Với ánh trăng lấp đầy cửa sổ buồng lái, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II vừa được chiêm ngưỡng cảnh tượng tuyệt đẹp ở nửa khuất của Mặt trăng mà con người chưa từng chứng kiến trước đây, đồng thời thiết lập kỷ lục khoảng cách mới cho nhân loại.
Chỉ huy sứ mệnh Artemis II Reid Wiseman nhìn ra ngoài qua cửa sổ khoang tàu vũ trụ Orion để ngắm nhìn Mặt trăng ngày 6/4. (Ảnh: NASA/AP)
Chuyến bay kéo dài 6 giờ qua nửa tối của hành tinh này là điểm nhấn quan trọng trong lần trở lại Mặt trăng đầu tiên của NASA kể từ kỷ nguyên Apollo, đánh dấu một bước tiến nữa hướng tới mục tiêu đổ bộ Mặt trăng ở khu vực gần cực nam chỉ trong 2 năm nữa.
Bốn phi hành gia, gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada, đã vượt qua kỷ lục khoảng cách 400.171 km mà sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào tháng 4/1970.
Họ tiếp tục bay, lao đi ngày càng xa Trái đất. Trước khi kết thúc, Artemis II đã phá kỷ lục cũ với khoảng cách 6.600 km.
“Tôi không thể tin vào những gì mình có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Mặt trăng lúc này. Thật không thể tin nổi”, phi hành gia người Canada Jeremy Hansen đã phát tín hiệu vô tuyến trước khi bay ngang qua. Ông kêu gọi “thế hệ hiện tại và tiếp theo không để kỷ lục này tồn tại lâu”.
Ngay sau khi phá kỷ lục của Apollo 13, các phi hành gia đã xin phép đặt tên cho 2 miệng hố mới quan sát được trên Mặt trăng. Họ đề xuất dùng Integrity - tên của tàu vũ trụ của họ, và Carroll để tưởng nhớ vợ của chỉ huy Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư năm 2020. Wiseman đã khóc khi Hansen gửi yêu cầu đến Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ, và cả 4 phi hành gia đã ôm nhau trong nước mắt.
“Cảnh tượng thật hùng vĩ”, Wiseman phát tín hiệu vô tuyến sau khi lấy lại bình tĩnh và bắt đầu chụp ảnh. Các phi hành gia báo cáo rằng họ đã chụp được cả Mặt trăng và Trái đất trong cùng một bức ảnh, và liên tục mô tả cảnh tượng về những gì họ đang nhìn thấy cho các nhà khoa học ở Houston biết.
Một số đỉnh núi sáng đến nỗi Victor Glover nhận xét là trông như thể chúng được bao phủ bởi tuyết. Ngoài việc chụp ảnh phong cảnh bằng máy ảnh Nikon mạnh mẽ, các phi hành gia cũng lấy iPhone ra để chụp một vài bức ảnh ngẫu hứng.
Bốn phi hành gia Wiseman, Glover, Hansen và Christina Koch bắt đầu ngày trọng đại với giọng nói của chỉ huy Apollo 13 Jim Lovell, người đã ghi âm thông điệp đánh thức chỉ 2 tháng trước khi ông qua đời vào tháng 8 năm ngoái. “Chào mừng đến với khu phố cũ của tôi. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ bận rộn như thế nào, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh”, Lovell nói.
Họ mang theo huy hiệu lụa Apollo 8 đã cùng Lovell lên Mặt trăng, rồi khoe nó trước di chuyển qua nửa tối của hành tinh. “Thật vinh dự khi có nó trên tàu cùng chúng tôi. Hãy cùng nhau có 1 ngày tuyệt vời”, Wiseman nói.
Con tàu đi theo tuyến đường hình số 8 tận dụng lực hấp dẫn của Trái đất và Mặt trăng, nhờ đó giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu. Hành trình này sẽ đưa nhóm phi hành gia vào đúng quỹ đạo trở về Trái đất sau khi họ bay qua nửa tối Mặt trăng vào tối 6/4 (giờ Mỹ).
Wiseman và phi hành đoàn của ông đã dành nhiều năm nghiên cứu địa lý Mặt trăng để chuẩn bị cho sự kiện lớn này, và đã bổ sung thêm hiện tượng nhật thực toàn phần vào chương trình nghiên cứu của họ trong vài tuần qua.
Mục tiêu khoa học hàng đầu của họ là lưu vực Orientale nơi có 3 vòng tròn đồng tâm, với vòng ngoài cùng trải dài gần 950km.
Các mục tiêu khác của họ là tham quan địa điểm hạ cánh của Apollo 12 và 14 năm 1969 và 1971, cũng như rìa khu vực cực nam - khu vực ưu tiên của các sứ mệnh đổ bộ trong tương lai.
Artemis II là chuyến bay đầu tiên của NASA đưa phi hành gia lên Mặt trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Nó đặt nền móng cho Artemis III vào năm tới, với phi hành đoàn Orion khác sẽ thực hành việc kết nối với tàu đổ bộ Mặt trăng trên quỹ đạo quanh Trái đất. Đỉnh cao sẽ là cuộc đổ bộ lên Mặt trăng do 2 phi hành gia thực hiện ở khu vực gần cực nam Mặt trăng, trong sứ mệnh Artemis IV vào năm 2028.
Một nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện cho biết sẽ đệ trình các điều khoản luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vì cách ông xử lý các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trong cuộc họp báo cùng Tổng thống Trump, ngày 6/4. (Ảnh: AP)
Ông Hegseth đang trở thành là mục tiêu hàng đầu của đảng Dân chủ, sau khi Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi rời vị trí.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các hiện tại ít được ủng hộ nhất, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đang diễn biến cực kỳ bất lợi với Mỹ.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Nghị sĩ Yassamin Ansari cho biết trong một tuyên bố, rằng bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội ông Hegseth vào tuần tới, cho rằng ông “liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ hiến định”.
“Việc ông Hegseth liều lĩnh đặt các quân nhân Mỹ vào tình thế nguy hiểm và những tội ác chiến tranh lặp đi lặp lại… là cơ sở để luận tội và cách chức”, nữ nghị sĩ đứng đầu nhóm nghị sĩ Dân chủ khóa mới tại Hạ viện nhấn mạnh.
Bà Ansari, một người Mỹ gốc Iran, cũng kêu gọi nội các sử dụng Tu chính án thứ 25 để có biện pháp với Tổng thống Donald Trump vì những “phát ngôn mất kiểm soát” về cuộc chiến.
Bà dẫn lại bài đăng trên Truth Social của ông Trump ngày 5/4 gửi tới các lãnh đạo Iran: “Hãy mở cái eo biển (Hormuz) chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ sống trong địa ngục cứ chờ mà xem!”.
Tại cuộc họp báo ngày 6/4, ông Trump tuyên bố Iran có thể bị “xóa sổ” chỉ trong 1 đêm, “và đêm đó có thể là đêm mai”, nghĩa là đêm 7/4. Ông đe doạ sẽ phá hủy các nhà máy điện và cầu của Iran, đồng thời gạt bỏ những lo ngại rằng hành động như vậy có thể cấu thành tội ác chiến tranh hoặc làm mất lòng 93 triệu người dân Iran.
“Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do; nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và nền tảng của hệ thống toàn cầu của chúng ta đang bị đe dọa”, bà nói.
Với việc đảng Cộng hòa kiểm soát cả 2 viện Quốc hội và cần 2/3 nghị sĩ Thượng viện đồng ý để có thể luận tội một quan chức hành pháp, nỗ lực của bà Ansari gần như không có cơ hội thành công.
Cũng không có khả năng thực tế nào cho thấy nội các của ông Trump - vốn gồm nhiều người trung thành - sẽ viện dẫn Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là nghị sĩ Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar kiến nghị các điều khoản luận tội người đứng đầu Lầu Năm Góc từ năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa thúc đẩy việc bỏ phiếu về đề xuất này.
Ngày 7/4, Iran cho biết muốn chấm dứt chiến tranh lâu dài với Mỹ và Israel, đồng thời phản đối áp lực yêu cầu mở lại eo biển Hormuz.
Đối mặt tình trạng doanh số bán hàng liên tục giảm mạnh, một số hãng ô tô châu Âu đang cân nhắc việc chuyển hướng sang sản xuất vũ khí như một giải pháp cứu cánh...Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng cấu trúc nghiêm trọng. Trong 5 năm qua, nhu cầu đối với xe điện giảm sút, thị phần bị mất vào tay các đối thủ Trung Quốc, và chi phí vay vốn tăng cao đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo” đối với các hãng xe ở khu vực này.
Đối mặt tình trạng doanh số bán hàng liên tục giảm mạnh, xuống mức thấp hơn nhiều so với trước đại dịch Covid-19, một số hãng ô tô châu Âu đang cân nhắc việc chuyển hướng sang sản xuất vũ khí như một giải pháp cứu cánh.
Lịch sử cho thấy các nhà sản xuất ô tô châu Âu đã từng sản xuất thiết bị quốc phòng và vũ khí khi cần thiết trong thời chiến. Một số công ty hiện nay cho rằng việc quay trở lại với lĩnh vực này có thể mang lại cơ hội tồn tại. Một báo cáo của ngân hàng Citi đã gọi một sự chuyển đổi như vậy là “bất cứ thứ gì trừ ô tô".
Đầu tuần trước, hãng xe Renault của Pháp công bố đang phát triển một loại thiết bị không người lái vận hành trên mặt đất (ground-based drone) cho cả mục đích quân sự và dân sự. Trước đó, vào tháng 1 năm nay, hãng này đã thông báo về việc hợp tác với tập đoàn quốc phòng Turgis Gaillard để sản xuất thiết bị bay không người lái tại Pháp.
Ngoài ra, hãng Volkswagen của Đức đang đàm phán với công ty quốc phòng Israel Rafael để sản xuất các bộ phận cho hệ thống phòng thủ tên lửa.
Các nhà sản xuất ô tô châu Âu đang gặp khó khăn trong việc cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ Trung Quốc như BYD. Trong khi tổng doanh số bán xe mới tại thị trường Liên minh châu Âu (EU) giảm trong tháng 1 năm nay, BYD đã gây sốc khi báo cáo mức tăng trưởng doanh số 175% so với cùng kỳ năm trước tại khu vực này, đạt 13.982 xe - theo dữ liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA).
Sự suy giảm của ngành công nghiệp ô tô châu Âu cũng được phản ánh qua giá cổ phiếu của các hãng xe. Chỉ số Stoxx 600 Automobiles đã giảm 30% trong 5 năm qua tính đến ngày 2/4, còn cổ phiếu Volkswagen ghi nhận mức giảm hơn 60%. Cổ phiếu Stellantis, hãng sở hữu các thương hiệu như Fiat và Peugeot, đã mất 58% giá trị. trong cùng kỳ.
Ngược lại, ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu đang bùng nổ. Nhu cầu tái vũ trang sau khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022 và sự rạn nứt rõ ràng trong quan hệ nội bộ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đồng nghĩa rằng châu Âu phải trở nên tự chủ hơn trong sản xuất quốc phòng.
Năm ngoái, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nói rằng châu Âu đang trong "kỷ nguyên tái vũ trang” và có thể huy động 800 tỷ euro để đầu tư vào quốc phòng thông qua các khoản vay và chương trình khác.
“Ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu có triển vọng tăng trưởng lớn, với sự hậu thuẫn của ngân sách chính phủ và các yêu cầu trong NATO” - ông Rico Luman, nhà kinh tế cấp cao về vận tải và logistics tại ngân hàng Hà Lan ING, nhận xét với CNBC.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu việc dựa vào ngành quốc phòng có đủ để cứu vãn ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang trên đà suy yếu. Họ đề cập đến một số lo ngại về khả năng đạt được sự tăng trưởng của các nhà sản xuất ô tô trong lĩnh vực quốc phòng.
Mối quan hệ giữa các nhà sản xuất ô tô và sản xuất vũ khí luôn mang tính cộng sinh. Trong Thế chiến thứ hai, các công ty ô tô trên khắp thế giới đã ngừng sản xuất dân sự để tập trung vào nỗ lực chiến tranh của quốc gia mình, bằng cách tham gia sản xuất xe quân sự, động cơ máy bay, cũng như súng ống và đạn dược. Việc chuyển đổi từ bánh xe sang vũ khí và ngược lại có thể thực hiện được một phần vì nhiều kỹ năng cơ bản có khả năng chuyển đổi cao - theo các chuyên gia.
Volkswagen đang ở trong tình thế đặc biệt khó khăn, đối mặt với lợi nhuận suy giảm và đang có kế hoạch sa thải bớt 35.000 nhân viên, tương đương khoảng 5% lực lượng lao động của hãng trước năm 2030.
Nếu các cuộc đàm phán với Rafael hoặc các đối tác quốc phòng khác thành công, khả năng tái sử dụng nhà máy Osnabruck đã lỗi thời của Volkswagen - dự kiến sẽ bị đóng cửa vào năm 2027 - có thể cứu được tới 2.300 việc làm. Tuy nhiên, tổ chức công đoàn lớn nhất của Đức cho rằng việc chuyển một số lượng lớn công nhân từ các ngành công nghiệp khác sang các công ty quốc phòng là "không thực tế" và "không phải là giải pháp" cho các vấn đề cấu trúc của ngành ô tô.
Chưa kể, quan hệ đối tác giữa các nhà sản xuất ô tô với các công ty quốc phòng có thể gây ra lo ngại về đạo đức trong hàng ngũ công nhân, nếu họ phải lựa chọn giữa việc sản xuất vũ khí hoặc đối mặt với việc bị sa thải.
Báo cáo của Citi cũng đã cảnh báo về các rủi ro chính trị liên quan, nêu ví dụ là phản ứng của dư luận đối với việc CEO Elon Musk của hãng xe điện Mỹ Tesla làm việc trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã dẫn đến sự sụt giảm doanh số của Tesla ở châu Âu.
Mặc dù có nhiều mối quan hệ đối tác giữa các nhà sản xuất ô tô và các công ty quốc phòng đã được thiết lập, các nhà phân tích vẫn hoài nghi về việc chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất vũ khí.
“Tôi không cho rằng các hãng xe hàng đầu sẽ trở thành các nhà sản xuất quốc phòng quy mô lớn. Có lẽ, sẽ chỉ có một vài sự dịch chuyển có chọn lựa và mang tính cơ hội của các hãng xe sang lĩnh vực quốc phòng”, chuyên gia Zuzana Pelakova của tổ chức nghiên cứu Globsec nhận định với CNBC.
Một báo cáo của công ty IG Metall nhận định xét trên quy mô lớn, ngành công nghiệp quốc phòng không thể mang lại giải pháp cho những thách thức mà ngành công nghiệp ô tô của châu Âu đang đương đầu. “Chúng tôi không cho rằng ngành ô tô nên đặt mọi hy vọng vào lĩnh vực quốc phòng mà bỏ qua cơ hội ở các lĩnh vực khác”, các nhà phân tích của IG nhận định.
Khoảng 500 người cao tuổi Nhật Bản đã thiệt mạng trong 20 năm qua do bị chính người thân ngược đãi, phản ánh khủng hoảng trong xã hội già hóa nhanh.
Một phân tích gần đây dựa trên báo cáo của Chính phủ cho thấy, gần 500 người từ 65 tuổi trở lên đã thiệt mạng trong giai đoạn 2006-2024 do bị sát hại hoặc ngược đãi bởi chính người thân hoặc người chăm sóc. Số liệu này phản ánh môi trường chăm sóc tại nhà đang trở nên ngày càng khắc nghiệt.
Các chuyên gia cho rằng những dữ liệu trên chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm". Trong 500 trường hợp tử vong trên có 142 nam và 344 nữ, liên quan các hành vi như giết người, giết người rồi tự sát... Mối quan hệ phổ biến nhất với nạn nhân là con trai, chiếm 219 trường hợp; tiếp đến là chồng, với 98 trường hợp.
Các nguyên nhân được ghi nhận dẫn đến các vụ việc này gồm khó khăn tài chính và tình trạng kiệt sức khi chăm sóc người thân.
Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, số hộ gia đình chỉ có người cao tuổi đã vượt ngưỡng 17 triệu. Đồng thời, số cả người chăm sóc và người được chăm sóc đều là người cao tuổi cũng đang gia tăng.
Một cụ bà được dẫn đến một ngôi chùa ở Tokyo. Ảnh: Japan Today
Hệ lụy của xã hội dân số già
Theo các chuyên gia, bạo lực và các vụ sát hại người cao tuổi trong chăm sóc tại nhà ở Nhật Bản xuất phát từ sự chồng chéo của nhiều yếu tố: già hóa dân số nhanh, mô hình gia đình thay đổi và tình trạng cô lập xã hội.
Tỷ lệ người trên 65 tuổi ở mức cao khiến nhiều trường hợp chăm sóc kéo dài hàng chục năm, trong khi lực lượng trẻ giảm mạnh. Hệ quả, xuất hiện tình trạng "người già chăm người già", hoặc con cái trung niên phải gánh trách nhiệm chăm sóc cha mẹ trong thời gian dài mà thiếu sự hỗ trợ từ cộng đồng.
Cùng với đó, văn hóa hạn chế nhờ cậy và việc chăm sóc chủ yếu diễn ra trong phạm vi gia đình khiến áp lực tích tụ âm thầm. Điều này khác với nhiều nước phát triển, đặc biệt tại Bắc Âu, nơi việc chăm sóc người cao tuổi được coi là trách nhiệm của xã hội. Tại Mỹ, việc thuê người chăm sóc hoặc đưa người già vào cơ sở dưỡng lão cũng phổ biến hơn.
Bộ Tư pháp Nhật Bản đang thảo luận về việc coi hành vi trả tiền mua dâm là một tội hình sự, luật hiện hành chỉ truy tố các hành vi liên quan bán dâm.
Tiến sĩ Masahiro Suzuki, Khoa Tội phạm học, Xã hội học và Chính sách xã hội, Đại học Loughborough, cho biết, tại Nhật Bản con trai là nhóm thủ phạm phổ biến nhất trong các vụ việc này. Nguyên nhân là tồn tại một bộ phận nam giới độc thân sống cùng cha mẹ đến tuổi trung niên hoặc cao tuổi, phụ thuộc tài chính vào gia đình, ít có mạng lưới xã hội và ít tìm kiếm hỗ trợ hơn phụ nữ.
Khi cha mẹ già yếu, những người này trở thành người chăm sóc toàn thời gian bất đắc dĩ, đồng thời chịu áp lực kinh tế và cô lập tâm lý. Sự phụ thuộc hai chiều cùng cảm giác bị mắc kẹt kéo dài làm gia tăng nguy cơ kiệt sức và hành vi cực đoan so với các nhóm khác.
Để đối phó với già hóa dân số, Chính phủ Nhật Bản triển khai nhiều chính sách khuyến khích sinh đẻ, như trợ cấp hằng tháng cho trẻ đến 18 tháng tuổi, mức hỗ trợ cao hơn với gia đình sinh từ hai con; hướng tới miễn phí toàn bộ chi phí sinh thường từ năm 2026 nhằm giảm gánh nặng tài chính.
Phụ nữ được nghỉ 6 tuần trước sinh, 8 tuần sau sinh và thêm một năm để chăm con; hệ thống nhà trẻ được mở rộng, gần đây cho phép nhận trẻ dưới 6 tháng tuổi với thời gian tối đa 10 giờ mỗi tháng. Tuy nhiên, số trẻ sinh tại Nhật vẫn giảm xuống mức kỷ lục, dưới 700.000 trẻ trong năm 2024, cho thấy các chính sách hiện tại chưa đủ sức đảo chiều xu hướng.
Một tàu hộ vệ của Nga được cho là đã trúng đòn tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine khi neo đậu tại cảng Novorossiysk.Theo thông tin từ phía Ukraine, vụ tấn công diễn ra ngày 6/4 do Trung tâm Hệ thống không người lái số 1 phối hợp với Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) thực hiện. UAV tham gia là loại FP-2 do công ty Fire Point sản xuất.
Chỉ huy lực lượng hệ thống không người lái Ukraine, Robert “Madyar” Brovdi, cho biết mục tiêu bị đánh trúng là tàu hộ vệ mang tên Admiral Grigorovich. Mức độ thiệt hại hiện chưa được công bố và đang được cơ quan tình báo đánh giá.
Trong khi đó, nhóm phân tích CyberBoroshno nhận định tàu bị tấn công thuộc lớp Project 11356R, có thể là Admiral Makarov hoặc Admiral Essen.
Brovdi cho biết thêm hệ thống phòng không trên tàu đã khai hỏa khi UAV tiếp cận, song không thể ngăn chặn đòn đánh.
Cũng trong chiến dịch này, giàn khoan nổi Sivash bị tấn công bởi đơn vị Raid phối hợp với lực lượng tấn công tầm xa của hải quân Ukraine.Gần đây, Ukraine thường xuyên sử dụng máy bay không người lái tấn công vào các cơ sở năng lượng và thiết bị quân sự của Nga gây thiệt hại đáng kể.
Xung đột giữa Nga và Ukraine đã bước sang năm thứ 4 nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy cuộc chiến sớm hạ nhiệt, khi các bên vẫn duy trì nhịp độ giao tranh và gia tăng các đòn tấn công tầm xa.Trong bối cảnh đó, Mỹ cùng các đồng minh phương Tây đã nhiều lần thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, những sáng kiến này đến nay vẫn chưa đạt được đột phá đáng kể.
Các vòng tiếp xúc gián tiếp, đề xuất ngừng bắn hay các kênh đối thoại hậu trường đều gặp trở ngại do khác biệt sâu sắc về lợi ích và điều kiện đàm phán giữa hai bên.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, các nỗ lực ngoại giao đang được đẩy mạnh nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn, tạo tiền đề cho giải pháp lâu dài.Theo các nguồn tin khu vực, Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực thúc đẩy một khuôn khổ hòa đàm theo từng giai đoạn giữa Mỹ và Iran. Đề xuất này bao gồm giai đoạn đầu là lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, song song với các biện pháp xây dựng lòng tin. Trọng tâm là việc Iran mở lại một phần eo biển Hormuz và thực hiện các bước kỹ thuật nhằm giảm mức độ làm giàu urani ở cấp cao.
Đổi lại, phía Mỹ dự kiến dỡ bỏ phong tỏa đối với một phần tài sản của Iran ở nước ngoài, đồng thời đưa ra cam kết hướng tới một thỏa thuận đình chiến bền vững. Trong giai đoạn tiếp theo, hai bên sẽ tiến hành đàm phán toàn diện nhằm chấm dứt xung đột, với điều kiện kéo dài ngừng bắn trong suốt quá trình thương lượng. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn đối mặt nhiều trở ngại. Một trong những vấn đề lớn là mức độ tin cậy giữa các bên. Phía Iran bày tỏ thận trọng trước các cam kết, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chắc chắn rằng các hoạt động tấn công sẽ không tái diễn trong tương lai.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ankara đang tăng cường các hoạt động ngoại giao, phối hợp với các đối tác khu vực nhằm thúc đẩy đối thoại. Cùng ngày, Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani đã điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, khẳng định ngoại giao là con đường cần thiết để giải quyết khủng hoảng.
Về phía Tehran, các quan chức tiếp tục khẳng định lập trường chỉ chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn xung đột, thay vì giải pháp ngừng bắn tạm thời. Đại diện ngoại giao Iran nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh lâu dài như điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào.Trong diễn biến liên quan, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), ông Rafael Grossi đã kêu gọi các bên chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran. Ông cảnh báo việc nhắm mục tiêu vào các nhà máy như Bushehr có thể gây ra rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn hạt nhân và môi trường khu vực.Theo phía Iran, kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, một số cơ sở hạt nhân, trong đó có Bushehr, đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công. Ngoài ra, các hạ tầng dân sự như trường học, bệnh viện và hệ thống năng lượng cũng bị ảnh hưởng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Diễn biến hiện nay cho thấy cộng đồng quốc tế đang nỗ lực thúc đẩy giải pháp ngoại giao, song triển vọng đạt được đồng thuận vẫn phụ thuộc vào mức độ nhượng bộ và cam kết từ các bên liên quan.
Giám đốc IMF cảnh báo xung đột tại Trung Đông làm giảm 13% nguồn cung năng lượng, kéo theo nguy cơ lạm phát gia tăng và tăng trưởng toàn cầu chậm lại, ngay cả khi tình hình sớm được kiểm soát.Theo báo Times of Israel ngày 6/4, Giám đốc điều hành Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo cuộc chiến ở Trung Đông sẽ dẫn đến lạm phát cao hơn và tăng trưởng toàn cầu chậm lại.
Theo bà Kristalina Georgieva, xung đột tại Trung Đông đã làm giảm 13% nguồn cung dầu toàn cầu, gây ảnh hưởng dây chuyền đến các chuyến hàng dầu khí và các chuỗi cung ứng liên quan như heli và phân bón.
Nếu không có chiến tranh, IMF dự kiến nâng nhẹ dự báo tăng trưởng toàn cầu lên 3,3% vào năm 2026 và 3,2% vào năm 2027. Ngay cả khi xung đột được giải quyết nhanh chóng, IMF vẫn sẽ hạ dự báo tăng trưởng kinh tế và tăng khả năng lạm phát toàn cầu.Cùng ngày, ông Stephane Dujarric, người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết đã cảnh báo Mỹ rằng việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự bị cấm theo luật quốc tế.
Ông Dujarric cho biết: “Ngay cả khi cơ sở hạ tầng dân sự cụ thể được coi là mục tiêu quân sự, một cuộc tấn công vẫn sẽ bị cấm nếu nó gây ra nguy cơ thiệt hại dân sự ngoài ý muốn quá mức.”
Tòa án cần phải quyết định xem những cuộc tấn công như vậy có phải là tội ác chiến tranh hay không.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố kế hoạch phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran vào đêm 7/4 nếu Tehran không nhượng bộ trước các yêu cầu của Washington về việc mở lại Eo biển Hormuz./.
Không muốn ly dị vì sợ mất tiền nhưng lại muốn ở bên người tình trẻ, Brendan Banfield lên kế hoạch gài bẫy vợ.
Sáng 24/2/2023, Christine Banfield, điều dưỡng nhi khoa 37 tuổi, bị đâm nhiều nhát trong phòng ngủ tại nhà riêng ở khu ngoại ô Herndon, hạt Fairfax, bang Virginia. Bên cạnh cô là Joseph Ryan, 39 tuổi, bị bắn chết.
Khoảng 8h, chồng Christine là Brendan Banfield, 40 tuổi, đặc vụ Sở Thuế vụ Liên Bang (IRS), gọi 911 báo cáo cảnh tượng kinh hoàng bên trong nhà mình. Đến hiện trường, cảnh sát tìm thấy Brendan trong phòng ngủ chính, đang quỳ bên cạnh vợ, một tay đặt lên cổ cô.
Nhà chức trách tuyên bố Christine đã tử vong.
Cảnh sát tìm thấy Ryan trên một chiếc giường dành cho chó ở góc phòng. Con gái 4 tuổi của cặp vợ chồng đang ở dưới tầng hầm, không bị thương.
Juliana Peres Magalhaes, 25 tuổi, giúp việc người Brazil của gia đình Banfield, khai với cảnh sát rằng khi đang chuẩn bị đưa con gái của hai vợ chồng đến Vườn thú Quốc gia, cô nhìn thấy một chiếc SUV lạ đậu trước nhà. Vì vậy, cô đã gọi cho Brendan, lúc ấy đang ăn sáng tại cửa hàng McDonald's gần đó.
"Tôi không biết người đó là ai. Làm ơn trở về. Tôi rất sợ", Juliana kể lại lời đã nói với Brendan.
Juliana cho biết họ để bé gái dưới tầng hầm với máy tính bảng, sau đó lên tầng trên và nghe thấy những gì cô mô tả là "tiếng đánh đòn".
Trong phòng ngủ, họ nhìn thấy Christine nằm trên sàn và một người đàn ông cầm dao ở phía trên. Brendan xin người đàn ông đó bỏ dao xuống, nhưng anh ta không chịu và bắt đầu đâm Christine. "Tôi nghĩ Brendan đã bắn anh ta", Juliana nói.
Nữ giúp việc nói với cảnh sát rằng chính cô cũng đã bắn người đàn ông đó.
Brendan từ chối cung cấp lời khai cho cảnh sát.
Âm mưu của cặp tình nhân
Trong những tháng sau vụ giết người, nhà chức trách bắt đầu nghi ngờ lời khai của người giúp việc. Theo công tố viên, Ryan cầm dao còn Brendan có súng, vậy mà Ryan lại từ chối hạ vũ khí, điều đó không hợp lý.
Juliana cũng không đưa ra lời giải thích thỏa đáng cho cuộc gọi 911 thứ hai được thực hiện từ điện thoại của cô ta vào sáng 24/2. Cuộc gọi đó được thực hiện 13 phút trước cuộc gọi yêu cầu cảnh sát đến nhà của Brendan, nhưng không nói gì và cúp máy chỉ sau vài giây. Dẫu vậy, điều phối viên có thể nghe thấy tiếng rên rỉ đau đớn ở bên kia đầu dây.
"Một người đang bị thương, vậy mà mất đến 13 phút để thực hiện cuộc gọi khác, thật vô lý", công tố viên nói.
Juliana đã thú nhận bắn Ryan khi anh ta đang ở tư thế nằm sấp, không gây nguy hiểm, theo công tố viên. Tháng 10/2023, Juliana bị bắt và bị buộc tội giết Ryan.
Gần một năm sau, kết quả phân tích mẫu máu chỉ ra Brendan là người cầm dao trong phòng ngủ, anh ta cũng bị bắt và bị truy tố tội giết người vào tháng 9/2024. Brendan không nhận tội và bị giam giữ mà không được tại ngoại.
Juliana Peres Magalhaes (phải) và Brendan Banfield. Ảnh: Fairfax County Police Department
Juliana cũng không nhận tội giết người. Nhưng vài tuần sau khi Brendan bị bắt, cô ta đề nghị hợp tác với nhà chức trách. Trong bốn giờ thẩm vấn, Juliana kể chi tiết về chuyện ngoại tình với Brendan và kế hoạch giết người vợ bị anh ta mô tả là "lười biếng" và "không phải một người mẹ tốt".
Juliana xác nhận vụ giết người là một âm mưu lừa đảo qua mạng. Cô ta cho biết họ đã dùng máy tính xách tay của Christine, tạo một hồ sơ giả tên "Annastasia9" trên trang web chuyên về các sở thích tình dục kỳ lạ, bày tỏ mong muốn tìm kiếm một người lạ cùng thực hiện ảo tưởng tình dục bạo lực tại nhà riêng.
Juliana cho biết Brendan muốn tìm một người thích "chơi trò bạo lực" để có thể đổ lỗi cho vụ giết Christine. Ryan chính là người đó.
Theo cảnh sát, Ryan từng gặp gỡ những phụ nữ khác qua trang web nọ, nhưng được mô tả là người tôn trọng giới hạn và không bạo lực. Cảnh sát nhận định Ryan đã bị gài bẫy.
Ryan đồng ý mang còng tay, dây thừng và dao đến nhà Banfield. Brendan dự định đâm vợ mình bằng con dao đó sau khi bắn Ryan, Juliana nói với nhà chức trách.
Cô ta đồng ý nhận tội với tội danh nhẹ hơn là ngộ sát và làm chứng chống lại Brendan. Đổi lại, các công tố viên sẽ đề nghị mức án cho cô ta bằng thời gian tạm giam.
Lời khai gây sốc của giúp việc
Phiên tòa xét xử Brendan bắt đầu vào tháng 1, gần ba năm sau vụ giết Christine và Ryan. Juliana ra làm chứng cho bên công tố, kể với bồi thẩm đoàn về mối quan hệ ngoài luồng bắt đầu từ tháng 8/2022 với Brendan và kế hoạch giết Christine của anh ta.
Theo Juliana, Brendan bày tỏ mong muốn "loại bỏ" vợ vào tháng 10/2022. "Ban đầu tôi nghĩ anh ta đang nói đùa", nữ giúp việc khai trước tòa. Brendan còn nói muốn cưới Juliana và có con với cô ta, không muốn ly dị vì sợ Christine sẽ có nhiều tiền hơn mình và vì muốn giành quyền nuôi con gái.
Để thực hiện kế hoạch, cặp tình nhân mua điện thoại mới và tạo tài khoản Apple ID, Brendan kiểm tra khu phố xem có camera giám sát hay không, thay đổi thói quen buổi sáng và lắp đặt cửa sổ cách âm trước khi xảy ra vụ giết người.
Juliana khai đã giúp Brendan lừa Ryan trên trang web khiêu dâm, vun đắp mối quan hệ trong một tháng trước khi dụ nạn nhân đến nhà vào ngày 24/2/2023. Chính Brendan đã ra chỉ thị cho Ryan phải làm gì khi đến nhà, cũng chính anh ta mở sẵn cửa cho Ryan khi Christine đang ngủ trên lầu. Theo Juliana, Brendan dàn dựng như thể tình cờ bắt gặp một vụ tấn công bạo lực và bắn Ryan để tự vệ.
Sau khi bắn vào đầu Ryan, Brendan tiếp tục tấn công vợ. Christine hét lên: "Juliana, gọi 911", nữ giúp việc khai trước tòa. Juliana cho biết đã gọi nhưng cúp máy trước khi nói bất cứ điều gì theo chỉ đạo của Brendan. Sau đó, cô ta chứng kiến Brendan liên tục đâm vào mặt và cổ vợ, rồi lấy một ít máu của Christine nhỏ lên thi thể Ryan.
Sau vụ việc, Juliana chuyển đến ở trong phòng ngủ của Brendan. Các điều tra viên đã tìm thấy một bức ảnh đóng khung của cặp tình nhân trên bàn cạnh giường.
Juliana cho biết thú nhận sự thật vì cảm thấy tội lỗi và xấu hổ. "Tôi đã giấu kín sự thật trong thời gian dài, chỉ giữ kín trong lòng, điều đó quá sức chịu đựng đối với tôi, tôi không thể tiếp tục chịu đựng thêm nữa", nữ giúp việc nói.
Lời biện hộ của người chồng
Brendan cũng ra làm chứng, khẳng định vô tội và gọi những cáo buộc là "hoàn toàn điên rồ". Anh ta thừa nhận ngoại tình với Juliana nhưng phủ nhận tham gia lên kế hoạch hay thực hiện vụ giết vợ, nói rằng sẽ không vì cuộc tình chỉ mới kéo dài 6-8 tuần mà tìm cách loại bỏ người vợ gắn bó 19 năm.
Brendan nói "vô cùng kinh hãi" khi mở cửa phòng ngủ và nhìn thấy Christine khỏa thân trên sàn cùng một người đàn ông lạ mặt cầm dao định cưỡng hiếp cô. Anh ta nói đã bắn Ryan sau khi thấy người này đâm vợ mình.
Tuy nhiên, một nhân chứng của bên công tố đã bác bỏ một phần quan trọng trong lời khai của Brendan về sáng hôm đó. Trong lời khai, Brendan cho biết rẽ vào McDonald's khi đang trên đường đến một cuộc họp công việc với giám sát viên, sau đó Juliana đã gọi cho anh ta về chiếc SUV lạ đậu ở lối vào.
Nhưng giám sát viên của Brendan nói với nhà chức trách rằng không có cuộc họp nào được lên lịch. Tại tòa, giám sát viên này khai rằng khi đó đang ở Baltimore trong một hoạt động bí mật.
Bên công tố khẳng định không cần dựa vào lời khai của Juliana vì "bằng chứng máu" đủ để kết tội Brendan. "Máu không thể nói dối, và máu chứng minh Brendan đã đứng trên người Christine, đâm vào cổ cô ấy cho đến chết", công tố viên nói.
Ngày 2/2, sau 9 giờ nghị án, bồi thẩm đoàn tuyên Brendan phạm tội giết người nghiêm trọng. 11 ngày sau, thẩm phán tuyên phạt Juliana mức án tối đa cho tội ngộ sát là 10 năm tù, cao hơn nhiều so với đề nghị của bên công tố.
Brendan phải đối mặt với án tù chung thân trong phiên tuyên án vào 8/5.
Tehran đáp trả: “Lời đe dọa của Trump chỉ là vô căn cứ”
Trong khi Nhà Trắng liên tục phát đi những tín hiệu cứng rắn, phía Iran đã lập tức phản pháo không khoan nhượng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc “xóa sổ Iran trong một đêm” chỉ là “vô căn cứ” và mang tính tuyên truyền nhằm che đậy những bế tắc của Washington trên chiến trường. Phát ngôn viên Ebrahim Zolfaqari thuộc Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya đã dùng những lời lẽ gay gắt, cho rằng đó là “sự ngạo mạn, thô lỗ và hoang tưởng” xuất phát từ việc Mỹ đang đối mặt với thất bại liên tiếp. Ông nhấn mạnh: nếu các cuộc tấn công tiếp tục, Iran sẽ đáp trả “mạnh mẽ hơn rất nhiều và trên quy mô rộng lớn hơn”. Câu nói như một lời cảnh báo lạnh lùng giữa bầu không khí nóng như lửa đốt, đúng với câu “nước sôi lửa bỏng, một lời cũng thành đao kiếm”.
Ebrahim Zolfaqari
Lãnh đạo Iran cứng rắn: “Càng bị đánh, càng không lùi bước”
Sau hàng loạt đòn không kích và ám sát nhắm vào các nhân vật cấp cao, Iran vẫn thể hiện lập trường không hề nao núng. Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei tuyên bố lực lượng vũ trang Iran sẽ không bị lung lay bởi các vụ ám sát, đặc biệt là cái chết của Thiếu tướng Majid Khademi – người đứng đầu tình báo IRGC.
Ông ca ngợi Khademi là người đã “dành cả đời phục vụ âm thầm cho an ninh và quốc phòng”, đồng thời khẳng định hàng ngũ chiến binh Iran là “một khối vững chắc, không gì có thể phá vỡ”. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Israel tuyên bố đã tiêu diệt nhiều chỉ huy cấp cao, trong đó có cả Asghar Bagheri – người đứng đầu đơn vị đặc nhiệm của lực lượng Quds. Tuy nhiên, Tehran không xác nhận thông tin này. Tình thế hiện tại giống như “cây càng bị chặt, rễ càng bám sâu”, càng bị dồn ép thì ý chí kháng cự càng mạnh. Trận chiến tại Isfahan: Iran xác nhận 4 sĩ quan tử trận
Không chỉ dừng lại ở những lời tuyên bố, thực tế chiến trường cũng cho thấy mức độ khốc liệt ngày càng tăng. Iran xác nhận đã mất 4 sĩ quan quân đội trong một cuộc đụng độ trực tiếp với lực lượng Mỹ tại khu vực phía nam Isfahan. Theo thông báo chính thức, các sĩ quan này đã chiến đấu với “máy bay chiến đấu, trực thăng, drone vũ trang và các phương tiện hỗ trợ” của Mỹ. Đáng chú ý, Iran cho biết một tên lửa vác vai đã bắn trúng một máy bay Mỹ trước khi đơn vị này bị tấn công dữ dội dẫn đến thương vong. Danh tính các sĩ quan tử trận bao gồm một chuẩn tướng, một đại tá, một trung tá và một thiếu úy – cho thấy mức độ tổn thất không hề nhỏ. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc chiến tranh không còn là những lời đe dọa trên bàn giấy, mà đã thực sự “đổ máu ngoài chiến trường”, đúng như câu “binh đao vô tình, sinh tử một đường”. Chiến tranh tâm lý: Iran kêu gọi người Mỹ “hãy nhìn lại chính phủ mình”
Không chỉ đối đầu bằng vũ lực, Iran còn triển khai một chiến lược truyền thông nhằm tác động trực tiếp đến dư luận Mỹ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, đã kêu gọi người dân Mỹ “phải chịu trách nhiệm và đặt câu hỏi với chính phủ của họ” về cuộc chiến mà ông gọi là “phi lý và xâm lược”. Thông điệp này nhằm khoét sâu vào sự chia rẽ trong lòng nước Mỹ, nơi dư luận vốn đã không đồng thuận về chiến tranh. Trong khi đó, chính trị gia Saeed Jalili lại có cách tiếp cận khác: ông cho rằng không cần phải phản ứng gay gắt với Trump, mà hãy để ông “nói nhiều hơn”, bởi chính những phát ngôn đó sẽ “lột trần bản chất của nước Mỹ”. Đây là một kiểu “lấy gậy ông đập lưng ông”, biến lời nói của đối phương thành công cụ phản công. Tối hậu thư và vòng xoáy leo thang: thế giới đứng trước ngã rẽ
Trong khi đó, phía Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn. Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh khả năng tấn công các nhà máy điện, cầu đường và cơ sở hạ tầng quan trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch của dầu mỏ toàn cầu. Hạn chót được đưa ra là tối thứ Ba, một mốc thời gian khiến cả thế giới nín thở theo dõi. Nếu vượt qua giới hạn này, nguy cơ một cuộc tấn công quy mô lớn là hoàn toàn có thể xảy ra. Những diễn biến này khiến tình hình giống như “ngàn cân treo sợi tóc”, chỉ cần một quyết định sai lầm là có thể kéo theo hệ lụy khôn lường không chỉ cho khu vực Trung Đông mà còn cho toàn thế giới.
4 sĩ quan IRGC thiệt mạng trong trận giao tranh cứu phi công
Iran xác nhận 4 sĩ quan cấp cao thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh liên quan đến chiến dịch giải cứu phi công Mỹ. Những người tử trận bao gồm một chuẩn tướng, hai đại tá và một trung úy. Danh tính được công bố gồm Chuẩn tướng Masoud Zare Khafri, Đại tá Saeed Mousavi, Đại tá Moin Heidari và Trung úy Milad Salarvand.
Iran chuyển sang hệ thống định vị BeiDou của Trung Quốc, chấm dứt phụ thuộc GPS
Iran đã chính thức chuyển sang sử dụng hệ thống định vị vệ tinh BeiDou (BDS) của Trung Quốc, đánh dấu bước đi chấm dứt sự phụ thuộc lâu dài vào hệ thống GPS do Mỹ kiểm soát. Quyết định này được xem là một thay đổi chiến lược lớn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng.
Sự kiện này có nguồn gốc từ năm 1993, khi Mỹ cắt tín hiệu GPS đối với tàu Inhe của Trung Quốc đang trên đường đến Iran với cáo buộc vận chuyển vật liệu liên quan đến vũ khí hóa học. Con tàu bị mất phương hướng trên biển suốt 24 ngày do không có tọa độ định vị. Sự việc này đã trở thành bài học quan trọng đối với Bắc Kinh, thúc đẩy Trung Quốc phát triển hệ thống định vị riêng – BeiDou – nhằm tránh phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Đến năm 2015, Iran đã ký biên bản ghi nhớ với Trung Quốc để tích hợp hệ thống BeiDou. Đến năm 2021, các hệ thống dẫn đường tên lửa của Iran đã được tích hợp công nghệ này. Quá trình chuyển đổi diễn ra âm thầm trong nhiều năm, từng bước giảm phụ thuộc vào GPS.
Một bước ngoặt quan trọng xảy ra sau khi Israel sử dụng biện pháp gây nhiễu GPS trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày, khiến các phương tiện quân sự của Iran gặp khó khăn. Ngày 23/6/2025, Iran chính thức vô hiệu hóa GPS trên toàn quốc và chuyển hoàn toàn sang hệ thống BeiDou-3.
Hệ thống BeiDou-3 được cho là có khả năng chống nhiễu tốt hơn với tín hiệu quân sự B3A, đạt độ chính xác khoảng 98%. Với hơn 50 vệ tinh, BeiDou cung cấp vùng phủ rộng hơn so với hệ thống GPS hiện có 31 vệ tinh, đặc biệt phù hợp với khu vực địa hình Iran.
Việc chuyển đổi này cũng kéo theo thay đổi trong chiến lược quân sự. Trước đây, Iran phải sử dụng số lượng lớn rocket để đạt hiệu quả tấn công, tiêu tốn nhiều nguồn lực. Với hệ thống định vị chính xác hơn, Iran đã chuyển sang các cuộc tấn công chính xác bằng tên lửa và drone có thể hoạt động ở khoảng cách lên tới 2.000 km.
Sự thay đổi này cho thấy một bước dịch chuyển lớn trong cán cân công nghệ định vị toàn cầu, khi một công cụ từng được sử dụng để gây sức ép giờ đây không còn giữ vai trò độc quyền.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo, các cuộc không kích gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran có thể gây tai nạn phóng xạ nghiêm trọng, đồng thời kêu gọi các bên cần chấm dứt tấn công ngay lập tức.Ngày 6/4, Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cảnh báo, các cuộc tấn công nhằm vào khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran đang đặt ra “nguy cơ rất thực tế đối với an toàn hạt nhân” và cần phải chấm dứt ngay.
Nằm ở miền Nam Iran với quy mô vận hành lò phản ứng công suất 1.000 MW, nhà máy Bushehr đã trở thành mục tiêu tấn công nhiều lần kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát từ ngày 28/2. Theo truyền thông nhà nước Iran, vụ tấn công gần nhất xảy ra vào ngày 4/4 vừa qua.Người đứng đầu IAEA cho biết, một trong các đợt không kích đã rơi cách khu vực nhà máy chỉ khoảng 75 m.
Ông cảnh báo, nếu cơ sở đang vận hành bị đánh trúng, nguy cơ xảy ra tai nạn phóng xạ nghiêm trọng là rất lớn, có thể kéo theo hậu quả nghiêm trọng đến con người và môi trường, không chỉ trong phạm vi Iran mà còn ảnh hưởng đến các khu vực lân cận.
Theo IAEA, các hình ảnh vệ tinh xác nhận dấu vết của vụ tấn công mới nhất, song chưa ghi nhận thiệt hại trực tiếp đối với nhà máy.
Dù vậy, cơ quan này nhấn mạnh, các cơ sở hạt nhân và khu vực lân cận không bao giờ nên trở thành mục tiêu quân sự.
Trong một diễn biến khác, Nga, quốc gia tham gia hỗ trợ vận hành nhà máy Bushehr, cũng lên tiếng cảnh báo nguy cơ xảy ra một thảm họa phóng xạ nghiêm trọng nếu các cuộc tấn công tiếp diễn.
Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi các bên lập tức chấm dứt hành động quân sự nhằm tránh kịch bản vượt ngoài kiểm soát.Bảo hộ công dân
Hôm 5/4, truyền thông Nga thông báo, 198 công nhân đã được sơ tán khỏi nhà máy ngay sau vụ tấn công gần nhất, trong khi khoảng 100 chuyên gia Nga vẫn ở lại để duy trì vận hành lò phản ứng.
Bushehr hiện là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, được xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật lớn đến từ Nga.
Giới quan sát cho rằng, bất kỳ sự cố nào xảy ra tại cơ sở này đều có thể kéo theo hậu quả nghiêm trọng, không chỉ về môi trường mà còn đối với an ninh khu vực.
Một mẫu sedan nhà Volkswagen vừa trình làng với giá chỉ khoảng 305 triệu đồng, rẻ hơn hẳn Kia Morning và Hyundai i10 nhưng lại sở hữu thiết kế mang nhiều nét sang trọng, tiệm cận phong cách của Toyota Camry.
Trong bối cảnh thị trường chuyển dịch mạnh sang xe điện, Volkswagen vẫn duy trì chiến lược phát triển song song xe xăng và xe điện tại Trung Quốc. Volkswagen Sagitar S là minh chứng rõ ràng khi giữ cấu hình động cơ đốt trong nhưng tích hợp nhiều công nghệ hiện đại, tạo lợi thế cạnh tranh trước các mẫu xe giá rẻ như Kia Morning hay Hyundai i10.
Xét về kích thước, Volkswagen Sagitar S sở hữu chiều dài 4.702 mm, mang lại không gian rộng rãi vượt trội. Với thông số này, mẫu sedan Đức hoàn toàn “trên cơ” các mẫu xe đô thị cỡ nhỏ như Hyundai i10 và Kia Morning, đồng thời tiệm cận cảm giác rộng rãi của Toyota Camry. Đây là yếu tố giúp xe ghi điểm mạnh ở nhóm khách hàng gia đình.
Thiết kế ngoại thất của Volkswagen Sagitar S đi theo phong cách tối giản nhưng hiện đại. Phần đầu xe được làm mềm mại với cụm đèn pha thanh mảnh, kết hợp các hốc gió liền mạch tạo cảm giác liền khối. Phía sau nổi bật với dải đèn hậu LED kéo dài toàn chiều rộng, đi cùng bộ khuếch tán sơn cùng màu thân xe, mang đến diện mạo thể thao nhưng vẫn giữ chất lịch lãm, khác biệt hoàn toàn so với kiểu dáng nhỏ gọn của Hyundai i10 hay Kia Morning.
Bước vào khoang nội thất, Volkswagen Sagitar S thể hiện rõ định hướng công nghệ. Xe trang bị bảng đồng hồ kỹ thuật số 10,25 inch kết hợp màn hình giải trí trung tâm 12,9 inch. Cần số được đưa lên cột vô-lăng, giúp tối ưu không gian khu vực điều khiển. Ngoài ra, xe còn có đèn viền nội thất 30 màu, trợ lý giọng nói AI và hệ thống hỗ trợ lái nâng cao cấp độ 2. Những trang bị này giúp mẫu sedan có trải nghiệm tiệm cận Toyota Camry dù mức giá chỉ ngang xe hạng A như Kia Morning và Hyundai i10.
Không chỉ dừng ở công nghệ, Volkswagen Sagitar S còn ghi điểm ở tính thực dụng. Dung tích khoang hành lý đạt 555 lít, vượt xa nhiều mẫu sedan phổ thông. Xe sử dụng nền tảng khung gầm MQB quen thuộc của Volkswagen, đảm bảo độ ổn định và khả năng vận hành đã được kiểm chứng trên nhiều dòng xe toàn cầu.
Về hệ thống truyền động, Volkswagen Sagitar S cung cấp hai tùy chọn động cơ xăng. Bản tiêu chuẩn dùng động cơ 1.5L hút khí tự nhiên, cho công suất 110 mã lực và mô-men xoắn 141 Nm, đi kèm hộp số tự động 6 cấp. Trong khi đó, bản cao cấp hơn trang bị động cơ 1.5L tăng áp, công suất 160 mã lực và mô-men xoắn 250 Nm, kết hợp hộp số DSG 7 cấp, mang lại hiệu suất vượt trội so với các mẫu xe đô thị giá rẻ.
Tại Trung Quốc, Volkswagen Sagitar S có giá từ 79.800 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 305 triệu đồng. Với mức giá này, mẫu sedan Đức không chỉ cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc mà còn “đe nẹt” cả nhóm xe giá rẻ như Hyundai i10 hay Kia Morning nhờ lợi thế kích thước, trang bị và trải nghiệm.
Có thể thấy, Volkswagen Sagitar S đang tạo ra một “kèo lệch” khi sở hữu thiết kế đẹp như Toyota Camry nhưng giá lại ngang xe hạng A. Nếu về Việt Nam, đây sẽ là cái tên đủ sức khuấy đảo thị trường sedan phổ thông.
Trong chiến dịch giải cứu phi công F-15 vừa qua, một lần nữa khẳng định C-130 Hercules không chỉ là máy bay vận tải mà còn là 'người hùng thầm lặng' đứng sau thành công của vô số chiến dịch cứu hộ quân sự Mỹ.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn hạ ít nhất một chiếc C-130 Hercules cùng hai trực thăng Black Hawk trong chiến dịch cứu hộ khẩn cấp phi công máy bay F-15E bị bắn rơi gần Isfahan.
Sự kiện này không chỉ làm dấy lên tranh cãi về tổn thất thực tế mà còn khiến nhiều người tò mò về “ngựa thồ” huyền thoại C-130, chiếc máy bay vận tải chiến thuật đã đồng hành cùng Không quân Mỹ qua hàng thập kỷ, đặc biệt trong các sứ mệnh cứu hộ chiến đấu đầy rủi ro.
Tại sao Mỹ lại chọn C-130 cho nhiệm vụ nguy hiểm này? bài viết dưới đây sẽ làm rõ lý do chiếc máy bay này trở thành “xương sống” không thể thiếu trong chiến dịch giải cứu phi công F-15.
Hình ảnh được Hãng tin Fars của Iran loan tải ngày 5/4 về các máy bay Mỹ mà họ cho là đã bị bắn hạ trong chiến dịch Washington giải cứu phi công F-15. Ảnh: FARS
C-130 Hercules, đặc biệt phiên bản C-130J Super Hercules và biến thể HC-130J Combat King II dành riêng cho cứu hộ chiến đấu, được thiết kế như một nền tảng đa năng có khả năng hoạt động linh hoạt ngay cả trong môi trường thù địch hoặc địa hình khắc nghiệt.
Với chiều dài thân máy khoảng 34,4 mét ở phiên bản kéo dài, sải cánh rộng 40,4 mét và chiều cao 11,8 mét, khung thân chắc chắn cho phép C-130 cất cánh và hạ cánh trên đường băng ngắn, thô ráp hoặc thậm chí đường đất chưa được cải tạo, điều kiện lý tưởng khi phải hỗ trợ cứu hộ nhanh chóng tại khu vực Isfahan mà không phụ thuộc vào sân bay lớn.
Trong chiến dịch cứu phi công F-15, phiên bản HC-130J đã đóng vai trò tiếp nhiên liệu trên không cho trực thăng cứu hộ, vận chuyển thiết bị y tế khẩn cấp và sẵn sàng thả dù hoặc tiếp cận mặt đất để hỗ trợ lực lượng cứu nạn, chứng tỏ tính linh hoạt vượt trội của thiết kế cổ điển nhưng được nâng cấp hiện đại.
Hệ thống động lực là điểm mạnh nổi bật giúp C-130 trở thành lựa chọn hàng đầu cho các nhiệm vụ cứu hộ dài hơi.
Máy bay trang bị bốn động cơ turboprop Rolls-Royce AE 2100D3, mỗi động cơ sản sinh công suất hơn 4.591 mã lực, kết hợp chân vịt composite sáu cánh Dowty R391 tiên tiến.
Máy bay C-130 Hercules Mỹ. Ảnh: wikipedia
Nhờ đó, C-130 không chỉ tiết kiệm nhiên liệu đáng kể mà còn duy trì hiệu suất ổn định ở độ cao nóng và môi trường khắc nghiệt, cho phép tải trọng tối đa lên tới hơn 21 tấn hàng hóa hoặc chở 92 lính đầy đủ trang bị.
Trọng lượng cất cánh tối đa đạt 74.389 kg, kết hợp với tốc độ hành trình ổn định 675 km/h và tầm bay thực tế khoảng 4.000 km khi mang tải trọng lớn, biến C-130 thành “cầu nối sống” hoàn hảo giữa các đơn vị cứu hộ và căn cứ xa xôi.
Trong sự kiện Isfahan, những thông số này đã giúp máy bay duy trì quỹ đạo bay hỗ trợ lâu dài, đảm bảo trực thăng Black Hawk có đủ nhiên liệu để hoàn thành nhiệm vụ cứu phi công giữa vùng trời đối địch.
Công nghệ điện tử hàng không trên C-130J hiện đại hơn bao giờ hết, mang lại lợi thế nhận thức tình huống vượt trội cho phi hành đoàn trong môi trường chiến đấu.
Buồng lái kỹ thuật số hai phi công tích hợp màn hình LCD đa chức năng, hệ thống HUD (Head-Up Display) tương thích kính nhìn đêm, radar màu đa chế độ, cùng các hệ thống tránh va chạm tiên tiến như GCAS (Ground Collision Avoidance System), TCAS (Traffic Collision Avoidance System) và TAWS (Terrain Awareness Warning System).
Máy bay còn được trang bị hệ thống định vị kép GPS/INS, bản đồ số chuyển động và khả năng tương thích hoàn toàn với kính nhìn đêm NVIS, giúp phi công bay thấp, tránh radar đối phương và thực hiện thả dù chính xác ngay cả trong điều kiện thời tiết xấu hoặc ban đêm.
Những tính năng này đã hỗ trợ trực tiếp cho chiến dịch cứu hộ F-15, nơi C-130 không chỉ vận chuyển mà còn phối hợp chặt chẽ với trực thăng để duy trì liên lạc và nhận diện mục tiêu cứu nạn giữa vùng trời Iran.
Dù sở hữu công nghệ sống còn mạnh mẽ với hệ thống cảnh báo radar, tên lửa và các biện pháp đối phó tự vệ, sự kiện Iran tuyên bố bắn hạ C-130 vẫn nhắc nhở rằng không máy bay nào là bất khả chiến bại trong chiến tranh hiện đại.
Tuy nhiên, chính khả năng chịu đựng hỏa lực, vận hành trên địa hình khó khăn và tốc độ triển khai nhanh chóng đã khiến C-130 trở thành biểu tượng của các sứ mệnh cứu hộ chiến đấu.
Trong chiến dịch cứu phi công F-15 vừa qua, máy bay đã chứng minh giá trị thực tiễn của mình: từ việc tiếp nhiên liệu khẩn cấp cho trực thăng đến hỗ trợ lực lượng trên mặt đất, tất cả đều dựa trên nền tảng công nghệ đã được kiểm chứng qua hàng chục năm.
Sự kiện này một lần nữa khẳng định C-130 Hercules không chỉ là máy bay vận tải mà còn là “người hùng thầm lặng” đứng sau thành công của vô số chiến dịch cứu hộ quân sự Mỹ.
Hà Danh Nậm bị cáo buộc điều hành đường dây quy mô lớn, chỉ đạo nhận hàng từ Pháp qua 4 tiếp viên hàng không, tách ma túy giấu trong tuýp kem đánh răng ký hiệu "T".
Hà Danh Nậm bị xác định là người thuê Hoàng Sỹ Thắng (39 tuổi, tài xế, quê Nghệ An) nhận các kiện hàng từ nước ngoài gửi về Việt Nam, sau đó đưa đi tiêu thụ tại nhiều địa phương.
Hành vi của Nậm, Thắng cùng Bùi Văn Ánh (cháu rể) và 225 bị can thuộc Chuyên án VN10 được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM vừa hoàn tất, truy tố về các tội: Vận chuyển trái phép chất ma túy, Mua bán trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Tàng trữ trái phép chất ma túy, Không tố giác tội phạm, Che giấu tội phạm và Chiếm giữ trái phép tài sản.
Trong số này, có 4 người đang bị truy nã, trong đó có Hà Danh Nậm.
"T" - Ký hiệu nhận diện ma túy
Cơ quan điều tra xác định, Hà Danh Nậm (sống tại nước ngoài, sử dụng nhiều tên giả như Tiến Hoàng, Hữu Sơn, Tèo) cất giấu ma túy trong các tuýp kem đánh răng, ngụy trang cùng bột giặt, cà phê, ca cao, kẹo socola, bàn chải, nước súc miệng, dầu gội... nhằm tránh bị phát hiện. Nậm thuê tiếp viên hàng không, người Việt định cư, học tập tại Pháp xách tay về hoặc gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế, sau đó chỉ đạo Hoàng Sỹ Thắng và Bùi Văn Ánh nhận, giao cho người mua.
Theo cáo buộc, đầu tháng 1/2023, Hà Danh Nậm thuê Hoàng Sỹ Thắng nhận các kiện hàng gửi về Việt Nam. Thắng rủ cháu rể là Bùi Văn Ánh tham gia nhận và giao hàng.
Khoảng đầu tháng 1/2023, theo chỉ đạo của Nậm, Thắng đến khu vực ngã ba Cây Xoài (xã Hố Nai 3, huyện Trảng Bom, Đồng Nai) nhận hai kiện hàng, sau đó chở về phòng trọ kiểm tra. Làm theo hướng dẫn, Thắng tách các tuýp kem đánh răng có ký hiệu chữ "T" (bên trong chứa ma túy) để giao cho người nhận; phần còn lại là hàng tiêu dùng được giữ lại sử dụng.
Ma túy được giấu trong các tuýp kem đánh răng do 4 tiếp viên hàng không mang về Việt Nam. Ảnh: Hải quan TP HCM
Sau đó, theo phân công của Nậm, Thắng đóng "hàng" vào thùng giấy, thuê Ánh chở đến giao cho một phụ nữ (không rõ lai lịch) tại chung cư Picity High Park, phường Thạnh Xuân. Sau mỗi lần giao hàng, Nậm dùng tài khoản ngân hàng mang tên con trai chuyển tiền công cho Thắng.
Lần đầu, Thắng nhận 6 triệu đồng, đưa lại cho Ánh 500.000 đồng nhưng người này không nhận. Cuối tháng 1/2023, với cách thức tương tự, Nậm tiếp tục gửi 3 kiện hàng; Thắng nhận 20 triệu đồng, chia cho Ánh 2 triệu.
Đến đầu tháng 3/2023, Nậm đã chuyển trót lọt cho Thắng 7 chuyến hàng với cách thức trên.
Đến ngày 15/3/2023, Hà Danh Nậm chuyển cho Hoàng Sỹ Thắng 20 triệu đồng và yêu cầu người này sử dụng sim rác và thông tin giả để nhận hàng vào hôm sau. Lô hàng lần này được vận chuyển về Việt Nam thông qua 4 tiếp viên hàng không. Đến sáng 16/3, cán bộ hải quan tại cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã phát hiện dấu hiệu bất thường trong hành lý của 4 tiếp viên, đi chuyến bay VN10 từ Pháp về. Qua sàng lọc, soi chiếu, hải quan phát hiện hơn 11 kg ma túy các loại trong 4 valy hành lý.
Chiều cùng ngày, Nậm gọi cho Thắng báo ma túy đã về đến Việt Nam, nhờ Thắng 2 lần chuyển tiền cho một trong 4 tiếp viên hàng không để trả công. Do sự việc bị phát hiện nên Nậm yêu cầu Thắng vứt bỏ sim điện thoại. Mở rộng điều tra, ngày 21-22/3, cơ quan cảnh sát điều tra bắt giữ Thắng và Ánh.
Hải quan phát hiện ma túy trong hành lý 4 tiếp viên hàng không như thế nào
Hải quan phát hiện ma túy trong hành lý 4 tiếp viên hàng không như thế nào
Soi ngầm hành lý của 4 tiếp viên Vietnam Airlines, hải quan phát hiện dấu hiệu bất thường, sau đó tìm thấy hơn 11 kg thuốc lắc và ma túy tổng hợp trong các tuýp kem đánh răng. 405
Ngoài đường xách tay, Nậm còn tổ chức vận chuyển ma túy qua chuyển phát nhanh thông qua Phạm Duy Quang (định cư tại Pháp), người gom hàng từ cộng đồng người Việt để hưởng chênh lệch phí. Các kiện hàng được gửi về sân bay Nội Bài, sau đó chuyển đến nhà Phạm Quang Anh (em Quang) tại phố Hàng Vải, Hà Nội để giao cho khách theo thông tin trên bao bì, không kiểm tra bên trong.
Ngày 21/3/2023, Quang tiếp tục gửi nhiều kiện hàng về Việt Nam. Một kiện ghi người gửi "Chị Hà", người nhận "Nguyễn Hữu Sơn" tại Biên Hòa (Đồng Nai) - tức Thắng - được xác định có nguồn gốc tương tự các lô trước. Sau đó, Bùi Văn Ánh nhận kiện hàng chứa ma túy giấu trong các tuýp kem đánh răng ký hiệu "T", mang đi giao cho Trần Phạm Cao Minh theo chỉ đạo.
Sáng 22/3/2023, Phạm Quang Anh không liên lạc được với người nhận nên báo lại cho anh trai; Phạm Duy Quang cũng không liên hệ được với người gửi. Do biết cơ quan chức năng đang truy xét các lô ma túy do tiếp viên xách tay trước đó, đồng thời nhận thấy hàng hóa có đặc điểm tương tự, Quang Anh đã mang số hàng này đi vứt bỏ.
Qua truy vết, ngay hôm sau, lực lượng chức năng làm việc với Quang Anh, yêu cầu người này chỉ các địa điểm đã vứt tang vật.
Kết quả giám định giọng nói xác định Nậm là người chỉ đạo đường dây
Kết quả điều tra xác định, trong nhiều lô hàng chứa ma túy, có lô chứa 4.000-5.000 viên thuốc lắc, tương đương gần 2 kg MDMA. Quá trình điều tra, Hoàng Sỹ Thắng và Bùi Văn Ánh khai chỉ biết các kiện hàng chứa hàng cấm, không biết là ma túy.
Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định trước mỗi lần nhận hàng, Thắng đã bàn bạc với Hà Danh Nậm sử dụng thông tin giả, sim không chính chủ để giao nhận. Các kiện hàng được ngụy trang dưới dạng hàng tiêu dùng, nhưng Thắng và Ánh chỉ lấy những tuýp kem đánh răng có ký hiệu "T" - tức có chứa ma túy, để giao, đồng thời xóa toàn bộ thông tin người nhận sau mỗi lần thực hiện.
Tiền công Nậm trả cho Thắng từ 6 đến 50 triệu đồng mỗi chuyến và chia lại cho Ánh 500.000 đồng đến 4 triệu - cao bất thường so với dịch vụ vận chuyển.
Từ các căn cứ trên, cơ quan tố tụng kết luận Thắng và Ánh phải nhận thức rõ các kiện hàng chứa ma túy và phải chịu trách nhiệm về hành vi này.
Đối với Hà Danh Nậm, kết quả điều tra cho thấy người này sử dụng tài khoản ngân hàng đứng tên con trai để giao dịch và điều hành hoạt động. Dù không thừa nhận liên quan, song kết quả giám định giọng nói và nhận dạng từ những người liên quan xác định Nậm là người đứng sau chỉ đạo đường dây.
Kết quả điều tra xác định, 4 tiếp viên hàng không không quen biết, không phát sinh liên lạc và giao dịch chuyển, nhận tiền với các bị can khác đã bị bắt giữ trong vụ án từ trước. Do đó, cơ quan điều tra không có căn cứ xử lý về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Mạng lưới hàng trăm người, dòng tiền gần 29.000 tỷ đồng
Mở rộng điều tra các chân rết trong đường dây, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP HCM (PC04) đã bắt giữ nhiều người cung cấp ma túy cho các nhóm liên quan đến ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây và Nguyễn Đỗ Trúc Phương (còn gọi Cô tiên từ thiện) sử dụng.
Cơ quan công tố xác định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có tổ chức, với số lượng lớn bị can, phạm vi hoạt động trải rộng nhiều tỉnh, thành. Các bị can thực hiện hành vi với thủ đoạn tinh vi, phân công vai trò chặt chẽ, lợi dụng không gian mạng và các phương tiện giao dịch điện tử để mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy.
Nhà chức trách đã chứng minh số tiền giao dịch ma túy lên đến gần 29.000 tỷ đồng; chặt đứt gần 500 nhánh, phân nhánh của đường dây phạm tội hoạt động tại 34 tỉnh thành, "khui" từng vỏ bọc của các ông trùm để thu gần 600 kg ma túy, 12 khẩu súng, 67 viên đạn, 3 quả lựu đạn. Cơ quan tố tụng đã khởi tố 477 vụ án với hơn 3.000 bị can. Trong phạm vi vụ án này, cơ quan công tố truy tố 227 bị can.
Nhiều khả năng tên lửa AD-08 Majid của Iran đã bắn rơi tiêm kích F-15E Strike Eagle. Đáng chú ý, vũ khí này được trang bị cảm biến nhắm mục tiêu do chính nước Mỹ sản xuất.
Tối 3/4, tiêm kích F-25E của Mỹ bị bắn rơi tại Iran. Chiến dịch giải cứu hai phi công của Mỹ diễn ra trong vài ngày sau đó đã thành công.
Đây là lần đầu tiên máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn hạ trên bầu trời Iran kể từ khi chiến sự bắt đầu. Theo Global Defense Corp, nhiều khả năng hệ thống tên lửa AD-08 Majid của Iran đã thực hiện nhiệm vụ đánh chặn F-15E Strike Eagle trên không phận nước này.
Vũ khí Iran, linh kiện phương Tây
Khác với các tổ hợp phòng không tầm xa như S-300 hay Patriot có thể dễ dàng bị vệ tinh phát hiện, AD-08 Majid (được biên chế từ năm 2021) là một hệ thống phòng không cơ động tầm ngắn chuyên biệt cho nhiệm vụ bảo vệ điểm.
Đáng chú ý, các chuyên gia quân sự từ lâu đã nghi ngờ AD-08 Majid sử dụng các linh kiện quân sự từ phương Tây, và có thể nhắm mục tiêu vào máy bay không người lái, tên lửa hành trình, trực thăng và các mục tiêu cơ động thấp khác.
Cụ thể, Majid bao gồm 4 thành phần chính là cảm biến nhắm mục tiêu quang - điện tử (EOTS) được phát triển bởi L3Harris - một công ty công nghệ của Mỹ để nhận dạng và theo dõi mục tiêu, hệ thống điều khiển hỏa lực, bệ phóng với 4 khoang chứa tên lửa và tên lửa phòng không AD-08.
Hệ thống này có cơ chế chính là phát hiện và theo dõi mục tiêu, trong đó hệ thống quang điện tử xác định mục tiêu và dẫn hướng hệ thống.
ên AD-08 Majid bị nghi ngờ là sử dụng công nghệ Mỹ. Ảnh: Defence Security Asia.
Global Defense Corp nhận định nhiều khả năng Iran đã sử dụng một hệ thống trung gian phi tập trung để che giấu danh tính khi mua các mặt hàng quân sự.
Chế độ này thiết lập các thực thể tồn tại trong thời gian ngắn ở các quốc gia có tính minh bạch hạn chế, đặc biệt là ở Hong Kong, khu vực Đông Nam Á (Indonesia, Malaysia) và Trung Á để mua linh kiện phương Tây.
Lỗ hổng xuất hiện khi hàng hóa thường được vận chuyển qua nhiều quốc gia có chính sách kiểm soát xuất khẩu lỏng lẻo, tạo ra các tuyến vận chuyển phức tạp, không khả thi về mặt thương mại và gây khó khăn cho việc theo dõi.
Từ đó, một số mặt hàng sẽ thường bị dán nhãn sai là sản phẩm “dân dụng” hoặc “y tế”. Ví dụ, linh kiện máy bay không người lái có thể được nhập khẩu dưới nhãn thiết bị điện tử thông thường hoặc đồ chơi.
Công nghệ đặc biệt
Thay vì bao phủ rộng lớn, hệ thống tên lửa AD-08 Majid được thiết kế theo nguyên tắc bảo vệ cục bộ và bị giới hạn ở tầm bắn 700 km, độ cao 6 km.
Việc sử dụng công nghệ dẫn đường hồng ngoại, thay vì radar đã hạn chế tầm bắn của AD-08 Majid. Tuy nhiên, điều này cũng cho phép Majid hoạt động mà không để lại dấu hiệu radar, giúp tăng đáng kể khả năng sống sót
Ngoài ra, nguy hiểm cốt lõi của vũ khí này nằm ở việc nó hoàn toàn "câm lặng" trên sóng điện từ. Nhờ sử dụng cụm trinh sát quang - điện tử và hồng ngoại thụ động, AD-08 Majid có thể tự động tìm kiếm, phát hiện và khóa các nguồn phát nhiệt ở khoảng cách lên tới 15 km mà không phát ra bất kỳ tín hiệu điện từ nào.
Chính vì tính chất "tàng hình" trong khâu ngắm bắn này, phi công và các thiết bị gây nhiễu điện tử gần như bị vô hiệu hóa, và sẽ không kịp nhận được cảnh báo cho đến khi quả tên lửa đã ở ngay sát sườn.
Tên lửa AD-08 với chiều dài chỉ 2,67 m và trọng lượng vỏn vẹn 75 kg. Ảnh: Defence Security Asia.
Bên cạnh công nghệ khác biệt, sự nguy hiểm của Majid còn đến từ tên lửa AD-08 nhỏ gọn với chiều dài chỉ 2,67 m và trọng lượng vỏn vẹn 75 kg.
Tên lửa này cũng được trang bị thiết bị tìm kiếm hình ảnh hồng ngoại (IIR) với độ chính xác cao và khả năng chống tại các hệ thống tác chiến điện tử của đối phương.
Cơ chế này là khắc chế của trực thăng, chặn đứng tên lửa hành trình bay bám địa hình, và rà quét các loại UAV trinh sát cỡ nhỏ. Kết hợp với vận tốc lao đến mục tiêu đạt Mach 2 cùng ngòi nổ gần, tên lửa AD-08 có thể hủy diệt mục tiêu ngay cả khi không cần đâm trúng trực diện.
Ngoài ra, một điểm mạnh khác của AD-08 Majid còn nằm ở tính cơ động trên chiến trường. Toàn bộ tổ hợp – gồm bệ phóng mang 4 ống phóng và hệ thống chỉ huy có thể được đặt gọn gàng trên khung gầm xe tải chiến thuật 4x4 Aras-2, có công suất khoảng 200 mã lực, tốc độ tối đa 100 km/h và tầm hoạt động khoảng 500km.
Sự linh hoạt này cho phép AD-08 Majid áp dụng triệt để chiến thuật vừa đánh vừa rút lui. Khí tài có thể luồn lách qua các hẻm núi, ẩn nấp trong các khu đô thị đông đúc, khai hỏa rồi lập tức di chuyển trước khi tiêm kích có thể định vị.
Sáng 7/4, bà Nguyễn Thị Như Loan, Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai, đến tòa cùng luật sư, gầy hơn nhiều so với lúc bị bắt.
Bà Loan cùng cựu phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thị Hồng và nhiều cựu lãnh đạo Tập đoàn Cao Su Việt Nam được tại ngoại, một số người có mặt khá sớm ở TAND TP HCM. Họ bị xét xử trong vụ án chuyển nhượng trái phép khu đất hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước. Trong đó, bà Loan cùng 15 người được tại ngoại.
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai và 11 người bị cáo buộc Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM, bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bà Đào Thị Hương Lan (cựu giám đốc Sở Tài chính, đang trốn truy nã) bị xét xử vắng mặt.
Bà Nguyễn Thị Như Loan (trái) đến tòa cùng luật sư. Ảnh: Thanh Tùng
Ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị cáo buộc tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ. Nguyên Tổng giám đốc tập đoàn ông Trần Ngọc Thuận bị truy tố tội Nhận hối lộ.
Các bị cáo Lê Y Linh (cựu Giám đốc Công ty Việt Tín), Đặng Phước Dừa (cựu HĐQT Công ty Việt Tín) bị truy tố về tội Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Trong số 93 tổ chức, cá nhân được triệu tập với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan có đại diện Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng nhiều sở ngành. Khoảng hơn 30 luật sư bào chữa cho các bị cáo và bảo vệ các bên.
Tại phần thủ tục phiên tòa, ông Lê Quang Thung là người đầu tiên trả lời về lý lịch, cho biết các thông tin đúng như nêu trong hồ sơ vụ án, thêm rằng năm 2019 từng bị TAND TP HCM phạt 4 năm tù về tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, liên quan đến sai phạm khi đương chức.
Là bị cáo thứ 20 trong vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM, nhẹ giọng khai về nhân thân, xác nhận đã bị khai trừ Đảng.
Tiếp đó, chủ tọa cho biết trước phiên tòa, HĐXX đã đăng thông báo kêu gọi bà Đào Thị Hương Lan ra trình diện để hưởng sự khoan hồng của pháp luật, song đến nay bị cáo vẫn không có mặt, coi như từ chối quyền tự bào chữa. Dù vậy, trong quá trình xét xử, bị cáo có luật sư tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích của mình.
Luật sư Trương Thị Minh Thơ (người bào chữa cho bà Lan) cho biết đã liên hệ, động viên thân chủ về nước đầu thú. Tuy nhiên, do hoàn cảnh hiện tại, bà Lan "có khối u nghi ung thư phổi và trầm cảm nặng" nên không thể về nước. "Bà có gửi email cung cấp một số thông tin, chứng cứ. Chúng tôi sẽ căn cứ vào các tài liệu này để bào chữa, mong tòa và VKS xem xét", luật sư Thơ nói.
Biết tình trạng pháp lý dở dang của khu đất công ở Bến Vân Đồn, bà Nguyễn Thị Như Loan vẫn chi hàng trăm tỷ đồng thâu tóm, nhanh chóng sang tay thu lợi gần 300 tỷ đồng. 29
Đất 'vàng' Nhà nước hai lần sang tay tư nhân
Hành vi sai phạm của bà Loan xảy ra vào giai đoạn sau (năm 2014), khi khu đất trên đã được lãnh đạo Tập đoàn Cao su góp vốn vào công ty trung gian để thực hiện dự án. Công ty này do ông Thung chỉ đạo cấp dưới cùng với Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa lập ra.
Khu đất trên đường Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, vốn là công sản do Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần chia tách, quyền quản lý thuộc về hai đơn vị thành viên là Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Bà Rịa thông qua việc thành lập Công ty TNHH Phú Việt Tín (lần lượt chiếm 72% và 28% vốn).
Tháng 12/2009, ông Lê Quang Thung (Quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) chủ động đề nghị bán khu đất này cho bà Lê Y Linh. Do ông được Linh giúp trong việc đưa con trai đi chữa bệnh ở Singapore. Hai bên ngầm thỏa thuận ông Thung sẽ nhận 3 triệu USD.
Ông Thung chỉ đạo cấp dưới thành lập Công ty Phú Việt Tín, đồng thời đề nghị UBND TP HCM thu hồi và giao khu đất cho doanh nghiệp này thực hiện dự án. Sau đó, thông qua việc chuyển nhượng 99% vốn điều lệ tại Công ty Phú Việt Tín, ông Thung tạo điều kiện để doanh nghiệp của Linh và Dừa nắm quyền chi phối.
Trước khi nghỉ hưu, ông Thung tiếp tục trao đổi và nhờ Trần Ngọc Thuận (cựu thành viên HĐTV, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) hỗ trợ, tạo điều kiện để Linh và Dừa nhận chuyển nhượng khu đất không thông qua thẩm định giá và đấu giá theo quy định.
Thực tế, ông Thung đã nhận 200.000 đô la Singapore (thông qua việc Linh giúp con trai ông đi chữa bệnh) và cùng 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace.
Để thâu tóm khu đất này, bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa (Chủ tịch Công ty Việt Tín) đã bắt tay nhau, với một thỏa thuận phân chia lợi ích và trách nhiệm rõ ràng. Theo đó, Linh hưởng 80% lợi nhuận với nhiệm vụ lo "cửa" Tập đoàn Cao su (bên bán); ông Dừa hưởng 20% lợi nhuận với trọng trách chạy thủ tục với các cơ quan chức năng TP HCM.
Ông Dừa sau đó bắt đầu thực hiện kế hoạch "bôi trơn" hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó bằng tiền mặt, quà cáp và những lời hứa hẹn về bất động sản hạng sang.
Năm 2013, dự án đình trệ do nhóm Linh - Dừa mâu thuẫn và cạn vốn, bà Loan bắt đầu tham gia. Bà Nguyễn Thị Như Loan liên hệ với Linh và Dừa để đặt vấn đề mua dự án.
Nhà chức trách xác định, qua tài liệu được cung cấp, bà Loan biết rõ khu đất có nguồn gốc công sản; đã có quyết định giao cho Công ty Phú Việt Tín nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Dự án cũng chưa có giấy chứng nhận đầu tư, chưa triển khai xây dựng và khu đất vẫn do hai công ty cao su quản lý. Mặc dù vậy, ngày 6/12/2013, bà Loan vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp với ông Đặng Phước Dừa, thống nhất giá mua khu đất là 460,9 tỷ đồng.
Thực hiện thỏa thuận, bà Loan chuyển cho Linh và Dừa 50 tỷ đồng tiền đặt cọc và 186,1 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất; các khoản tiền này được hợp thức hóa bằng hợp đồng vay tiền. Khi biết Linh và Dừa chưa thanh toán tiền mua vốn góp cho phía các công ty cao su nên chưa đủ căn cứ pháp lý để chuyển nhượng cổ phần (thực chất là chuyển nhượng khu đất), bà Loan tiếp tục chuyển 65 tỷ đồng cho ông Dừa để hoàn tất thanh toán.
Từ nguồn tiền bà Loan chuyển, Linh và Dừa đã thanh toán để mua 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, sau đó chuyển nhượng toàn bộ phần vốn này cho bà Loan.
Đối với 1% vốn góp còn lại, bà Loan trực tiếp liên hệ mua từ Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa mà không thông qua đấu giá, theo mức giá được ấn định từ năm 2010.
Từ ngày 5/9/2014 - trước khi thâu tóm nốt 1% còn lại - bà Loan đã ký thỏa thuận cam kết bán lại toàn bộ dự án cho Công ty CP Bất động sản Thịnh Vượng (thuộc Tập đoàn Novaland) với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố kết luận hành vi của bà Loan và các đồng phạm gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng. Trong đó, cá nhân bà Loan được xác định hưởng lợi và chịu trách nhiệm đối với số tiền hơn 297,8 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, bà Loan cho rằng hoàn toàn không biết hồ sơ liên quan đến việc chuyển giao khu đất giai đoạn đầu bị lập khống. Do thấy hồ sơ pháp lý dự án không có rủi ro nên đã nhận chuyển nhượng và đóng thuế đầy đủ.
Bộ Công an đã thu giữ hàng trăm tỷ đồng, phong tỏa bất động sản của bà Nguyễn Thị Như Loan cùng cựu lãnh đạo Tập đoàn Cao su để khắc phục hậu quả vụ án.
Chi tiền hối lộ loạt quan chức
Quá trình thâu tóm khu đất trước khi bán lại cho bà Loan, nhà chức trách xác định Linh và Dừa đã hối lộ hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó. Do có mối quan hệ từ trước, Linh và Dừa đã gặp gỡ và nhờ bà Đào Thị Lan Hương (khi đó là Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 sắp xếp tài sản thuộc sở hữu Nhà nước) để nhờ sắp xếp khu đất nói trên cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan không nhận tiền nhưng được Dừa hứa cho một căn hộ sau khi dự án hoàn thành.
Đồng thời, Dừa cũng tìm cách tiếp cận bà Nguyễn Thị Hồng (khi đó là Phó chủ tịch UBND TP HCM) thông qua chồng bà, tạo quan hệ bằng các buổi ăn uống rồi hai lần đưa tổng cộng 60.000 USD (10.000 USD và 50.000 USD) để "cảm ơn" việc ký văn bản giao đất.
Năm 2022, khi C03 trưng cầu định giá quyền sử dụng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn tại hai thời điểm năm 2013 và 2014 để xác định thiệt hại, Dừa và Linh được xác định đã tìm cách can thiệp vào quá trình này.
Theo cơ quan điều tra, hai người nhận thức rõ giá trị khu đất càng cao thì mức độ thất thoát của Nhà nước càng lớn, kéo theo trách nhiệm hình sự nghiêm trọng hơn. Dù đang bị cấm xuất cảnh và biết cơ quan điều tra đẩy nhanh tiến độ, Dừa và Linh vẫn tiếp cận những người có liên quan trong Hội đồng định giá thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường nhằm tác động, làm giảm giá trị khu đất. Mục đích là khiến kết quả định giá thấp hơn thực tế, qua đó giảm thiệt hại và trách nhiệm pháp lý.
Tháng 6/2023, thông qua Ngô Xuân Trường (Chuyên viên Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất), Lê Y Linh tiếp cận ông Đoàn Ngọc Phương tại trụ sở Bộ Tài nguyên và Môi trường, đặt vấn đề nhờ "tạo điều kiện" trong quá trình định giá khu đất 39-39B Bến Vân Đồn.
Linh và Dừa đã hai lần đưa tiền cho Phương 10.000 USD và 200 triệu đồng nhằm "chạy tội" nhưng bất thành.
Bóng đá Iran tiếp tục làm khó FIFA trước thềm World Cup 2026. Theo Guardian, Liên đoàn Bóng đá Iran (IFA) đã đề nghị FIFA chuyển 3 trận đấu vòng bảng của đội tuyển nước này từ Mỹ sang Mexico, với lý do liên quan đến yếu tố an ninh và những diễn biến xung đột gần đây.Phát biểu với hãng thông tấn Anadolu, ông Donyamali, Bộ trưởng bộ thể thao Iran kiên quyết bảo vệ lập trường của mình. "Nếu yêu cầu của chúng tôi (đá 3 trận vòng bảng ở Mexico) được thông qua, Iran chắc chắn sẽ dự World Cup", vị quan chức này nhấn mạnh.
Đây được coi là cú "quay xe" của bóng đá Iran. Trước đó vài ngày, đại diện của liên đoàn bóng đá nước này dường như đã xuôi theo phương án của FIFA và Mỹ. Tuy nhiên, bây giờ họ lại thay đổi.
Nhưng nhiều khả năng FIFA vẫn sẽ thể hiện lập trường cứng rắn. Chủ tịch Gianni Infantino từng khẳng định các trận đấu của Iran “sẽ diễn ra đúng theo kết quả bốc thăm”, đồng nghĩa với việc khó có phương án thay thế nào cho lịch thi đấu hiện tại.
Đây được xem là thông điệp rõ ràng từ cơ quan quyền lực nhất của bóng đá thế giới: World Cup 2026 sẽ không bị điều chỉnh chỉ vì sức ép chính trị, ít nhất ở thời điểm này.Theo lịch đã được xác định, Iran nằm ở bảng G và sẽ đá cả 3 trận vòng bảng trên đất Mỹ, lần lượt gặp New Zealand và Bỉ tại khu vực Los Angeles trước khi chạm trán Ai Cập ở Seattle. Trong bối cảnh nhiều quan chức Iran từng bày tỏ lo ngại về khả năng đội tuyển phải đặt chân tới một quốc gia bị xem là “thù địch”, quyết định giữ nguyên lịch thi đấu của FIFA càng khiến tương lai hành trình World Cup của đại diện Tây Á trở nên nhạy cảm hơn.
Dù vậy, cánh cửa dự World Cup với Iran hiện vẫn chưa khép lại. Sau cuộc gặp trực tiếp với đại diện bóng đá Iran tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Infantino được cho là đã "cam kết hỗ trợ" đội tuyển này trong quá trình chuẩn bị, từ điều kiện tập huấn cho tới các hoạt động ngoài lãnh thổ Iran. Động thái đó cho thấy FIFA vẫn muốn giữ Iran ở lại giải đấu, đồng thời cố gắng tách bóng đá khỏi những biến động phức tạp của tình hình quốc tế.
Ở góc độ tổ chức, việc thay đổi địa điểm vào sát giải gần như là bài toán rất khó với FIFA. Hãng thông tấn AP cho biết phần lớn vé cho các trận của Iran đã được bán, trong khi mọi thay đổi đột ngột đều có thể kéo theo hệ lụy lớn về bản quyền truyền hình, tài trợ, lịch trình di chuyển và công tác an ninh.
Do vậy, dù Iran vẫn còn băn khoăn, song thông điệp từ FIFA lúc này là rất rõ: Iran phải dự World Cup theo lịch đã định, hoặc tự đặt mình trước một ngã rẽ đầy rủi ro.
Trong không gian chật hẹp, thiếu thốn phương tiện, bác sĩ Duy Tiến đã xử trí khẩn cấp, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch chỉ trong khoảng 10 phút.
Một thông báo khẩn vang lên, xé ngang sự tĩnh lặng của khoang cabin. Ở độ cao hàng chục nghìn mét, không phòng cấp cứu, không đủ thiết bị, vị bác sĩ trẻ bước vào 10 phút xử trí căng thẳng, giữ bệnh nhân vượt qua cơn nguy kịch.
“Cảnh tượng chỉ thấy trên phim”
Chuyến bay khởi hành vào khoảng 23h ngày 4/4 từ TP.HCM đi Haneda (Tokyo). ThS.BS Nguyễn Hoàng Duy Tiến, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, đang trên đường đến Nhật Bản để tham gia khóa học kéo dài 3 tháng về phẫu thuật cột sống.
Thời điểm đó, anh vừa tỉnh giấc và dùng xong bữa ăn trên chuyến bay đêm. Máy bay đã đi được hơn 3-4 tiếng, hành trình kéo dài nhiều giờ gần như trôi trong yên tĩnh khi phần lớn hành khách đã chìm vào giấc ngủ. Anh định chợp mắt trở lại thì bất ngờ nghe thấy thông báo từ phi hành đoàn vang lên, lặp lại bằng ba thứ tiếng Anh - Nhật - Việt, kêu gọi sự hỗ trợ y tế từ hành khách trên chuyến bay.
Bác sĩ Duy Tiến tiến hành xử trí ban đầu cho người bệnh. Ảnh: BSCC.
“Trong khoảnh khắc rất ngắn, tôi chợt nghĩ đến những cảnh tương tự từng xem trên phim. Còn ngoài đời dù đã nhiều lần đi máy bay, đây là lần đầu tiên tôi trực tiếp chứng kiến một tình huống như vậy”, bác sĩ Tiến kể với Tri Thức - Znews.
Khi phi hành đoàn buộc phải phát đi lời kêu gọi hỗ trợ y tế, vị bác sĩ hiểu ngay đây là tình huống vượt ngoài khả năng xử lý thông thường của họ. Gần như theo phản xạ, anh đứng dậy và bước nhanh về phía trước.
Ở lối đi, một nữ hành khách người Nhật vừa đi vệ sinh trở ra thì đột ngột ngất xỉu, được đưa ra nằm nghiêng. Gương mặt chị nhợt nhạt, gọi hỏi không đáp ứng rõ. Với kinh nghiệm của mình, bác sĩ Duy Tiến nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ.
Tiếp cận bệnh nhân trong không gian chật hẹp của khoang máy bay, bác sĩ Tiến nhanh chóng kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn. Mạch người phụ nữ vẫn còn. Anh lập tức yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp. Con số 70/40 mmHg hiện rõ lên trên màn hình cho thấy tình trạng tụt huyết áp nghiêm trọng, vị bác sĩ trẻ hiểu ngay không còn thời gian cho sự chần chừ.
Song song với việc theo dõi tình trạng bệnh nhân, anh nhờ tiếp viên trao đổi với người chồng đi cùng để khai thác tiền sử bệnh, đặc biệt lưu ý đến nguy cơ hạ đường huyết ở người mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, những thông tin ban đầu cho thấy bệnh nhân không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý. Việc xác định nguyên nhân càng phải dựa nhiều hơn vào diễn tiến lâm sàng ngay tại thời điểm đó.
10 phút giành lại sự sống
Giữa khoang máy bay chật hẹp, mọi thứ không thể đầy đủ và chủ động như trong bệnh viện. Khi được yêu cầu, tiếp viên nhanh chóng mang đến một bộ “doctor kit” được niêm phong cẩn thận. Chiếc vali được mở ra ngay tại lối đi hẹp. Bên trong là dây truyền, nước muối sinh lý, kim luồn cùng một số loại thuốc cơ bản. Mọi thứ chỉ vừa đủ để xử trí, nhưng cấp cứu ở độ cao 10.000 mét là một thử thách hoàn toàn khác.
Dụng cụ trong bộ cấp cứu có phần khác so với những gì quen dùng trong thực hành tại Việt Nam. Xé vội bao đựng bộ dây truyền dịch, anh rà tay tìm kiếm nhưng không thấy kim truyền.
Từng phút trôi qua trong áp lực, bác sĩ Tiến vẫn phải dừng tay, giải thích nhanh cho phi hành đoàn về bộ dụng cụ này. Phải mất một lúc, khi thông tin được hiểu đúng, kim truyền mới được mang đến.
Nhờ tiếp viên giữ tay bệnh nhân, anh bắt đầu tìm vein, đặt kim luồn. Không gian thao tác bị bó hẹp trong lối đi hẹp của khoang máy bay, thân máy bay rung nhẹ theo từng đợt nhiễu động, xung quanh là hàng trăm ánh mắt hiếu kỳ, mọi động tác của vị bác sĩ phải thật cẩn thận. Anh gần như nín thở, tập trung vào đầu kim và mạch máu trước mắt.
“Tôi thừa nhận lúc đó có chút lo lắng. Nhưng cảm giác ấy trôi qua rất nhanh. Trong hoàn cảnh đó, không có nhiều thời gian để cân nhắc hay do dự”, anh kể.
May mắn, ngay lần đầu tiên, kim đã vào đúng mạch, máu hồi tốt. Bác sĩ Tiến được bố trí ngồi gần bệnh nhân để tiếp tục theo dõi. Anh kiểm tra huyết áp định kỳ khoảng 5 phút mỗi lần, bám sát từng thay đổi cho đến khi máy bay hạ cánh.
Khoảng 10 phút trôi qua, khi truyền được hơn nửa chai dịch, tình trạng bệnh nhân bắt đầu cải thiện. Người phụ nữ dần mở mắt, có thể đáp ứng, cử động tay chân và nói chuyện trở lại.
Dù tình trạng bệnh nhân đã có dấu hiệu cải thiện, bác sĩ Tiến vẫn đề nghị tổ bay chủ động liên hệ đội cấp cứu mặt đất để sẵn sàng tiếp nhận ngay khi máy bay hạ cánh. Theo anh, việc xử trí trên chuyến bay chỉ mang tính tạm thời, cần tiếp tục kiểm tra chuyên sâu để loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm khác.
Khi máy bay hạ cánh, đội cấp cứu mặt đất gồm khoảng 8 người, trong đó có bác sĩ và nhân viên cứu hộ, nhanh chóng tiếp nhận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến bàn giao lại bệnh nhân cùng với tóm tắt nhanh các bước xử trí đã thực hiện.
Sau khi hoàn tất việc bàn giao, bác sĩ Tiến tiếp tục hành trình với chuyến bay nội địa đến Toyoma. Trên chuyến bay này, tiếp viên trưởng đã chủ động gửi lời cảm ơn vì sự hỗ trợ kịp thời trước đó.
Do quy định bảo mật thông tin, anh không thể biết thêm về tình trạng bệnh nhân sau khi nhập viện. Tuy nhiên, dựa trên diễn tiến tại thời điểm bàn giao, vị bác sĩ nhận định tình trạng người bệnh đã ổn định, khả năng cao không còn nguy hiểm đến tính mạng. “Với tôi, việc được làm bác sĩ ở độ cao 10.000 mét là một trải nghiệm rất khác”, bác sĩ Duy Tiến cười, nói.
Biến cố bất ngờ khi du lịch tại Việt Nam, cô gái Anh 19 tuổi qua đời, gia đình quyết định hiến tạng để cứu người.
Cô gái 19 tuổi người Anh chết não, hiến tạng cứu 3 người Việt Nam Trong giây phút tiễn biệt con, bố mẹ của cô gái O.S.W (19 tuổi, người Anh) không kìm được nước mắt. Bố mẹ ôm hôn đứa con lần cuối trước khi phải rời xa mãi mãi.
Ngày 7/4, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) thông tin về một ca hiến tạng đặc biệt từ nữ du khách người Anh 19 tuổi, mang lại cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân suy tạng tại Việt Nam.
Cô gái trẻ O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh) không may gặp biến cố sức khỏe khi đang trong chuyến du lịch tại Việt Nam và phải nhập viện điều trị. Dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa, tình trạng bệnh nhân không cải thiện. Sau nhiều lần hội chẩn, Hội đồng chuyên môn xác định bệnh nhân đã chết não.
Trong thời khắc đau đớn nhất, gia đình cô gái đã đưa ra một quyết định đầy nhân văn là hiến tặng mô, tạng của con gái để cứu sống những người bệnh khác.
Vượt qua mọi rào cản về quốc tịch hay màu da, nghĩa cử ấy trở thành sợi dây kết nối sự sống giữa một người trẻ ra đi và những bệnh nhân đang chờ đợi phép màu.
"Chúng tôi tin rằng Việt Nam là mảnh đất con gái mình đã dành nhiều tình cảm. Có thể đóng góp một phần nhỏ bé sau khi con đã trải qua những ngày cuối đời tại đây là điều rất ý nghĩa", cha cô chia sẻ.
Người mẹ cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới đội ngũ y bác sĩ và những người đã đồng hành, chăm sóc con gái bà trong những ngày cuối cùng. Bà cho biết, con gái mình đã có những khoảnh khắc trọn vẹn và đáng nhớ tại Việt Nam. "Đây là cách chúng tôi nói lời cảm ơn chân thành nhất", người mẹ xúc động nói.
Từ nguồn tạng hiến của nữ du khách, 3 bệnh nhân đã được ghép tạng thành công. Một hành trình khép lại trong mất mát, nhưng đã mở ra hy vọng sống mới cho những cuộc đời khác.
Hai nữ nhân viên gác chắn đã liên tục cảnh báo khi phát hiện người phụ nữ cố tình vượt rào chắn, tuy nhiên người này bất chấp và còn lao vào hành hung người làm nhiệm vụ.
Tối ngày 6/4, mạng xã hội lan truyền clip một người phụ nữ trung niên cố tình vượt rào chắn khi tàu đang tới, sau đó hành hung nhân viên gác chắn.Hình ảnh từ clip cho thấy khoảng 20h08, khi đèn đỏ đã bật, gác chắn đã hạ nhưng người phụ nữ trung niên điều khiển xe máy vẫn cố luồn lách qua khỏi gác chắn, áp sát đường ray khi tàu đang đi tới.
Sau khi bị hai nữ nhân viên ở đây nhắc nhở, người phụ nữ này đứng tranh cãi rồi lấy mũ bảo hiểm liên tục đập vào người họ. Ngay lúc đó, một người phụ nữ khác cũng lao vào hành hung hai nữ nhân viên đường sắt.Vụ việc khiến xảy ra ngay điểm giao giữa đường bộ và đường sắt khiến nhiều xe cộ qua đây phải dừng lại. Cho đến khi người dân ra can ngăn, hai người phụ nữ này mới thôi hành hung.
Theo tìm hiểu của phóng viên Tiền Phong, sự việc xảy ra vào tối 6/4, tại km788+515 (phường Thanh Khê, TP. Đà Nẵng). Hai nhân viên gác chắn làm nhiệm vụ tối 6/4 là chị T.T.D.Th. và N.T.M.T. Hai chị đã liên tục cảnh báo khi phát hiện người phụ nữ cố tình vượt rào chắn, tuy nhiên người này bất chấp và còn lao vào hành hung.Hiện công ty Cổ phần đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng đã báo cáo sự việc trên cho cơ quan chức năng, đồng thời đưa hai nhân viên lên bệnh viện kiểm tra sức khỏe.
Trước đó, TAND quận Thanh Khê (cũ) đã tuyên phạt Dương Quang Tuấn mức án 4 năm tù, Lương Huỳnh Minh Trí 2 năm tù và Huỳnh Quang Huy 2 năm 3 tháng tù vì đã hành hung nhân viên gác tàu.
Từng gây chú ý tại MU nhờ sở hữu tiềm năng lớn, trung vệ Tyler Blackett giờ đây phải sang Mỹ chơi bóng để tìm kiếm cơ hội mới trong sự nghiệp.
Blackett ra mắt đội bóng mới.
Blackett bước sang một chương mới trong sự nghiệp khi gia nhập New Mexico United, đội bóng đang thi đấu tại giải hạng Nhì Mỹ (USL Championship). Đây được xem là sự bổ sung đáng chú ý cho hàng thủ của đại diện bang New Mexico trong bối cảnh họ đang cạnh tranh quyết liệt tại giải đấu.
Giám đốc Thể thao Itamar Keinan hào hứng khi chiêu mộ thành công Blackett. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi rất vui mừng khi có được một cầu thủ giàu kinh nghiệm như Tyler. Cậu ấy mang đến chất lượng chuyên môn cũng như tố chất thủ lĩnh cho hàng phòng ngự”.
Blackett trưởng thành từ học viện MU và từng có cơ hội ra sân tại Premier League mùa giải 2014/15. Anh có tổng cộng 11 lần khoác áo đội một “Quỷ đỏ”, trong đó trận ra mắt diễn ra trước Swansea.
Với lối chơi mạnh mẽ và quyết liệt, Blackett từng được đánh giá có tiềm năng phát triển tại sân Old Trafford. Tuy nhiên, trên thực tế, trung vệ này không thể cạnh tranh với những đàn anh đẳng cấp ở đội một.
Sau khi rời MU, Blackett trải qua nhiều đội bóng khác nhau. Anh từng thi đấu theo dạng cho mượn tại Blackpool, trước khi chuyển tới Celtic và góp phần giúp đội bóng này giành chức vô địch giải VĐQG Scotland. Trung vệ người Anh sau đó có quãng thời gian dài khoác áo Reading, rồi chuyển sang Nottingham Forest.
Blackett không xa lạ với bóng đá Mỹ khi từng thi đấu cho Cincinnati tại giải MLS, với 31 lần ra sân trong hai mùa giải. Sau đó, anh trở lại Anh khoác áo Rotherham United trước khi bị thanh lý hợp đồng.
Cây tầm ma bị nhiều người coi là cây dại thực tế lại là một kho báu dược liệu đã được sử dụng từ xa xưa.
Cây tầm ma bị nhiều người coi là cây dại thực tế lại là một kho báu dược liệu đã được sử dụng từ xa xưa.
Khi được xử lý nhiệt hoặc phơi khô, cây tầm ma lại một nguồn dinh dưỡng dồi dào có khả năng hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.
Tác dụng chống viêm
Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu tác dụng chống viêm của cây tầm ma đối với các bệnh như viêm khớp và đau cơ. Một số nghiên cứu cho thấy cây tầm ma có thể làm giảm các triệu chứng viêm khớp, làm dịu cơn đau cơ và có thể điều trị bệnh gout. Nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để biết chắc chắn.
Giảm đau, viêm khớp
Lá tầm ma được phát hiện có tác dụng làm giảm đau và viêm khớp. Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người bị đau khớp giảm đi khi sử dụng lá tầm ma bôi lên vùng bị ảnh hưởng hoặc khi dùng chiết xuất lá tầm ma cùng với thuốc chống viêm không steroid (NSAID), chẳng hạn như aspirin. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng lá tầm ma để điều trị viêm khớp.
Kiểm soát huyết áp và cholesterol
Một số nghiên cứu cho thấy uống trà tầm ma thường xuyên có thể giúp hạ huyết áp. Trà tầm ma không thể thay thế thuốc huyết áp. Tuy nhiên, nó có thể hữu ích nếu bạn muốn duy trì huyết áp ở mức khỏe mạnh. Điều quan trọng là phải kiểm soát huyết áp tốt với sự hỗ trợ của bác sĩ. Và nếu bạn đang dùng thuốc huyết áp, bác sĩ có thể không khuyên bạn dùng trà tầm ma.
Sức khỏe đường hô hấp
Cây tầm ma từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian để giúp giảm các triệu chứng dị ứng theo mùa và các bệnh về đường hô hấp khác, chẳng hạn như hen suyễn. Các nhà khoa học tin rằng, điều này có thể là do khả năng của cây tầm ma trong việc làm giảm lượng histamin mà cơ thể chúng ta tạo ra khi phản ứng với chất gây dị ứng. Tuy nhiên, chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn về vấn đề này.
Sức khỏe tuyến tiền liệt
Lá tầm ma có thể giúp điều trị các triệu chứng của một số bệnh lý tuyến tiền liệt, chẳng hạn như tăng sản tuyến tiền liệt lành tính (BPH), một chứng sưng tuyến tiền liệt. Lá tầm ma có thể giúp làm giảm tác động của testosterone lên tuyến tiền liệt bằng cách làm chậm sự phát triển của các tế bào tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, nó không thể thay thế điều trị y tế cho BPH.
Chữa lành vết thương
Ở một số quốc gia, nước ép từ lá cây tầm ma được dùng để chữa bỏng, vết cắt và các vết thương khác. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu vẫn đang nghiên cứu tác dụng tiềm năng của cây tầm ma đối với các bệnh như: Mãn kinh và hội chứng tiền kinh nguyệt, nhiễm trùng đường tiết niệu, loãng xương, virus hợp bào hô hấp.
Tuy nhiên, chúng ta cần thêm nghiên cứu để biết liệu cây tầm ma có thể giúp điều trị hiệu quả các tình trạng này hay không. Ngoài ra, chỉ nên sử dụng cây tầm ma theo sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Chóng mặt là triệu chứng phổ biến, song phía sau cảm giác tưởng chừng quen thuộc ấy lại có thể ẩn chứa nhiều bệnh lý phức tạp.
ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan, liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người bị chóng mặt, tỷ lệ này tăng lên khoảng 50% ở nhóm trên 85 tuổi.
Bệnh nhân đến khám vì chóng mặt thường mô tả triệu chứng rất khác nhau. Người thấy mọi vật quay cuồng, đảo lộn; người có cảm giác bồng bềnh như đi trên mây; người lại chỉ đơn thuần là choáng váng, "xây xẩm mặt mày".
Chóng mặt là bệnh phổ biến phổ biến song không hề "đơn giản". Nguyên nhân có thể trải dài từ các rối loạn lành tính ở tai trong đến những tổn thương não bộ nguy hiểm. Việc phân loại nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp xử trí đúng và kịp thời.
Chóng mặt là biểu hiện của nhiều bệnh lý. Ảnh: Heartbreak
Nhóm nguyên nhân ngoại biên (thường lành tính nhưng gây khó chịu): Phổ biến nhất là sỏi tai (BPPV), khi các tinh thể nhỏ trong tai trong di chuyển bất thường, khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière (kèm ù tai, giảm thính lực) và viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.
Nhóm nguyên nhân trung ương (cảnh báo nguy hiểm): Bao gồm các bệnh lý liên quan đến não như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ, u não. Đáng lưu ý là migraine tiền đình - nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài, thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Bên cạnh đó, còn nhiều nguyên nhân dễ bị bỏ sót như rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi hoặc chóng mặt chức năng do căng thẳng, lo âu kéo dài.
PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc "hoạt huyết", thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người cứ chóng mặt là tự ý dùng thuốc. Điều này rất nguy hiểm vì có thể làm lu mờ triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Theo ông, chẩn đoán đúng là yếu tố quyết định. Hiện nay, với các công cụ sàng lọc như HINTS, bác sĩ có thể phân biệt chóng mặt lành tính với đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm - "thời điểm vàng" để can thiệp và cứu sống người bệnh. Điều trị hiện đại cũng không chỉ dừng ở thuốc, mà cần kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để xử lý tận gốc nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với triệu chứng chóng mặt. Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế. Thay vì tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm, người bệnh nên được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Nắng nóng kéo dài, nhiều người mệt mỏi và thiếu năng lượng từ sáng. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng chọn đúng món ăn đầu ngày có thể giúp cơ thể 'mát' cả ngày.
Một trong những lựa chọn được đánh giá cao là sữa chua kết hợp trái cây tươi.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kerry Torrens trên chuyên trang sức khỏe Good Food (Anh), thực phẩm giàu nước như trái cây giúp bù nước nhanh và hỗ trợ điều hòa thân nhiệt từ bên trong. Khi kết hợp với sữa chua - nguồn cung cấp protein và lợi khuẩn - món ăn này không chỉ giúp giải nhiệt mà còn hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả trong ngày nắng nóng.
Sữa chua kết hợp trái cây tươi, bạn đã có thể giúp cơ thể bù nước, giảm nhiệt, duy trì năng lượng
Ảnh: AI
Bổ sung thêm góc nhìn, bác sĩ Lisa Young, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học New York (Mỹ), cho biết một bữa sáng giàu protein và chất xơ sẽ giúp ổn định đường huyết, duy trì năng lượng và hạn chế cảm giác mệt mỏi, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ cao. Điều này lý giải vì sao sữa chua kết hợp trái cây là lựa chọn lý tưởng - vừa nhẹ, vừa cân bằng dinh dưỡng.
Các phân tích đăng trên cơ sở dữ liệu y khoa PubMed Central (Mỹ) cũng cho thấy bữa sáng có đủ protein và chất xơ giúp cải thiện hiệu suất làm việc, khả năng tập trung và mức năng lượng tổng thể. Trong khi đó, trái cây cung cấp thêm vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp cơ thể giảm stress do nhiệt và phục hồi nhanh hơn.
Vì sao sữa chua trái cây giúp “mát cả ngày”?
Bù nước tự nhiên: Trái cây chứa 85 - 90% nước.
Hỗ trợ tiêu hóa: Lợi khuẩn trong sữa chua giúp đường ruột hoạt động ổn định.
Giảm sinh nhiệt: Ít dầu mỡ, dễ tiêu.
Duy trì năng lượng: Protein + đường tự nhiên giúp tránh tụt năng lượng.
Ăn sao cho đúng?
1 hũ sữa chua + 1 bát trái cây tươi (dưa hấu, dâu, chuối).
Có thể thêm yến mạch hoặc hạt để tăng dinh dưỡng.
Uống kèm 1 ly nước để tăng hiệu quả bù nước, theo Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Lưu ý quan trọng
Các chuyên gia cảnh báo không nên chọn sữa chua nhiều đường hoặc trái cây đóng hộp, vì đường cao có thể khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và dễ mệt mỏi trong nắng nóng, theo Mayo Clinic.
Chỉ với một món đơn giản như sữa chua kết hợp trái cây tươi, bạn đã có thể giúp cơ thể bù nước, giảm nhiệt, duy trì năng lượng và cảm thấy dễ chịu cả ngày nắng nóng.
Bổ sung đầy đủ dưỡng chất như protein, kẽm, omega-3 giúp cải thiện phong độ, trong khi thiếu hụt có thể gây suy giảm chức năng.
Chế độ ăn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sinh lý nam giới.
Những thực phẩm hỗ trợ sinh lý nam giới
Nhiều loại thực phẩm quen thuộc có thể giúp cải thiện sức khỏe sinh lý nếu được sử dụng hợp lý:
Hàu: Đây là thực phẩm giàu kẽm - khoáng chất cần thiết cho quá trình sản xuất testosterone và tinh trùng. Bên cạnh đó, hàu còn cung cấp protein và các hợp chất sinh học giúp hỗ trợ chức năng sinh sản.
Cá hồi: Là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào, cá hồi giúp cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch - yếu tố có liên quan mật thiết đến chức năng sinh lý. Nam giới nên ăn cá hồi 2-3 lần mỗi tuần với lượng vừa phải để bổ sung chất béo có lợi.
Thịt bò: Thịt bò chứa nhiều L-arginine, carnitine và kẽm, có tác dụng hỗ trợ lưu thông máu và cải thiện chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, cần ăn ở mức hợp lý, tránh lạm dụng.
Rau chân vịt (rau bina): Loại rau này giàu magie, axit folic và vitamin B9, giúp hỗ trợ tuần hoàn và góp phần cải thiện sức khỏe sinh lý nam.
Socola đen: Không chỉ giàu chất chống oxy hóa, socola đen còn chứa một lượng nhỏ kẽm và selen. Các hợp chất như caffeine và phenylethylamine có thể giúp tăng nhịp tim, cải thiện lưu thông máu và tạo cảm giác hưng phấn, tích cực.
Chế độ ăn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sinh lý nam giới.
Rượu vang đỏ: Một số hợp chất như flavonoid và polyphenol trong vang đỏ được cho là có lợi cho tuần hoàn máu. Khi sử dụng với lượng vừa phải, loại đồ uống này có thể hỗ trợ cải thiện chức năng sinh lý. Tuy nhiên, cần kiểm soát lượng tiêu thụ để tránh tác dụng ngược.
Lưu ý để duy trì sức khỏe sinh lý ổn định
Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm phù hợp, nam giới cần chú ý đến lối sống để duy trì sức khỏe lâu dài:
Xây dựng chế độ ăn khoa học: Đảm bảo khẩu phần đa dạng, cân đối giữa các nhóm chất, tăng cường rau xanh, trái cây, thịt và hải sản.
Tập luyện đều đặn: Duy trì thói quen vận động ít nhất 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi từ 30-45 phút để nâng cao thể lực.
Hạn chế thói quen không lành mạnh: Tránh lạm dụng thủ dâm hoặc các hành vi có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh lý.
Duy trì đời sống tình dục an toàn: Hạn chế các mối quan hệ rủi ro, đảm bảo an toàn để bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Có thể thấy, dinh dưỡng là yếu tố nền tảng giúp nam giới duy trì sức khỏe sinh lý. Việc kết hợp giữa chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh không chỉ giúp cải thiện phong độ mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống một cách bền vững.
Đau bụng là triệu chứng rất thường gặp và phần lớn không nguy hiểm. Thế nhưng, có những kiểu đau bụng kéo dài hoặc xuất hiện với đặc điểm bất thường lại có thể là tín hiệu cảnh báo bệnh nghiêm trọng, trong đó có ung thư.
Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Người bệnh nên đi khám nếu cơn đau vùng bụng trên kéo dài vài tuần trở lên
ẢNH MINH HỌA: AI
Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.
Đau âm ỉ kéo dài vùng trên rốn
Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.
Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.
Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.
Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 - 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.
Đau bụng kèm bất thường khi đại tiện
Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.
Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.
Đau dai dẳng bụng dưới, vùng chậu
Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.
Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.
Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.
Nhiều người có thói quen bắt đầu ngày mới với cà phê, nước ép trái cây mà không ăn sáng. Tuy nhiên, điều này có thể khiến đường huyết tăng vọt, gây kháng insulin, tăng nguy cơ tiểu đường.
Uống cà phê khi đói vào buổi sáng có thể làm giảm độ nhạy insulin nếu tiếp diễn trong thời gian dài. Ảnh: Freepik.
Buổi sáng được xem là "thời điểm vàng" để khởi động cơ thể, tuy nhiên, đây cũng là lúc cơ thể đặc biệt nhạy cảm với biến động đường huyết. Vài giờ đầu tiên sau khi thức dậy, lượng đường trong máu tự nhiên thấp hơn sau khi nhịn ăn qua đêm. Các hormone như cortisol - còn gọi là hormone căng thẳng - tăng cao tự nhiên để giúp con người tỉnh táo.
Chính vì vậy, bất kỳ tác động nào thêm vào trong trạng thái bụng rỗng cũng có thể khiến đường huyết tăng vọt, tạo áp lực lớn lên insulin - hormone chịu trách nhiệm kiểm soát đường trong máu. Khi tình trạng này lặp lại mỗi ngày, cơ thể dần trở nên kháng insulin, mở đường cho hàng loạt rối loạn chuyển hóa, trong đó có tiểu đường type 2.
Dưới đây là những thói quen tưởng "lành mạnh" vào buổi sáng, đặc biệt khi bụng rỗng, có thể âm thầm làm tăng nguy cơ kháng insulin.
Bắt đầu ngày mới với nước ép hoặc sinh tố trái cây
Theo India Times, nhiều người cho rằng bắt đầu ngày mới bằng nước ép hoặc sinh tố trái cây tươi sẽ là lựa chọn lành mạnh giúp thải độc cơ thể. Tuy nhiên, thực tế, cơ thể lại phản ứng rất khác với đồ uống này.
Khi bụng đói, những đồ uống lỏng này nhanh chóng đi vào máu. Trái cây tươi khi bị ép làm giảm lượng chất xơ đáng kể, khiến đường hấp thu nhanh hơn vào máu. Sự tăng đột biến này thường kéo theo sự sụt giảm, dẫn đến cảm giác đói và thèm ăn vào giữa buổi sáng.
Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) nhấn mạnh đường lỏng có thể làm tăng nhanh đáng kể lượng đường trong máu hơn so với thực phẩm nguyên chất, đặc biệt là sau thời gian dài nhịn ăn.
Không uống nước
Theo Eating Well, uống một cốc nước ngay khi thức dậy giúp bù nước cho cơ thể sau một đêm dài ngủ. Phân tử dồi dào nhất trong các tế bào lót đường tiêu hóa là nước, chiếm 70% hoặc hơn tổng khối lượng tế bào.
Uống nước đầu tiên vào buổi sáng còn giúp ổn định và kiểm soát lượng đường trong máu. Vì vậy, mất nước có thể dẫn đến tăng nồng độ insulin và đường huyết. Ngoài ra, lượng đường trong máu tăng cao kích thích đi tiểu thường xuyên hơn, khiến tình trạng mất nước trở nên trầm trọng.
Do đó, mọi người nên đặt một cốc nước trên đầu giường trước khi đi ngủ để khi thức dậy sẽ nhớ uống nước.
Uống cà phê khi bụng rỗng
Nhiều người dựa vào cà phê để "khởi động" ngày mới, thường bỏ bữa sáng hoàn toàn. Mặc dù bản thân cà phê không có hại, thậm chí còn giúp tỉnh táo vào buổi sáng, uống khi chưa ăn gì lại gây ra những tác hại không mong muốn.
Theo bài báo trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, caffeine kích thích hormone căng thẳng cortisol. Khi kết hợp với việc nhịn ăn, điều này có thể làm tăng sản xuất glucose trong gan. Trong thời gian dài, thói quen này làm giảm độ nhạy insulin. Ở người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa, phản ứng này có thể kéo dài hơn, khiến mức đường trong máu khó kiểm soát suốt cả ngày.
Tập luyện cường độ cao khi chưa ăn uống
Tập thể dục khi đói ngày càng phổ biến, đặc biệt với những người muốn giảm mỡ. Tuy nhiên, đối với những người đã có nguy cơ kháng insulin, phương pháp này có thể phản tác dụng.
Các bài tập cường độ cao làm tăng hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline. Nếu không có năng lượng, cơ thể có thể phân giải cơ bắp và giải phóng nhiều glucose hơn vào máu, gây mất ổn định.
Vân động vừa phải vẫn ổn nếu nhịn ăn, nhưng các bài tập cường độ cao thường cần ít nhất một bữa ăn nhẹ cân bằng trước khi thực hiện.
Ăn tinh bột tinh chế vào bữa sáng
Các món quen thuộc như bánh quy, bánh mì trắng, bánh ngọt hoặc đồ ăn nhẹ đóng gói ngày càng trở thành lựa chọn bữa sáng nhanh phổ biến nhất. Sau một đêm nhịn ăn dài, cơ thể rất nhạy cảm với sự tăng đột biến lượng đường huyết.
Carbohydrate tinh chế được tiêu nhanh, khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm sâu chỉ sau vài giờ. Sự "lên xuống" thất thường này, lặp lại hàng ngày, không chỉ gây mệt mỏi, đói nhanh mà còn làm rối loạn phản ứng insulin của cơ thể.
Ngoài ra, thực phẩm có hàm lượng dầu mỡ cao cũng có thể làm tăng đường huyết. Đồ ăn này chứa hàm lượng cholesterol cao, làm tăng mỡ máu và nồng độ insulin sau ăn.
Nhịn ăn quá lâu
Phương pháp nhịn ăn gián đoạn thường được áp dụng mà không hiểu rõ nhu cầu cá nhân. Việc không ăn trong khoảng thời gian dài, đặc biệt nếu kết hợp với căng thẳng hoặc thiếu ngủ, có thể làm rối loạn kiểm soát đường huyết.
Cơ thể bắt đầu bù đắp bằng cách giải phóng lượng glucose dự trữ. Theo thời gian, chu kỳ lặp đi lặp lại này có thể dẫn đến những dao động làm suy yếu phản ứng insulin.
Trên thực tế, nhiều chấn thương xảy ra không phải do bài tập quá khó mà vì những sai lầm thường gặp trong quá trình tập luyện. Những lỗi này có thể âm thầm gây tổn thương cơ, khớp, dây chằng và tích lũy theo thời gian.
Tránh những sai lầm sau khi tập thể dục buổi sáng có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương và đau mạn tính.
Sai tư thế và kỹ thuật khi tập
Tư thế và kỹ thuật là yếu tố then chốt quyết định mức độ an toàn khi tập luyện. Khi thực hiện sai động tác, lực sẽ phân bố không đúng lên các khớp và cơ, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Chẳng hạn, khi squat sai kỹ thuật như để gối đổ vào trong hoặc cong lưng, áp lực sẽ dồn lên khớp gối và cột sống thay vì phân bổ đều, chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Chỉ tập một bài tập trong thời gian dài có thể gây ra các tổn thương và tích lũy theo thời gian
ẢNH: AI
Nghiên cứu trên Journal of Strength and Conditioning Research cho thấy tập sai kỹ thuật có thể làm tăng đáng kể áp lực lên mô mềm và khớp, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Ngoài ra, không kiểm soát chuyển động, ví dụ thả tạ quá nhanh, cũng khiến cơ và dây chằng chịu lực đột ngột. Để hạn chế rủi ro, người tập nên học kỹ thuật và tập đúng ngay từ đầu.
Bỏ qua tín hiệu cảnh báo từ cơ thể
Nhiều người có suy nghĩ rằng cơ càng đau thì tập càng hiệu quả. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Cần phân biệt giữa đau cơ thông thường sau tập và đau cơ do chấn thương. Đau cơ thông thường sẽ lan tỏa và giảm dần sau vài ngày, trong khi đau do chấn thương thường tập trung ở một vị trí, kéo dài và tăng khi vận động.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cho biết nếu cơn đau kéo dài hoặc đi kèm sưng, yếu cơ thì nên ngừng tập và kiểm tra sớm. Đau là tín hiệu cảnh báo của cơ thể khi mô bị tổn thương. Nếu tiếp tục tập luyện trong tình trạng này, tổn thương có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ rách cơ hoặc chấn thương khớp.
Tập luyện khi cơ thể đang quá mệt
Tập khi đang mệt, thiếu ngủ hoặc chưa ăn đủ có thể làm giảm khả năng kiểm soát vận động. Khi đó, phản xạ chậm hơn, cơ dễ mất ổn định và nguy cơ sai kỹ thuật tăng lên. Tình trạng này sẽ làm tăng nguy cơ chấn thương khi vận động.
Không đa dạng bài tập
Chỉ tập một số bài quen thuộc mỗi ngày, chẳng hạn chỉ chạy bộ hoặc chỉ tập chân, có thể gây quá tải lặp lại lên cùng một nhóm cơ và khớp. Nghiên cứu đăng trên chuyên san Sports Medicine cho thấy các chấn thương do lặp lại thường xảy ra khi một mô phải chịu áp lực liên tục mà không có thời gian phục hồi hoặc không có sự thay đổi chuyển động.
Đa dạng bài tập giúp phân bổ áp lực lên nhiều nhóm cơ khác nhau, nhờ đó giảm áp lực lên một vùng cụ thể và cải thiện sự cân bằng cơ thể, theo Verywellfit.
Đau chân vào ban đêm thường do mệt mỏi, thiếu chất hoặc vận động quá sức trong ngày. Nhưng nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo một số biểu hiện bất thường thì có thể là dấu hiệu sớm của tiểu đường.
Trên thực tế, các biến chứng tiểu đường, đặc biệt là tổn thương thần kinh và rối loạn tuần hoàn máu, thường biểu hiện rõ hơn vào ban đêm. Khi cơ thể nghỉ ngơi, lưu lượng máu đến chân giảm và sự chú ý của não bộ không còn bị phân tán, khiến cảm giác đau trở nên rõ rệt hơn, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường
ẢNH MINH HỌA: AI
Nếu cơn đau chân ban đêm xuất hiện các dấu hiệu sau thì không nên chủ quan với tiểu đường.
Đau kiểu nóng rát, châm chích
Đây là kiểu đau phổ biến nhất liên quan đến tiểu đường. Người bệnh thường cảm thấy bàn chân như bị nóng rát, kim châm hoặc có cảm giác như điện giật. Cơn đau thường xuất hiện rõ khi nằm nghỉ và có xu hướng nặng hơn vào ban đêm.
Nguyên nhân chính là do đường huyết tăng cao trong thời gian dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên. Khi đó, tín hiệu cảm giác bị rối loạn, khiến não nhận được những tín hiệu đau ngay cả khi không có kích thích thực sự. Đồng thời, cơ chế kiểm soát cảm giác đau của cơ thể cũng suy giảm, làm cơn đau trở nên dai dẳng hơn.
Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể kèm theo tê bì hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Đây là dấu hiệu cho thấy tổn thương thần kinh đang tiến triển và cần được kiểm tra sớm.
Chuột rút bắp chân
Chuột rút là tình trạng cơ co thắt đột ngột, gây đau dữ dội và thường xảy ra khi đang ngủ. Nếu hiện tượng này xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, thì có thể liên quan đến tiểu đường.
Chuột rút do tiểu đường thường xảy ra ở bắp chân, kéo dài vài phút, sau đó có thể để lại cảm giác đau âm ỉ. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần thì không nên chủ quan.
Đau âm ỉ kèm nặng chân
Một kiểu đau khác dễ bị bỏ qua là cảm giác đau âm ỉ, nặng chân hoặc mỏi sâu trong cơ. Cơn đau này thường không rõ vị trí cụ thể và có thể xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm.
Người bệnh đôi khi còn thấy chân lạnh, da nhợt hoặc dễ mệt khi đi lại. Đây là dấu hiệu quan trọng vì nếu kéo dài có thể dẫn đến loét hoặc tổn thương nghiêm trọng ở chi dưới.
Cảm giác chân bồn chồn, khó chịu
Không phải lúc nào đau chân cũng được mô tả là đau. Một số người cảm thấy chân rất khó chịu, như có kiến bò hoặc ngứa sâu bên trong, khiến họ phải liên tục cử động chân mới dễ chịu hơn.
Tình trạng này thường xuất hiện vào buổi tối hoặc khi nằm nghỉ, làm người bệnh khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Đây là biểu hiện của hội chứng chân không yên, một rối loạn có liên quan đến tiểu đường, đặc biệt khi đã có tổn thương thần kinh, theo Verywell Health.
Các nhà khoa học phát hiện ra một hành tinh kỳ lạ, khác hoàn toàn với bất kỳ hành tinh nào họ từng thấy trước đây.
Một nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một hành tinh chưa từng được biết đến trước đây nằm ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta. Về bản chất hủy diệt, hành tinh này chứa một đại dương dung nham với một lượng lớn lưu huỳnh. Phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Nature Astronomy.
Hành tinh ngoài Hệ Mặt trời này được đặt tên là L 98-59 d, quay quanh một ngôi sao lùn đỏ nhỏ ở khoảng cách 35 năm ánh sáng so với Trái đất. Dữ liệu từ Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA và các đài quan sát trên mặt đất đã tiết lộ những điểm bất thường của nó, hành tinh này có kích thước gấp khoảng 1,6 lần Trái đất, mật độ thấp bất thường và bầu khí quyển rất giàu hydro sunfua.
Trước đây, các nhà khoa học thường phân loại các hành tinh như L 98-59 d thành hai loại, hoặc là "hành tinh lùn khí" đá với bầu khí quyển giàu hydro, hoặc là các hành tinh giàu nước được bao phủ bởi đại dương sâu và các tảng băng. Tuy nhiên, bằng chứng mới cho thấy L 98-59 d dường như không thuộc một trong hai loại trên. Nó chủ yếu được cấu tạo từ các hợp chất lưu huỳnh nặng, bề mặt phủ đầy đại dương dung nham.
Để hiểu rõ hơn về hành tinh độc đáo này, các nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford, Đại học Groningen, Đại học Leeds và ETH Zurich đã sử dụng mô phỏng máy tính để theo dõi quá trình tiến hóa của nó trong gần 5 tỷ năm kể từ khi hình thành. Bằng cách kết hợp dữ liệu quan sát từ kính viễn vọng với các mô hình chi tiết về cấu trúc bên trong và khí quyển của L 98-59 d, họ đã suy ra trạng thái bên trong của hành tinh.
Nghiên cứu cho thấy lớp phủ của L 98–59 d được cấu tạo từ silicat nóng chảy, tương tự như dung nham của Trái Đất. Bên dưới bề mặt của nó là một đại dương magma rộng lớn, sâu hàng nghìn kilômét. Hồ chứa khổng lồ này cho phép hành tinh lưu trữ một lượng lớn lưu huỳnh bên trong trong thời gian dài.
Đại dương dung nham này cũng được bao phủ bởi một bầu khí quyển dày, giàu hydro, chứa các khí có lưu huỳnh như hydro sunfua.
Trong hàng tỷ năm, các phản ứng hóa học liên tục giữa phần lõi nóng chảy của hành tinh và bầu khí quyển đã định hình diện mạo hiện tại của L 98-59 d, từ đó giúp giải thích những tín hiệu bất thường hay được kính viễn vọng phát hiện.
Các nhà nghiên cứu tin rằng, L 98-59 d có thể là ví dụ đầu tiên được xác nhận về một hành tinh giàu khí, chủ yếu là lưu huỳnh, có khả năng duy trì một đại dương magma tồn tại lâu dài. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa các loại hành tinh trong Dải Ngân hà đa dạng hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Middle East
