Mỹ tái khởi động tham vọng Mặt Trăng

Chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vừa đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn 4 người bay quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ thời Apollo năm 1972.

Tuy nhiên, kế hoạch đưa con người đổ bộ trở lại bề mặt Mặt Trăng đã bị lùi sang năm 2027 do các vấn đề kỹ thuật, đặc biệt là lớp chắn nhiệt của tàu Orion. Dù vậy, Washington vẫn thúc đẩy chương trình này với tốc độ cao, bao gồm cả việc xây dựng trạm quỹ đạo Lunar Gateway và một căn cứ nghiên cứu trên bề mặt.

Giới phân tích cho rằng, mục tiêu của Mỹ không chỉ là khoa học, mà còn nhằm khẳng định vị thế công nghệ và thiết lập chỗ đứng chiến lược ngoài Trái Đất.

Các phi hành gia NASA trong sứ mệnh Artemis II lên tàu vũ trụ trên bệ phóng. Ảnh: Keystone Press Agency.

Trung Quốc-Nga chọn cách tiếp cận dài hơi

Trái ngược với nhịp độ gấp gáp của Mỹ, Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược từng bước nhưng bài bản hơn.

Bắc Kinh dự kiến phóng tàu Chang’e -7 (Hằng Nga/Thường Nga-7) vào năm 2026 để thăm dò cực Nam Mặt Trăng - khu vực được cho là giàu tài nguyên. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030, đồng thời hợp tác với Nga xây dựng Trạm quốc tế nghiên cứu Mặt Trăng trong giai đoạn 2030-2035.

Phía Nga cũng phát triển hàng loạt dự án hỗ trợ như tên lửa siêu nặng, tàu kéo hạt nhân và đặc biệt là các lò phản ứng nhỏ gọn để cung cấp năng lượng cho căn cứ trên Mặt Trăng.

Helium-3: “vàng năng lượng” trên Mặt Trăng

Điểm chung trong chiến lược của cả ba cường quốc không gian nằm ở một yếu tố then chốt: helium-3 , đồng vị hiếm gần như không tồn tại trên Trái Đất nhưng được cho là có trữ lượng lớn trên Mặt Trăng, nằm trong lớp bụi bề mặt.

Theo các tính toán, phản ứng nhiệt hạch sử dụng helium-3 có thể tạo ra năng lượng khổng lồ: 1 tấn helium-3 kết hợp với deuteri (một đồng vị của hydro) có thể tương đương 15 triệu tấn dầu. Trong khi đó, 1 tấn uranium chỉ tương đương khoảng 1,35 triệu tấn dầu.

Điều này đồng nghĩa helium-3 có tiềm năng vượt xa nhiên liệu hạt nhân hiện nay về hiệu suất và độ sạch, do phản ứng của nó ít tạo ra chất thải phóng xạ hơn.

Các nhà khoa học ước tính, Mặt Trăng có thể chứa hàng triệu tấn helium-3, khiến nó trở thành “kho năng lượng” hấp dẫn nhất trong hệ Mặt Trời gần Trái Đất.

Deuteri được coi là một trong những chìa khóa cho năng lượng sạch trong tương lai, vì có nhiều trong nước biển, khi phản ứng nhiệt hạch sẽ tạo năng lượng lớn, ít chất thải nguy hiểm hơn so với phân hạch.

Lý do phải xây căn cứ trên Mặt Trăng

Để khai thác helium-3, các quốc gia không thể chỉ thực hiện các chuyến bay thăm dò đơn lẻ. Việc này đòi hỏi căn cứ lâu dài trên bề mặt, hệ thống khai thác và xử lý bụi Mặt Trăng, hạ tầng vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng.

Đây chính là lý do các dự án như trạm quỹ đạo, tàu vận tải không gian hay lò phản ứng hạt nhân ngoài không gian được phát triển song song.

Nếu giải quyết được bài toán logistics, chi phí năng lượng trên Trái Đất có thể giảm mạnh, thậm chí mở ra khả năng nguồn năng lượng gần như vô hạn.

Trong bối cảnh đó, việc ai quay lại Mặt Trăng trước không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Thay vào đó, cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở chỗ ai kiểm soát được khai thác công nghiệp trên Mặt Trăng trước.

Mỹ đang tăng tốc để giành lợi thế sớm, trong khi Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược dài hạn, tập trung vào hạ tầng và khai thác tài nguyên.

Dù cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là cả ba đều coi Mặt Trăng không còn là biểu tượng khoa học, mà là chìa khóa cho an ninh năng lượng trong tương lai.

Việc các thiết bị quân sự đắt tiền của Mỹ bị phá hủy trong chiến dịch chống Iran là do Washington đã đánh giá quá cao khả năng của mình trước khi bắt đầu chiến dịch.

Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố đã phá hủy máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 của Mỹ tại căn cứ ở Ả Rập Xê Út. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm thứ Năm rằng Iran "đã bị đánh bại hoàn toàn", trong vòng 48 giờ, Iran bắn hạ máy bay chiến đấu F-15 và máy bay tấn công A-10, cũng như phá hủy hai máy bay trực thăng Black Hawk, NBC đưa tin.

"Không phải là họ không chuẩn bị; họ chỉ đơn giản là đánh giá quá cao khả năng (của quân đội Mỹ)", cựu chuyên gia phân tích CIA, ông Larry Johnson nói với Sputnik, bình luận về việc mất mát thiết bị.

Nguồn tin của Sputnik nhấn mạnh rằng trước khi chiến dịch bắt đầu, có niềm tin rộng rãi rằng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ chống Iran rất hiệu quả. Trên thực tế, điều này đã được chứng minh là không đúng, ông Larry Johnson nói thêm.



"(Các căn cứ của Mỹ trong khu vực) đã dễ dàng bị Iran tấn công. Ngay cả khi hệ thống phòng không hoạt động, hiệu quả của chúng chỉ đạt 20%, hơn nữa 80% tên lửa bay xuyên qua mà không gặp sự cố nào," nguồn tin kết luận.

Mỹ và Israel bắt đầu tấn công các mục tiêu ở Iran vào ngày 28 tháng 2. Iran trả đũa bằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel, cũng như vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Chiến sự Iran làm xáo trộn ngành hàng không toàn cầu, mở ra cơ hội cho hãng bay phương Tây giành thị phần từ các đối thủ Trung Đông...

Nhiều năm qua, các hãng hàng không Mỹ và châu Âu chứng kiến sự phát triển vượt bậc của nhiều hãng hàng không Trung Đông khi thu hút ngày càng nhiều hành khách lựa chọn hành trình quá cảnh qua Dubai và Doha nhờ giá vé cạnh tranh và đội bay thế hệ mới.

Emirates, Qatar Airways và Etihad Airways dần vươn lên thành những đối thủ cạnh tranh lớn trên các đường bay quốc tế, với lợi thế địa lý của vùng Vịnh - khu vực nằm giữa châu Âu, châu Phi và châu Á.

CỤC DIỆN ĐẢO CHIỀU NHẤT THỜI HAY DÀI HẠN?

Tuy nhiên, cục diện này gần như đảo chiều chỉ sau một đêm khi chiến sự Iran bùng phát. Hàng loạt không phận bị đóng cửa, nhiều máy bay không thể cất cánh, còn các hãng hàng không trong khu vực rơi vào cảnh xáo trộn. Công suất bay của các hãng hàng không Trung Đông vì thế suy giảm mạnh, kéo năng lực khai thác các đường bay dài trên toàn cầu đi xuống và mở ra cơ hội để các hãng hàng không phương Tây nhanh chóng lấp khoảng trống.

Khi các hãng bay Trung Đông suy yếu, giới lãnh đạo doanh nghiệp hàng không phương Tây nhanh chóng nhận ra cơ hội giành lại thị phần và mở thêm các đường bay thay thế để hút khách.

Vào tháng trước, tập đoàn hàng không Deutsche Lufthansa, British Airways và Air France-KLM đã điều chuyển máy bay tới các thị trường như Ấn Độ, Thái Lan và Singapore nhằm đón lượng hành khách đang tìm kiếm lựa chọn bay mới. Dù vậy, mức thị phần giành thêm đến nay vẫn còn hạn chế và cũng không dễ biến cơ hội ngắn hạn này thành động lực tăng trưởng bền vững.

Theo phân tích của hãng tin Bloomberg dựa trên dữ liệu từ công ty theo dõi Flightradar24, số chuyến bay bằng máy bay thân rộng của 21 hãng hàng không lớn trong một tháng trước và sau khi chiến sự bùng phát cho thấy ngành hàng không toàn cầu chứng kiến sự xáo trộn lớn. Câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là biến động nhất thời, hay sẽ trở thành dài hạn, khi các điểm trung chuyển từng được coi là an toàn nay bị phủ bóng bởi xung đột quân sự.

Với các hãng hàng không châu Âu đang tìm cách vượt lên, thách thức không chỉ nằm ở việc giành thêm hành khách mà còn ở bài toán chi phí. Giá nhiên liệu tăng mạnh do chiến sự đang gây ra sức ép lớn, buộc các hãng hoặc phải tăng giá vé, hoặc phải chấp nhận gánh chi phí cao hơn để thu hút khách mới, trong khi chưa rõ xung đột sẽ kéo dài bao lâu.

“Các hãng hàng không Trung Đông chưa từ bỏ tham vọng trở thành các trung tâm trung chuyển toàn cầu. Do đó, các hãng châu Âu chỉ có thể tranh thủ giai đoạn thuận lợi hiện nay để mở rộng hiện diện và giành thêm thị phần", ông Rob Walker, nhà phân tích hàng không tại công ty tư vấn ICF, nhận định với Bloomberg.

Trong khi đó, mức tăng công suất bay lớn nhất đến nay lại diễn ra tại Mỹ, dù điều này phần nào phản ánh những kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước khi xung đột nổ ra ở Trung Đông. Theo dữ liệu từ Flightradar24, các hãng hàng không lớn như United Airlines và Delta Air Lines đã tăng công suất bay đường dài bằng máy bay thân rộng lần lượt 11% và 12%. Hai hãng này tăng thêm chuyến bay tới các điểm đến hiện có ở châu Âu của mình, đồng thời mở các đường bay mới để phục vụ nhóm du khách Mỹ có khả năng chi tiêu cao.

BÀI TOÁN NHIÊN LIỆU BAY

Trên thực tế, các hãng hàng không Mỹ chịu rủi ro lớn hơn so với các đối thủ khi giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, do hầu hết không thực hiện phòng ngừa rủi ro giá. Dù vậy, trong tháng trước, nhóm này vẫn ghi nhận nhu cầu đi lại tăng lên khi nhiều hành khách tranh thủ đặt vé sớm trước nguy cơ giá vé bị đẩy cao hơn.

Ông Rob Walker, nhà phân tích hàng không tại công ty tư vấn ICF, cho rằng gián đoạn tại Trung Đông có thể mang lại lợi thế cho các chuyến bay thẳng từ Mỹ tới châu Á, cũng như các đường bay xuyên Đại Tây Dương - nơi nhiều hãng hàng không Mỹ hợp tác liên danh với các hãng châu Âu.

Theo ông Walker, chiến sự càng kéo dài, áp lực đối với các hãng hàng không đặt đại bản doanh tại Trung Đông sẽ càng lớn. Tuần trước, trong bài phát biểu toàn quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể và rõ ràng cho cuộc chiến tại Iran, đồng thời khẳng định sẽ có thêm các hành động quyết liệt hơn nhằm vào Iran.

Theo dữ liệu của Bloomberg, hãng hàng không Turkish Airlines đã giành thêm thị phần trong tháng đầu tiên sau khi chiến sự bùng phát nhờ lợi thế địa lý, trong khi Qatar Airways là hãng mất thị phần nhiều nhất.

Tập đoàn hàng không Lufthansa cũng ghi nhận nhu cầu đi lại tăng trong ngắn hạn, nhưng muốn tận dụng sự dịch chuyển tạm thời này để tạo ra xu hướng bền vững hơn. Giám đốc tài chính Till Streichert của Lufthansa cho biết hãng "hoàn toàn" có thể điều chuyển thêm công suất sang châu Á và vận hành dài hạn.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh mạng lưới bay không hề đơn giản, nhất là khi đội bay không phù hợp. Một máy bay thân hẹp đang khai thác tuyến châu Âu - vùng Vịnh chưa chắc có thể đáp ứng hiệu quả các đường bay dài hơn tới châu Á. Trong khi đó, các dòng máy bay thân rộng mới, tiết kiệm nhiên liệu, đều có thời gian chờ giao kéo dài nhiều năm. Ngoài ra, việc mở một đường bay mới cũng cần nhiều tháng chuẩn bị, từ suất cất hạ cánh, lịch bay đến nhân sự.

Trong bối cảnh đó, lo ngại thiếu hụt nhiên liệu máy bay đã khiến ban lãnh đạo Lufthansa chuẩn bị các phương án ứng phó khủng hoảng, trong đó có kịch bản phải dừng khai thác một số máy bay.

Áp lực chi phí cũng nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán. Kể từ khi chiến sự bùng nổ, giá cổ phiếu Lufthansa đã giảm 17%. Cùng giai đoạn, giá cổ phiếu của IAG SA - công ty mẹ của hãng hàng không British Airways - giảm 13%, còn Air France-KLM giảm 27%. Gần đây, ngân hàng Morgan Stanley và ngân hàng UBS cũng hạ giá mục tiêu cổ phiếu của một số hãng hàng không châu Âu, với lý do chi phí nhiên liệu tăng cao gây áp lực lên hoạt động vận hành.

CUỘC ĐUA GIÁ VÉ

Trong khi chưa ai biết chiến sự khi nào sẽ kết thúc, một điều gần như chắc chắn là các hãng hàng không Trung Đông sẽ sớm quay lại thị trường với quyết tâm giành lại thị phần. Khi đó, giá vé nhiều khả năng sẽ trở thành mặt trận cạnh tranh nóng.

"Tôi cho rằng các hãng hàng không vùng Vịnh sẽ đưa ra mức giá rất hấp dẫn để kéo hành khách quay trở lại các trung tâm trung chuyển của họ. Điều đó đồng nghĩa các hãng hàng không châu Âu có thể chỉ có một khoảng thời gian ngắn để tận dụng nhu cầu cao và mặt bằng giá vé cao hiện nay", ông Richard Evans, cố vấn cấp cao tại công ty phân tích Cirium, nhận định.

Mô hình trung tâm trung chuyển của Trung Đông đã giúp Emirates và Etihad tăng trưởng mạnh trong vài thập kỷ qua. Riêng trong năm 2025, Emirates vận chuyển 55,6 triệu lượt hành khách - cao gấp hơn 4 lần so với 20 năm trước.

Sự tăng trưởng đó góp phần đưa sân bay quốc tế Dubai trở thành sân bay quốc tế nhộn nhịp nhất thế giới. Tuy nhiên, các đối thủ cho rằng đà mở rộng của các hãng hàng không vùng Vịnh trong nhiều năm qua được duy trì nhờ những khoản trợ cấp thiếu công bằng.

Ông Ben Smith, CEO tập đoàn hàng không Air France-KLM cho biết ông không đồng tình với quan điểm ca ngợi các hãng hàng không vùng Vịnh chỉ vì họ sở hữu đội bay mới và được phục vụ bởi những sân bay hiện đại.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn của Bloomberg vào tháng trước, ông Smith nói rằng điều khiến ông khó chấp nhận là nhiều người xem đó hoàn toàn là thành quả tự thân, trong khi theo ông, những lợi thế như vậy có thể được tạo ra khi môi trường cạnh tranh không bình đẳng.

Trong khi đó, nhiều hãng hàng không châu Á cũng đang tăng cường các chuyến bay đường dài. Hãng hàng không Singapore Airlines tăng thêm chuyến bay tới London và Melbourne, còn hãng hàng không Cathay Pacific Airways của Hồng Kông tăng tần suất bay tới Paris, Zurich và London. Air India cho biết hãng đã bổ sung thêm chuyến bay, trong khi hãng hàng không Qantas Airways của Australia cũng đang tìm cách tăng công suất trên các tuyến châu Âu.

Thực tế, hoạt động bay giữa châu Á và châu Âu vốn đã gặp nhiều trở ngại từ trước, khi nhiều hãng hàng không phương Tây phải tránh không phận Nga sau khi Moscow mở chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022.

Xung đột Iran càng khiến bài toán này thêm phức tạp. Khi không phận Iran và Iraq bị đóng cửa, các máy bay buộc phải đổi hướng qua những hành lang bay hẹp qua không phận Georgia, Azerbaijan và Trung Á.

"Vấn đề với các hãng hàng không châu Âu trên các tuyến tới châu Á là họ vừa bị hạn chế về không phận, vừa phải cạnh tranh với các hãng hàng không châu Á - những hãng có lợi thế lớn hơn và vẫn có thể bay qua không phận Nga", ông Conroy, nhà phân tích tại Bloomberg Intelligence, nhận định.

Theo ông Gaynor, công suất bay sẽ tiếp tục dồn nhiều hơn sang các tuyến qua Đại Tây Dương nhưng cũng có lo ngại rằng nhu cầu có thể không đủ lớn để hấp thụ mức tăng công suất quá lớn như vậy.

Không muốn ly dị vì sợ mất tiền nhưng lại muốn ở bên người tình trẻ, Brendan Banfield lên kế hoạch gài bẫy vợ.

Sáng 24/2/2023, Christine Banfield, điều dưỡng nhi khoa 37 tuổi, bị đâm nhiều nhát trong phòng ngủ tại nhà riêng ở khu ngoại ô Herndon, hạt Fairfax, bang Virginia. Bên cạnh cô là Joseph Ryan, 39 tuổi, bị bắn chết.

Khoảng 8h, chồng Christine là Brendan Banfield, 40 tuổi, đặc vụ Sở Thuế vụ Liên Bang (IRS), gọi 911 báo cáo cảnh tượng kinh hoàng bên trong nhà mình. Đến hiện trường, cảnh sát tìm thấy Brendan trong phòng ngủ chính, đang quỳ bên cạnh vợ, một tay đặt lên cổ cô.

Nhà chức trách tuyên bố Christine đã tử vong.

Cảnh sát tìm thấy Ryan trên một chiếc giường dành cho chó ở góc phòng. Con gái 4 tuổi của cặp vợ chồng đang ở dưới tầng hầm, không bị thương.

Juliana Peres Magalhaes, 25 tuổi, giúp việc người Brazil của gia đình Banfield, khai với cảnh sát rằng khi đang chuẩn bị đưa con gái của hai vợ chồng đến Vườn thú Quốc gia, cô nhìn thấy một chiếc SUV lạ đậu trước nhà. Vì vậy, cô đã gọi cho Brendan, lúc ấy đang ăn sáng tại cửa hàng McDonald's gần đó.

"Tôi không biết người đó là ai. Làm ơn trở về. Tôi rất sợ", Juliana kể lại lời đã nói với Brendan.

Juliana cho biết họ để bé gái dưới tầng hầm với máy tính bảng, sau đó lên tầng trên và nghe thấy những gì cô mô tả là "tiếng đánh đòn".

Trong phòng ngủ, họ nhìn thấy Christine nằm trên sàn và một người đàn ông cầm dao ở phía trên. Brendan xin người đàn ông đó bỏ dao xuống, nhưng anh ta không chịu và bắt đầu đâm Christine. "Tôi nghĩ Brendan đã bắn anh ta", Juliana nói.

Nữ giúp việc nói với cảnh sát rằng chính cô cũng đã bắn người đàn ông đó.

Brendan từ chối cung cấp lời khai cho cảnh sát.

Âm mưu của cặp tình nhân

Trong những tháng sau vụ giết người, nhà chức trách bắt đầu nghi ngờ lời khai của người giúp việc. Theo công tố viên, Ryan cầm dao còn Brendan có súng, vậy mà Ryan lại từ chối hạ vũ khí, điều đó không hợp lý.

Juliana cũng không đưa ra lời giải thích thỏa đáng cho cuộc gọi 911 thứ hai được thực hiện từ điện thoại của cô ta vào sáng 24/2. Cuộc gọi đó được thực hiện 13 phút trước cuộc gọi yêu cầu cảnh sát đến nhà của Brendan, nhưng không nói gì và cúp máy chỉ sau vài giây. Dẫu vậy, điều phối viên có thể nghe thấy tiếng rên rỉ đau đớn ở bên kia đầu dây.

"Một người đang bị thương, vậy mà mất đến 13 phút để thực hiện cuộc gọi khác, thật vô lý", công tố viên nói.

Juliana đã thú nhận bắn Ryan khi anh ta đang ở tư thế nằm sấp, không gây nguy hiểm, theo công tố viên. Tháng 10/2023, Juliana bị bắt và bị buộc tội giết Ryan.

Gần một năm sau, kết quả phân tích mẫu máu chỉ ra Brendan là người cầm dao trong phòng ngủ, anh ta cũng bị bắt và bị truy tố tội giết người vào tháng 9/2024. Brendan không nhận tội và bị giam giữ mà không được tại ngoại.


Juliana Peres Magalhaes (phải) và Brendan Banfield. Ảnh: Fairfax County Police Department

Juliana cũng không nhận tội giết người. Nhưng vài tuần sau khi Brendan bị bắt, cô ta đề nghị hợp tác với nhà chức trách. Trong bốn giờ thẩm vấn, Juliana kể chi tiết về chuyện ngoại tình với Brendan và kế hoạch giết người vợ bị anh ta mô tả là "lười biếng" và "không phải một người mẹ tốt".

Juliana xác nhận vụ giết người là một âm mưu lừa đảo qua mạng. Cô ta cho biết họ đã dùng máy tính xách tay của Christine, tạo một hồ sơ giả tên "Annastasia9" trên trang web chuyên về các sở thích tình dục kỳ lạ, bày tỏ mong muốn tìm kiếm một người lạ cùng thực hiện ảo tưởng tình dục bạo lực tại nhà riêng.

Juliana cho biết Brendan muốn tìm một người thích "chơi trò bạo lực" để có thể đổ lỗi cho vụ giết Christine. Ryan chính là người đó.

Theo cảnh sát, Ryan từng gặp gỡ những phụ nữ khác qua trang web nọ, nhưng được mô tả là người tôn trọng giới hạn và không bạo lực. Cảnh sát nhận định Ryan đã bị gài bẫy.

Ryan đồng ý mang còng tay, dây thừng và dao đến nhà Banfield. Brendan dự định đâm vợ mình bằng con dao đó sau khi bắn Ryan, Juliana nói với nhà chức trách.

Cô ta đồng ý nhận tội với tội danh nhẹ hơn là ngộ sát và làm chứng chống lại Brendan. Đổi lại, các công tố viên sẽ đề nghị mức án cho cô ta bằng thời gian tạm giam.

Lời khai gây sốc của giúp việc

Phiên tòa xét xử Brendan bắt đầu vào tháng 1, gần ba năm sau vụ giết Christine và Ryan. Juliana ra làm chứng cho bên công tố, kể với bồi thẩm đoàn về mối quan hệ ngoài luồng bắt đầu từ tháng 8/2022 với Brendan và kế hoạch giết Christine của anh ta.

Theo Juliana, Brendan bày tỏ mong muốn "loại bỏ" vợ vào tháng 10/2022. "Ban đầu tôi nghĩ anh ta đang nói đùa", nữ giúp việc khai trước tòa. Brendan còn nói muốn cưới Juliana và có con với cô ta, không muốn ly dị vì sợ Christine sẽ có nhiều tiền hơn mình và vì muốn giành quyền nuôi con gái.

Để thực hiện kế hoạch, cặp tình nhân mua điện thoại mới và tạo tài khoản Apple ID, Brendan kiểm tra khu phố xem có camera giám sát hay không, thay đổi thói quen buổi sáng và lắp đặt cửa sổ cách âm trước khi xảy ra vụ giết người.

Juliana khai đã giúp Brendan lừa Ryan trên trang web khiêu dâm, vun đắp mối quan hệ trong một tháng trước khi dụ nạn nhân đến nhà vào ngày 24/2/2023. Chính Brendan đã ra chỉ thị cho Ryan phải làm gì khi đến nhà, cũng chính anh ta mở sẵn cửa cho Ryan khi Christine đang ngủ trên lầu. Theo Juliana, Brendan dàn dựng như thể tình cờ bắt gặp một vụ tấn công bạo lực và bắn Ryan để tự vệ.

Sau khi bắn vào đầu Ryan, Brendan tiếp tục tấn công vợ. Christine hét lên: "Juliana, gọi 911", nữ giúp việc khai trước tòa. Juliana cho biết đã gọi nhưng cúp máy trước khi nói bất cứ điều gì theo chỉ đạo của Brendan. Sau đó, cô ta chứng kiến Brendan liên tục đâm vào mặt và cổ vợ, rồi lấy một ít máu của Christine nhỏ lên thi thể Ryan.

Sau vụ việc, Juliana chuyển đến ở trong phòng ngủ của Brendan. Các điều tra viên đã tìm thấy một bức ảnh đóng khung của cặp tình nhân trên bàn cạnh giường.

Juliana cho biết thú nhận sự thật vì cảm thấy tội lỗi và xấu hổ. "Tôi đã giấu kín sự thật trong thời gian dài, chỉ giữ kín trong lòng, điều đó quá sức chịu đựng đối với tôi, tôi không thể tiếp tục chịu đựng thêm nữa", nữ giúp việc nói.

Lời biện hộ của người chồng

Brendan cũng ra làm chứng, khẳng định vô tội và gọi những cáo buộc là "hoàn toàn điên rồ". Anh ta thừa nhận ngoại tình với Juliana nhưng phủ nhận tham gia lên kế hoạch hay thực hiện vụ giết vợ, nói rằng sẽ không vì cuộc tình chỉ mới kéo dài 6-8 tuần mà tìm cách loại bỏ người vợ gắn bó 19 năm.

Brendan nói "vô cùng kinh hãi" khi mở cửa phòng ngủ và nhìn thấy Christine khỏa thân trên sàn cùng một người đàn ông lạ mặt cầm dao định cưỡng hiếp cô. Anh ta nói đã bắn Ryan sau khi thấy người này đâm vợ mình.

Tuy nhiên, một nhân chứng của bên công tố đã bác bỏ một phần quan trọng trong lời khai của Brendan về sáng hôm đó. Trong lời khai, Brendan cho biết rẽ vào McDonald's khi đang trên đường đến một cuộc họp công việc với giám sát viên, sau đó Juliana đã gọi cho anh ta về chiếc SUV lạ đậu ở lối vào.

Nhưng giám sát viên của Brendan nói với nhà chức trách rằng không có cuộc họp nào được lên lịch. Tại tòa, giám sát viên này khai rằng khi đó đang ở Baltimore trong một hoạt động bí mật.

Bên công tố khẳng định không cần dựa vào lời khai của Juliana vì "bằng chứng máu" đủ để kết tội Brendan. "Máu không thể nói dối, và máu chứng minh Brendan đã đứng trên người Christine, đâm vào cổ cô ấy cho đến chết", công tố viên nói.

Ngày 2/2, sau 9 giờ nghị án, bồi thẩm đoàn tuyên Brendan phạm tội giết người nghiêm trọng. 11 ngày sau, thẩm phán tuyên phạt Juliana mức án tối đa cho tội ngộ sát là 10 năm tù, cao hơn nhiều so với đề nghị của bên công tố.

Brendan phải đối mặt với án tù chung thân trong phiên tuyên án vào 8/5.

VietBF@sưu tập

Trọng tâm của biến động nằm ở Eo biển Hormuz. Khi dòng chảy dầu từ Vùng Vịnh bị siết chặt, giá dầu toàn cầu lập tức tăng vọt, kéo theo giá dầu Urals của Nga tăng mạnh.

Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Urals đã đạt khoảng 93-115 USD/thùng trong những tuần gần đây, gần gấp đôi so với trước khi chiến sự nổ ra. Nếu xu hướng giá cao duy trì đến cuối năm, các ước tính cho thấy Nga có thể thu thêm tới 40 tỷ USD từ xuất khẩu dầu. Ngược lại, nếu xung đột nhanh chóng hạ nhiệt, khoản lợi nhuận bổ sung này có thể chỉ dừng ở dưới 10 tỷ USD.

Không chỉ dầu mỏ, hàng loạt mặt hàng khác của Nga cũng đang “ăn theo” làn sóng tăng giá. Giá nhôm, một kim loại công nghiệp quan trọng, đã tăng khoảng 12% sau khi các cuộc tấn công làm gián đoạn sản xuất tại Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Giá phân urê thậm chí tăng gần 75%, do nguồn cung từ Trung Đông sụt giảm.

Với vị thế là một trong những nhà sản xuất lớn, Nga đang nhanh chóng tận dụng cơ hội. Tập đoàn nhôm United Co. Rusal, chiếm hơn 5% sản lượng toàn cầu, đã bắt đầu nhận lại sự quan tâm từ khách hàng Mỹ và châu Âu, sau nhiều năm bị “xa lánh” vì các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột Ukraine.

Trước đó, công ty này buộc phải chuyển phần lớn sản lượng sang Trung Quốc. Song, nếu các lệnh hạn chế thương mại được nới lỏng, Nga có thể tái phân bổ nguồn cung, mở rộng thị phần tại các thị trường phương Tây.

Trong lĩnh vực phân bón, Nga cũng nổi lên như một “người thay thế” quan trọng khi nguồn cung từ Vùng Vịnh bị gián đoạn. Là nhà sản xuất lớn thứ 2 thế giới, Nga chiếm khoảng 20% thương mại toàn cầu về dinh dưỡng cây trồng. Khi nguồn cung khí đốt, nguyên liệu chính để sản xuất phân bón, bị hạn chế, vai trò của Nga càng trở nên nổi bật.

Dù hiện tại Moscow vẫn áp hạn ngạch xuất khẩu khoảng 18,7 triệu tấn phân đạm và một số loại phân phức hợp đến hết tháng 5, nước này vẫn có thể xuất khẩu một phần trong giới hạn cho phép hoặc các mặt hàng không bị kiểm soát.

Ngoài ra, khí đốt cũng là một “cỗ máy in tiền” khác. Các cuộc tấn công của Iran đã làm gián đoạn hoạt động của một số cơ sở LNG lớn tại Trung Đông, khiến cạnh tranh giữa bên mua châu Á và châu Âu gia tăng. Trong bối cảnh đó, khí đốt Nga có cơ hội tận dụng giá cao, ngay cả khi EU đang dần siết chặt nhập khẩu.

Ngũ cốc cũng không nằm ngoài xu hướng này. Nhu cầu lúa mì Nga đang tăng khi thị trường lo ngại nguồn cung từ các khu vực xung đột bị ảnh hưởng. Đồng thời, chi phí phân bón tăng tại châu Âu và Ukraine có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp, càng củng cố vị thế của Nga trên thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào hạ tầng năng lượng và công nghiệp của Nga đang làm gián đoạn một phần năng lực xuất khẩu. Các cảng dầu tại Baltic liên tục bị nhắm mục tiêu, trong khi một số nhà máy phân bón phải tạm dừng hoạt động sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Dẫu vậy, nhiều chuyên gia cho rằng lợi ích tổng thể mà Nga thu được từ cuộc chiến Iran vẫn là rất rõ ràng.

Theo Alexander Gabuev, Giám đốc Trung tâm Carnegie Nga - Á Âu, nếu không có cuộc xung đột này, tình hình kinh tế Nga sẽ tệ hơn nhiều.

Quan trọng hơn, cuộc khủng hoảng Trung Đông còn giúp Nga phần nào “thoát khỏi thế bị cô lập” trên thị trường hàng hóa toàn cầu. Khi giá cả tăng cao và nguồn cung bị thắt chặt, các yếu tố địa chính trị dường như tạm thời nhường chỗ cho nhu cầu thực tế của thị trường.

Dù Tổng thống Donald Trump kỳ vọng cuộc chiến có thể sớm kết thúc, nhiều nhà phân tích cho rằng tác động của nó sẽ kéo dài lâu hơn. Trong kịch bản đó, Nga sẽ tiếp tục là một trong những bên hưởng lợi nhiều nhất.

Vita Spivak, chuyên gia tư vấn tại Gatehouse cho hay: “Xung đột càng kéo dài, lợi ích tiềm năng cho Nga càng lớn.”

Lực lượng không quân Israel, dưới sự chỉ đạo của cơ quan tình báo quân sự Aman, đã tiến hành một cuộc tấn công chính xác tại khu vực Tehran vào ngày thứ Bảy, tiêu diệt Mohammad Reza Ashrafi-Qaqi, một chỉ huy cao cấp thuộc bộ phận dầu khí của IRGC, chịu trách nhiệm về hoạt động thương mại.

Theo các nguồn tin quân sự, cơ quan dầu khí này hoạt động trực tiếp dưới quyền chỉ huy của IRGC, đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và mở rộng năng lực quân sự của Iran thông qua nguồn thu từ việc bán dầu, vượt qua các biện pháp trừng phạt quốc tế.

Ashrafi-Qaqi được xác định là người quản trị toàn bộ hoạt động thương mại của cơ quan này, với quy mô tài chánh lên đến hàng tỷ Mỹ kim mỗi năm. Nguồn tài lực này được sử dụng để phát triển các chương trình quân sự của IRGC, đồng thời tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm của Iran trên toàn Trung Đông, bao gồm lực lượng Houthi, Hezbollah và Hamas.



Các nguồn tin cho biết nguồn tài chánh từ hoạt động dầu khí đã trực tiếp hỗ trợ việc phát triển các hệ thống hỏa tiễn đạn đạo và phi cơ không người lái của Iran. Những hệ thống này đã được sử dụng để phóng hỏa tiễn vào lãnh thổ Israel cũng như các quốc gia vùng Vịnh, với mục tiêu gây thiệt hại cho hạ tầng năng lượng chiến lược trong khu vực.

Chiến dịch tiêu diệt này diễn ra ngay sau khi Israel loại bỏ Jamshid Eshaghi, người chỉ huy cơ quan dầu khí thuộc lực lượng vũ trang Iran. Việc liên tiếp loại bỏ các nhân vật chủ chốt được xem là một đòn giáng mạnh vào nền tảng tài chánh và hệ thống an ninh của chế độ Iran.

Giới quan sát nhận định rằng việc nhắm trực tiếp vào nguồn tài trợ thay vì chỉ vào lực lượng tác chiến cho thấy một chiến lược mới, nhằm làm suy yếu từ gốc rễ khả năng duy trì chiến tranh của Iran. Đây cũng là một bước đi có thể làm thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực Trung Đông trong thời gian tới.

Một bài bình luận mới của học giả Victor Davis Hanson đã làm dấy lên tranh luận mạnh mẽ về vai trò thực sự của NATO, khi cho rằng nhiều quốc gia châu Âu không những không hỗ trợ mà còn cản trở các chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa từ Iran.

Theo phân tích, trong khi Iran là mối đe dọa trực tiếp hơn đối với châu Âu do khoảng cách địa lý và khả năng hỏa tiễn đạn đạo, các quốc gia NATO tại châu Âu lại từ chối hỗ trợ Hoa Kỳ trong các hoạt động quân sự then chốt.

Tây Ban Nha đã không cho phép Hoa Kỳ sử dụng các căn cứ chiến lược thuộc NATO, bao gồm căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón, đồng thời đóng cửa không phận đối với các hoạt động liên quan. Ý cũng từ chối cho phép máy bay ném bom Hoa Kỳ hạ cánh và tiếp nhiên liệu tại một căn cứ NATO tại Sicily.

Anh Quốc bị cho là đã chần chừ trong nhiều ngày trước khi xem xét việc cho phép Hoa Kỳ sử dụng căn cứ Diego Garcia, một cơ sở mà Hoa Kỳ từng hỗ trợ bảo vệ trong cuộc chiến Falklands năm 1982, khi Tổng thống Reagan cung cấp thông tin tình báo, hậu cần và tiếp tế quy mô lớn cho Anh.



Bài viết nhấn mạnh sự tương phản rõ rệt trong lịch sử liên minh. Hoa Kỳ từng hỗ trợ Pháp trong nhiều thập niên tại Chad, và đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ Ukraine, dù quốc gia này không phải là thành viên NATO. Tuy nhiên, khi Hoa Kỳ cần sự hỗ trợ tối thiểu về hậu cần để đối phó với Iran, nhiều quốc gia châu Âu lại không đáp ứng.

Các số liệu kinh tế và dân số cũng được đưa ra để củng cố lập luận. Liên minh châu Âu và các quốc gia NATO tại châu Âu có tổng dân số khoảng 450 triệu người và tổng sản lượng kinh tế vượt $22 ngàn tỷ Mỹ kim, lớn hơn nhiều so với Nga. Theo lập luận này, châu Âu không thiếu năng lực, mà lựa chọn phụ thuộc vào Hoa Kỳ.

Quan điểm được đưa ra cho rằng mô hình liên minh hiện tại đang mất cân bằng, khi Hoa Kỳ tiếp tục đóng vai trò bảo vệ chính, trong khi các đồng minh không đáp ứng tương xứng khi Hoa Kỳ cần hỗ trợ.

Bài viết kết luận rằng nếu tiếp tục xu hướng này, chính các hành động thiếu nhất quán từ phía các quốc gia NATO có thể làm suy yếu nền tảng của liên minh, biến một cấu trúc hợp tác quân sự thành một mối quan hệ phụ thuộc một chiều.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump theo đuổi đường lối đặt lợi ích Hoa Kỳ lên hàng đầu, những diễn biến này có thể trở thành cơ sở cho việc tái định hình vai trò và cam kết của Hoa Kỳ đối với NATO trong tương lai.

Theo như người phát ngôn Bộ Quốc phòng Áo mới đây nói với Reuters rằng Áo đã từ chối một số yêu cầu của Mỹ về việc cho phép các chuyến bay phục vụ mục đích quân sự bay qua không phận của nước này, đồng thời tái khẳng định lập trường trung lập và tách biệt mình khỏi cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng. Áo không phải là thành viên của liên minh NATO và từ lâu đã theo đuổi chính sách trung lập.

Áo bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc sử dụng không phận của nước này cho các chuyến bay quân sự liên quan đến cuộc chiến chống Iran, đồng thời tái khẳng định lập trường trung lập và tách biệt mình khỏi cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng.

“Chúng tôi không muốn dính dáng gì đến chính sách hỗn loạn và chiến tranh của Trump, điều sẽ dẫn chúng ta đến cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp theo”, Phó Thủ tướng Áo Andi Babler viết trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X.

“Tính trung lập là một tài sản quý giá của đất nước chúng ta. Nói không với chiến tranh.”

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Áo nói với Reuters rằng Áo đã từ chối một số yêu cầu của Mỹ về việc cho phép các chuyến bay phục vụ mục đích quân sự bay qua không phận của nước này.

Người phát ngôn của Áo nói với Reuters rằng tất cả các yêu cầu bay qua không phận của Mỹ mang tính chất quân sự liên quan đến cuộc xung đột ở Iran đều đã bị từ chối. Người phát ngôn nói thêm rằng Áo áp dụng nguyên tắc tương tự đối với các quốc gia khác đang tham gia vào xung đột quân sự.

Áo không phải là thành viên của liên minh NATO và từ lâu đã theo đuổi chính sách trung lập.

Tuy nhiên, việc Áo từ chối yêu cầu hỗ trợ quân sự của Mỹ là điều đáng chú ý, nhất là khi các quốc gia châu Âu khác đã từ chối tham gia vào cuộc chiến do Trump phát động cùng với Israel vào cuối tháng Hai.

Ý và Tây Ban Nha cũng đã từ chối cho Mỹ tiếp cận không phận của họ liên quan đến quân đội Mỹ.

Biến cố bất ngờ khi du lịch tại Việt Nam, cô gái Anh 19 tuổi qua đời, gia đình quyết định hiến tạng để cứu người.
Cô gái 19 tuổi người Anh chết não, hiến tạng cứu 3 người Việt Nam Trong giây phút tiễn biệt con, bố mẹ của cô gái O.S.W (19 tuổi, người Anh) không kìm được nước mắt. Bố mẹ ôm hôn đứa con lần cuối trước khi phải rời xa mãi mãi.
Ngày 7/4, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) thông tin về một ca hiến tạng đặc biệt từ nữ du khách người Anh 19 tuổi, mang lại cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân suy tạng tại Việt Nam.

Cô gái trẻ O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh) không may gặp biến cố sức khỏe khi đang trong chuyến du lịch tại Việt Nam và phải nhập viện điều trị. Dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa, tình trạng bệnh nhân không cải thiện. Sau nhiều lần hội chẩn, Hội đồng chuyên môn xác định bệnh nhân đã chết não.

Trong thời khắc đau đớn nhất, gia đình cô gái đã đưa ra một quyết định đầy nhân văn là hiến tặng mô, tạng của con gái để cứu sống những người bệnh khác.

Vượt qua mọi rào cản về quốc tịch hay màu da, nghĩa cử ấy trở thành sợi dây kết nối sự sống giữa một người trẻ ra đi và những bệnh nhân đang chờ đợi phép màu.

"Chúng tôi tin rằng Việt Nam là mảnh đất con gái mình đã dành nhiều tình cảm. Có thể đóng góp một phần nhỏ bé sau khi con đã trải qua những ngày cuối đời tại đây là điều rất ý nghĩa", cha cô chia sẻ.

Người mẹ cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới đội ngũ y bác sĩ và những người đã đồng hành, chăm sóc con gái bà trong những ngày cuối cùng. Bà cho biết, con gái mình đã có những khoảnh khắc trọn vẹn và đáng nhớ tại Việt Nam. "Đây là cách chúng tôi nói lời cảm ơn chân thành nhất", người mẹ xúc động nói.

Từ nguồn tạng hiến của nữ du khách, 3 bệnh nhân đã được ghép tạng thành công. Một hành trình khép lại trong mất mát, nhưng đã mở ra hy vọng sống mới cho những cuộc đời khác.

VietBF@ sưu tập