lực tỷ giá.

Ở Mỹ Latinh, Costa Rica và Ecuador duy trì mối quan hệ vay nợ định kỳ.

Còn tại Trung Đông, Jordan (nợ 2,371 tỷ USD) phản ánh sự phụ thuộc của các nền kinh tế nhỏ vào các khoản vay ưu đãi và hỗ trợ chính sách để duy trì ổn định.

Theo Bne Intellinews

Trong hành trình trưởng thành, chúng ta thường lầm tưởng rằng thành công mới mang lại niềm vui. Thực tế hoàn toàn ngược lại: Chính việc biết cách ăn mừng những cột mốc nhỏ nhất mới tạo ra năng lượng để chạm đến thành công lớn. Đó chính là Hệ thống phản hồi tích cực.

Những người phụ nữ luôn giữ được nhựa sống tràn trề không phải vì họ gặp ít thất bại hơn, mà vì họ biết cách "phóng đại" những khoảnh khắc tích cực trong đời. Khi tâm thế thay đổi, thói quen và vận mệnh của bạn cũng sẽ tự khắc đổi thay.

Để thiết lập hệ thống này, bạn cần xây dựng 5 "trụ cột" sức mạnh sau:

1. Trì hoãn sự nhạy cảm trước lời phán xét

Sai lầm lớn nhất khiến phụ nữ kiệt sức chính là sống trong miệng lưỡi của người khác. Khi bạn đặt kỳ vọng của người lạ lên trên cảm xúc của mình, bạn đang tự tước đi quyền tự do của bản thân.

Phụ nữ có nội tâm mạnh mẽ đều biết cách bật chế độ "cách âm" với thế giới. Đừng để tâm đến những ánh mắt phán xét hay những lời nhận xét phiến diện. Khi bạn ngừng nhạy cảm với dư luận, bạn sẽ có đủ sự tập trung để tỏa sáng theo cách của riêng mình. Chặn đứng những tạp âm bên ngoài chính là phản hồi tích cực nhất dành cho tâm hồn.

2. Xây dựng "Cảm giác xứng đáng" tuyệt đối

Nếu bạn luôn mặc định mình không đủ tốt để sở hữu những điều tuyệt vời, bạn sẽ vô tình đẩy mọi cơ hội ra xa. Những người phụ nữ luôn được vận may ưu ái đều có một đặc điểm chung: Họ tin rằng mình xứng đáng với mọi vẻ đẹp và sự giàu có trên thế gian này.

Sự tự tin không đến từ việc bạn hoàn hảo, mà đến từ việc bạn tin vào giá trị của mình ngay cả khi chưa đạt được mục tiêu. Đừng bao giờ tự đặt giới hạn cho bản thân bằng những câu hỏi như "Liệu mình có xứng đáng?". Khi bạn thấy mình xứng đáng, cả vũ trụ sẽ hợp lực để giúp bạn giành lấy điều đó.

3. Rèn luyện bản lĩnh tự "chống đỡ" cho chính mình


Sự dựa dẫm lâu ngày sẽ tạo thành một chiếc lồng vô hình, khiến bạn đánh mất khả năng bay lượn. Hệ thống phản hồi tích cực vững chắc nhất bắt nguồn từ khả năng tự làm chủ cuộc đời mình.

Tự đặt mục tiêu, tự lập kế hoạch và tự mình giải quyết vấn đề. Khi bạn có khả năng tự "bảo hiểm" cho cuộc đời mình, bạn sẽ không còn sống trong lo âu hay phụ thuộc vào cảm xúc của bất kỳ ai. Bản lĩnh tự mình chống đỡ chính là "vốn liếng" lớn nhất giúp phụ nữ đứng vững trước mọi dông bão.

4. Bao dung, chấp nhận bản thân vô điều kiện

Cuộc đời không phải là một đường thẳng tắp. Đừng ép mình phải luôn rực rỡ và hoàn hảo. Hãy học cách yêu cả những mảnh vỡ, những vết sẹo và cả những lúc bạn yếu đuối nhất.

Chỉ khi bạn ngừng đối đầu và chấp nhận bản thân vô điều kiện, bạn mới thực sự thoát khỏi những ám ảnh của quá khứ. Hãy bao dung với chính mình như cách bạn bao dung với người mình yêu thương nhất. Sự tự hòa giải này sẽ tạo ra một dòng chảy năng lượng tích cực, giúp bạn bắt đầu lại từ đầu một cách mạnh mẽ hơn.

5. Nâng cấp năng lực thực tế để nuôi dưỡng thực lực

Sự tự tin mà không có năng lực thực tế đi kèm thường chỉ là vẻ hào nhoáng nhất thời. Bạn càng chăm chỉ cập nhật kiến thức, bạn càng có nhiều quyền lựa chọn trong tương lai.

Mỗi cuốn sách bạn đọc, mỗi kỹ năng bạn học đều là một viên gạch xây nên hệ thống phản hồi tích cực. Khi bạn có một "cái nghề" tinh thông hoặc một vốn kiến thức sâu rộng, bạn sẽ giao tiếp với thế giới ở một vị thế khác, đầy tự tin, bản lĩnh và không bao giờ bị bỏ lại phía sau. Thực lực chính là nền tảng bền vững nhất của vận may.

Mỗi người phụ nữ đều mang sẵn trong mình một "chiếc thang tự cứu". Chiếc thang ấy không phải là quan hệ hay vận may trên trời rơi xuống, mà là năng lực tự thân của bạn.

Cuộc đời phụ nữ chính là những lần tự mình "nhấc" mình lên. Khi bạn ở dưới đáy vực, những phản hồi tích cực này sẽ hóa thành sức mạnh giúp bạn leo lên, dẫn lối bạn bước vào hành trình rực rỡ của cuộc đời.

VietBF@ sưu tập

Theo như thông báo mới đây của chính quyền tổng thống Donald Trump về các biện pháp trừng phạt đối với ba công ty Trung Quốc, sau khi bộ Ngoại Giao Mỹ thông báo trừng phạt về những doanh nghiệp này bị cáo buộc cung cấp viện trợ quân sự cho Iran, khi chưa đầy một tuần trước chuyến công du Bắc Kinh của ông Donald Trump. Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc bị Hoa Kỳ tố cáo hậu thuẫn Iran.

Ba doanh nghiệp Trung Quốc bị nhắm đến là The Earth Eye, MizarVision, và Chang Guang Satellite Technology. Điểm chung của ba công ty này là tất cả đều chuyên về hình ảnh vệ tinh thương mại. Theo thông cáo của bộ Ngoại Giao Mỹ được nhật báo Financial Times trích dẫn, những doanh nghiệp này bị cáo buộc đã cung cấp các hình ảnh vệ tinh cho Iran, để rồi sau đó, nước này sử dụng tấn công các lực lượng Mỹ trong khu vực.

Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc bị Hoa Kỳ tố cáo hậu thuẫn Iran. Vào trung tuần tháng Tư năm nay, tờ Financial Times, nhật báo tài chính Anh, đã tiết lộ rằng Teheran đã bí mật thu thập dữ liệu từ một vệ tinh do thám của Trung Quốc nhằm mục đích nhắm các mục tiêu quân sự Mỹ ở Trung Đông.

Vì sao Hoa Kỳ công bố trừng phạt vào lúc này ? Trả lời RFI Pháp ngữ, chuyên gia kinh tế Philippe Aguigner, giảng viên – nhà nghiên cứu tại INALCO, nhận định :

« Đây là hiện tượng điển hình trước các cuộc đàm phán được dự báo là sẽ căng thẳng. Mỹ đang phô trương sức mạnh và vũ khí mà họ có. Vì vậy, đây là thông điệp mà Hoa Kỳ gửi đến Trung Quốc : "Hãy cẩn thận, chúng tôi biết quý vị đang làm gì. Chúng tôi có vũ khí và sẽ không ngần ngại sử dụng chúng nếu cần thiết."

Cho đến nay, rõ ràng là Trung Quốc, dù lo lắng, vẫn giữ được sự bình tĩnh nhất định trước các biện pháp của Mỹ, đặc biệt là vụ việc thuế quan năm 2025. Trung Quốc không lùi bước, nói cách khác, và đã có những biện pháp trả đũa chống lại các biện pháp của Mỹ. Và ngày nay, các nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng chiến lược của họ là đúng đắn. Tôi không nghĩ lần này sẽ khác. »

Một phụ nữ vừa sinh xong đã ôm điện thoại bấm lia lịa.

Bác sĩ đi ngang thấy lạ liền hỏi:

– Cô vừa sinh xong mà cứ cầm điện thoại làm gì thế?

Cô đáp tỉnh queo:

– Dạ, em đang tìm tên cho con ạ!

Bác sĩ cười:

– Tôi tưởng cô chọn được tên rồi chứ?

– Dạ đúng rồi.

– Thế còn tìm gì nữa?

Cô ngẩng lên, thản nhiên trả lời:

– Dạ… em đang tìm… họ cho nó!

VietBF@sưu tập

Sau ngày 13/5, 3 con giáp này có vận gặp quý nhân mạnh bất ngờ. Tuy nhiên cơ hội không đến theo cách ồn ào, nếu thiếu tinh tế rất dễ để vận may vụt qua trước mắt.

Sau ngày 13/5, nhiều chuyển động mới bắt đầu xuất hiện trong công việc, tiền bạc lẫn các mối quan hệ. Có người tưởng như đang đi vào giai đoạn chững lại nhưng thực tế lại là lúc quý nhân âm thầm xuất hiện để mở đường. Điều đáng nói là vận may lần này không đến theo kiểu rõ ràng, càng nóng vội càng dễ bỏ lỡ.

Với 3 con giáp dưới đây, chỉ cần nhạy bén hơn một chút, cư xử mềm hơn một chút và biết quan sát kỹ hơn, cánh cửa mới có thể mở ra rất nhanh.

Tuổi Dậu: Quý nhân ở ngay trong những cuộc trò chuyện tưởng như bình thường

Sau ngày 13/5, tuổi Dậu có dấu hiệu được người khác chủ động hỗ trợ trong công việc. Đây là giai đoạn mà nhiều mối quan hệ cũ bất ngờ quay lại, có thể là đối tác, đồng nghiệp cũ hoặc người từng hợp tác trước đây. Những cuộc trao đổi ngắn, lời gợi ý vu vơ hoặc một cuộc hẹn tình cờ lại có khả năng mở ra hướng đi mới.


Điểm đáng chú ý là quý nhân của tuổi Dậu không xuất hiện theo kiểu “cứu nguy” rõ rệt. Người này thường khá kín tiếng, nói ít nhưng quan sát nhiều. Nếu tuổi Dậu chỉ chăm chăm thể hiện bản thân hoặc phản ứng quá nhanh, họ rất dễ đánh mất thiện cảm. Đây là thời điểm càng biết lắng nghe càng dễ thu hút cơ hội.

Ngoài công việc, tuổi Dậu còn có tín hiệu tốt về tài chính nếu biết giữ thái độ mềm mỏng trong giao tiếp. Một số khoản lợi nhuận nhỏ ban đầu có thể dẫn tới nguồn thu lớn hơn về sau. Tuy nhiên chỉ cần cư xử thiếu tinh tế, nói chuyện quá thẳng hoặc để cảm xúc lấn át, vận quý nhân có thể trôi qua rất nhanh mà chính bản thân cũng không nhận ra.

Tuổi Mùi: Cơ hội đến chậm nhưng giá trị rất lớn

Tuổi Mùi sau ngày 13/5 dễ bước vào giai đoạn chuyển vận âm thầm. Bề ngoài tưởng chưa có gì nổi bật nhưng thực tế lại đang được nhiều người để ý. Đây là thời điểm càng kiên nhẫn càng dễ gặp đúng người có thể nâng đỡ mình trong tương lai gần.

Điều tuổi Mùi cần chú ý là đừng quá khép kín. Nhiều người tuổi này có xu hướng giữ khoảng cách khi cảm thấy thiếu an toàn hoặc chưa thật sự tin tưởng ai đó. Tuy nhiên chính sự dè dặt quá mức lại khiến cơ hội bị chặn lại. Có những mối quan hệ ban đầu nhìn rất bình thường nhưng càng tiếp xúc lâu càng mang tới lợi ích lớn.

Đặc biệt, tuổi Mùi dễ gặp quý nhân liên quan tới công việc, tài chính hoặc định hướng lâu dài. Một lời giới thiệu đúng lúc, một cơ hội hợp tác nhỏ hoặc một người sẵn sàng chỉ đường có thể giúp họ đi nhanh hơn nhiều so với trước. Nhưng nếu chỉ nhìn lợi ích trước mắt hoặc phản ứng lạnh nhạt, tuổi Mùi rất dễ tự tay đẩy vận may ra xa.

Tuổi Thân: Vận may nằm trong thay đổi bất ngờ

Sau ngày 13/5, tuổi Thân là con giáp có tín hiệu chuyển động mạnh nhất về các mối quan hệ. Nhiều kế hoạch tưởng như đứng yên bắt đầu có người hỗ trợ hoặc xuất hiện hướng giải quyết mới. Điều đặc biệt là quý nhân của tuổi Thân thường đến rất bất ngờ, thậm chí dưới hình thức mà họ không ngờ tới.

Đây là thời điểm tuổi Thân cần giảm bớt sự nóng vội và bớt tâm lý “tự làm mọi thứ”. Càng cố kiểm soát toàn bộ, họ càng khó nhận ra ai đang thật sự muốn giúp mình. Có những người xuất hiện chỉ bằng một lời khuyên nhỏ nhưng lại giúp tuổi Thân tránh được sai lầm lớn hoặc mở ra cơ hội tăng thu nhập rõ rệt.

Một điểm quan trọng khác là tuổi Thân cần chú ý cách ứng xử trong các cuộc gặp gỡ sau ngày 13/5. Chỉ một thái độ thiếu kiên nhẫn hoặc quá đề cao cái tôi cũng có thể khiến đối phương thay đổi suy nghĩ. Vận quý nhân lần này không nằm ở chuyện may mắn bùng nổ ngay lập tức mà nằm ở khả năng kết nối đúng người đúng thời điểm.

Lời nhắn cho các con giáp

Điểm chung của 3 con giáp trên là vận quý nhân xuất hiện khá rõ sau ngày 13/5 nhưng đều theo cách âm thầm. Không phải cơ hội nào cũng mang dáng vẻ hào nhoáng ngay từ đầu. Nhiều khi một cuộc trò chuyện, một lời giới thiệu hoặc một người ít được chú ý lại chính là mắt xích tạo ra thay đổi lớn.

Thời gian này, sự tinh tế trong giao tiếp, khả năng lắng nghe và cách cư xử mềm mỏng sẽ quan trọng hơn việc cố gắng thể hiện năng lực. Người càng hấp tấp càng dễ bỏ lỡ điều đang ở rất gần mình.

Đôi khi vận may không đến vì thiếu cơ hội, mà vì thiếu sự chú ý đúng lúc.

VietBF@sưu tập

Công ty Cảng Dầu mỏ Iran đã bác bỏ các thông tin về một vụ rò rỉ dầu gần đảo Kharg.
Iran tuyên bố ‘kết thúc kiềm chế’, nêu điều kiện ra đòn quyết định vào tàu, căn cứ Mỹ


Ảnh vệ tinh chụp đảo Kharg của Iran ngày 25/2/2026.

Theo kênh Al Jazeera ngày 10/5, thông tin trên do truyền thông nhà nước Iran cho biết sau khi xuất hiện hình ảnh vệ tinh hồi tuần trước dường như cho thấy vệt dầu lớn ở phía Tây đảo Kharg. Đảo này là trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran trên vịnh Ba Tư.

Giám đốc điều hành Công ty Cảng Dầu mỏ Iran cho biết, các cuộc kiểm tra không phát hiện bằng chứng rò rỉ từ các bồn chứa, đường ống, cơ sở bốc dỡ hoặc các tàu chở dầu hoạt động gần hòn đảo này. Ông nói thêm rằng Trung tâm Hỗ trợ Khẩn cấp Hàng hải Tương hỗ (MEMAC), một tổ chức khu vực về ô nhiễm hàng hải, cũng không ghi nhận dấu hiệu rò rỉ trong khu vực.

Quan chức này cho biết các nhóm của Iran đã kiểm tra thêm tại thực địa và xét nghiệm trong phòng thí nghiệm sau khi các thông tin trên xuất hiện, nhưng không phát hiện dù là dấu vết rò rỉ nhỏ nhất.

Trước đó, ngày 8/5, báo The New York Times dẫn thông tin của Orbital EOS (một dịch vụ giám sát tràn dầu toàn cầu) cho biết, vệt dầu dường như xuất hiện ngoài khơi bờ Tây của đảo Kharg và tính đến ngày 7/5 đã lan rộng trên diện tích khoảng 52 km².

Theo Orbital EOS, có thể hơn 3.000 thùng dầu đã bị tràn ra ngoài. Nguyên nhân chính xác của vụ tràn dầu hiện vẫn chưa rõ.

Theo báo The New York Times, tính đến giữa trưa 7/5, vệt dầu dường như đang lan dần về phía Nam, hướng tới vùng biển của Saudi Arabia.

Đảo Kharg là trung tâm của ngành xuất khẩu dầu mỏ Iran và là một phần then chốt của nền kinh tế nước này. Đảo này có cảng dầu lớn nhất Iran, cùng hệ thống đường ống dẫn dầu, bể chứa và cơ sở hạ tầng liên quan.

The New York Times cho rằng vụ tràn dầu làm dấy lên lo ngại về tình trạng của cơ sở hạ tầng dầu mỏ Iran, vốn đang chịu áp lực trong thời gian Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân.

Iran phần lớn đã đóng eo biển Hormuz vào thời điểm bắt đầu xung đột với Mỹ và Israel ngày 28/2. Sau đó, Mỹ áp đặt phong tỏa các cảng của Iran, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt trong khu vực.

Chính phủ Iran cũng hạn chế hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz khi các cuộc đàm phán về việc mở lại tuyến đường này rơi vào bế tắc.

Các tàu và cơ sở hạ tầng cũng đã bị hư hại trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, khiến chúng dễ xảy ra sự cố tràn dầu hơn.

Lệnh phong tỏa đã hạn chế hoạt động xuất khẩu và khiến Iran nhanh chóng cạn kiệt không gian lưu trữ dầu, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rò rỉ hoặc các sự cố khác tại trung tâm dầu mỏ đảo Kharg.

Ông Dalga Khatinoglu, người theo dõi lĩnh vực năng lượng Iran tại Iran Open Data (một sáng kiến dữ liệu độc lập), cho biết một lượng lớn dầu thô đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu, làm gia tăng nguy cơ tràn dầu. Ông Khatinoglu cho rằng một nguồn gây rò rỉ khác có thể là sự cố vỡ đường ống dẫn dầu dưới biển kết nối trung tâm này với mỏ Abuzar - một mỏ dầu ngoài khơi lớn nằm phía Tây đảo Kharg. Theo ông Khatinoglu, đường ống đã cũ hàng chục năm và bảo trì kém này đã gặp nhiều vụ rò rỉ trong những năm gần đây, bao gồm một sự cố vỡ đường ống vào tháng 10/2024.

Một số ý kiến khác suy đoán rằng dầu có thể đã bị xả cố ý xuống biển do thiếu không gian lưu trữ, dù báo cáo nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho giả thuyết này.

“Tóm lại, lệnh phong tỏa hải quân có khả năng đã đẩy hệ thống dầu mỏ của Iran vào trạng thái nguy hiểm”, ông Nima Shokri thuộc Đại học Công nghệ Hamburg nhận định. Ông Shokri cho biết việc đóng các giếng dầu rất khó khăn vì điều này có thể làm tắc giếng hoặc đường ống, hoặc gây hư hại tầng chứa dầu bên dưới, khiến việc khởi động lại hoạt động khai thác trở nên chậm hơn và tốn kém hơn.

VietBF@sưu tập