Chiến sự giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang với các đòn tấn công qua lại dữ dội bằng tên lửa và máy bay không người lái trên nhiều khu vực, trong bối cảnh hai bên tuyên bố các lệnh ngừng bắn khác nhau.
Tờ United24media dẫn nguồn tin từ Không quân Ukraine cho biết, Nga đã phát động một làn sóng không kích quy mô lớn trong đêm 5/5, sử dụng 108 máy bay không người lái cùng 3 tên lửa nhằm vào nhiều khu vực, trong đó có Kharkov, Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk. Các loại vũ khí được sử dụng bao gồm hai tên lửa đạn đạo Iskander-M, một tên lửa dẫn đường Kh-31 cùng hàng loạt UAV, trong đó có cả drone Shahed và các thiết bị mồi nhử.
Lực lượng cứu hộ Ukraine tại hiện trường vụ không kích của Nga ở vùng Dnipropetrovsk, ngày 6 tháng 5 năm 2026. (Nguồn: SES)
Phía Ukraine cho biết hệ thống phòng không và tác chiến điện tử đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 89 drone. Tuy vậy, nhiều khu vực vẫn ghi nhận thiệt hại. Tại Kharkov, một drone được cho là đã đánh trúng một số tòa nhà, làm hư hại ít nhất 7 công trình và khiến 2 người bị thương. Tại Zaporizhzhia, các cuộc tấn công bằng bom dẫn đường đã đánh trúng một cơ sở hạ tầng công nghiệp, trong khi ở Kryvyi Rih và khu vực Nikopol, nhiều cơ sở hạ tầng tiếp tục bị hư hại do drone và pháo kích.
Ở Kherson, các cuộc tấn công bằng drone đã gây hỏa hoạn, buộc lực lượng cứu hộ phải sơ tán khẩn cấp người dân. Tại tỉnh Sumy, giới chức địa phương cho biết, một drone đã đánh túng phương tiện dân sự, khiến 2 người thương vong.
Giới chức Ukraine chỉ trích Nga đã phá vỡ lệnh ngừng bắn mà Ukraine đề xuất, cho rằng các hành động này cho thấy Moscow không thực sự theo đuổi giải pháp ngoại giao. Kiev trước đó tuyên bố sẵn sàng duy trì “im lặng” nếu Nga ngừng tấn công, nhưng cũng cảnh báo sẽ đáp trả tương xứng với mọi vi phạm.
Ở chiều ngược lại, Nga cho biết họ cũng hứng chịu một làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái lớn từ phía Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Nga, các hệ thống phòng không trực chiến đã đánh chặn và phá hủy tổng cộng 53 UAV cánh cố định trong khoảng thời gian từ tối 5/5 đến sáng 6/5.
Các UAV này bị bắn hạ tại nhiều khu vực, bao gồm Belgorod, Bryansk, Kursk, vùng Moscow, bán đảo Crimea và khu vực Biển Đen. Giới chức Nga cho rằng đây là một chiến dịch tấn công diện rộng nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ nước này.
Đáng chú ý, tại thành phố Dzhankoy ở phía bắc Crimea, giới chức địa phương cho biết, một cuộc tấn công bằng drone được cho là của Ukraine đã gây hậu quả nghiêm trọng, khiến 5 dân thường thiệt mạng. Thống đốc khu vực Sergey Aksyonov cho biết các lực lượng cứu hộ đã được triển khai tới hiện trường và đang tiến hành khắc phục hậu quả, hãng tin TASS đưa tin.
Ông Aksyonov đã gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân, đồng thời khẳng định chính quyền địa phương sẽ cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết. Ông cũng cho biết đang trực tiếp giám sát tình hình và kêu gọi người dân giữ bình tĩnh, chỉ theo dõi các nguồn thông tin chính thức.
Các diễn biến mới nhất cho thấy cả Nga và Ukraine đều tiếp tục sử dụng drone và tên lửa như công cụ tấn công chủ lực, không chỉ trên tiền tuyến mà còn sâu trong hậu phương đối phương.
Nga đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8-9/5 song ông Tổng thống Ukraine Zelensky chưa chấp nhận đề xuất này.
Cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhiy Sternenko tuyên bố, vì Nga không chấp nhận đề xuất ngừng bắn của Kiev từ ngày 6 tháng 5, nên quân đội Ukraine cũng sẽ không tuân thủ đề xuất này vào ngày 9/5.
Thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.
Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận về bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Vùng Vịnh, một nguồn tin từ Pakistan - quốc gia trung gian tham gia đàm phán - cho biết.
Nguồn tin Pakistan nói rằng thông tin trước đó của hãng truyền thông Mỹ Axios về bản ghi nhớ đề xuất là chính xác. Báo cáo của Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ và hai nguồn tin khác nắm rõ các cuộc thảo luận.
“Chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc này. Chúng tôi đang tiến rất gần” - nguồn tin Pakistan nói. Tháng trước, Pakistan đã tổ chức vòng đàm phán hòa bình duy nhất cho đến nay và tiếp tục đóng vai trò trung gian, chuyển các đề xuất qua lại giữa hai bên.
Thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đã khiến giá dầu toàn cầu giảm mạnh, với dầu Brent chuẩn giảm hơn 8% xuống khoảng 100 USD/thùng. Giá cổ phiếu toàn cầu tăng vọt và lợi suất trái phiếu giảm nhờ kỳ vọng cuộc chiến gây gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ kết thúc.
Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và các quan chức Iran được Reuters liên hệ chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức. Kênh CNBC dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang đánh giá đề xuất 14 điểm từ phía Mỹ.
Axios đưa tin Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới một bản ghi nhớ dài một trang để chấm dứt chiến tranh với Iran. Báo cáo này được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng một chiến dịch hải quân kéo dài ba ngày nhằm mở lại eo biển Hormuz.
Theo Axios, Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran về một số điểm then chốt trong vòng 48 giờ tới.
Trong số các điều khoản, thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.
Bản ghi nhớ 14 điểm
Bản ghi nhớ dài một trang gồm 14 điểm đang được đàm phán giữa các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với một số quan chức Iran, cả trực tiếp và thông qua trung gian, theo Axios.
Ở dạng hiện tại, bản ghi nhớ sẽ tuyên bố chấm dứt chiến tranh trong khu vực và mở ra giai đoạn 30 ngày đàm phán về một thỏa thuận chi tiết hơn nhằm mở lại eo biển, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Các hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ được dỡ bỏ dần trong thời gian 30 ngày này. Một quan chức Mỹ cho biết nếu đàm phán đổ vỡ, lực lượng Mỹ có thể khôi phục phong tỏa hoặc nối lại hành động quân sự.
Trước đó, Trump thông báo tạm dừng “Dự án Tự do” – chiến dịch được ông công bố hôm Chủ nhật nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển đang bị phong tỏa. Chiến dịch này không giúp khôi phục đáng kể lưu thông, đồng thời còn kích hoạt làn sóng tấn công mới từ Iran nhằm vào tàu thuyền trong eo biển và các mục tiêu ở các nước lân cận.
Trong diễn biến mới nhất, một công ty vận tải biển của Pháp cho biết một tàu container của họ đã bị tấn công tại eo biển hôm thứ Ba, và các thủy thủ bị thương đã được sơ tán.
Khi thông báo tạm dừng chiến dịch, Trump viện dẫn “những tiến triển lớn” trong đàm phán với Iran, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi đã nhất trí rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ, Dự án Tự do (việc di chuyển tàu qua eo biển Hormuz) sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, Trump viết trên mạng xã hội.
Trump phát động chiến dịch hải quân này sau khi cho biết có khả năng bác bỏ đề xuất gần nhất của Iran. Đề xuất của Tehran đưa ra tuần trước cũng gồm 14 điểm, trong đó kêu gọi tạm gác vấn đề hạt nhân cho tới khi chiến tranh kết thúc và tranh chấp hàng hải được giải quyết.
Phát biểu trong chuyến thăm Trung Quốc hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi không đề cập tới các phát biểu mới nhất của Trump, nhưng nhấn mạnh Tehran đang theo đuổi “một thỏa thuận công bằng và toàn diện”.
Eo biển bị đóng từ cuối tháng 2
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển đối với tất cả tàu thuyền, ngoại trừ của mình, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào ngày 28/2. Tháng 4, Washington áp đặt thêm một lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran.
Chiến dịch “Dự án Tự do” của Mỹ nhằm sử dụng hải quân để mở lại eo biển đã không thuyết phục được các tàu thương mại về mức độ an toàn, đồng thời làm bùng phát các cuộc tấn công mới từ Iran. Tehran tuyên bố mở rộng khu vực kiểm soát sang cả những phần bờ biển của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, ở phía bên kia eo biển.
Trong thời gian chiến dịch diễn ra, máy bay không người lái và tên lửa Iran đã tấn công nhiều tàu trong và xung quanh eo biển, trong đó có một tàu hàng Hàn Quốc báo cáo xảy ra vụ nổ trong phòng máy.
Tehran cũng nhiều lần tấn công các mục tiêu tại UAE, bao gồm cả cảng dầu lớn duy nhất của nước này nằm ngoài eo biển – nơi từng cho phép xuất khẩu mà không cần đi qua tuyến đường này.
Giữa những đồn đoán về “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz, thực tế cho thấy loài động vật này được quân đội huấn luyện không phải để tấn công, mà nhờ trí thông minh vượt trội, chúng sở hữu khả năng định vị bằng âm thanh (sonar sinh học) cực kỳ chính xác, có thể phát hiện vật thể nhỏ dưới nước, ghi nhớ tín hiệu và phối hợp với con người trong các nhiệm vụ như dò thủy lôi hay phát hiện kẻ xâm nhập.
Mỹ bác tin Iran có "cá heo cảm tử" ở eo biển Hormuz
Mới đây, theo CNBC, tại họp báo của Lầu Năm Góc ngày 5/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã bác bỏ các đồn đoán về việc Mỹ sử dụng “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz.
Ông Hegseth trả lời ngắn gọn: “Tôi không thể xác nhận hay phủ nhận việc chúng tôi có cá heo cảm tử, nhưng có thể khẳng định Iran thì không có”.
Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Iran có thể đang huấn luyện các loài động vật có vú dưới biển phục vụ mục đích quân sự tại eo biển Hormuz, sau khi nước này tuyên bố sở hữu những loại vũ khí chưa từng được triển khai.
Trong bài viết đăng ngày 30/4, The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Iran cho rằng tàu chiến Mỹ có thể trở thành mục tiêu theo nhiều phương thức khác nhau, “từ tàu ngầm cho tới cá heo mang theo mìn”.
Cá heo được huấn luyện trong lịch sử quân sự
Theo Trung tâm Chiến tranh Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, một phòng thí nghiệm nghiên cứu và kỹ thuật của Hải quân Hoa Kỳ, kể từ năm 1959, Chương trình động vật có vú biển của Hải quân Hoa Kỳ đã huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để phát hiện thủy lôi và các mối đe dọa dưới nước khác, tiến hành giám sát, định vị và trục vớt các vật thể trên biển.
"Cá heo từ lâu đã được sử dụng trong các cuộc tập trận quân sự trên khắp thế giới” Scott Savitz, kỹ sư cấp cao tại Rand Corporation và chuyên gia về rà phá thủy lôi, cho biết.
Ảnh minh hoạ AI.
Theo ông Savitz, trong chiến tranh với Việt Nam, Hải quân Mỹ từng huấn luyện cá heo để phát hiện người bơi và thợ lặn tìm cách tiếp cận các cơ sở quân sự. Những loài động vật có vú này cũng giữ “vai trò quan trọng” trong việc phát hiện và xử lý thủy lôi tại cảng Umm Qasr trong Chiến tranh Iraq năm 2003.
Ông Savitz nhấn mạnh, cá heo và sư tử biển sở hữu khả năng phát hiện vật thể dưới nước rất vượt trội. Trong khi sư tử biển thường được triển khai để định vị và thu hồi vật thể ở những vùng nước phức tạp nhờ thị lực tốt, thì cá heo lại sử dụng cơ chế định vị bằng tiếng vang hay sóng siêu âm sinh học để tìm kiếm thủy lôi ở khu vực biển mở.
Theo Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, hệ thống định vị bằng sóng siêu âm sinh học của cá heo có độ chính xác cao hơn so với sonar điện tử. Scott Savitz nhận định, loài động vật này không chỉ xác định vị trí mục tiêu mà còn phân biệt chúng hiệu quả hơn đáng kể so với các công nghệ do con người phát triển cho cùng mục đích.
Đại diện Hiệp hội Bảo vệ Động vật Hoa Kỳ( ASPCA), được CNBC dẫn lời, cho biết tổ chức này nhìn nhận tích cực về vai trò của động vật trong quân đội, song nhấn mạnh không nên đặt chúng vào những tình huống nguy hiểm hoặc buộc phải hy sinh không cần thiết vì mục đích quốc gia.
Theo thông tin đăng tải trên website của ASPCA, các loài động vật tham gia phục vụ quân đội cần được huấn luyện theo phương pháp nhân đạo và được chăm sóc một cách có trách nhiệm. Đồng thời, việc bảo đảm phúc lợi cho chúng phải được duy trì ngay cả khi kết thúc nhiệm vụ.
Báo cáo năm 2022 của NPR, dẫn phân tích từ Viện Tin tức Hải quân Hoa Kỳ, cho biết Hải quân Liên Xô từng huấn luyện cá heo phục vụ nhiệm vụ phòng thủ trong thời Chiến tranh Lạnh. Sau khi Liên Xô tan rã, đơn vị này được chuyển giao cho Ukraine.
Nguồn phân tích cũng cho rằng Nga đã khôi phục chương trình huấn luyện cá heo sau khi tiếp quản lực lượng cá heo phòng thủ của Ukraine năm 2014, trong bối cảnh sáp nhập Crimea. Hình ảnh vệ tinh năm 2022 cho thấy sự xuất hiện của hai khu nuôi cá heo tại cảng Sevastopol.
Theo Tech Times, tài năng bơi của cá heo mũi chai (29 km/h) khiến chúng trở nên nổi tiếng. Ngay cả những thợ lặn lành nghề nhất cũng không thể đọ lại độ nhanh nhạy của cá heo, vì vậy chúng có thể đẩy lùi hiệu quả các cuộc tấn công dưới nước.
Có bằng chứng quân đội Nga sử dụng cá heo ở khu vực khác ngoài Sevastopol như cảng hải quân Tartus ở Syria. Ngoài ra, quân đội Nga bị nghi huấn luyện cá voi trắng ngoài khơi Na Uy. Ngư dân địa phương từng bắt gặp con cá voi đeo bộ dây có thể dùng để đặt camera.
Cá heo mũi chai thông minh như thế nào?
Theo US.Whale.Org, cá heo rất thông minh, chúng có tỷ lệ não so với cơ thể chỉ đứng sau con người. Các sinh vật có bộ não lớn thường có một vài điểm chung: Chúng sống lâu; chúng sống theo bầy đàn; hành vi của chúng phức tạp; cá cái chỉ sinh một vài con trong suốt cuộc đời và chăm sóc từng con rất chu đáo, đồng thời dạy chúng các kỹ năng sống; con non cần thời gian để lớn lên, trưởng thành về mặt sinh dục và tự lập khỏi mẹ.
Cá heo sở hữu một không gian cảm nhận đặc biệt dựa trên cơ chế định vị bằng tiếng vang, khả năng cho phép chúng “nhìn” bằng sóng siêu âm. Trong môi trường nước, nơi âm thanh lan truyền hiệu quả hơn ánh sáng, việc sử dụng âm thanh để nhận biết thế giới xung quanh trở nên tối ưu. Nhờ đó, cá heo có thể thu nhận những chi tiết hết sức tinh vi về môi trường.
Cơ chế định vị bằng tiếng vang giúp chúng săn mồi và định hướng chính xác ngay cả trong điều kiện nước tối hoặc đục. Không chỉ dừng lại ở đó, cá heo còn có thể nhận biết tình trạng mang thai của đồng loại, thậm chí “nghe lén” tín hiệu định vị của những con khác để suy đoán đối tượng mà chúng đang quan sát.
Não của cá voi và cá heo có những tế bào thần kinh đặc biệt, gọi là tế bào hình thoi. Những tế bào này liên quan đến các khả năng “cấp cao” như nhận biết, ghi nhớ, suy luận, giao tiếp, thích nghi và giải quyết vấn đề. Vì vậy, giới khoa học cho rằng chúng là những loài có trí tuệ rất phát triển.
Không chỉ vậy, vùng não xử lý cảm xúc của chúng (hệ limbic) thậm chí còn phức tạp hơn ở con người. Theo chuyên gia thần kinh Lori Marino, cá heo không đơn giản là một cá thể riêng lẻ, mà luôn tồn tại trong một mạng lưới xã hội rất chặt chẽ và phức tạp – thậm chí có thể vượt cả con người.
Về loài cá heo mũi chai nói riêng, theo Britanica, chúng thường dài khoảng 2,5-3 mét và nặng từ 135-300 kg, trong đó con đực thường to hơn con cái. Đây là loài quen thuộc trong các chương trình biểu diễn dưới nước, nổi bật với “nụ cười” tự nhiên do phần miệng cong lên.
Cá heo mũi chai cũng được giới khoa học nghiên cứu nhiều nhờ trí thông minh cao và khả năng giao tiếp với nhau bằng âm thanh, đặc biệt là sóng siêu âm.
Nhiều nghiên cứu cho thấy loài này có trí nhớ xã hội rất tốt, thuộc hàng lâu nhất trong các loài động vật không phải con người. Chúng có thể nhận ra tiếng huýt sáo riêng của những con từng gắn bó, ngay cả sau hơn 20 năm xa cách.
Trong môi trường nuôi nhốt, một số cá thể còn có thể nhận ra hình ảnh của chính mình trong gương - dấu hiệu cho thấy chúng có khả năng tự nhận thức, điều vốn chỉ thấy ở một số loài linh trưởng bậc cao và rất ít động vật khác.
Ngoài ra, cá heo mũi chai còn có khả năng “tự chữa bệnh” khá đặc biệt. Chúng biết tìm và cọ xát cơ thể vào một số loại san hô hoặc bọt biển để hấp thụ các chất kháng khuẩn tự nhiên do những sinh vật này tạo ra.
Quân đội Nga được cho là đang rút các đơn vị tinh nhuệ khỏi các vị trí tiền tuyến ở Ukraine để chuẩn bị cho lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow, làm ảnh hưởng đến hiệu quả chiến đấu của các đơn vị ở những khu vực trọng yếu, tờ United24media đưa tin.
Binh lính Nga diễn tập cho cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng tại quảng trường ở Saint Petersburg, Nga, ngày 23/4. (Nguồn: Getty Images)
Theo phong trào du kích Atesh của Ukraine, đơn vị đã công bố thông tin qua Telegram vào ngày 5/5, Bộ chỉ huy Nga đã bắt đầu rút các quân nhân giàu kinh nghiệm khỏi các đơn vị đang hoạt động theo hướng Kostiantynivka, bao gồm các thành phần của Lữ đoàn súng trường cơ giới số 4 và Trung đoàn súng trường cơ giới số 103. Nhóm này cho biết các binh sĩ này đang được điều chuyển về hậu phương để tập luyện và chuẩn bị cho lễ duyệt binh tại Moscow.
Các gián điệp của Atesh báo cáo rằng các vị trí tiền tuyến ngày càng do những người lính ít kinh nghiệm hơn của Nga đảm nhiệm, bao gồm lính mới được động viên, những người chỉ đủ điều kiện phục vụ một phần, và cả binh sĩ bị thương.
“Các gián điệp của Atesh cho biết tại hướng Kostiantynivka… lực lượng sẵn sàng chiến đấu đang bị rút khỏi tiền tuyến với quy mô lớn”, nhóm này nói.
Nguồn tin cũng cho biết việc luân chuyển này đã làm gián đoạn sự gắn kết phòng thủ tại các khu vực bị ảnh hưởng. Theo Atesh, “tiền tuyến đang được giữ bởi một lực lượng ‘dự bị’ gần như không đủ khả năng chiến đấu, dẫn đến tình trạng hỗn loạn hoàn toàn trong phòng thủ”.
Tình trạng thiếu hụt nhân sự được cho là cũng ảnh hưởng đến chiến thuật trên chiến trường của Nga. Atesh cho rằng, các đơn vị ngày càng phụ thuộc vào các đợt tấn công đông người thay vì các chiến dịch phối hợp do thiếu binh sĩ được huấn luyện bài bản.
“Họ ném những đám đông lính chưa được chuẩn bị vào các cuộc tấn công để bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng chuyên nghiệp”, nhóm này cho biết, đồng thời nói thêm rằng số thương vong-được gọi là “200” (tử trận) và “300” (bị thương)-đã tăng mạnh.
Phong trào Atesh cũng cho biết, tinh thần của các binh sĩ Nga còn lại trên tiền tuyến đang suy giảm, với việc họ được cho là chỉ trích các quyết định của cấp chỉ huy và liên hệ tình hình này với việc ưu tiên các sự kiện mang tính nghi lễ tại Moscow.
Ngày Chiến thắng 9/5 vẫn là một sự kiện mang tính biểu tượng ở Nga, thường được đánh dấu bằng lễ duyệt binh quy mô lớn tại Quảng trường Đỏ. Công tác chuẩn bị thường bao gồm các buổi tập kéo dài, có thể yêu cầu tạm thời điều chuyển nhân sự và trang thiết bị từ các đơn vị tác chiến.
Nga sẽ tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow mà không có màn trình diễn xe tăng và phương tiện bọc thép như truyền thống, đánh dấu lần đầu tiên vắng mặt kể từ khi bắt đầu cuộc chiến toàn diện với Ukraine vào năm 2022.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, sự kiện tại Quảng trường Đỏ sẽ chỉ có các đơn vị diễu hành, trong khi các đoạn video về hoạt động chiến đấu tại Ukraine sẽ được trình chiếu thay cho đoàn xe cơ giới.
Trước đó, một số khu vực của Nga đã thu hẹp quy mô hoặc hủy bỏ các lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng dự kiến diễn ra vào ngày 9/5 do lo ngại an ninh liên quan đến các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine.
Chính quyền tại các thành phố như Samara, Krasnodar, Kaliningrad và Saint Petersburg đã dừng chuẩn bị hoặc chuyển sang hình thức tổ chức hạn chế hoặc trực tuyến, viện dẫn “những thách thức về an ninh”. Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Ukraine mở rộng khả năng tấn công tầm xa sâu hơn vào lãnh thổ Nga.
Các cuộc tấn công của Iran đã vô hiệu hóa hầu hết các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, theo CNN đưa tin.
Thủ đô Tehran của Iran bị tấn công. Ảnh Getty
Theo CNN, "các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại ít nhất 16 căn cứ quân sự của Mỹ, chiếm phần lớn các vị trí của Mỹ ở Trung Đông. Trong số các mục tiêu bị phá hủy có cả những thiết bị đắt tiền và có tầm quan trọng chiến lược, làm dấy lên nghi vấn về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực", bài báo cho biết.
Theo nguồn tin của kênh truyền hình, quân đội chưa từng chứng kiến điều gì tương tự tại các căn cứ của họ: "Đây là những cuộc tấn công nhanh chóng, chính xác sử dụng công nghệ tiên tiến".
Bài báo kết luận: "Các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đang đối mặt với một tình thế khó xử. Mối đe dọa từ Iran càng làm tăng thêm nhu cầu về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực. Nhưng một thực tế mới cũng đã xuất hiện: các căn cứ quân sự của Mỹ, từng được coi là những pháo đài bất khả xâm phạm, giờ đây đã trở thành 'mục tiêu sống'".
Tuần trước, phía Mỹ đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến kéo dài hai tuần, như cả hai bên tham chiến đã thông báo vào ngày 8 tháng 4.
Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng polypharmacy (dùng từ 5 loại thuốc trở lên) xảy ra khi bệnh nhân phải sử dụng nhiều loại thuốc để điều trị các bệnh hoặc triệu chứng mạn tính khác nhau.
Những bệnh nhân mắc nhiều bệnh mạn tính thường được bác sĩ gia đình và các chuyên khoa kê cho một lượng lớn thuốc phải uống hằng ngày. Hiện tượng này được gọi là polypharmacy, có thể làm tăng nguy cơ cũng như mức độ nghiêm trọng của các phản ứng bất lợi do thuốc.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Rambam Maimonides Medical Journal (RMMJ) của Trung tâm y tế Rambam, việc giảm kê đơn (tức là loại bỏ các thuốc không còn cần thiết) có thể giúp giảm các biến cố bất lợi, thậm chí giảm nhập viện. Tuy nhiên, bằng chứng về việc giảm tỷ lệ tử vong vẫn còn chưa thống nhất.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng polypharmacy (dùng từ 5 loại thuốc trở lên) xảy ra khi bệnh nhân phải sử dụng nhiều loại thuốc để điều trị các bệnh hoặc triệu chứng mạn tính khác nhau.
Điều này có thể dẫn đến hàng loạt vấn đề như dùng sai thuốc, bảo quản không đúng, tương tác thuốc và tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, việc duy trì danh sách thuốc đầy đủ, bao gồm cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng, và thường xuyên rà soát với bác sĩ hoặc dược sĩ là rất quan trọng.
Một vấn đề lớn là đôi khi các bác sĩ không biết đầy đủ thuốc do đồng nghiệp khác kê, hoặc không đánh giá lại định kỳ xem bệnh nhân còn cần dùng thuốc đó hay không.
Theo các chuyên gia, bác sỹ, điều dưỡng và dược sỹ đóng vai trò trung tâm trong việc giám sát và thực hiện giảm kê đơn, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi – nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Nhóm nghiên cứu tiến hành phân tích tổng hợp các tài liệu từ năm 2023 - 2025 trong cơ sở dữ liệu Science, PubMed và Scopus, ban đầu thu được 116 nghiên cứu, sau đó chọn 79 bài phù hợp để phân tích.
Kết quả cho thấy một nhóm chăm sóc đa ngành có thể giúp rà soát phác đồ điều trị, phát hiện thuốc không phù hợp và giảm kê đơn nhằm hạn chế tác hại, cải thiện chất lượng sống và giảm chi phí y tế.
Vấn đề này trở nên nghiêm trọng hơn trong bối cảnh dân số già hóa toàn cầu. Theo thống kê của OECD, ở Israel, nơi tuổi thọ trung bình thuộc nhóm cao nhất thế giới, với nữ khoảng 85,5 – 85,7 tuổi và nam khoảng 81,0 – 81,7 tuổi.
Tỷ lệ người dùng từ 5 loại thuốc trở lên dao động từ 37% - 51%, đặc biệt cao ở người cao tuổi, phụ nữ và người mắc nhiều bệnh mạn tính.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các thuốc điều trị dạ dày, như thuốc ức chế bơm proton (PPI) được kê rất phổ biến, nhưng việc dùng kéo dài có thể liên quan đến nhiều nguy cơ như bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, nhiễm khuẩn, gãy xương và viêm phổi.
Các chuyên gia cũng cảnh báo về việc sử dụng thuốc tâm thần ở người cao tuổi, nhóm rất nhạy cảm với tác dụng phụ do thay đổi dược động học theo tuổi.
Tỷ lệ rối loạn tâm thần ở người già sống trong cơ sở chăm sóc cao hơn, và việc kê đơn không phù hợp là vấn đề đáng lo ngại.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng giảm kê đơn cần trở thành một phần trong chăm sóc thường quy, đặc biệt với các thuốc nguy cơ cao như thuốc an thần, chống trầm cảm hay benzodiazepine.
Bác sỹ cũng cần được đào tạo chuyên sâu về lão khoa và thường xuyên rà soát toàn bộ thuốc mà bệnh nhân đang sử dụng, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị tối ưu./.
Lực lượng chức năng tại Thành phố Hồ Chí Minh giải cứu thành công 7 người bị mắc kẹt 20 phút trong thang máy tòa nhà của một thẩm mỹ viện do cúp điện đột ngột.
Cảnh sát PCCCC và CNCH Thành phố Hồ Chí Minh đang cúu hộ các nạn nhân bị kẹt thang máy.
Lực lượng chức năng tại Thành phố Hồ Chí Minh giải cứu thành công 7 người bị mắc kẹt hơn 20 phút trong thang máy tòa nhà một thẩm mỹ viện do mất điện đột ngột.
Sáng ngày 10/5, đại diện Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đơn vị vừa bàn giao 7 nạn nhân cho gia đình và cơ sở thẩm mỹ sau sự cố kẹt thang máy hy hữu.
Khoảng 10 giờ 18 phút cùng ngày, Trung tâm chỉ huy 114 nhận được tin báo có nhóm người đang bị mắc kẹt tại địa chỉ 672A1 đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp. Ngay lập tức, đơn vị khu vực 15 đã điều động một xe chuyên dụng cùng sáu cán bộ chiến sĩ đến hiện trường.
Tại đây, lực lượng cứu nạn xác định có 7 phụ nữ đang bị kẹt bên trong thang máy của tòa nhà một thẩm mỹ viện. Trong số đó gồm bốn khách hàng và ba nhân viên. Do sự cố mất điện đột ngột, chiếc thang máy dừng lại ở vị trí lửng lơ giữa tầng một và tầng hai.
Một chiến sĩ cứu hộ có mặt tại hiện trường chia sẻ: "Không gian bên trong thang máy rất hẹp, lại chứa bảy người cùng lúc khiến lượng oxy giảm nhanh. Các nạn nhân bắt đầu có dấu hiệu khó thở và hoảng loạn do không thể tiếp cận trực tiếp với bên ngoài."
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các nạn nhân cũng như hạn chế hư hại cho cơ sở, đội ngũ cứu hộ đã triển khai phương án kỹ thuật bài bản. Lực lượng chức năng ngắt hoàn toàn nguồn điện nhằm tránh nguy cơ chập cháy hoặc thang máy vận hành bất ngờ gây nguy hiểm.
Sau đó, các chiến sĩ sử dụng thang chuyên dụng để tiếp cận khu vực tầng hai, mở cửa tầng và đưa các nạn nhân ra ngoài theo lối thoát hiểm từ phía trên.
Đến 10 giờ 42 phút, sau hơn 20 phút nghẹt thở trong không gian chật hẹp, toàn bộ 7 người đã được đưa ra ngoài an toàn trong tình trạng sức khỏe ổn định. Các nạn nhân nhanh chóng được kiểm tra sức khỏe và bàn giao cho gia đình cùng cơ sở thẩm mỹ viện.
Hiện nguyên nhân dẫn đến sự cố mất điện khiến thang máy bị kẹt đang tiếp tục được cơ quan chức năng làm rõ. Qua sự việc này, lực lượng cứu hộ khuyến cáo các cơ sở kinh doanh, đặc biệt là thẩm mỹ viện, cần trang bị hệ thống thông gió dự phòng và phương án xử lý khi xảy ra sự cố kẹt thang máy./.
UBND xã Yên Thổ (tỉnh Cao Bằng) đã có báo cáo nhanh gửi Sở GD&ĐT tỉnh liên quan vụ việc một nữ sinh lớp 4 Trường Tiểu học Thái Học bị nhóm bạn cùng trường tác động, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý.
Liên quan đến vu nữ sinh lớp 4 thuộc Trường Tiểu học Thái Học, xã Yên Thổ, tỉnh Cao Bằng bị bạn học đánh, mới đây, UBND xã Yên Thổ đã có báo cáo nhanh về vụ việc đến Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng.
Theo nội dung báo cáo, các em học sinh thực hiện hành vi đánh bạn có 15 em, trong đó có 13 em học cùng lớp 4 do giáo viên Hoàng Thị Chanh làm chủ nhiệm.
Cụ thể gồm các em: Ban V.D, Đặng N.M, Nông T.M, Dương T.M, Lý V.A, Chang V.L, Dương T.Q, Dương B.H, Ma Hà T.Q, Nông Q.T, Ban Thị H.N, Đặng B.N, Sầm Thị H.D... Nhóm này học cùng lớp với nạn nhân; bên cạnh đó còn có 2 học sinh lớp 5 cùng trường.
Nguyên nhân được xác định là do học sinh trêu chọc nhau, em Hoa Thị H.Đ mượn tiền các bạn từ đầu năm học chưa trả và hay nói nhại lại lời của các bạn.
Báo cáo cũng nêu, trước ngày 7/4, giáo viên chủ nhiệm được học sinh trong lớp báo cáo về việc giữa các bạn nêu trên xảy ra xích mích.
Sau đó, giáo viên đã kịp thời nhắc nhở ngay tại lớp và trong giờ sinh hoạt cuối tuần; đồng thời xử lý bằng hình thức trực nhật lớp 2 ngày.
Ngày 15/4, mẹ của em Đ nhắn tin và gửi ảnh cháu bị tím ở lưng cho cô giáo chủ nhiệm nhưng không rõ nguyên nhân.
Đến 19h cùng ngày, cô giáo chủ nhiệm đã đến điểm trường Nà Sài gặp các học sinh lớp khác có nhà ở gần điểm trường để tìm hiểu sự việc.
Tại đây, bước đầu cô giáo nắm được 4 học sinh gồm: Ban Văn D, Ban Anh T, Đặng Nhật M và Lý Văn A đã đánh bạn Đ. vào giờ trưa (từ 13h30 đến 13h45).
Các em đóng chốt cửa lại rồi đánh em Đ, Khoảng 20h cùng ngày, cô giáo chủ nhiệm đã gọi điện từ điểm trường Nà Sài báo cáo hiệu trưởng về sự việc.
Ngày 16/4, nhà trường tiến hành họp giữa phụ huynh các học sinh tham gia đánh bạn. Trong cuộc họp, qua lời khai của 4 em học sinh ban đầu, phát hiện thêm 11 em khác cùng tham gia đánh bạn.
Kết quả buổi làm việc, hai bên thống nhất phụ huynh đưa em Đ. đi khám, giám định sức khỏe. Sau khi có kết quả sẽ tiếp tục họp và thỏa thuận hướng giải quyết.
Thương tích trên người em Đ.
Kết luận của bệnh viện xác định em Đ. bị chấn thương phần mềm nhiều vị trí trên cơ thể và xuất viện ngày 21/4.
Sáng 23/4, phụ huynh em Đ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về việc học sinh không ngủ được, kèm theo tình trạng nôn mửa.
Theo yêu cầu của gia đình, ngày 24/4, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và gia đình tiếp tục đưa em Đ đi khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Kết quả cho thấy em Đ có biểu hiện lo âu ở mức độ nhẹ.
Sau đó, nhà trường và gia đình thống nhất chuyển em Đ về học tại trường chính để thay đổi môi trường học tập (khoảng cách từ điểm trường cũ đến trường chính khoảng 12km). Ngày 28/4, em Đ. đã trở lại học bình thường.
Ngày 5/5, Ban Giám hiệu tổ chức cuộc họp phụ huynh để tiếp tục giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, gia đình không đồng ý thỏa thuận, hòa giải và không ký vào biên bản buổi làm việc.
Liên quan đến việc không ký biên bản, trao đổi với phóng viên báo Gia đình và Xã hội, bà Lý Thị Tươi (bác ruột cháu Đ; do mẹ nạn nhân chỉ học hết lớp 7 nên nhờ chị Tươi đứng tên đơn) cho biết, gia đình không ký là do sức khỏe cháu chưa ổn định và mong muốn làm rõ thương tích của cháu.
Từng bị xem là loại cây mọc hoang, ít giá trị và chỉ xuất hiện trong những góc vườn dân dã, rau diếp cá nay đang có màn “lội ngược dòng” ấn tượng trên thị trường.
Rau diếp cá có mùi tanh đặc trưng, không phải ai cũng dễ ăn. Ảnh: Internet.
Từ một loại cây mọc đầy trong vườn nhà, thậm chí bị xem là “cây dại” không mấy giá trị, rau diếp cá đang dần trở thành một trong những sản phẩm gây bất ngờ trên thị trường thực phẩm cao cấp và chăm sóc sức khỏe.
Rau diếp cá (còn gọi là dấp cá) vốn là loại cây thân thảo, ưa ẩm, thường mọc hoang hoặc được trồng trong các góc vườn gia đình ở Việt Nam.
Trước đây, loại rau này chủ yếu được dùng như một loại rau ăn kèm, có mùi tanh đặc trưng, không phải ai cũng dễ ăn. Tuy nhiên, theo thời gian, người ta bắt đầu phát hiện ra giá trị dược liệu đáng kể của nó, mở ra hướng đi mới cho một loại cây tưởng chừng rất bình thường.
Theo y học cổ truyền, rau diếp cá có tính mát, vị cay nhẹ, giúp thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ tiêu viêm và lợi tiểu. Nhiều nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận loại cây này chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ điều trị mụn, cải thiện tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng.
Rau diếp cá có nhiều công dụng. Ảnh: Internet.
Chính những công dụng này khiến rau diếp cá dần “thoát xác” từ một loại rau dân dã trở thành nguyên liệu trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và làm đẹp.
Trên thị trường hiện nay, rau diếp cá không chỉ được bán tươi mà còn được chế biến thành bột sấy lạnh, viên uống, trà thảo mộc, nước ép đóng chai và cả mỹ phẩm chăm sóc da.
Đặc biệt, các sản phẩm chiết xuất từ diếp cá hữu cơ đang được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng, nhất là tại các đô thị lớn, nơi xu hướng “ăn sạch – sống xanh” ngày càng phát triển.
Không dừng lại ở thị trường trong nước, một số doanh nghiệp còn bắt đầu xuất khẩu sản phẩm từ rau diếp cá sang Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước châu Âu, nơi người tiêu dùng quan tâm nhiều đến dược liệu tự nhiên. Giá trị kinh tế của loại cây này vì thế cũng tăng lên đáng kể so với trước đây.
Sự thay đổi này cho thấy một thực tế thú vị: không phải cây trồng nào có giá trị cao cũng bắt đầu từ sự quý hiếm. Đôi khi, chính những loại cây quen thuộc, mọc đầy vườn lại có thể trở thành “mỏ vàng” nếu được khai thác đúng cách và đúng thời điểm.
Từ một loại rau dân dã, rau diếp cá đang dần khẳng định vị thế mới trong ngành thực phẩm và dược liệu. Đây không chỉ là câu chuyện về giá trị kinh tế, mà còn là minh chứng cho việc thay đổi tư duy trong nông nghiệp hiện đại: nhìn lại những điều quen thuộc để tìm ra cơ hội mới.
Trong hôn nhân, không phải lúc nào lời nói hay cảm xúc bộc phát cũng giúp mọi chuyện trở nên tốt hơn. Ngược lại, cách ứng xử tinh tế đôi khi lại là chìa khóa giữ gìn sự tôn trọng và bình yên trong gia đình.
Trong hôn nhân, sự khéo léo của người phụ nữ không nằm ở việc nhẫn nhịn hay chịu đựng, mà ở cách ứng xử tinh tế để giữ gìn sự tôn trọng và kết nối giữa hai người. Một người phụ nữ khôn ngoan thường hiểu rằng, có những điều nên giữ lại cho riêng mình, thay vì phơi bày trước mặt chồng, đặc biệt trong những lúc nhạy cảm.
Điều đầu tiên là không hạ thấp bản thân hay nói những lời thiếu tự trọng về chính mình. Nhiều người trong lúc giận dỗi hoặc thất vọng dễ buột miệng nói những câu như “anh cưới tôi là sai lầm” hay “tôi chẳng ra gì cả”.
Phụ nữ khôn ngoan không bao giờ làm 3 điều này trước mặt chồng. Ảnh minh họa.
Những lời nói tưởng như vô hại trong lúc nóng giận lại có sức nặng rất lớn, dễ để lại vết nứt trong cảm xúc và sự tôn trọng lẫn nhau. Người phụ nữ khôn ngoan hiểu rằng, giữ được sự tôn trọng với bản thân cũng chính là giữ được sự tôn trọng từ người bạn đời.
Không cần nhịn cơm, người phụ nữ vẫn giảm được 24 kg nhờ thay đổi một thói quen này trước bữa ăn
Đổi vận không nhờ trời mà nhờ 5 thói quen này của phụ nữ khôn ngoan
Điều thứ hai là không so sánh chồng với người đàn ông khác ngay trước mặt anh ấy. So sánh, dù là vô tình hay cố ý, đều dễ tạo cảm giác tổn thương và tự ái.
Mỗi người đàn ông có cách thể hiện giá trị riêng, và việc đem họ đặt cạnh một hình mẫu khác chỉ khiến khoảng cách trong hôn nhân ngày càng xa hơn. Thay vì so sánh, người phụ nữ khôn ngoan chọn cách góp ý nhẹ nhàng, mang tính xây dựng để cùng nhau tốt lên.
Điều thứ ba là không biến những chuyện riêng tư của gia đình thành câu chuyện để kể lại một cách tiêu cực. Việc đem những mâu thuẫn, thiếu sót của chồng đi chia sẻ với người khác, đặc biệt là với thái độ phàn nàn, có thể khiến sự tin tưởng trong hôn nhân bị tổn thương nghiêm trọng. Người phụ nữ trưởng thành thường biết giữ ranh giới giữa chia sẻ để tìm lời khuyên và việc nói xấu người bạn đời.
Hôn nhân không phải là sự hoàn hảo, mà là hành trình của sự thấu hiểu và điều chỉnh. Phụ nữ khôn ngoan không phải người không bao giờ sai, mà là người biết chọn cách nói, cách hành xử để giữ gìn sự bình yên trong mối quan hệ của mình. Khi biết tiết chế lời nói và cảm xúc, họ không chỉ giữ được chồng, mà còn giữ được chính sự tôn trọng dành cho bản thân trong cuộc hôn nhân ấy.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
