Khoảnh khắc 40 phút mất liên lạc phía sau Mặt Trăng không chỉ là thử thách kỹ thuật, mà còn là khoảnh khắc cô độc giữa không gian vô tận của phi hành đoàn Artemis II.


Hình ảnh Trái Đất "xanh" do đoàn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II cung cấp từ tàu Orion ngày 3/4/2026.

Khi con tàu Artemis rời xa Trái Đất, hành trình của bốn phi hành gia không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là trải nghiệm tâm lý sâu sắc hiếm có. Trong suốt chuyến bay, họ vẫn duy trì kết nối liên tục với trung tâm điều khiển tại Houston (Mỹ), nơi những giọng nói quen thuộc từ mặt đất đóng vai trò như sợi dây gắn kết với quê nhà. Tuy nhiên, một khoảnh khắc đặc biệt đang chờ đợi họ phía trước: 40 phút hoàn toàn mất liên lạc khi tàu đi vào vùng khuất phía sau Mặt Trăng.

Khoảnh khắc “biến mất” khỏi Trái Đất

Theo BBC, vào khoảng 23h47 theo giờ BST ngày thứ Hai 6/4 tức 05h47 sáng thứ Ba 7/4 theo giờ Việt Nam, tàu Artemis sẽ đi vào phía khuất của Mặt Trăng. Khi đó, chính vệ tinh tự nhiên này sẽ chặn toàn bộ tín hiệu vô tuyến và laser giữa tàu và Trái Đất, khiến mọi liên lạc bị gián đoạn.

Trong khoảng 40 phút, bốn phi hành gia sẽ hoàn toàn tách biệt, không còn bất kỳ trao đổi nào với con người trên Trái Đất. Đây là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi mà con người thực sự ở trạng thái “cô lập” trong không gian - nơi chỉ có bóng tối, sự tĩnh lặng và những suy nghĩ riêng.

Phi công Victor Glover của Artemis chia sẻ trước chuyến bay rằng ông hy vọng khoảng thời gian này sẽ mang ý nghĩa kết nối đặc biệt đối với nhân loại. Ông nói: “Khi chúng tôi ở phía sau Mặt Trăng, không liên lạc với bất kỳ ai, hãy coi đó là một cơ hội… hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tích cực để chúng tôi có thể kết nối trở lại”.

Ký ức từ thời Apollo

Hơn nửa thế kỷ trước, các phi hành gia trong chương trình Apollo cũng từng trải qua cảm giác tương tự khi tín hiệu bị mất trong quá trình bay quanh Mặt Trăng.

Nổi bật nhất là trường hợp của Michael Collins trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969. Khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin bước những bước đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng, Collins ở lại trong module chỉ huy, một mình bay quanh quỹ đạo.

Mỗi lần con tàu đi vào phía khuất, ông mất liên lạc với cả hai đồng đội lẫn trung tâm điều khiển trong suốt 48 phút. Trong cuốn hồi ký Carrying the Fire xuất bản năm 1974, Collins mô tả cảm giác thực sự đơn độc và bị tách khỏi mọi sự sống. Tuy vậy, ông khẳng định bản thân không hề sợ hãi, mà ngược lại còn cảm nhận được sự yên tĩnh hiếm có giữa không gian.

Khi con tàu Artemis rời xa Trái Đất, hành trình của bốn phi hành gia không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là trải nghiệm tâm lý sâu sắc hiếm có. Trong suốt chuyến bay, họ vẫn duy trì kết nối liên tục với trung tâm điều khiển tại Houston (Mỹ), nơi những giọng nói quen thuộc từ mặt đất đóng vai trò như sợi dây gắn kết với quê nhà. Tuy nhiên, một khoảnh khắc đặc biệt đang chờ đợi họ phía trước: 40 phút hoàn toàn mất liên lạc khi tàu đi vào vùng khuất phía sau Mặt Trăng.

Tương lai không còn “vùng im lặng”

Trong khi các phi hành gia trải nghiệm sự tĩnh lặng ngoài không gian, thì dưới mặt đất, khoảng thời gian mất liên lạc lại là lúc căng thẳng nhất đối với đội ngũ kỹ thuật.

Tại trạm mặt đất Goonhilly ở Cornwall (Anh), một ăng-ten khổng lồ đang theo dõi tín hiệu từ tàu Orion, liên tục xác định vị trí và gửi dữ liệu về trung tâm của NASA. Đây là lần đầu tiên hệ thống này theo dõi một tàu có người lái.

Giám đốc công nghệ Matt Cosby cho biết đội ngũ sẽ hơi lo lắng khi tàu đi vào vùng khuất, nhưng sẽ “ất phấn khích khi tín hiệu xuất hiện trở lại, bởi đó là dấu hiệu cho thấy phi hành đoàn vẫn an toàn.

Dù việc mất liên lạc hiện vẫn là một phần không thể tránh khỏi trong các sứ mệnh không gian, các chuyên gia tin rằng điều này có thể sớm thay đổi.

Trong bối cảnh NASA và nhiều cơ quan vũ trụ khác lên kế hoạch xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, nhu cầu duy trì liên lạc 24/7 - kể cả ở phía khuất - trở nên cấp thiết. Những dự án như Moonlight của Cơ quan Vũ trụ châu Âu đang hướng tới việc thiết lập mạng lưới vệ tinh quanh Mặt Trăng để liên lạc liên tục và ổn định.

Đối với các phi hành gia Artemis, 40 phút mất liên lạc không chỉ là thử thách mà còn là cơ hội. Đây là khoảng thời gian họ tập trung hoàn toàn vào việc quan sát Mặt Trăng, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vệ tinh này.

Khi con tàu rời khỏi vùng khuất và tín hiệu được khôi phục, không chỉ đội ngũ dưới mặt đất mà cả thế giới sẽ thở phào nhẹ nhõm. Và khi đó, những hình ảnh cùng trải nghiệm đặc biệt từ không gian sâu thẳm sẽ được truyền về, đưa nhân loại đến gần hơn với những bước tiến mới trong hành trình chinh phục vũ trụ.

VietBF@sưu tập

Đại tá phi công Mỹ đã ẩn náu khoảng 36 giờ trong vùng núi sau khi phóng ghế thoát hiểm khỏi chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle trên bầu trời Iran, sau đó được giải cứu bởi một chiến dịch táo bạo nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.


Máy bay chiến đấu F‑15E. Ảnh tư liệu: Kyodo/TTXVN

Phát biểu trong chương trình “The Sunday Briefing” của kênh Fox News (Mỹ) ngày 5/4, ông Dan Hoffman, một cựu trạm trưởng của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), cho biết một chiến dịch đánh lừa của cơ quan này có thể đã giúp đánh lạc hướng các lực lượng Iran khỏi một phi công Mỹ mất tích, đồng thời cung cấp thêm thông tin về nhiệm vụ dẫn tới cuộc giải cứu táo bạo phía sau phòng tuyến đối phương.

Theo ông Hoffman, CIA đã cố gắng đánh lừa phía Iran tin rằng Mỹ đang chuẩn bị một chiến dịch giải cứu đường biển, trong khi trên thực tế, phi công được đưa ra khỏi khu vực núi non. CIA cũng hỗ trợ theo dõi cả vị trí của phi công mất tích lẫn các lực lượng đối phương.

Ông Hoffman nói: “CIA ở đó để theo dõi vị trí (của phi công)… Đồng thời, CIA cũng theo dõi lực lượng an ninh Iran, các hoạt động di chuyển của họ, nỗ lực tìm kiếm và xác định vị trí phi công của chúng ta. Và cùng lúc đó, triển khai chiến dịch đánh lừa - một chiến dịch phi thường”.

Cựu trạm trưởng của CIA cho biết thêm: “Tôi từng nghe chiến dịch được ví như tìm kim trong đống cỏ khô. Tôi nghĩ nó giống như tìm một cây kim trong một đống kim. Cực kỳ khó khăn”.

Những nhận định này được đưa ra sau khi một sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO) của Không quân Mỹ được giải cứu vào sáng sớm 5/4, sau khi phải ẩn náu khoảng 36 giờ.

Ông Hoffman cho rằng người này đã phải dựa vào các kỹ năng học được từ chương trình huấn luyện SERE (Sinh tồn, Trốn tránh, Kháng cự và Thoát hiểm) của quân đội Mỹ.

Về mặt tình báo, ông Hoffman cho rằng chiến lược có thể đơn giản hơn nhiều: CIA chỉ cần đưa thông tin sai lệch vào những kênh liên lạc mà họ biết lực lượng Iran đang theo dõi.

Theo ông Hoffman, “CIA sẽ tìm những kênh liên lạc mà chúng tôi biết có thể khai thác, nơi lực lượng an ninh Iran đang lắng nghe. Iran có năng lực mạng khá phát triển. Và điều chúng tôi sẽ làm đơn giản là cung cấp một số thông tin vào đó, một phần là sự thật để tạo độ tin cậy cho kênh, sau đó triển khai chiến dịch đánh lừa trong chính kênh đó”.

Về phần mình, viết trên mạng xã hội Truth Social vào trưa 5/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử đất nước, nhằm giải cứu một thành viên tổ bay của chiến đấu cơ F-15 bị bắn hạ ở Iran.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, phi công được giải cứu là một Đại tá “bị thương”, nhưng được giải cứu, “hiện đã AN TOÀN VÀ BÌNH AN!”

Ông Trump cho biết thêm trong chiến dịch giải cứu, ông đã chỉ đạo quân đội Mỹ điều hàng chục máy bay, trang bị những vũ khí sát thương mạnh nhất thế giới, để đưa phi công gặp nạn trở về.

Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự mà hai phi công Mỹ được giải cứu riêng rẽ, sâu trong lãnh thổ đối phương”.

Theo ông Trump, việc có thể thực hiện cả hai chiến dịch này mà không có một người Mỹ nào thiệt mạng, thậm chí bị thương, một lần nữa chứng minh rằng Mỹ đã đạt được ưu thế và quyền kiểm soát áp đảo trên không phận Iran.

Trước đó vào ngày ngày 3/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói rằng họ đã bắn hạ một chiếc tiêm kích F-15 trên bầu trời miền Trung Iran vào sáng 3/4 bằng các hệ thống phòng không.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh và video được cho là ghi lại hiện trường vụ rơi, bao gồm các bộ phận máy bay và một vật thể trông giống ghế phóng thoát hiểm.

Các báo cáo ban đầu cho biết cả hai phi công đã nhảy dù trước khi máy bay rơi trong lãnh thổ Iran. Sau đó, CBS News dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết một phi công F-15E Strike Eagle được giải cứu vào ngày 3/4, trong khi người còn lại vẫn đang mất tích.

Vụ việc đánh dấu lần đầu tiên một máy bay Mỹ bị hỏa lực Iran bắn hạ kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2.

VietBF@sưu tập

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 5/4, lực lượng Hamas tuyên bố bác bỏ khả năng thảo luận về giải giáp trước khi hoàn tất giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza.


Các tay súng Lữ đoàn Al-Qassam, một cánh quân của Phong trào Hồi giáo Hamas. Ảnh: IRNA/TTXVN

Người phát ngôn Lữ đoàn al-Qassam Abu Ubaida cho rằng việc nêu vấn đề giải giáp vào thời điểm hiện nay là cái cớ nhằm kéo dài các hành động quân sự chống lại người Palestine.

Theo ông Abu Ubaida, Israel đang cản trở quá trình thực thi các điều khoản nhân đạo của thỏa thuận khi tiếp tục tấn công dân thường, hạn chế đưa hàng viện trợ vào Gaza và đóng cửa cửa khẩu Rafah. Phía Palestine khẳng định đã tuân thủ đầy đủ các cam kết và kêu gọi các bên trung gian gây sức ép buộc Israel phải thực hiện nghĩa vụ trong Giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn trước khi chuyển sang đàm phán giai đoạn tiếp theo.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Hamas và Israel có hiệu lực từ tháng 10/2025, trong đó giai đoạn đầu gồm trao đổi con tin và tù nhân, cho phép viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza và rút một phần lực lượng Israel khỏi một số khu vực. Tháng 1/2026, Mỹ thông báo khởi động Giai đoạn 2 của kế hoạch, với các nội dung gồm rút toàn bộ lực lượng Israel khỏi Dải Gaza, tái thiết khu vực và thành lập cơ chế quản trị chuyển tiếp.

Trong những ngày gần đây, Hamas đã tiến hành các cuộc họp tại Cairo (Ai Cập) và Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) nhằm thảo luận về việc chuyển sang Giai đoạn 2 của thỏa thuận.

Ngày 5/4, Hamas cho biết một phái đoàn của nhóm đã gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại Istanbul để thảo luận về những diễn biến ở Dải Gaza và Jerusalem. Hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện lệnh ngừng bắn, đảm bảo việc tiếp nhận viện trợ nhân đạo và khôi phục cuộc sống bình thường ở vùng lãnh thổ bị bao vây.

Cũng trong ngày 5/4, Tòa án Tối cao Israel đã quyết định nâng số người được phép tụ tập cầu nguyện tại Bức tường phía Tây và Núi Đền từ 50 lên 100 người, sau khi nhận được các đơn kiến nghị từ các lãnh đạo tôn giáo.

Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh trước đó tòa án đã cho phép khoảng 600 người tham gia biểu tình chống chính phủ tại Tel Aviv, bất chấp các hạn chế tụ tập đông người do Bộ Tư lệnh Mặt trận nội địa Israel. Động thái này vấp phải phản ứng gay gắt từ các lãnh đạo Do Thái chính thống và một số nghị sĩ trong liên minh cầm quyền. Họ chỉ trích tòa áp dụng tiêu chuẩn kép trong khi các địa điểm linh thiêng tại Jerusalem vẫn bị hạn chế đối với phần lớn tín đồ trong dịp lễ linh thiêng của người theo đạo Do Thái.

Trong phán quyết, Tòa án Tối cao Israel cho biết sẽ tiếp tục xem xét vấn đề trong những ngày tới, đồng thời yêu cầu Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa và cảnh sát giải trình về việc chưa có chính sách phù hợp nhằm cân bằng giữa yêu cầu an ninh và quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân.

VietBF@sưu tập

Drone vài chục nghìn USD của Iran đang kéo Mỹ vào cuộc chơi “đốt tiền” mà không bên nào thắng nhanh. Càng bắn chặn, lá chắn càng mỏng, còn Iran càng kéo dài thế trận tiêu hao.


Manama, Bahrain, sau khi một máy bay không người lái bị chặn gần các tòa tháp Cảng Tài chính Bahrain hồi tháng trước. Ảnh: Reuters
Theo Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Trung Đông, Iran đã phóng 23 tên lửa hành trình, 498 tên lửa đạn đạo và 2.141 máy bay không người lái vào nước này.

Nhưng những tòa tháp lấp lánh của các thành phố như Abu Dhabi, Dubai và Sharjah hầu như không bị ảnh hưởng, và thương vong rất ít.

Tên lửa đánh chặn cứu nhiều mạng sống
Đó là minh chứng cho hiệu quả của các hệ thống phòng không quân sự hiện đại, có khả năng theo dõi và nhắm mục tiêu vào các tên lửa di chuyển nhanh hơn tốc độ âm thanh và bắn hạ chúng bằng một tên lửa khác, cứu sống nhiều người và bảo vệ nhà cửa, tài sản.

Chiến sự ở Ukraine và hiện nay là vùng Vịnh Ba Tư đã làm nổi bật vai trò quan trọng của các tên lửa đánh chặn trong việc bảo vệ các thành phố như Kyiv, Tel Aviv hay Riyadh, chưa kể các căn cứ của Mỹ ở Bahrain, Kuwait và các quốc gia Vùng Vịnh khác.

Nhưng chuỗi cung ứng cho các tên lửa đánh chặn này đã bị căng thẳng trong nhiều năm, do chiến sự ở Ukraine, các cuộc giao tranh trước đây với phiến quân Houthi dọc Biển Đỏ và cuộc chiến 12 ngày với Iran năm ngoái.

Các chuyên gia phòng thủ tên lửa đang đưa ra những cảnh báo đáng báo động rằng nếu chiến tranh với Iran tiếp diễn, kho dự trữ có thể trở nên cạn kiệt một cách nguy hiểm, khiến các đồng minh trên toàn thế giới dễ bị tấn công.

New York Times dẫn lời ông Tom Karako, giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, cho biết: “Chúng ta bắt đầu cuộc xung đột này với một lỗ hổng lớn”.

Trung tâm này đã công bố một báo cáo về sự cạn kiệt kho dự trữ tên lửa đánh chặn vào tháng 12, trước khi cuộc xung đột hiện tại thậm chí còn chưa bắt đầu. Theo ông Karako, “Lỗ hổng đã trở nên lớn hơn rất nhiều trong tháng qua khi chúng ta tiếp tục bắn những thứ này”.

Việc nguồn cung tên lửa đánh chặn của Mỹ và các đồng minh ngày càng cạn kiệt một phần là do khả năng tấn công dai dẳng của Iran. Nước này phóng máy bay không người lái và tên lửa vào Israel, các căn cứ của Mỹ và các mục tiêu dân sự ở vùng Vịnh.

Một phát ngôn viên của lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết trong một tuyên bố video: “Đừng hy vọng rằng các người đã phá hủy các trung tâm sản xuất tên lửa chiến lược, máy bay không người lái tấn công tầm xa” và hệ thống phòng không hiện đại của chúng tôi.

Hơn nữa, học thuyết phòng thủ yêu cầu bắn hai tên lửa đánh chặn để đảm bảo chắc chắn hạ gục mỗi tên lửa đang bay tới, được gọi là “bắn - bắn - quan sát”. Điều này dẫn đến một thực tế là kho vũ khí phòng thủ sẽ bị vơi cạn nhanh gấp đôi so với số lượng vũ khí tấn công của đối phương.

Trong cuộc chiến hiện tại, quân đội Mỹ phối hợp các hệ thống phòng không với Israel, Saudi Arabia, các quốc gia vùng Vịnh và các nước khác. Họ dựa vào nhiều hệ thống phóng khác nhau - bao gồm các hệ thống Patriot và THAAD, cả hai đều được phóng từ đất liền, hoặc tên lửa Standard được phóng từ các tàu chiến của Hải quân trên biển.

Một hệ thống phòng không không chỉ đơn thuần là một kho tên lửa được nâng cấp. Ví dụ, một hệ thống THAAD bao gồm 48 tên lửa đánh chặn được chia cho sáu bệ phóng gắn trên xe tải, một nền tảng chỉ huy và kiểm soát và một radar. Một hệ thống Patriot cũng có một bộ radar và trạm điều khiển trong số các thành phần của nó.

Trong những ngày đầu của cuộc chiến, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống liên lạc và radar tại ít nhất bảy địa điểm quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông, nhằm mục đích làm tê liệt hiệu quả các hệ thống được sử dụng để theo dõi tên lửa đang bay tới. Hiện chưa rõ các cuộc tấn công này thành công đến mức nào.

Kho dự trữ chạm đáy
Số lượng tên lửa đánh chặn trong kho vũ khí của một quốc gia là một bí mật được giữ kín. Không quốc gia nào muốn kẻ thù của mình biết chính xác khi nào họ có thể hết tên lửa. Tuy nhiên, phân tích về hệ thống phòng thủ của các quốc gia Vùng Vịnh cho thấy các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã làm suy giảm nghiêm trọng kho tên lửa đánh chặn ở các nước như UAE, Kuwait và Bahrain.

Ví dụ, một báo cáo của Viện An ninh Quốc gia Do Thái của Mỹ (JINSA), một tổ chức nghiên cứu ở Washington, ước tính rằng UAE và Bahrain đã sử dụng hơn 75% kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3, một trong những loại tên lửa phòng thủ chính trong kho vũ khí của họ.

Báo cáo dựa trên phân tích về kho dự trữ trước chiến tranh của mỗi quốc gia và khả năng sử dụng tên lửa đánh chặn kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột.

Các chính phủ không trả lời yêu cầu bình luận về đánh giá của JINSA.

Đánh chặn tên lửa đã trở thành một việc hàng ngày đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, đặc biệt là Israel. Hệ thống đánh chặn cung cấp một lớp bảo vệ an ninh nhưng không phải là hoàn hảo. Hệ thống phòng thủ tên lửa ba tầng được ca ngợi của Israel đã bị giám sát chặt chẽ hơn sau khi hai tên lửa đạn đạo của Iran né tránh hệ thống phòng không gần cơ sở nghiên cứu hạt nhân và lò phản ứng chính của Israel vào tháng trước.

Ngay cả khi tên lửa bị đánh chặn, dân thường và tài sản không nhất thiết được an toàn. Mảnh vỡ rơi xuống từ vụ va chạm của hai tên lửa có thể rơi xuống các thị trấn và thành phố; Mảnh vỡ từ một tên lửa bị đánh chặn đã khiến hai người thiệt mạng ở Abu Dhabi tháng trước.

Không dễ như sản xuất đạn súng lục
Sự gia tăng của máy bay không người lái giá rẻ đã làm phức tạp thêm bài toán đối với các lực lượng quân sự sử dụng tên lửa đánh chặn đắt tiền. Đối phương có thể tấn công bằng máy bay không người lái một chiều có giá hàng chục nghìn đô la, buộc kẻ thù phải triển khai các hệ thống phòng không trị giá hàng triệu đô la để đẩy lùi chúng. Và những máy bay không người lái này dễ dàng và nhanh chóng được thay thế hơn nhiều.

Các chuyên gia cho biết, một lệnh ngừng bắn với Iran sẽ không giải quyết hoàn toàn tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn.

Tổng thống Trump đã cố gắng thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đẩy nhanh chuỗi cung ứng quân sự. Ông đã ký một sắc lệnh hành pháp vào tháng 1, hạn chế việc mua lại cổ phiếu và cổ tức của các nhà thầu quốc phòng trừ khi họ đẩy nhanh sản xuất và chất lượng.

Vào tháng 3, ông đã tiếp đón các giám đốc điều hành của các nhà thầu lớn như Boeing, Raytheon và Lockheed Martin tại Nhà Trắng để thảo luận về việc tăng cường sản xuất.

Lockheed Martin đã công bố kế hoạch vào tháng 1 nhằm tăng sản lượng tên lửa đánh chặn PAC-3 cho các hệ thống Patriot lên hơn gấp ba lần.

Các nhà sản xuất quốc phòng Hàn Quốc ngày càng tham gia tích cực vào việc lấp đầy khoảng trống này. Theo truyền thông Hàn Quốc và một quan chức chính phủ, tháng trước, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất bắt đầu sử dụng một hệ thống phòng không do Hàn Quốc sản xuất, hệ thống này chưa từng được thử nghiệm trong chiến đấu trước đó, nhưng được cho là đã bắn hạ 29 trong số 30 tên lửa và máy bay không người lái mà nó nhắm mục tiêu.

Tuy nhiên, theo ông Tal Inbar, một nhà nghiên cứu cao cấp người Israel tại Liên minh Vận động Phòng thủ Tên lửa, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Virginia, sự phức tạp của các hệ thống đánh chặn khiến chúng khó sản xuất hàng loạt một cách nhanh chóng.

Ông Inbar cho biết các loại tên lửa đánh chặn được sử dụng trong hệ thống THAAD hoặc Arrow-3 yêu cầu các linh kiện phụ được sản xuất theo đơn đặt hàng, thiết bị điện tử tiên tiến và rất nhiều thử nghiệm.

Ông nói: “Không có kho dự trữ các hệ thống đó, vì vậy một lần nữa bạn phải dựa vào các nhà máy khác và trong một số trường hợp là các quốc gia khác. Nó không giống như một nhà máy sản xuất đạn súng lục 9 mm”.

VietBF@ sưu tập

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz tuyên bố sẽ truy đuổi và tiêu diệt lãnh đạo Iran, đồng thời tiếp tục tấn công các mục tiêu chiến lược nếu Tehran còn phóng tên lửa vào Israel.


Hình ảnh tân lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, trên một con phố ở Tehran vào ngày 5-4-2026 - Ảnh: AFP

Ngày 5-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, tuyên bố quân đội nước này sẽ "truy đuổi và tiêu diệt" các lãnh đạo Iran, đồng thời nhắm vào các tài sản chiến lược của nước cộng hòa Hồi giáo này nếu các cuộc tấn công tên lửa vào Israel tiếp diễn, theo Hãng tin AFP.

“Chừng nào tên lửa còn nhằm vào dân thường Israel, Iran sẽ phải trả giá đắt bằng sự suy yếu và cuối cùng là sự tê liệt hạ tầng quốc gia cũng như năng lực vận hành chế độ”, ông Katz nói trong một tuyên bố bằng video.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump ngày 4-4 (giờ Mỹ) cũng viết trên Truth Social rằng: "Nhiều lãnh đạo quân sự của Iran, những người đã lãnh đạo đất nước một cách tồi tệ và thiếu khôn ngoan, đã bị tiêu diệt, cùng với nhiều thứ khác, trong cuộc tấn công lớn ở Tehran!".

Bài đăng kèm theo một video cho thấy những vụ nổ thắp sáng đường chân trời của thành phố vào ban đêm nhưng không nêu rõ thời điểm diễn ra hành động quân sự này.

Iran tập kích loạt cơ sở hạ tầng trọng yếu ở vùng Vịnh, ghi nhận thiệt hại ở nhiều nước
Iran tuyên bố bắn hạ 3 máy bay khi Mỹ giải cứu phi công F-15
Những ngày gần đây, Israel cùng Mỹ đã không kích các cơ sở thép và hóa dầu của Iran, với lý do nguồn thu từ các lĩnh vực này được Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng cho việc sản xuất vũ khí.

Bên cạnh đó, Israel đã hoan nghênh chiến dịch giải cứu của Mỹ tại Iran sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo một phi công bị thương đã được đưa ra an toàn.

Ông Katz gọi đây là “minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa Israel và Mỹ, ngay cả trong những thời điểm phức tạp nhất”.

Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng chúc mừng chiến dịch giải cứu phi công của ông Trump.

"Chúc mừng Tổng thống Trump! Tất cả người dân Israel đều vui mừng trước sự kiện những chiến binh dũng cảm của nước Mỹ tiến hành một cuộc giải cứu phi công đáng kinh ngạc", nhà lãnh đạo Israel phát biểu.

Một quan chức Israel tiết lộ nước này đã hoãn một số đợt tấn công hôm 3-4 để không ảnh hưởng đến chiến dịch tìm kiếm cứu nạn hai thành viên phi hành đoàn của máy bay bị rơi. Ngoài ra, quốc gia Do Thái còn cung cấp hỗ trợ tình báo cho chiến dịch giải cứu này.

VietBF@sưu tập

Đại diện của Oman và Iran đã gặp nhau để thảo luận về "các phương án khả thi" cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Oman và Iran đã tiến hành cuộc gặp cấp thứ trưởng ngoại giao vào ngày 4/4 nhằm tìm kiếm "các phương án khả thi" để nối lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu của thế giới.

"Một cuộc gặp đã được tổ chức giữa Vương quốc Oman và Cộng hòa Hồi giáo Iran vào thứ Bảy (4/4) ở cấp thứ trưởng ngoại giao của hai nước, cùng với sự tham dự của các chuyên gia từ cả hai phía", Bộ Ngoại giao Oman cho biết nền tảng X hôm Chủ nhật.

Bộ này lưu ý rằng, hai bên đã "trình bày một số quan điểm và đề xuất, sẽ được nghiên cứu thêm".


Cuộc gặp diễn ra ba ngày sau khi Iran tuyên bố đang soạn thảo một nghị định với Oman để giám sát giao thông hàng hải qua eo biển, lập luận rằng việc tàu thuyền đi qua cần phải diễn ra dưới sự "giám sát và phối hợp" của các quốc gia ven biển - ngay cả trong thời bình.

Iran đã đóng cửa phần lớn eo biển Hormuz nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, gây gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Tehran kiểm soát phía bắc của tuyến đường thủy chiến lược này, trong khi Oman quản lý khu vực phía nam.

Trước đó, Oman đã làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ về chương trình hạt nhân của Tehran.

Dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải cho thấy một số tàu chở dầu, bao gồm tàu Trung Quốc và tàu xuất phát từ Iraq, đã bắt đầu đi qua khu vực vào sáng 5/4. Truyền thông Iran cho biết hơn 180 tàu đã vượt eo biển kể từ khi xung đột bùng phát, phần lớn thuộc Iran và các nước đồng minh, trong khi một số quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã đàm phán riêng để được cấp phép lưu thông.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận mở lại eo biển trong vòng 48 giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.

"Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để đạt được một thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

VietBF@sưu tập

Trong cuộc phỏng vấn mới đây với truyền thông Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã hé lộ thêm một số chi tiết về chiến dịch giải cứu phi công F-15E khỏi lãnh thổ Iran.

Trả lời phỏng vấn hãng truyền thông Axios hôm 5/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump kể khi quân đội Mỹ nhận được tín hiệu cầu cứu của viên phi công thứ 2 điều khiển chiếc tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở Iran hôm 3/4 “đã có một số nhận định ban đầu rằng tín hiệu trên là một chiêu trò của các lực lượng Tehran” để lừa những đơn vị Mỹ vào một cái bẫy.


Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng

“Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của khoảng 200 người. Chiếc F-15 bị bắn hạ bởi tên lửa vác vai của Iran và tôi cho rằng phía Tehran đã gặp may… Viên sĩ quan ẩn nấp trong một khe núi và được Mỹ định vị nhờ công nghệ. Sau khi nhận tín hiệu vô tuyến từ người này, các quan chức Mỹ nghi ngờ viên phi công có thể bị Iran bắt giữ và đối phương đang phát đi nhiều tín hiệu giả để nhử các lực lượng Mỹ vào bẫy”, ông Trump nói.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, viên phi công sau khi thoát khỏi máy bay đã gửi một thông điệp ngắn và bất thường với nội dung “Quyền năng thuộc về Chúa”. Một quan chức quốc phòng Mỹ đã sửa lại lời của ông Trump và nêu nội dung thông điệp chính xác là “Chúa thật tốt lành”.

Người đứng đầu nước Mỹ nói thêm: “Những gì viên phi công đưa ra trên vô tuyến giống như điều mà người theo Đạo Hồi sẽ nói. Một người quen viên sĩ quan cho biết anh ta là người có đức tin, nên việc nói như vậy là hợp lý”.

Axios sau đó dẫn lời giới chức quân sự Mỹ cho biết Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đã giúp đỡ trong chiến dịch tìm kiếm và giải cứu phi công. Một quan chức giấu tên cho hay IDF đã chia sẻ thông tin tình báo về tình hình thực địa và thực hiện một cuộc không kích nhằm ngăn các lực lượng Iran tiếp cận nơi phi công Mỹ ẩn náu.

VietBF@sưu tập

Giới chức Serbia đã phát hiện nhiều thiết bị nổ ở gần một đường ống dẫn khí đốt quan trọng, có nhiệm vụ vận chuyển năng lượng từ Nga sang Hungary.

Theo RT, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic ngày 5/4 đã thông báo về việc cơ quan chức năng Serbia ngăn chặn thành công một âm mưu đánh bom nhắm vào đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Hungary.

"Chúng tôi đã tìm thấy 2 thiết bị nổ có sức công phá lớn ở khu vực đường ống gần Kanjiza, cách biên giới Hungary khoảng 1km. Nếu vụ đánh bom diễn ra trót lọt, nguồn cung khí đốt tại Hungary và miền bắc Serbia sẽ bị gián đoạn. Chúng tôi sẽ xử lý nghiêm bất kỳ kẻ nào đe dọa cơ sở hạ tầng trọng yếu của Serbia", ông Vucic cho biết.


Một đoạn đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Hungary. Ảnh: TASS

Trong tuyên bố của mình, Tổng thống Vucic không nêu rõ bên phải chịu trách nhiệm, nhưng nhấn mạnh rằng ông đã điện đàm với Thủ tướng Hungary Viktor Orban về vụ việc. Ông Orban sau đó đã xác nhận thông tin này, đồng thời triệu tập cuộc họp khẩn của hội đồng quốc phòng Hungary để làm rõ âm mưu kể trên.

Về phía Moscow, phát ngôn viên Bộ ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng những người đứng sau âm mưu tấn công đường ống đang tìm cách "làm suy yếu chủ quyền của Hungary".

"Có những đối tượng đang muốn gây sức về ép chính trị và năng lượng, nhằm buộc Hungary đưa ra các quyết định bất lợi cho nền kinh tế và đời sống người dân", bà Zakharova nói.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Hungary và Ukraine đang có nhiều bất đồng xung quanh nguồn cung dầu Nga qua đường ống Druzhba. Phía Ukraine nói rằng việc tạm dừng cung cấp năng lượng qua đường ống Druzhba là vì vấn đề kỹ thuật, trong khi Hungary gọi đây là "công cụ gây sức ép chính trị".

VietBF@sưu tập

Suốt 30 ngày đêm tìm hiểu, Phòng Cảnh sát kinh tế đã bóc gỡ đường dây tuồn lợn bệnh ra thị trường, phát hiện sai phạm của cán bộ thú y.

1h sáng, nam trinh sát 39 tuổi của Công an thành phố Hà Nội rời đơn vị đi thâm nhập thực tế để điều tra sai phạm tại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc.

Thông tin cho thấy cơ sở Vạn Phúc có 29 lò giết mổ tập trung, chia thành các ô khép kín hình chữ U. Lò hoạt động từ 24h đêm hôm trước đến 4h sáng hôm sau, thường xuyên có bảo vệ và cán bộ kiểm dịch túc trực ở các chốt ngoài cổng.

Trong cơ sở Vạn Phúc, nổi lên dấu hiệu vi phạm của Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ B6 ở khu giết mổ tập trung.

Trước vi phạm về an toàn thực phẩm dần lộ diện, kèm theo nhiều nghi vấn khác về sai phạm của cán bộ thú y, Đội 7 đã báo cáo để lãnh đạo Phòng Cảnh sát kinh tế đề xuất Ban Giám đốc Công an thành phố đưa các nghi phạm vào diện theo dõi.

Theo một cán bộ Đội 7, từ Hiền, công an phát hiện thêm manh mối mới là Đỗ Văn Thanh, 43 tuổi - "đầu nậu" ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Một tổ trinh sát lập tức chia nhau túc trực quanh địa bàn hoạt động của Thanh.

Hàng ngày, Thanh lái xe tải đi thu gom lợn ở tỉnh Vĩnh Phúc và Tuyên Quang (cũ) tìm nhà nào có lợn "trại" - nghĩa là lợn đang bị bệnh, để thu gom giá rẻ.

"Khu chuồng mà có 1-2 con bỏ ăn, dấu hiệu bị bệnh là chủ nhà phải bán tất cả. Thanh gom chung hết, chở về bán cho các chủ cơ sở giết mổ ở lò Vạn Phúc", một điều tra viên kể.

Lợn Thanh mua đều không có giấy chứng nhận kiểm định. Nhưng để vào được Hà Nội, Thanh sử dụng hợp đồng mua bán lợn trong nội thành để hợp thức hóa đầu vào, chuyển vào lò mổ.

Đến đầu tháng 3, Thanh móc nối với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Vì Tuấn có chức năng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh đề nghị cấp cho anh ta "giấy kiểm dịch".

Có giấy này, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ. Mỗi lần khoảng 50-60 con. Ngoài ra, Thanh cũng thuê Hiền mổ lợn thuê cho mình với giá 100.000 đồng một con để lấy thịt đi bán chỗ khác.

Thủ đoạn gom lợn sạch lẫn lợn bệnh

Theo nhà chức trách, lợn bị bệnh thì chỉ vài ngày là chết nên thông thường Hiền nhập về sẽ giết mổ ngay và chỉ bán trong ngày cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát và một số tiểu thương chợ đầu mối, trong đó có chợ Ngã Tư Sở.

Khi mua, Cường Phát thường chọn lợn nhỏ để giá rẻ. Nếu lợn sạch, công ty này mua giá 70.000-80.000 đồng/kg, lợn ốm vàng 40.000-60.000 đồng/kg.


Cảnh giết mổ lợn trong khu Vạn Phúc được ghi lại. Ảnh: Công an cung cấp

Đêm 16, rạng sáng 17/3, Đội 7 chủ công đồng loạt phá án. Tại ô giết mổ của Hiền, trinh sát ghi nhận vừa nhập 68 con lợn của Thanh, trong đó 11 con sống, 17 con đang giết mổ, số còn lại đã bán cho Cường Phát và một khách hàng nhỏ lẻ. Mẫu xét nghiệm xác định, số lợn tang vật của Hiền có 244 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.

Công ty Cường Phát sau khi nhập 15 con lợn của Hiền về đã chia nhỏ để chuẩn bị giao cho các công ty cung cấp suất ăn. Trong số này có 167 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.

Tại nhà của Thanh ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), công an ghi nhận có 75 con lợn nhưng 2 con dương tính với dịch tả.

Tổng số hàng bị thu giữ hôm đó 30 tấn. Công an xác định, từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn bệnh lẫn lợn sạch (tương đương gần 300 tấn) ra thị trường.

Trước những sai phạm, Hiền cùng Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; cán bộ thú y Vũ Kim Tuấn, 53 tuổi, cán bộ Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị điều tra về tội Giả mạo trong công tác.

Luật riêng của cán bộ thú y

Ngoài hành vi trên, công an xác định còn có sai phạm của loạt cán bộ thú y. Ở khu lò mổ Vạn Phúc, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường bố trí một "Tổ kiểm soát giết mổ" đặt ngay tại đây.

Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi, làm Tổ phố, cùng 23 cán bộ chia thành 3 ca trực, đảm bảo 24/24 đều có người. Trạm trưởng là Lê Ngọc Anh, 52 tuổi, phụ trách chung các vấn đề.

Theo quy định, hàng ngày thương lái vận chuyển lợn đến giao cho các chủ lò mổ phải xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc lợn. Kiểm tra giấy tờ và lâm sàng các con lợn, cán bộ kiểm soát sẽ cho chở vào, nếu xác định đủ điều kiện.

Mổ xong, cán bộ kiểm soát sẽ kiểm tra đầu, phủ tạng, thận, thịt. Nếu không có dấu hiệu bất thường, đảm bảo vệ sinh thú y, cán bộ sẽ "đóng dấu kiểm soát giết mổ" để khách hàng vận chuyển ra thị trường.

Thế nhưng trinh sát xác định, nhóm cán bộ thú y đã "tự đặt ra luật riêng" để thu tiền. Với những con lợn dưới 80 kg, nhóm này mặc định coi là lợn ốm nên yêu cầu lái xe phải nộp thêm tiền mới được chở vào lò mổ. Lái xe dù đã có hợp đồng mua bán hoặc giấy kiểm dịch vẫn phải nộp 100.000 đồng một xe chở lợn sạch. Xe nào chở lợn bệnh, cán bộ thú y sẽ thu 500.000 đến 1 triệu đồng hoặc thậm chí 4-5 triệu đồng.

"Các cán bộ kiểm dịch tại lò mổ đã bỏ qua các khâu kiểm soát. Họ biết rõ là lợn ốm bệnh nhưng vẫn cho vào lò để giết mổ", cán bộ Đội 7 nói.

Bên trong lò mổ Vạn Phúc, Nam còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 20-30 triệu đồng một tháng, vì Nam "bắt thóp" được các cơ sở này giết mổ lợn bệnh lẫn lợn sạch. Do chi như thế sẽ không có lãi, chủ các lò xin Nam giảm xuống còn 5-10 triệu đồng.

Với nhóm cán bộ thú y này, công an khởi tố Ngọc Anh, Nam, Lan để điều tra tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.

VietBF@sưu tập

Cảnh sát cho biết Roberto Mazzarella, thủ lĩnh thuộc băng đảng Camorra khét tiếng, đã bị bắt với cáo buộc giết người sau hơn một năm lẩn trốn.

Trùm mafia 48 tuổi bị bắt vào tối 3/4 khi đang ở cùng vợ và hai con tại biệt thự sang trọng có giá 1.000 euro một đêm ở bờ biển Amalfi. Ông ta đã dùng thông tin giả để đến đây ăn mừng lễ Phục Sinh với người thân.

Roberto Mazzarella là người đứng đầu gia tộc Mazzarella khét tiếng của Camorra - băng đảng tội phạm có tổ chức ở Naples. Roberto đứng thứ tư trong danh sách những kẻ đào tẩu nguy hiểm nhất của Bộ Nội vụ Italy.

Ông trùm lẩn trốn từ ngày 28/1/2025, sau lệnh truy nã vì tội giết người liên quan đến vụ sát hại Antonio Maione vào năm 2000 tại San Giovanni a Teduccio. Nạn nhân Antonio không liên quan đến hoạt động băng đảng, nhưng là anh em của kẻ đã giết bố Roberto, Salvatore Mazzarella, vào năm 1995.

Gia đình Mazzarella kiểm soát phần lớn hoạt động buôn lậu và buôn bán ma túy ở Naples, cũng như tham gia hoạt động làm tiền giả và rửa tiền qua Milan và miền bắc Italy.


Trùm mafia Roberto Mazzarella. Ảnh: Ministero dell’Interno/EPA

Theo thông báo của cảnh sát, Roberto "không chống cự khi bị bắt" trong cuộc đột kích tại thị trấn Vietri sul Mare thuộc tỉnh Salerno.

Video do cảnh sát công bố về cuộc đột kích cho thấy các sĩ quan vũ trang hạng nặng có mặt tại biệt thự ven biển. Chiến dịch này có sự tham gia của đơn vị điều tra Carabinieri (cảnh sát quân sự quốc gia Italy), lực lượng không quân Italy và tàu tuần tra bờ biển Salerno giám sát vùng biển xung quanh.

Cảnh sát cho biết đã tìm thấy 20.000 euro tiền mặt và ba chiếc đồng hồ xa xỉ trong cuộc đột kích, cùng với điện thoại di động và giấy tờ tùy thân giả mạo.

Tháng trước, cảnh sát đã bắt giữ 16 người bị cáo buộc có liên quan đến gia tộc Mazzarella với tội danh lừa đảo qua mạng.

Trong tuyên bố sau vụ bắt giữ, tỉnh trưởng Naples, Michele di Bari, gọi chiến dịch này là "một thành công trong điều tra". Ông ca ngợi nỗ lực của ngành tư pháp và lực lượng cảnh sát, khẳng định vụ bắt giữ đã giúp đưa tên tội phạm có mức độ nguy hiểm cao ra trước công lý, khôi phục cảm giác an toàn và niềm tin vào pháp luật cho người dân.

Chủ tịch Ủy ban chống mafia, Chiara Colosimo, bày tỏ "vô cùng hài lòng với chiến dịch xuất sắc" trên mạng xã hội X. Phó chủ tịch Nghị viện châu Âu, Pina Picierno, cho biết đây là "một chiến thắng lớn cho nhà nước và một tín hiệu rõ ràng trong cuộc chiến chống lại các băng đảng mafia".

VietBF@sưu tập