"Ngụy trang" thành tàu Trung Quốc

Iran đã phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng này kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào tuyến đường này bắt đầu vào ngày 28/2, và ít nhất 10 tàu thuyền đã bị tấn công kể từ đó.

Nhưng bằng cách tuyên bố có "toàn bộ thủy thủ đoàn người Trung Quốc" trên tàu, hoặc thay đổi điểm đến thành "chủ sở hữu Trung Quốc", các tàu này đang tự liên kết mình với đối tác kinh tế quan trọng nhất của Iran, Bắc Kinh.

Theo Ana Subasic, nhà phân tích rủi ro thương mại tại Kpler, công ty sở hữu Marine Traffic, "Đây dường như là những tín hiệu phòng ngừa được các tàu sử dụng nhằm giảm thiểu nguy cơ bị nhắm mục tiêu."

"Điều đó không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc thuộc sở hữu trực tiếp của Trung Quốc," bà nói.

Hôm 9/3, tàu chở hàng Guan Yuan Fu Xing mang cờ Panama là tàu mới nhất vượt qua eo biển Hormuz an toàn, hai ngày sau khi thay đổi điểm đến thành "CHỦ SỞ HỮU TRUNG QUỐC" thông qua thiết bị phát đáp AIS.

Tương tự như tín hiệu máy bay, hệ thống an toàn AIS cho phép tàu thuyền phát sóng thông tin chi tiết, vị trí và điểm đến của mình đến các cảng và các tàu thuyền khác. Các tín hiệu này được thu thập bởi các thiết bị theo dõi, bao gồm cả Marine Traffic.

Trong tuần qua, khoảng 30 tàu khác ở Vịnh Ba Tư hoặc đi qua eo biển Hormuz đã thực hiện các thao tác tương tự - một số táo bạo hơn những tàu khác.

Tàu Iron Maiden, đăng ký tại quần đảo Marshall, và tàu Sino Ocean mang cờ Liberia, đã treo các biểu tượng liên quan đến Trung Quốc khi đi qua eo biển, rồi gỡ bỏ chúng khi đã ra khỏi eo biển.

Những thiết bị khác cũng phát đi những thông điệp tương tự, đôi khi chỉ trong vài phút, trong khi vẫn đứng yên tại chỗ.

Ít nhất hai tàu đã phát tín hiệu cho thấy chủ sở hữu và thành viên thủy thủ đoàn là người Thổ Nhĩ Kỳ.
Iran đe dọa

Theo phân tích dữ liệu giao thông hàng hải của AFP, kể từ 2/3, hơn 20 tàu thương mại đã được phát hiện đi qua eo biển này.

Một số tàu khác đã đi qua eo biển Hormuz với thiết bị định vị tắt để che giấu vị trí, đôi khi chỉ xuất hiện trở lại trên hệ thống theo dõi hàng hải khi đã an toàn ra khỏi khu vực.

Trong số các tàu đã phát ít nhất một tín hiệu khi cố gắng vượt qua eo biển, AFP đã thống kê được 9 tàu chở dầu và 2 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Trước xung đột, trung bình mỗi ngày có 138 tàu đi qua eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một phần tư lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển và một phần năm lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.

Việc phong tỏa hiệu quả đã khiến giá dầu tăng vọt vượt mốc 100 đô la một thùng lần đầu tiên kể từ khi Nga tấn công Ukraine năm 2022 - hoàn thành mục tiêu mà các chuyên gia cho rằng Tehran đã đặt ra.

Bộ trưởng Năng lượng Qatar, Saad al-Kabi, gần đây dự đoán rằng nếu các tàu chở dầu và các tàu thương mại khác không thể đi qua eo biển một cách bình thường, giá dầu thô có thể tăng vọt lên 150 USD/thùng trong vòng hai đến ba tuần, và giá khí đốt tự nhiên cũng sẽ tăng lên 40 USD/triệu MMBtu.

Bằng cách "tăng phí bảo hiểm và giá năng lượng toàn cầu", Iran có thể "gây áp lực lên Mỹ" cũng như các đồng minh vùng Vịnh giàu dầu mỏ của nước này, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại International Crisis Group, nói với AFP.

Ngày 9/3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố rằng Pháp sẽ tiếp tục hợp tác với các nước đối tác để bảo đảm an toàn cho công dân châu Âu và tự do hàng hải trên các tuyến đường thủy quốc tế, đồng thời nhấn mạnh rằng các hành động liên quan sẽ vẫn mang tính chất phòng thủ.

Ông tuyên bố rằng Pháp sẽ duy trì sự hiện diện quân sự ở Địa Trung Hải và Biển Đỏ, bao gồm việc triển khai nhiều tàu chiến như tàu sân bay, và cuối cùng có thể mở rộng đến eo biển Hormuz, để bảo vệ an ninh hàng hải khu vực và lợi ích của châu Âu.

Iran cho biết tuyến đường thủy này chưa chính thức bị đóng cửa, nhưng người đứng đầu an ninh nước này, Ali Larijani, hôm 9/3 đã một lần nữa cảnh báo rằng tuyến đường thủy này sẽ không an toàn chừng nào xung đột còn tiếp diễn.

Hãng tin WANA (Iran) ngày 9/3 đưa tin, Chuẩn tướng Seyed Majid Mousavi - Tư lệnh Không quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - đã vạch ra chiến thuật quân sự mới của Iran trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.

Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, Chuẩn tướng Mousavi đã viết về phương thức mà ông mô tả là nhằm để loại bỏ các lớp phòng thủ của Mỹ trong khu vực: “Kể từ nay trở đi, sẽ không có tên lửa nào mang đầu đạn nhẹ hơn 1 tấn được phóng đi. Bước sóng và cường độ sóng của các vụ phóng sẽ tăng lên, và tầm bắn của chúng cũng sẽ rộng hơn.”

Theo hãng tin NDTV (Ấn Độ), các nhà quan sát quân sự cho rằng điều này có thể báo hiệu một giai đoạn chiến thuật mới của Iran – chuyển từ việc cố gắng áp đảo hệ thống phòng không của đối phương bằng các đợt tấn công liên tiếp của máy bay không người lái (UAV) Shahed giá rẻ nhưng nguy hiểm, sang tập trung vào các cuộc tấn công có sức công phá lớn, khó bị phát hiện hơn và gây ra nhiều thiệt hại hơn.

Nhà phân tích địa chính trị Shanaka Anselm Perera lập luận trên X rằng giai đoạn chiến thuật mới này là Iran đang viết lại bài toán đánh chặn.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington, Iran sở hữu kho vũ khí tên lửa lớn nhất và đa dạng nhất ở Trung Đông. Kho vũ khí này bao gồm Soumar - một tên lửa hành trình phóng từ mặt đất, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân với tầm bắn tối đa được cho là 3.000 km; và Sejjil - một tên lửa đạn đạo tầm trung với tầm bắn 2.000 km.

Phương án thứ ba là tên lửa đạn đạo tầm trung Khorramshahr - có khả năng được phát triển từ Hwasong-10 của Triều Tiên và được cho là có tầm bắn từ 2.000 đến 3.000 km. Nó có thể mang tải trọng lên đến 1.800 kg.

Chiến lược "làm tiêu hao" của Iran

NDTV đưa tin, chiến lược của Iran được thảo luận nhiều thời gian qua là làm tiêu hao hệ thống phòng không của Mỹ và Israel, và khiến cả các quốc gia vùng Vịnh cũng bị cuốn vào cuộc xung đột này, bằng cách phóng đi hàng loạt tên lửa giá rẻ và UAV Shahed-131 và Shahed-136.

Về bản chất, ý tưởng là làm cho việc đánh chặn trở nên tốn kém. Học thuyết quân sự thông thường khuyến nghị phóng từ 2 đến 3 tên lửa đánh chặn để ngăn chặn mối đe dọa tên lửa/UAV đang đến.

Và thực tế đã diễn ra như vậy. Ví dụ, hệ thống phòng không PATRIOT do Mỹ sản xuất đã rất thành công trong việc vô hiệu hóa các cuộc tấn công của Iran; các tiểu đoàn do UAE vận hành đã báo cáo tỷ lệ đánh chặn đạt 96%.

Tuy nhiên, một tên lửa PATRIOT có giá 4 triệu USD, một tên lửa đánh chặn THAAD khoảng 12 triệu USD, và một tên lửa Arrow-3 của Israel khoảng 3 triệu USD. Còn một UAV Shahed chỉ có giá tối đa 50.000 USD.

Nhiều nhà phân tích đã chỉ ra rằng bài toán kinh tế không có lợi cho Mỹ, đặc biệt là vì điều đó không có nghĩa là Washington có thể ngừng phóng tên lửa đánh chặn; chi phí thực sự của việc đánh chặn tên lửa không phải là tiền bạc mà là tổn thất tiềm tàng, tức là mức độ thiệt hại sẽ như thế nào nếu một tên lửa của đối phương bắn trúng mục tiêu so với số tiền bỏ ra để đánh chặn nó.

Câu hỏi đó hầu như luôn chỉ có một câu trả lời: đánh chặn mọi tên lửa đối phương nếu có thể.

Iran chuyển hướng sang tên lửa hạng nặng

Theo NDTV, kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2, Iran đã phóng gần 30 quả tên lửa, bao gồm cả UAV "cảm tử" Shahed-136. Cuộc tấn công thứ 33 diễn ra trong hai ngày mùng 8 và 9/3, bao gồm tên lửa Kheibar Shekan sử dụng nhiên liệu rắn với tầm bắn 1.450 km và trọng tải 550 kg. Nhưng Iran cũng đã phóng tên lửa Khorramshahr nặng hơn nhiều.

Ngoài việc lớn hơn, theo tuyên bố của Iran, cả hai loại tên lửa này đều mang đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng cơ động, tức là chúng có khả năng thay đổi quỹ đạo, có thể đạt tốc độ tối đa lên tới Mach 8 (tương đương khoảng 9.800 km/h hoặc 2,7 km/s). Điều này khiến chúng khó bị đánh chặn hơn.

Ví dụ, tên lửa Khorramshahr có đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng cơ động (MaRV) mà IRGC tuyên bố có thể vượt qua/đánh lừa tên lửa đánh chặn ngoài khí quyển Arrow-3 của Israel.

Điều này cùng với cảnh báo của Tư lệnh Không quân IRGC Mousavi về việc chỉ phóng các tên lửa mang đầu đạn nặng từ 1 tấn trở lên cho thấy một sự thay đổi quan trọng về chiến thuật mà bộ chỉ huy chiến trường phi tập trung của Tehran đang triển khai trong cuộc xung đột này.

Việc Iran sử dụng đầu đạn lớn hơn hiện nay không ảnh hưởng đến cách thức đánh chặn; lực lượng phòng không của Mỹ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh vẫn phải cố gắng ngăn chặn mọi tên lửa hoặc UAV của Iran bay tới.

Nhưng "khi đối đầu đầu đạn nặng 1 tấn, chi phí thất bại tăng gấp đôi vì bán kính phá hủy khi va chạm tăng gấp đôi… mỗi lần bắn trượt đều trở nên thảm khốc gấp đôi", nhà phân tích Perera giải thích.

"Bên phòng thủ giờ đây phải điều động nhiều tên lửa đánh chặn hơn cho mỗi tên lửa [của đối phương] đang bay tới để đạt được cùng một xác suất vô hiệu hóa chúng."

"IRGC không còn phải lựa chọn giữa số lượng và trọng lượng nữa. Họ đang triển khai cả hai", ông Perera cảnh báo, đồng thời nêu rõ việc bổ sung các tên lửa nặng hơn sẽ làm thay đổi bài toán đánh chặn như thế nào.

Nhà phân tích này lập luận rằng, tỷ lệ đánh chặn được báo cáo trước đây dựa trên các tên lửa mang đầu đạn từ 450 đến 600 kg của Iran. Câu hỏi đặt ra bây giờ là "liệu tỷ lệ tương tự có còn đúng khi mỗi đầu đạn bay tới có khối lượng và bán kính hủy diệt gấp đôi hay không", ông nói.

Ngày 11/3, ông Yousef Pezeshkian, cố vấn chính phủ và là con trai của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Lãnh tụ tối cao mới Mojtaba Khamenei vẫn "an toàn và khỏe mạnh", dù bị thương trong cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông.

“Tôi nghe tin ông Mojtaba Khamenei bị thương. Tôi đã hỏi một số người bạn quen biết. Họ nói với tôi rằng, ơn Chúa, ông ấy vẫn an toàn và khỏe mạnh", ông Pezeshkian viết trên tài khoản Telegram.

Trước đó, truyền hình nhà nước Iran đưa tin tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei bị thương trong cuộc xung đột đang diễn ra. Tuy nhiên, nguồn tin không nêu rõ thời điểm hay hoàn cảnh của vết thương.

Nhà phân tích xuất hiện trên sóng truyền hình sau đó cho rằng vết thương có thể xuất phát từ thời ông phục vụ trong chiến tranh Iran - Iraq thập niên 1980, nhưng chưa có xác nhận chính thức. Ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được chọn vào vị trí này.

Chính bản thân ông Mojtaba Khamenei hay văn phòng của ông cũng chưa đưa ra tuyên bố nào bằng văn bản, truyền thông nhà nước đang phải sử dụng đoạn tư liệu lưu trữ để giới thiệu về ông.

Nhiều báo cáo cho biết sự xuất hiện của ông Mojtaba Khamenei trước công chúng có thể bị trì hoãn vì lý do an ninh trong bối cảnh xung đột vẫn tiếp diễn và những tranh cãi nội bộ về việc lựa chọn người kế nhiệm.

Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, là con trai thứ hai của cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Ông được Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên của Iran bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao vào ngày 8/3, sau khi cha ông thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào đầu cuộc chiến.

Theo các báo cáo trước đó, Ayatollah Ali Khamenei và con dâu của ông, bà Zahra Haddad-Adel, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel nhằm vào thủ đô Tehran trong ngày đầu tiên của cuộc xung đột.

Israel trước đó tuyên bố sẽ “loại bỏ” bất kỳ ai kế nhiệm vị trí lãnh tụ tối cao sau khi ông Ali Khamenei bị sát hại.

Tối 10/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắn tên lửa vào căn cứ Al Udeid do Mỹ điều hành ở Qatar và căn cứ Al Harir ở Kurdistan (Iraq).

Những vụ phóng tên lửa này được tiếp nối bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào nhóm binh sĩ Mỹ tại căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất, và căn cứ hải quân Juffair ở Bahrain.

Sáng sớm 11/3, truyền thông nhà nước Iran đưa tin về một loạt các cuộc tấn công khác nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Bahrain.

Những đợt tên lửa của Iran cũng được phóng vào miền trung Israel. Tiếng nổ từ các hệ thống phòng không đánh chặn tên lửa vang lên trước bình minh, khi người dân Israel vội vã tìm nơi trú ẩn an toàn. Chưa có thông tin ngay lập tức về việc có tên lửa nào rơi xuống đất hay không.

Các cuộc tấn công mới nhất từ Iran gần như trùng khớp với đợt oanh tạc mới của Israel vào Beirut nhằm mục đích loại bỏ nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Nhóm này đã tấn công Israel từ Li-băng để thể hiện sự đoàn kết với chính phủ Tehran.

Cùng thời điểm, Mỹ và Israel tiến hành các đợt tấn công nhằm vào những mục tiêu ở Iran, mà Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth trước đó mô tả là “ngày tấn công dữ dội nhất, với nhiều máy bay chiến đấu nhất, nhiều máy bay ném bom nhất, nhiều cuộc tấn công nhất, thông tin tình báo tinh vi và tốt hơn bao giờ hết”. Tờ Al Jazeera đưa tin, nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Tehran của Iran.

Cư dân Tehran được Reuters liên lạc đã mô tả đêm oanh tạc dữ dội nhất của cuộc chiến. "Nó giống như địa ngục. Họ ném bom khắp nơi, mọi khu vực của Tehran”, một cư dân nói qua điện thoại, yêu cầu giấu tên vì lý do an ninh. "Con tôi giờ sợ không dám ngủ”.

Ở phía đông Tehran, hai tòa nhà chung cư năm tầng đã bị trúng bom, làm sập sàn và tường, chỉ còn lại khung bê tông.

Nhà Trắng hôm 10/3 nhắc lại lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc sẽ giáng đòn mạnh vào Iran nếu có các động thái nhằm ngăn chặn dòng chảy năng lượng qua Eo biển Hormuz.

Trong một thông điệp đăng tải trên nền tảng Truth Social sau đó cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố: “Vài giờ qua, chúng ta đã tấn công và phá hủy hoàn toàn 10 tàu rải thủy lôi không hoạt động của Iran”. Ông không nói rõ các cuộc tấn công diễn ra ở đâu.

Một nguồn thạo tin nói với Reuters rằng quân đội Israel muốn gây ra càng nhiều thiệt hại càng tốt trước khi thời gian cho các cuộc tấn công tiếp theo kết thúc, với giả định rằng Tổng thống Trump có thể kết thúc chiến dịch bất cứ lúc nào.

Ngoại trưởng Israel - Gideon Saar - cho biết, cuộc chiến sẽ tiếp diễn cho đến khi nước ông và Mỹ xác định đã đến lúc chấm dứt các hành động thù địch, nhưng Israel không tìm kiếm một "cuộc chiến không hồi kết".

"Chúng tôi sẽ tiếp tục cho đến khi chúng tôi và các đối tác của chúng tôi cho rằng đã đến lúc thích hợp để dừng lại”, ông nói.

Chiến dịch thông tin đang diễn ra trên các phương tiện truyền thông và các nhóm thảo luận trực tuyến của Nga về cuộc chiến tranh Mỹ - Israel - Iran. Điều này bắt đầu làm dấy lên nhiều câu hỏi từ các chuyên gia.

Ví dụ, kỹ sư kiêm nhà phân tích quân sự Alexey Vasiliev đã trình bày quan điểm của mình về tình hình trên kênh Telegram "Kỹ sư Nga" của ông. Nhà phân tích tin rằng "những con cá mập ngòi bút" đang tham gia vào các hoạt động mờ ám, không mang lại lợi ích gì cho Nga hay người dân nước này.

"Thật không may, sự thổi phồng về những thành công của Iran đang gây ảo giác cho nhiều người ở xa. Họ ngây thơ hướng đến viễn cảnh tươi sáng, ví dụ sẽ chiếm được một hòn đảo, và quân Mỹ sẽ liên tục bị bắn phá từ bờ biển, giống như trường hợp đảo Rắn.

Điều này hoàn toàn bỏ qua thực tế rằng Kyiv đang nhận được một lượng lớn vũ khí, tiền bạc và tài nguyên năng lượng từ phương Tây vượt trội hơn hẳn, trong khi tình hình của Iran lại hoàn toàn trái ngược - họ không có ai hỗ trợ, thực tế đang bị phong tỏa, và Trung Quốc đã bỏ rơi họ.

Iran sẽ lấy vũ khí, tên lửa và máy bay không người lái ở đâu nếu họ thậm chí không thể nhập khẩu các thành phần nhiên liệu tên lửa? Và với hệ thống hậu cần cũng như năng lượng trong nước đang bị tàn phá", ông Vasiliev đặt câu hỏi.

Iran đang đứng trước vô vàn khó khăn.

Chuyên gia này không hiểu làm thế nào một số đồng nghiệp của ông có thể giải thích với công chúng tại sao Iran lại giảm cường độ các cuộc tấn công vào đối thủ của mình đến 90% so với những ngày đầu của cuộc xung đột, trong khi những trận bắn phá nhằm vào họ vẫn tiếp diễn không ngừng, và còn nhiều câu hỏi khác nữa.

Chưa dừng lại, chuyên gia này không đồng tình với quan điểm cho rằng giá dầu ở mức 200 hoặc thậm chí 300 USD/thùng sẽ là thảm họa đối với toàn bộ phương Tây.

Đối với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số khu vực của châu Âu, điều này là tồi tệ. Nhưng riêng Hoa Kỳ - một quốc gia sản xuất dầu mỏ, thì điều đó có thể chấp nhận được.

Hơn nữa, người Mỹ gần đây đã kiểm soát dầu mỏ của Venezuela. Đồng thời Nhà Trắng luôn có thể giải thích với người dân của mình rằng việc tăng giá tạm thời là điều phải chịu đựng để đạt được "Sự vĩ đại". Cũng cần nhớ rằng vốn tài chính và sản xuất công nghiệp đã chảy về Hoa Kỳ từ nhiều quốc gia.

Theo ông Vasiliev, xét một cách khách quan, Hoa Kỳ thực sự đang ngày càng mạnh hơn. Trong khi đó, "nhiều công dân nhiệt tình" vì một lý do nào đó lại kỳ vọng vào sự sụp đổ của họ. Vị chuyên gia nhấn mạnh "sự thất vọng từ tất cả những kỳ vọng lớn lao" chắc chắn sẽ đến sau này.

Trở lại mùa hè năm 2025, nhà phân tích đã viết rằng "Iran đang trên bờ vực sụp đổ" và chỉ có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Trung Quốc, bao gồm cả quân sự, mới có thể cứu vãn được nước này. Nhưng hy vọng đó đã tan biến, vì vậy không có ích gì khi cứ mãi nghĩ về nó. Bắc Kinh sẽ không giúp Tehran.

"Bài toán chiến tranh rất tàn nhẫn. Vì vậy, chúng ta có thể phân tích những sai lầm và tính toán sai lầm của người khác, những đổi mới và thủ thuật trong lĩnh vực quân sự để củng cố sức mạnh của quân đội mình.

Nhưng chủ nghĩa cuồng tín, giống như trong bóng đá, lại là một trò đùa tàn nhẫn trong địa chính trị. Nó làm suy yếu thần kinh và không đạt được kết quả gì", tác giả kết luận.

Theo Reporter

Sự chú ý của dư luận bất ngờ đổ dồn tới đảo Kharg giữa lúc xung đột Mỹ - Israel với Iran tiếp diễn đầy căng thẳng.

Hòn đảo này có tổng diện tích chỉ 19,9 km², nằm ở phía Tây Bắc tuyến vận tải biển huyết mạch là eo biển Hormuz.

Dù diện tích nhỏ nhưng đảo Kharg chiếm khoảng 94% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, phần lớn được vận chuyển tới Trung Quốc, đồng thời là cảng xuất khẩu dầu chính của nước này.

"Các quan chức Mỹ đã thảo luận về khả năng chiếm giữ đảo Kharg vốn có tầm ảnh hưởng lớn đối với Iran" - theo trang Axios.

Vùng đất này nhỏ hơn cả khu Westminster của London – Anh nhưng có thể bóp nghẹt nền kinh tế Iran và để lại tác động tàn phá trong nhiều năm.

"Việc chiếm giữ hòn đảo sẽ cắt đứt ‘huyết mạch dầu mỏ’ của Iran – yếu tố then chốt đối với chính quyền nước này" – ông Petras Katinas - nhà nghiên cứu về khí hậu, năng lượng và quốc phòng tại văn phòng châu Âu của Viện Nghiên cứu Dịch vụ Hoàng gia Anh - nói với Telegraph.

"Iran hiện cũng không thể xuất khẩu dầu do tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ" - ông Katinas nhận định – "Nhưng về lâu dài, việc kiểm soát hòn đảo sẽ mang lại cho Mỹ lợi thế trong các cuộc đàm phán, bất kể chính quyền nào nắm quyền tại Iran sau khi chiến dịch quân sự kết thúc".

Chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz. Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng này tiếp diễn, nó có thể gây ra tác động kinh tế tàn phá trên phạm vi toàn thế giới.

Giá dầu đã tăng vọt lên hơn 100 USD/thùng vào đầu tuần trước khi giảm trở lại về mức hơn 80 USD hiện nay. IRGC cảnh báo giá có thể lên tới 200 USD/thùng nếu xung đột leo thang.

Cựu quan chức Lầu Năm Góc Michael Rubin nhận định nếu Mỹ chiếm được đảo Kharg, Iran có thể không còn khả năng trả lương cho bộ máy quan chức và binh sĩ.

Một số nhà phân tích cho rằng đảo Kharg có thể trở thành "quân bài mặc cả" quan trọng bởi doanh thu từ xuất khẩu dầu chiếm gần 40% ngân sách chính phủ Iran.

Tuy nhiên, việc kiểm soát hòn đảo nhỏ giữa vịnh Ba Tư này cũng có thể khiến lực lượng Mỹ và Israel đối mặt nguy cơ bị tấn công từ phía Iran.

"IRGC có thể tấn công đảo Kharg bằng tên lửa đạn đạo nhưng hành động đó giống như họ đang ký vào bản án tử' của chính mình" – ông Rubin đánh giá.

Trong khi đó, nhà phân tích dầu mỏ Tamas Varga nói với CNBC: "Nếu Tổng thống Donald Trump quyết định chiếm giữ trung tâm dầu mỏ then chốt này, đó sẽ là đòn giáng mạnh vào chính quyền Iran bởi họ sẽ mất đi một nguồn thu quan trọng".

Đảo Kharg từng là mục tiêu tấn công trong cuộc chiến tranh Iran – Iraq vào năm 1984 và làm bùng phát giai đoạn được gọi là "cuộc chiến tàu chở dầu".

Đáng chú ý, đảo Kharg cũng từng được Tổng thống Donald Trump nhắc tới từ nhiều thập kỉ trước.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 1988 khi quảng bá cuốn sách The Art of the Deal (tạm dịch: Nghệ thuật đàm phán), ông nói nếu Iran tấn công binh sĩ hoặc tàu Mỹ, ông sẽ "nhắm tới đảo Kharg và kiểm soát nơi này".

Mỹ lo ngại phần tử ngầm của Iran trên toàn thế giới trỗi dậy.

ABC News dẫn nguồn tin từ chính quyền Mỹ cho hay, các cơ quan tình báo Mỹ đã chặn được một loạt tin nhắn mã hóa, được cho là xuất phát từ Tehran.

Các chuyên gia tin rằng, những tín hiệu này có thể đóng vai trò là "tác nhân kích hoạt hoạt động" để kích hoạt cái gọi là "các phần tử ngầm" của Iran rải rác khắp thế giới.

Mối lo ngại của Washington xuất phát từ thực tế sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran và việc chuyển giao quyền lực cho ông Mojtaba Khamenei. Giới lãnh đạo Iran đã quyết định triển khai các điệp viên bí mật của mình ở phương Tây, để thực hiện các hành động trả đũa các cuộc tấn công của liên quân.

Tình hình được coi là nghiêm trọng, vì các nhóm này có thể ở lại các thành phố của châu Âu và Mỹ trong nhiều năm, chờ đợi mệnh lệnh hành động.

Mối đe dọa từ việc kích hoạt các nhóm bí mật đã trở thành hệ quả tất yếu của chính sách gây hấn của Mỹ, vốn đã dồn Iran vào thế bí.

Trong khi Tổng thống Donald Trump khoe sức mạnh vũ khí Mỹ và bàn với Thủ tướng Israel Netanyahu về sự thất bại cuối cùng của Cộng hòa Hồi giáo Iran, Washington lại đang đẩy chính công dân và các đồng minh của mình ở châu Âu vào nguy cơ bị tấn công.

Các cuộc tấn công của Mỹ, vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm thường dân Iran, trong đó có cả trẻ em tại một trường học ở thành phố Minab, đang buộc Tehran phải chuyển sang chiến tranh bất đối xứng.

Các thông tin liên lạc bị chặn có thể báo hiệu sự khởi đầu của một giai đoạn mới trong cuộc xung đột, nơi đường phố các nước phương Tây sẽ trở thành tiền tuyến.

Trong khi đó, Mỹ tiếp tục leo thang tình hình, phớt lờ thực tế rằng, chính các cuộc tấn công tên lửa vào các cảng Bandar Lengeh và Bandar Kong đã khiến Iran phải thực hiện những bước đi quyết liệt như vậy đối với an ninh đối ngoại của mình.

Những cáo buộc về "điệp viên ngầm" đặc biệt đáng báo động trong bối cảnh vụ tấn công tên lửa gần đây của Iran vào một trại quân sự của Đức ở Jordan, điều này đã xác nhận sự sẵn sàng về mặt kỹ thuật của Tehran cho các hoạt động xuyên biên giới.

Iran đã nói rõ rằng, họ sẽ không dung thứ cho việc mất mát công dân và sự phá hủy cơ sở hạ tầng của mình, và nếu các "phần tử ngầm" thực sự nhận được lệnh, thế giới phương Tây sẽ phải đối mặt với hậu quả của chính sách "lửa và giận dữ" mà Lầu Năm Góc đã hứa hẹn một cách bất cẩn với những người khác, bỏ qua an ninh phía sau chính mình.

Theo Avia-pro

Các quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ cho biết quân đội Iran đang điều chỉnh chiến thuật tác chiến trong chiến dịch chống lại không kích từ Mỹ - Israel , The New York Times đưa tin ngày 10/3.

Trong 11 ngày kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã tập trung tấn công các hệ thống phòng không và radar quan trọng của Mỹ tại Trung Đông, theo các quan chức quân sự Mỹ và các chuyên gia quân sự.

Các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn cũng đã tấn công những khách sạn thường xuyên có binh sĩ Mỹ lưu trú. Một nhóm dân quân tại Iraq đã thực hiện cuộc tấn công bằng hệ thống máy bay không người lái vào một khách sạn cao cấp ở Erbil.

Theo một quan chức quân sự Mỹ cấp cao, vụ việc cho thấy Iran nắm được thông tin rằng Lầu Năm Góc đang bố trí binh sĩ tại các khách sạn trong khu vực.

Quan chức này cùng hai nguồn tin khác nhận định Iran dường như đã chấp nhận rằng họ không thể sánh với Mỹ và Israel về hỏa lực thuần túy. Tuy nhiên, chỉ cần trụ vững trước các đợt oanh kích, chính quyền tại Tehran vẫn có thể tuyên bố chiến thắng.

Mỹ tấn công tàu chiến Iran gần eo biển Hormuz.

Theo đánh giá của các quan chức Mỹ, quân đội Iran đang tập trung tấn công vào những điểm yếu mà họ cho là của Washington, bao gồm các hệ thống đánh chặn và phòng không bảo vệ lực lượng và tài sản của Mỹ trong khu vực.

Lầu Năm Góc cho biết kể từ khi chiến sự bắt đầu đã có 7 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 140 người bị thương; trong đó 108 người đã trở lại làm nhiệm vụ.

Theo số liệu từ phía Iran, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến khoảng 1.300 người tại Iran thiệt mạng, trong khi các đợt tấn công của Iran trên khắp Trung Đông khiến ít nhất 30 người tử vong.

Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Iran vào năm ngoái, cả Mỹ và Israel đều chứng kiến kho dự trữ tên lửa phòng không bị suy giảm đáng kể.

Theo báo cáo tháng 12 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã phóng từ 100 đến 250 tên lửa đánh chặn THAAD trong cuộc chiến đó, tương đương khoảng 20-50% kho dự trữ của Lầu Năm Góc. Quân đội Mỹ cũng sử dụng 80 tên lửa SM-3, gần bằng 1/5 tổng số dự trữ.

“Điều bất ngờ là họ đã học hỏi và áp dụng bài học từ cuộc chiến 12 ngày nhanh đến vậy” , ông Vali R. Nasr, chuyên gia về Iran tại Đại học Johns Hopkins, nhận định. “Họ nhận ra điểm yếu của chúng ta là năng lực phòng thủ, như tên lửa đánh chặn, THAAD hay Patriot ".

Ông Nasr cho rằng sau khi làm hao hụt kho dự trữ của Mỹ, Iran vẫn có thể còn năng lực phóng để nhắm vào binh sĩ, cơ sở và các đồng minh của Washington.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, ngày 10/3 cũng thừa nhận quân đội Iran đã thay đổi chiến thuật. “Không có kế hoạch nào tồn tại nguyên vẹn sau lần tiếp xúc đầu tiên với đối phương”, ông nói trong cuộc họp báo. “Họ đang thích ứng, và chúng tôi cũng vậy”.

Tuy nhiên, ông Caine từ chối nêu chi tiết cách Iran thay đổi chiến thuật vì “lý do an ninh tác chiến”.

Theo các chuyên gia quân sự, trước đây Iran thường phát tín hiệu cảnh báo trước khi tiến hành các đòn trả đũa, chủ yếu nhằm giữ thể diện.

Năm ngoái, sau khi Tổng thống Trump ra lệnh cho máy bay ném bom tàng hình B-2 tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran, Tehran đã đáp trả bằng việc phóng tên lửa vào căn cứ quân sự Al Udeid tại Qatar – nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú – và thậm chí còn thông báo trước mục tiêu sẽ bị tấn công.

Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã khác. Những ngày gần đây, Iran đã tấn công hệ thống radar cảnh báo sớm tại căn cứ Al Udeid, làm hư hại một radar hiện đại, theo thông tin trước đó từ The Wall Street Journal.

Hạ tầng thông tin liên lạc quân sự của Mỹ được xếp loại tuyệt mật, khiến việc xác định chính xác hệ thống nào bị ảnh hưởng trở nên khó khăn. Tuy vậy, các mục tiêu bị nhắm tới cho thấy Iran có thể đang tìm cách làm gián đoạn khả năng liên lạc và phối hợp tác chiến của quân đội Mỹ. Cuộc tấn công này cũng cho thấy Tehran đang tìm cách làm suy yếu mạng lưới phòng không của Washington, theo các quan chức quân sự.

Iran cũng đã tấn công ba mái vòm radar tại trại Camp Arifjan ở Kuwait – một căn cứ khác có binh sĩ Mỹ đồn trú. Cách đó khoảng 80 km về phía đông bắc, tại căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait, ít nhất 6 tòa nhà hoặc công trình gần hạ tầng thông tin vệ tinh đã bị hư hại hoặc phá hủy, theo các hình ảnh vệ tinh chụp sau các cuộc tấn công.

Một đánh giá của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ tuần trước ước tính thiệt hại từ một cuộc tấn công nhằm vào khu phức hợp trụ sở Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại Bahrain vào khoảng 200 triệu USD, theo một quan chức Quốc hội.

Trước đây, Iran chủ yếu hướng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào Israel. Lần này, Tehran đã phóng hàng nghìn máy bay không người lái tấn công một chiều giá rẻ nhằm vào các đồng minh và tài sản của Mỹ tại Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ả Rập Xê Út, Iraq và Bahrain.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thừa nhận Lầu Năm Góc không hoàn toàn dự đoán được phản ứng dữ dội của Iran nhằm vào các nước láng giềng. Tuy nhiên, ông cho rằng hành động của Tehran đang phản tác dụng.

“Tôi không thể nói rằng chúng tôi dự đoán chính xác họ sẽ phản ứng theo cách đó, nhưng chúng tôi biết đó là khả năng có thể xảy ra”, ông Hegseth nói trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc cùng tướng Caine. “Theo tôi, đó là biểu hiện của sự tuyệt vọng của chế độ này".

Ông cũng cho rằng việc Iran nhanh chóng nhắm vào các nước láng giềng là “một sai lầm lớn”, khiến thế giới thấy rõ cách thức hành xử của Tehran, với các cuộc tấn công mang tính bừa bãi và thiếu kiểm soát.

Theo tướng Caine, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây do chiến dịch không kích mạnh mẽ của Mỹ.

“Các đòn tấn công của chúng tôi đã đạt tiến triển đáng kể trong việc giảm số lượng tên lửa và UAV được phóng từ Iran ”, ông nói. “Các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã giảm khoảng 90% so với thời điểm ban đầu. Máy bay không người lái tấn công một chiều cũng giảm 83% kể từ khi chiến dịch bắt đầu".

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Hai quan chức quân sự cho biết Lầu Năm Góc lo ngại rằng họ vẫn chưa xác định đầy đủ toàn bộ các bệ phóng tên lửa của Iran.

Tehran cũng được cho là vẫn giữ lại nhiều tên lửa dự trữ để tấn công các mục tiêu quan trọng trên chiến trường, như các hệ thống radar của Mỹ .

Trong các cuộc họp kín với các nghị sĩ tại Quốc hội tuần trước, quan chức Lầu Năm Góc cho biết Iran vẫn còn tới 50% số tên lửa và bệ phóng, dù chiến dịch không kích đang từng ngày làm suy giảm năng lực này.

“Nếu đặt câu hỏi ‘đối phương đang tính toán điều gì’, thì có thể là làn sóng tên lửa và UAV đầu tiên chỉ nhằm mở đường”, ông Nasr nói. “Sau đó họ có thể tung ra các loại tên lửa tiên tiến hơn, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm”.

Theo các quan chức và chuyên gia quân sự, Iran đang cho thấy rằng việc lãnh tụ tối cao của nước này bị sát hại ngay từ đầu cuộc chiến vẫn chưa làm tê liệt hoàn toàn khả năng chiến đấu của nước này. Tehran vẫn cho thấy khả năng điều hành và tiếp tục các hoạt động tác chiến.

Nga được cho là đã sử dụng “đội tàu bóng tối” để thực hiện hoạt động chuyển dầu trị giá khoảng 29,3 triệu USD ngoài khơi Vịnh Oman nhằm né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Theo công ty dữ liệu hàng hải Windward AI, tàu chở dầu treo cờ Nga M/V TRUST – vốn đã bị Mỹ, Liên minh châu Âu và Anh đưa vào danh sách trừng phạt – đã chuyển dầu thô giữa 2 tàu với “xác suất rất cao” trong vùng lãnh hải Oman. Dựa trên mức giá dầu khoảng 90 USD/thùng vào ngày 10/3, lượng dầu trên được ước tính trị giá khoảng 29,3 triệu USD. Vịnh Oman nằm ngay phía nam Iran, là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Biển Ả Rập qua eo biển Hormuz.

Theo Windward, thời điểm diễn ra hoạt động này trùng với giai đoạn căng thẳng quân sự leo thang tại vùng Vịnh sau khi Mỹ-Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2. Hoạt động trên cho thấy con tàu có thể đã lợi dụng tình trạng bất ổn khu vực để tiến hành chuyển dầu. Trước đó, tàu M/V TRUST đã bốc khoảng 325.000 thùng dầu thô của Nga tại cảng Ust-Luga.

Windward mô tả hoạt động này là “semi-dark” (bán ẩn). Theo đó, một tàu vẫn phát tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS), trong khi tàu còn lại tắt tín hiệu. Theo dữ liệu theo dõi, M/V TRUST đã neo đậu và tắt AIS, đồng thời có một cuộc “gặp tĩnh kéo dài” với một tàu chở dầu khác – nhiều khả năng là tàu ẩn danh tham gia nhận dầu.

Trong trường hợp “dark” (ẩn) hoàn toàn, cả 2 tàu đều tắt tín hiệu AIS. Tuy nhiên, với hoạt động bán ẩn như lần này, chỉ một tàu phát tín hiệu, tạo ra mức độ hiển thị hạn chế nhưng vẫn gây khó khăn lớn cho việc theo dõi.

Những chiến thuật như vậy được xem là một phần trong chiến lược rộng hơn của Moscow nhằm duy trì xuất khẩu dầu thô bất chấp các biện pháp trừng phạt quy mô lớn của phương Tây sau cuộc xung đột với Ukraine.

Hoạt động chuyển dầu nói trên diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do căng thẳng leo thang tại Trung Đông và lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm sút, khi Mỹ và Israel tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào Iran. Giá dầu đã vượt 100 USD/thùng vào ngày 9/3 khi các nhà giao dịch đánh giá nguy cơ xung đột làm gián đoạn nguồn cung qua tuyến vận tải chiến lược này, nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.

Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/3 cho biết Nga – nhà xuất khẩu dầu lớn thứ 2 thế giới và sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn nhất – sẵn sàng nối lại hợp tác năng lượng dài hạn với các khách hàng châu Âu nếu họ muốn.

Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Nga “không nên tham gia” vào cuộc xung đột đang leo thang giữa Mỹ-Israel và Iran. Phát biểu này được đưa ra sau khi xuất hiện các báo cáo cho rằng Moscow có thể đang cung cấp hỗ trợ tình báo cho Tehran, dù Điện Kremlin chưa xác nhận thông tin.

Theo Fox News

Từ một hầm trú bom ở Tel Aviv, một chuyên gia an ninh quốc gia của Israel khẳng định Iran và lực lượng Hezbollah ở Lebanon đã phối hợp chặt chẽ với nhau để tấn công Israel vào ngày 10-3, trong đó có sử dụng vũ khí chùm nguy hiểm.

"Hầu hết tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Hezbollah được phóng cùng lúc với tên lửa của Iran" - ông Kobi Michael, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia và Viện Misgav (Israel), nói với Fox News.

Theo ông Michael, diễn biến này đánh dấu một bước leo thang tiềm tàng trong cuộc xung đột đang ngày một lan rộng khắp khu vực.

Điều này xảy ra trong bối cảnh một báo cáo của Lực lượng Phòng vệ Israel cho thấy Iran đã phóng vào Israel nhiều tên lửa mang đầu đạn chùm, tạo ra một thách thức phức tạp và chết chóc đối với hệ thống phòng không đang bị quá tải của nước này.

Các đầu đạn nổ tung ở độ cao lớn, phát tán hàng chục quả bom nhỏ hơn trên một diện tích rộng.

Những quả bom nhỏ này, vốn có thể trông giống như những quả cầu lửa màu cam vào ban đêm, rất khó bị đánh chặn và đã chứng minh được khả năng gây tử vong cao.

Ông Michael cho rằng việc Iran sử dụng vũ khí chùm phải được coi là việc sử dụng vũ khí phi truyền thống, và phản ứng của Mỹ - Israel phải tương xứng.

Vào thời điểm bài phỏng vấn được thực hiện hôm 10-3, ông Michael cũng cho hay Tel Aviv vẫn đang trong tình trạng khẩn cấp, còi báo động vẫn liên tục vang lên và nhiều người dành phần lớn thời gian trong các hầm trú bom. Ngoài ra, ông thông tin thêm rằng khu vực phía Bắc đất nước cũng đang bị tấn công dữ dội.

Song song với thông tin về việc phối hợp với Iran, các nguồn tin khác cho hay Hezbollah đang có sự thay đổi đáng kể về chiến lược.

Nhóm này được cho là đang quay trở lại kiểu chiến tranh du kích, hoạt động theo các đơn vị nhỏ và tiết kiệm tên lửa chống tăng chủ chốt khi giao tranh.

Tính đến tối 10-3 theo giờ địa phương, IDF cho biết họ đã phát động một loạt các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah ở vùng ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut của Lebanon, song song với các cuộc không kích vào Iran.