Kiyoha Kiritaka nói rằng cô đã bị quấy rối tình dục, bạo hành, lăng mạ và "đánh mất chính bản thân", khiến cô quyết định bỏ học geisha.

Khi rời khỏi khu phố geisha ở Kyoto năm 2016, Kiyoha Kiritaka chạy trốn khỏi thứ mà giờ đây cô gọi là "một hệ thống nô lệ". Cô bước chân vào thế giới geisha khi còn học trung học sau khi bị mê hoặc bởi sự uyển chuyển của một bậc thầy múa truyền thống Nhật Bản. Lúc đó, Kiritaka đã gia nhập một công ty đào tạo tài năng trẻ và tham gia biểu diễn trong các nhóm nhạc thần tượng chưa nổi tiếng.

"Các chuyển động mượt mà đến khó tin, điều mà một người bình thường không làm nổi", cô nói.

Mùa xuân năm cuối cấp hai, một người đàn ông đã tiếp cận cô sau buổi diễn và đề nghị cô làm "maiko" (người học việc để trở thành geisha). Ban đầu Kiritaka còn do dự, nhưng tài chính gia đình khó khăn khiến việc theo học lớp đào tạo tài năng trở nên bấp bênh, cô quyết định nắm lấy cơ hội.

Ngay trước khi tốt nghiệp cấp hai, cô gia nhập một okiya (trung tâm môi giới và quản lý geisha, maiko). Kiritaka bắt đầu học việc vào tháng 2/2015 và đến tháng 11 cùng năm, cô ra mắt với tư cách là một maiko tại quận Pontocho, Kyoto.

Cô cho biết khi sau khi uống rượu, hành vi của khách hàng thường biến tướng thành những màn đụng chạm xác thịt. Việc bị luồn tay sờ soạng qua những kẽ hở của bộ kimono bị coi là một phần của "không khí buổi tiệc", các trò chơi tại đây thường xuyên lồng ghép những hành động đụng chạm hoặc ám chỉ nhạy cảm. Theo lời cô, một áp lực vô hình đè nặng lên các maiko là nếu không chấp nhận bị lạm dụng, họ sẽ không có chỗ đứng trong thế giới này."

Các khu phố geisha thường gắn liền hình ảnh với những con đường cổ kính và hình thức giải trí tinh tế nhưng theo Kiritaka, thực tế hoàn toàn khác xa. Khi uống rượu, khách hàng bắt đầu đụng chạm xác thịt. Việc bị sờ soạng qua lớp áo kimono được coi là cách "hâm nóng không khí" cho bữa tiệc, đi kèm là các trò chơi mang tính gợi dục. Cô cho biết có một quy ước ngầm rằng những cô gái không chịu được thực tế đó thì chỉ còn cách bỏ nghề.

Kiritaka liên tục bị quấy rối như bị vạt kimono hay bị sờ soạng thân dưới. Cô còn bị khách hàng cưỡng hôn trong taxi khi di chuyển giữa các địa điểm. Thời điểm đó, cô vẫn cam chịu và tự nhủ một khi đã thành maiko thì "không còn đường lui".


Sau khi xong khóa đào tạo, Kiyoha Kiritaka ra đường chào khách với tư cách là maiko hồi tháng 11/2015. Ảnh: Kyodo

Bước ngoặt xảy ra khi cô đi du lịch suối nước nóng với khách hàng cùng các geisha khác và bà chủ quán trà. Kiritaka vốn đã lo sợ về việc phải tắm chung với khách theo "luật ngầm" mà cô từng nghe kể. Ngay tại phòng khách sạn, những gì cô lo sợ nhất đã thực sự xảy ra.

"Mình không thể làm chuyện này", cô nhớ lại. Một geisha đàn chị thấy cô khó chịu đã tự làm mình bị thương để chấm dứt tình huống đó. "Tôi nghĩ nếu chuyện này xảy ra lần nữa, tôi sẽ không thể thoát ra được", cô nói và quyết định nghỉ việc.

Khi đó, hơn một năm đã trôi qua kể từ khi cô vào okiya. Cuộc sống ở đây là tiệc tùng liên miên, thức khuya và chỉ được nghỉ hai ngày mỗi tháng. Việc hạn chế ra khỏi nhà và lịch trình dày đặc khiến cô có rất ít thời gian để suy ngẫm.

Hệ thống cấp bậc trong okiya rất nghiêm ngặt. Người mắc lỗi có thể bị tát hoặc bị ném đồ vật vào người, để lại những vết bầm tím. Bị lăng mạ là việc xảy ra thường xuyên. Kiritaka kể lại chuyện bị nhốt trong phòng gần 8 giờ mà không có thức ăn, nước uống hay được đi vệ sinh. "Tôi liên tục bị kìm kẹp, không có quyền tự quyết và lên tiếng", cô nói. "Tôi đánh mất chính bản thân".

Cô rời đi vào tháng 7/2016 và sau đó nhận được hóa đơn thuế cư trú, dù chưa từng nhận lương thực tế. Trong thời gian ở okiya, cô chỉ nhận được khoảng 50.000 yen (310 USD) mỗi tháng dưới dạng "tiền tiêu vặt". Tuy nhiên, trên giấy tờ thuế lại ghi nhận cô có thu nhập. Kiritaka không khiếu nại mà chấp nhận đóng thuế để cắt đứt liên lạc.

Cô cho biết mình không ký hợp đồng lao động. Mối quan hệ học việc được chính thức hóa thông qua một nghi lễ truyền thống và cô được dạy không được cãi lời bề trên. Khi muốn rời đi, cô bị yêu cầu hoàn trả 30 triệu yen dù không ký giấy vay tiền. Khi Kiritaka từ chối, bà chủ đã gợi ý "một khách hàng lớn" sẽ giúp trả số tiền này để đổi lấy một mối quan hệ cá nhân. Cô phản đối quyết liệt và cuối cùng được phép rời đi mà không cần trả nợ.

Những khiếu nại tương tự từng xuất hiện từ lâu. Năm 1994, nhiều maiko đã bỏ trốn khỏi okiya với lý do giờ làm việc kéo dài và bị trừng phạt thể xác. Họ cáo buộc bị tát, bị mở trộm thư từ cá nhân, bị vứt bỏ đồ đạc và không được giữ tiền tip từ khách. Tại một cuộc họp báo, họ nói rằng sợ mất mạng nếu tiếp tục ở lại.

Vào tháng 6/2025, các luật sư và học giả đã thiết lập một mạng lưới để kiểm tra các vấn đề xung quanh văn hóa geisha và maiko, nâng cao nhận thức về những trường hợp như Kiritaka và kêu gọi cải cách.

Quỹ Nghệ thuật múa truyền thống Kyoto cho biết người làm nghề geisha và maiko không ký hợp đồng chính thức nhưng các phong tục đều được giải thích trước và có sự đồng ý của cá nhân cùng cha mẹ. Họ phủ nhận việc tắm chung với khách và khẳng định học viên vị thành niên bị cấm uống rượu, đồng thời nỗ lực bảo vệ maiko khỏi quấy rối tình dục.

Kiritaka và những người khác bác bỏ lời giải thích này. Cô cho hay đến bây giờ, vẫn còn các maiko đang làm việc kể chuyện bị khách chạm vào người không phù hợp, thậm chí bị hành hung, mang thai và phá thai. Luật sư tư vấn cho Kiritaka cho rằng có thể khép trường hợp này vào khung tội lao động cưỡng bức và buôn bán người.

"Vẫn còn nhiều người đang đau khổ", Kiritaka nói. "Những tổn thương từ thuở thiếu thời sẽ chẳng bao giờ lành lại, bất kể bao nhiêu năm trôi qua".

VietBF@sưu tập

Roberts-Smith, cựu binh được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" của Australia, bị bắt với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh khi tham chiến ở Afghanistan.

Cảnh sát Australia hôm 7/4 bắt cựu quân nhân Ben Roberts-Smith, 47 tuổi, tại sân bay Sydney với 5 cáo buộc về tội ác chiến tranh, liên quan 5 dân thường bị sát hại ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012. Mỗi tội danh có mức án tối đa 5 năm tù.

Cảnh sát liên bang Australia cho biết các nạn nhân không phải lực lượng tham gia xung đột vào thời điểm xảy ra sự việc. Họ bị giam, không mang vũ khí và nằm dưới quyền kiểm soát của binh sĩ Australia.

Theo cáo trạng, Roberts-Smith đã trực tiếp bắn các nạn nhân hoặc lệnh cho cấp dưới làm điều này dưới sự chứng kiến của mình.


Ben Roberts-Smith tại tòa án liên bang ở Sydney, Australia hồi tháng 5/2025. Ảnh: Reuters

Roberts-Smith bị từ chối bảo lãnh và bị giam qua đêm ở trại Silverwater, phía tây Sydney. Phiên điều trần về xin tại ngoại được tổ chức sáng 8/4, song Roberts-Smith không xuất hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp.

Jordan ⁠Portokalli, luật sư của Roberts-Smith, nói với tòa rằng sẽ không nộp đơn xin thả cựu quân nhân này, mà đề nghị tổ chức phiên điều trần trực tiếp trong hôm nay.

Thẩm phán Lucas Swan ra lệnh đưa vụ án ra xem xét tiếp vào ngày 4/6, đồng nghĩa Roberts-Smith sẽ phải ngồi tù cho đến thời điểm đó nếu đội ngũ bào chữa không thể xin tổ chức điều trần sớm hơn.

Các cáo buộc được đưa ra sau khi cảnh sát liên bang Australia mở cuộc điều tra chung với Văn phòng Điều tra viên Đặc biệt, bộ phận được thành lập để xem xét những nghi vấn về sai phạm mang tính hình sự của binh sĩ Australia. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021.

Roberts-Smith liên tục phủ nhận cáo buộc cho rằng bản thân có hành vi sai trái trong thời gian tại ngũ.

Ben Roberts-Smith là cựu thành viên Trung đoàn Đặc nhiệm (SASR) tinh nhuệ của Australia, được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" vì những hành động trong 6 đợt triển khai tới Afghanistan năm 2006-2012.

Đây được coi là cựu binh còn sống có nhiều thành tích nhất của Australia và đã được trao tặng hàng loạt huân chương, trong đó có huân chương Chữ thập Victoria, phần thưởng cao quý nhất dành cho các thành viên lực lượng vũ trang Anh và Khối Thịnh vượng chung.

VietBF@sưu tập

Tuan Van Bui, người gốc Việt có hàng chục tiền án, tử vong trong trại giam của ICE ở bang Indiana, nguyên nhân chưa được làm rõ.

ABC News ngày 8/4 dẫn thông báo được Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) gửi các nghị sĩ, cho biết ông Tuan Van Bui, người nhập cư gốc Việt, tử vong tuần trước, trong thời gian bị tạm giữ tại Trung tâm Cải huấn Miami, bang Indiana.

Ông Bui, 55 tuổi, là người thứ 46 chết trong thời gian bị giới chức liên bang tạm giữ liên quan đến vấn đề nhập cư. Ông là người gốc Việt thứ ba tử vong trong cơ sở giam giữ của ICE, sau hai trường hợp vào tháng 4/2025 và tháng 7/2025 ở Texas.

Trong thông báo, ICE cho biết các nhân viên phát hiện ông Bui bất tỉnh ngày 1/4 và đã tiến hành các biện pháp sơ cứu. Đội ngũ cấp cứu sau đó triển khai các biện pháp hồi sức nâng cao, song ông Bui không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong chưa được làm rõ.


Trung tâm Cải huấn Miami, bang Indiana. Ảnh: Chính quyền bang Indiana

Ông Bui nhập cảnh Mỹ năm 1990 theo diện visa dành cho con lai và đến nay chưa có quốc tịch Mỹ và cũng chưa từng nộp đơn xin nhập tịch, theo thông báo của ICE.

ICE cho biết ông Bui bị tòa án di trú ra lệnh trục xuất từ năm 2005, đồng thời từng bị bắt "hơn 10 lần với các cáo buộc như cướp, trộm cắp, hành hung, gây nguy hiểm do bất cẩn, tàng trữ chất bị kiểm soát với mục đích phân phối hoặc sản xuất, mang theo súng, chống đối khi bị bắt và lái xe trong tình trạng say xỉn".

Hồ sơ tòa án cho thấy ông Bui đã nộp đơn kiến nghị xem xét tính hợp pháp của việc ông bị ICE tạm giữ hồi tháng 2. Thẩm phán liên bang đã phản hồi đơn này một ngày sau ông Bui qua đời, yêu cầu chính phủ làm rõ thông tin trước ngày 6/4. Giới chức liên bang đã nộp báo cáo lên tòa hồi đầu tuần, nhưng nội dung chưa được công khai.

Dựa trên dữ liệu của ICE và số ca tử vong trong trại giam mà cơ quan này báo cáo với quốc hội, 14 tháng qua là giai đoạn ghi nhận số người chết trong hệ thống cơ sở giam giữ liên bang cao nhất trong những năm qua, ngoại trừ năm 2020, thời điểm Covid-19 hoành hành.

VietBF@sưu tập

Album link:
https://photos.app.goo.gl/hRSKbWMsggthHtNb8

10 ĐIỀU KIỆN CỦA IRAN NÊU RA NHẰM CHẤM DỨT CHIẾN TRANH


Tuy Tehran cho đến nay chưa công bố chính thức, [nhưng] qua lời của các giới chức và truyền thông nhà nước Iran, “10 điều kiện” họ đặt ra là:
Về an ninh và chấm dứt chiến tranh

1. Chấm dứt chiến tranh một cách vĩnh viễn , chứ không phải chỉ là một cuộc đình chiến tạm thời hay tạm ngưng không kích.

2. Bảo đảm rằng trong tương lai sẽ không còn bất cứ cuộc tấn công nào nhắm vào Iran từ phía Hoa Kỳ hoặc Israel ; tức phải có cơ chế cụ thể để ngăn ngừa việc tái diễn chiến sự.

3. Israel phải chấm dứt các chiến dịch quân sự nhắm vào Hezbollah và các lực lượng thân Iran khác, đặc biệt tại Lebanon.

4. Phải chấm dứt toàn bộ những xung đột lan rộng trong khu vực có liên quan đến Iran và các đồng minh của Tehran trên toàn vùng Tây Á , chứ không chỉ riêng cuộc đối đầu trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Iran.






Điều kiện về cấm vận và kinh tế


5. Hoa Kỳ cùng quốc tế phải bãi bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt đối với Iran, kể cả việc khôi phục quyền xuất cảng dầu hỏa và quyền tiếp cận hệ thống ngân hàng quốc tế.

6. Không có khoản “bồi thường chiến tranh” riêng, nhưng các nguồn thu mới (nêu dưới đây) sẽ được dùng để tái thiết hạ tầng bị hư hại sau các cuộc oanh kích của Hoa Kỳ và Israel.





Điều kiện liên quan đến eo biển Hormuz và hàng hải

7. Mở lại Strait of Hormuz và chấm dứt tình trạng phong tỏa không chính thức hay chính thức của Iran đối với tuyến đường hàng hải này.

8. Thiết lập các quy định bảo đảm an toàn lưu thông và cơ chế an ninh cho tàu thương mại đi qua eo biển.

9. Áp dụng lệ phí “mãi lộ” khoảng 2 triệu Mỹ kim cho mỗi tàu đi qua Hormuz; khoản này sẽ được chia cho Iran và Oman.

10. Phần thu của Iran sẽ được dành riêng cho công cuộc tái thiết sau chiến tranh trong nước, thay vì đòi Hoa Kỳ hay Israel trả bồi thường trực tiếp.

Như vậy thì TACO đã chấp nhận hết mọi đòi hỏi của Iran để rút lui chứ gì nữa. So much winning ! [Thắng lớn quá rồi .]:animated-laughing-i:animated-laughing-i:animated-laughing-i:animated-laughing-i


Nguồn: The New York Times, ngày 6-4-2026: Iran’s 10-point proposal to end the war.

Trần Quốc Sĩ

7-4-2026


*******

Chỉ thị từ phía Iran được đưa ra khoảng hai giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài 14 ngày.

Mojtaba Khamenei đã ra lệnh cho tất cả các đơn vị quân đội tuân thủ lệnh ngừng bắn. Tuyên bố nhấn mạnh rằng động thái này không đồng nghĩa với việc chiến tranh chấm dứt, song các lực lượng vũ trang bắt buộc phải chấp hành mệnh lệnh từ lãnh đạo tối cao.

Đáng chú ý, ông Mojtaba chưa xuất hiện công khai kể từ khi tiếp quản vị trí lãnh đạo cách đây khoảng một tháng, dù vẫn liên tục đưa ra các thông điệp chính thức. Một số nguồn tin cho rằng ông có thể đã bị thương sau đợt không kích của Mỹ và Israel, và đang hạn chế lộ diện vì lý do an ninh.

Chỉ thị từ phía Iran được đưa ra khoảng hai giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài 14 ngày nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột. Ông Trump cho biết Washington đã tiếp nhận một đề xuất gồm 10 điểm từ phía Tehran và đánh giá đây là nền tảng có thể triển khai thương lượng.



Theo phía Mỹ, phần lớn các bất đồng trước đó đã được thu hẹp, và khoảng thời gian hai tuần sẽ giúp hai bên hoàn thiện và ký kết thỏa thuận chính thức.

Ở chiều ngược lại, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran khẳng định Mỹ buộc phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm do Tehran đưa ra làm cơ sở đàm phán. Nội dung kế hoạch được cho là bao gồm hàng loạt điều kiện như: Cam kết không tấn công Iran, công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz của Tehran, chấp thuận chương trình làm giàu uranium, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, hủy các nghị quyết từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và IAEA, bồi thường chiến tranh, rút quân Mỹ khỏi khu vực và chấm dứt các hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận.

Tuyên bố từ phía Iran cũng nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz dưới sự phối hợp của lực lượng vũ trang nước này, coi đây là yếu tố mang lại lợi thế chiến lược và kinh tế đặc biệt.

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Aragachi cho biết trong thời gian ngừng bắn, hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz có thể được duy trì an toàn với sự điều phối từ phía Iran, dù vẫn tồn tại một số hạn chế kỹ thuật.

Trong khi đó, theo nguồn tin từ NBC, Bộ Quốc phòng Mỹ đã nhận chỉ thị dừng ngay các hoạt động tấn công nhằm vào Iran. Tuy nhiên, bất chấp các tuyên bố ngừng bắn từ cả hai phía, tình hình thực địa vẫn căng thẳng.

Rạng sáng 8/4, còi báo động tiếp tục vang lên tại nhiều khu vực ở Trung Đông, bao gồm vùng Vịnh và Israel, do xuất hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Kuwait và UAE cho biết đang triển khai các biện pháp đánh chặn, trong khi Bahrain kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn. Ả Rập Xê Út cũng phát đi cảnh báo sớm về nguy cơ tại một số khu vực. Quân đội Israel xác nhận đã phát hiện nhiều đợt phóng tên lửa từ Iran và đang tiến hành đánh chặn, đồng thời các lực lượng cứu hộ đã được triển khai tới những địa điểm bị ảnh hưởng ở miền trung nước này.

Trong một diễn biến quan trọng vào Ngày 8 tháng 4 năm 2026, Tổng thống Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ tham gia hỗ trợ điều phối lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz, như một phần trong nỗ lực ổn định khu vực sau nhiều tuần xung đột với Iran.

Trong thông điệp đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump gọi đây là “một ngày lớn cho hòa bình thế giới,” đồng thời cho biết Iran đã sẵn sàng hợp tác và tình hình đang chuyển biến tích cực. Ông nhấn mạnh Hoa Kỳ sẽ tham gia xử lý tình trạng ùn tắc giao thông hàng hải tại khu vực này, bảo đảm việc lưu thông diễn ra an toàn và thông suốt.

Tổng thống Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ cung cấp các nguồn lực cần thiết, bao gồm tiếp tế và hỗ trợ vận hành, nhằm tạo điều kiện cho quá trình tái thiết sau xung đột. Ông bày tỏ sự tin tưởng rằng tiến trình này sẽ thành công, đồng thời so sánh triển vọng của khu vực với giai đoạn phát triển mạnh mẽ hiện nay tại Hoa Kỳ, gọi đó là cơ hội cho một “thời kỳ hoàng kim của Trung Đông.”



Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran, đạt được ngay trước thời hạn 8 giờ tối mà ông đặt ra đối với Tehran. Thỏa thuận được xây dựng trên điều kiện Iran phải mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Trước đó, Iran đã làm gián đoạn hoạt động hàng hải tại khu vực trong bối cảnh căng thẳng leo thang, dẫn đến các cảnh cáo liên tiếp từ Tổng thống Trump, bao gồm cả khả năng tấn công vào hạ tầng năng lượng và giao thông của nước này.

Thỏa thuận hiện tại được hình thành sau khi Iran đệ trình một đề nghị gồm 10 điểm thông qua các kênh trung gian, trong đó có Pakistan. Đề nghị này bao gồm các cơ chế kiểm soát lưu thông qua eo biển Hormuz và các bước giảm leo thang căng thẳng.
Tổng thống Trump nhận định đề nghị này là một cơ sở có thể thương thảo, đồng thời khẳng định Hoa Kỳ đã đạt và vượt các mục tiêu quân sự đề ra trong chiến dịch vừa qua.

Trong thời gian ngừng bắn, hai bên dự kiến sẽ tiếp tục đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận dài hạn, giải quyết các vấn đề còn tồn đọng tại Trung Đông. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng tiến trình này vẫn còn nhiều phức tạp, khi các quốc gia trong khu vực, bao gồm Israel và các nước vùng Vịnh, đang theo dõi sát sao mọi diễn biến.
Thông tin về thỏa thuận ngừng bắn và kế hoạch mở lại eo biển Hormuz đã tác động ngay lập tức đến thị trường, khiến giá dầu giảm và thị trường tài chánh Hoa Kỳ có dấu hiệu khởi sắc.

Các phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy sự chuyển hướng từ áp lực quân sự sang vai trò điều phối và ổn định, đồng thời mở ra khả năng tái thiết kinh tế tại khu vực sau xung đột.

Trong một diễn biến mang tính chiến lược cao vào Ngày 7 tháng 4 năm 2026, Tổng thống Trump đã công bố việc Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ Iran bước vào quá trình tái thiết, đồng thời tham gia điều phối lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz, chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi cảnh cáo khả năng phá hủy toàn bộ hạ tầng năng lượng và giao thông của quốc gia này.

Trong thông điệp đăng tải, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng Iran có thể bắt đầu tái thiết, và Hoa Kỳ sẽ cung cấp vật tư, kỹ thuật và duy trì hiện diện để bảo đảm mọi tiến trình diễn ra ổn định. Ông mô tả triển vọng này như một “thời kỳ hoàng kim của Trung Đông,” phản ánh sự chuyển hướng từ áp lực quân sự sang kiểm soát hậu xung đột.
Giới phân tích nhận định rằng trình tự này không phải là sự thay đổi đột ngột, mà là một chiến lược có tính toán: thiết lập mức đe dọa tối đa nhằm phá vỡ đòn bẩy của đối phương, sau đó mở ra giai đoạn tái thiết trong đó bên chiến thắng nắm quyền định hình điều kiện.

Đối với công luận Hoa Kỳ, thông điệp này mang tính khẳng định thành công của chiến lược. Tổng thống Trump đặt trọng tâm vào việc chiến dịch quân sự đã đạt mục tiêu, Iran đã nhượng bộ, và Hoa Kỳ đang chuyển sang giai đoạn tạo ra cơ hội kinh tế và ổn định khu vực. Ngôn ngữ được sử dụng nhấn mạnh lợi ích tài chánh, thương mại và vai trò lãnh đạo.

Đối với Iran, đề nghị tái thiết hàm ý rằng mức độ thiệt hại đã buộc quốc gia này phải ưu tiên phục hồi. Các cơ sở hóa dầu, hệ thống vận chuyển và hạ tầng năng lượng được cho là đã chịu tổn thất nặng nề, trong đó nhiều nhà máy cần các thiết bị chuyên dụng với thời gian cung ứng từ 18 đến 36 tháng mới có thể hoạt động trở lại. Điều này đặt Hoa Kỳ vào vị thế cung cấp những yếu tố mà Iran không thể tự sản xuất trong ngắn hạn.

Đồng thời, việc Hoa Kỳ đề nghị “ở lại để bảo đảm mọi việc diễn ra tốt đẹp” được hiểu là sự hiện diện lâu dài tại eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, và cũng là hành lang chiến lược đối với các dòng dầu xuất cảng từ Iran, đặc biệt là nguồn cung hướng đến châu Á.



Sự hiện diện này cho phép Hoa Kỳ giám sát trực tiếp hoạt động hàng hải, các giao dịch năng lượng và các cơ chế thanh toán liên quan, qua đó tạo ra một đòn bẩy chiến lược không chỉ đối với Iran mà còn đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào nguồn năng lượng khu vực.

Giới phân tích cũng lưu ý rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz diễn ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Các cơ sở hóa dầu tại Iran, đặc biệt tại khu vực Asaluyeh, được cho là đã bị tổn hại đáng kể, trong khi hạ tầng giao thông như cầu và đường sắt cũng bị phá hủy, làm kéo dài thời gian phục hồi sản xuất.

Trong bối cảnh đó, quá trình tái thiết mà Tổng thống Trump đề cập không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là công cụ định hình cán cân quyền lực. Các điều kiện tái thiết, bao gồm cung ứng vật tư, kiểm soát vận chuyển và các cơ chế tài chánh, sẽ được đưa vào bàn thương thảo cùng với các vấn đề về hạch tâm, trừng phạt và an ninh khu vực.

Diễn biến này cho thấy sự kết hợp giữa sức mạnh quân sự và quyền lực kinh tế trong việc thiết lập một trật tự mới, nơi Hoa Kỳ không chỉ tác động đến kết quả chiến tranh, mà còn định hình toàn bộ giai đoạn hậu chiến.

Trong một diễn biến chính trị căng thẳng vào Ngày 7 tháng 4 năm 2026, việc Tổng thống Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Iran đã không làm suy giảm làn sóng kêu gọi luận tội và truất phế ông từ phía Đảng Dân Chủ tại Quốc Hội.

Nhiều dân biểu Đảng Dân Chủ đã chính thức gửi thư đến Phó Tổng thống JD Vance và nội các, yêu cầu kích hoạt Tu Chính Án thứ 25 nhằm loại Tổng thống Trump khỏi chức vụ. Đồng thời, một số dân biểu khác đã đệ trình hoặc chuẩn bị các điều khoản luận tội, viện dẫn cuộc chiến Iran và các hành động liên quan là cơ sở pháp lý.

Cụ thể, dân biểu John Larson đã đệ trình các điều khoản luận tội vào sáng cùng ngày. Dân biểu Shri Thanedar và Jasmine Crockett gửi yêu cầu chính thức về việc áp dụng Tu Chính Án thứ 25. Ngoài ra, dân biểu Yassamin Ansari cũng tuyên bố sẽ tiến hành luận tội Bộ Trưởng Bộ Chiến Tranh Pete Hegseth vì vai trò trong chiến dịch quân sự.

Theo thống kê, hơn 85 dân biểu Đảng Dân Chủ đã lên tiếng ủng hộ việc luận tội hoặc truất phế Tổng thống Trump. Trong số này có nhiều nhân vật lãnh đạo và các tiếng nói nổi bật trong đảng, mặc dù phần lớn thuộc nhóm cấp tiến, trong khi các dân biểu ôn hòa chủ yếu kêu gọi bỏ phiếu về quyền chiến tranh.



Các phát biểu từ phía Đảng Dân Chủ cho thấy lập trường không thay đổi dù đã có thỏa thuận ngừng bắn. Một số nghị sĩ cho rằng việc đạt được ngừng bắn vào phút chót không làm thay đổi bản chất của các hành động trước đó, đặc biệt là các cảnh cáo liên quan đến việc tấn công hạ tầng Iran.

Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance công khai ủng hộ Tổng thống Trump, khẳng định Hoa Kỳ vẫn còn nhiều công cụ chiến lược chưa sử dụng. Điều này cho thấy sự đoàn kết trong nội bộ chính quyền đối với đường lối hiện tại.

Giới quan sát nhận định rằng các nỗ lực luận tội và truất phế khó có khả năng thành công trong bối cảnh thiếu sự ủng hộ từ phía Đảng Cộng Hòa. Việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn cũng phần nào làm giảm động lực chính trị cho các đề xuất này.

Tuy nhiên, các diễn biến này được xem là tín hiệu cho thấy nếu Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc Hội trong kỳ bầu cử sắp tới, các nỗ lực tương tự có thể sẽ được tái khởi động với cường độ cao hơn.

Trong làn sóng phân tích trái chiều sau thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Hoa Kỳ và Iran, một số quan điểm cho rằng Tehran đã giành lợi thế chiến lược. Tuy nhiên, nhiều đánh giá khác nhận định cách nhìn này đã phóng đại yêu sách của Iran và bỏ qua vị thế thương thảo mà Tổng thống Trump đang nắm giữ.

Trước hết, việc cho rằng Iran “chiến thắng” dựa trên các đề nghị tối đa mà Tehran đưa ra, bao gồm kiểm soát eo biển Hormuz với mức phí $2 triệu mỗi tàu và yêu cầu dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt. Tuy nhiên, đây chỉ là đề nghị mở đầu cho thương thảo, chưa phải là điều khoản đã được chấp thuận. Thực tế, điều duy nhất được xác nhận hiện nay là Iran đã mở lại eo biển Hormuz theo yêu cầu của Hoa Kỳ, dưới áp lực từ các cuộc không kích và tối hậu thư quân sự.

Việc mở lại tuyến vận chuyển chiến lược này được xem là nhượng bộ rõ rệt từ phía Tehran, khi trước đó Iran đã sử dụng việc phong tỏa như một công cụ gây áp lực. Trong bối cảnh đó, việc xem hành động này như một “chiến thắng” bị nhiều nhà phân tích đánh giá là không phản ánh đúng thực tế chiến trường.



Về mặt chiến lược, Hoa Kỳ vẫn giữ đòn bẩy quan trọng. Tổng thống Trump đã tuyên bố các mục tiêu quân sự chính đã đạt được, bao gồm việc làm suy yếu các cơ sở hạch tâm, hạ tầng năng lượng và hệ thống chỉ huy. Khoảng thời gian ngừng bắn tạo điều kiện để ổn định thị trường năng lượng, đồng thời duy trì áp lực trong quá trình thương thảo các điều kiện cốt lõi.

Các điều kiện này bao gồm chấm dứt làm giàu uranium, chuyển giao vật liệu hạch tâm cho cơ quan quốc tế, hạn chế chương trình hỏa tiễn và cắt đứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Đây vẫn là những “lằn ranh đỏ” của Hoa Kỳ và các đồng minh.
Trong khi đó, một số nhận định cho rằng Trung Cộng là bên hưởng lợi lớn từ tình hình hiện nay cũng bị xem là chưa đầy đủ. Việc eo biển Hormuz được mở lại mang lại sự ổn định chung cho thị trường năng lượng toàn cầu, thay vì tạo lợi thế độc quyền cho bất kỳ quốc gia nào.

Các cảnh báo về nguy cơ suy yếu vai trò đồng Mỹ kim hay sự thay đổi cán cân quyền lực khu vực cũng được đánh giá là mang tính dự báo dài hạn, chưa phản ánh đầy đủ diễn biến hiện tại. Thực tế, khả năng tác chiến của Israel và Hoa Kỳ trong thời gian qua đã cho thấy ưu thế quân sự vẫn thuộc về phía liên minh này.

Giới phân tích cho rằng việc Tổng thống Trump sử dụng chiến lược “áp lực tối đa” để buộc Iran quay lại bàn thương thảo, sau đó chuyển sang ngừng bắn, phản ánh một phương pháp điều hành mang tính thực dụng. Đây là cách tiếp cận nhằm đạt mục tiêu mà không kéo Hoa Kỳ vào một cuộc chiến kéo dài.

Trong giai đoạn hiện nay, kết quả cuối cùng vẫn chưa được định đoạt. Thỏa thuận ngừng bắn chỉ là bước đầu, và các cuộc thương thảo trong những ngày tới sẽ quyết định liệu đây là một chiến thắng chiến lược hay chỉ là khoảng lặng tạm thời.