Tổng Thống Donald Trump đã cách chức bà Kristi Noem ra khỏi chiệc ghế Bộ trưởng Bộ Nội An (DHS), nhưng lại giữ lại chiếc máy bay được thiết kế sang trọng trị giá đến 70 triệu USD mà này bà này đã thuê bao trong thời gian còn tại chức.

Điều gây ra bất ngờ thú vị là chiếc máy bay sang trọng vốn đang phí phạm công quỹ này sẽ được đem sử dụng cho nhu cầu đi lại của Đệ nhất Phu nhân Melania Trump, theo nhật báo The Wall Street Journal (WSJ) có trích dẫn lời một nữ phát ngôn viên của DHS và các giới chức am tường sự việc cho biết hôm thứ Ba, 7 tháng Tư.

Cựu Bộ trưởng Bộ Nội An Kristi Noem tại phiên điều trần ở Hạ Viện. (Ảnh:Getty Images)
Chính quyền Tổng Thống Trump dự định sẽ sử dụng chiếc phi cơ này, vốn sang trọng hơn hầu hết các phản lực cơ thuộc chính phủ khác, cho việc di chuyển của một số Bộ trưởng được chọn lựa trong Nội các. Đệ nhất Phu nhân Melania Trump cũng có quyền sử dụng chiếc chuyên cơ này, theo tin của WSJ cho biết.

Chiếc máy bay thu hút sự chú ý của công luận vì có liên quan đến những khoản chi tiêu khổng lồ tại DHS dưới thời bà Noem. Ban đầu bà định đi thuê để phục vụ việc đi lại của cá nhân khắp đất nước cùng với ông Corey Lewandowski, phụ tá của bà. Nữ Bộ trưởng bị thất sủng từng có kế hoạch sủ dụng ngân quỹ quốc gia để mua đứt chiếc phi cơ này, và trong các hồ sơ giấy tờ, dưới lý do "sử dụng cho các vụ trục xuất di dân lậu quan trọng" bên cạnh việc phục vụ di chuyển cấp Nội các.

Theo các chi tiết từ buổi điều trần của bà Noem tại Quốc Hội, chiếc máy bay này được trang bị những tiện nghi vượt xa tiêu chuẩn của các phi cơ thuộc chính phủ thông thường, bao gồm những tiện nghi cao cấp như một giường đôi cỡ lớn (queen bed), phòng tắm có vòi sen, và một nhà bếp tiện nghi, bốn màn hình TV phẳng cỡ lớn, và thậm chí có cả một quầy rượu sang trọng.

So với chiếc máy bay dành cho Phó tổng thống, chiếc Air Force Two, chỉ có ghế sofa kéo ra thành giường nằm, chiếc máy bay này rõ ràng là có đẳng cấp cao hơn hơn hẳn.

Điều đáng nói là kinh phí để mua đứt chiếc máy bay này lại được lấy ra từ ngân sách của Cảnh Sát Di Trú (ICE). Đây là nguồn tiền mà Quốc Hội Hoa Kỳ cung cấp với mục tiêu thực hiện các chiến dịch trục xuất di dân lậu quy mô lớn như lời hứa tranh cử của ông Trump.

Dù trong hồ sơ ban đầu, phi cơ được ghi danh cho mục đích "trục xuất các đối tượng nhạy cảm", hiện tại nó được chuyển qua quyền kiểm soát trực tiếp từ DHS sang Tòa Bạch Ốc. Giờ đây, thay vì chở những người cư trú bất hợp pháp đưa về nước, chiếc phi cơ này sẽ đưa Đệ nhất Phu nhân và các Bộ trưởng đi công du trong sự xa hoa hiếm thấy.

Việc cho "thanh lý môn hộ" bà Noem nhưng lại giữ lại "bảo vật" của bà này cho thấy có một sự mâu thuẫn lớn trong đạo đức công vụ. Nếu chiếc máy bay được trang bị xa hoa đó là biểu tượng của sự hoang phí dưới thời bà Noem thì vẫn mãi là biểu tượng của sự hoang phí khi được cho "sang tay" qua Tòa Bạch Ốc.

Phải chăng, sự xa hoa chỉ bị coi là "sai trái" khi thuộc về kẻ đã bị thất sủng, còn khi phục vụ cho giới đẳng cao cấp hơn sẽ bỗng nhiên trở thành "nhu cầu thiết yếu"?

Tuy nhiên, câu hỏi mà nhiều người đặt ra là liệu có Bộ trưởng nào dám "xí chỗ" trên chiếc máy bay đang được "share" với Đệ nhất Phu nhân hay không?

Các nhà lãnh đạo Pháp, Italy, Đức, Anh, Canada, Đan Mạch, Hà Lan, Tây Ban Nha và EU nhấn mạnh mục tiêu hiện nay là đàm phán trong vài ngày tới để chấm dứt xung đột một cách nhanh chóng và lâu dài.Ngày 8/4, các nhà lãnh đạo Pháp, Italy, Đức, Anh, Canada, Đan Mạch, Hà Lan, Tây Ban Nha và Liên minh châu Âu (EU) đã ra tuyên bố chung, hoan nghênh lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran, đồng thời kêu gọi “chấm dứt nhanh chóng và lâu dài” cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tuyên bố chung do Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Canada Mark Carney, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, ký kết.

Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh “mục tiêu hiện nay là phải đàm phán trong vài ngày tới để chấm dứt xung đột một cách nhanh chóng và lâu dài." Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các biện pháp ngoại giao.Các nước này cũng khuyến khích các bên liên quan sớm đạt được một giải pháp thực chất nhằm bảo vệ dân thường, đảm bảo an ninh khu vực và ngăn chặn một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Tuyên bố kêu gọi tất cả các bên thực thi lệnh ngừng bắn, trong đó bao trùm cả Liban.

Trước đó, phía Israel tuyên bố lực lượng Hezbollah tại Liban không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn.

Cùng ngày, Chính phủ Hàn Quốc cũng đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, bày tỏ kỳ vọng động thái này sẽ mở đường cho việc nối lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ra tuyên bố cho rằng thỏa thuận sẽ tạo cơ hội sớm đưa khu vực Trung Đông trở lại ổn định. Seoul cũng đánh giá cao vai trò trung gian của một số quốc gia, đồng thời cam kết tiếp tục phối hợp với các bên liên quan nhằm đảm bảo tự do hàng hải, trong đó có các tàu liên quan đến Hàn Quốc. Hiện còn 26 tàu liên quan đến Hàn Quốc mắc kẹt tại eo biển Hormuz và chính phủ đang thúc đẩy các biện pháp nhằm sớm bảo đảm hành trình an toàn.

Trong khi đó, Chính phủ Ấn Độ cùng ngày đã phát đi khuyến cáo mới, kêu gọi công dân nước này đang ở Iran nhanh chóng rời đi trong bối cảnh tình hình khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn.

Trong thông báo đăng trên mạng xã hội X, Đại sứ quán Ấn Độ tại Tehran cho biết khuyến cáo này nối tiếp cảnh báo đưa ra một ngày trước đó, song nhấn mạnh rằng các diễn biến mới đã khiến việc rời khỏi Iran trở nên cấp bách hơn. Cơ quan đại diện ngoại giao kêu gọi công dân phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán và sử dụng các tuyến di chuyển được hướng dẫn.

Đại sứ quán cũng lưu ý mọi hoạt động di chuyển cần được điều phối, đồng thời cảnh báo công dân không tự ý tiếp cận các cửa khẩu biên giới quốc tế nếu chưa có sự tư vấn và hỗ trợ chính thức. Các kênh liên lạc khẩn cấp đã được cung cấp để hỗ trợ những trường hợp cần thiết.

Ấn Độ đưa ra khuyến cáo trên sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran đã bắt đầu có hiệu lực nhưng hai bên vẫn đưa ra những tuyên bố răn đe lẫn nhau.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine tuyên bố quân đội nước này sẵn sàng nối lại tấn công nếu có lệnh từ Tổng thống Donald Trump.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng đưa ra cảnh báo tương tự nếu Iran vi phạm lệnh ngừng bắn. Theo ông Hegseth, chiến dịch của Mỹ chống lại Iran đã phá hủy “hoàn toàn” khả năng chế tạo tên lửa hoặc các loại vũ khí tinh vi khác của quốc gia này. Ông nhấn mạnh đây là nhiệm vụ quan trọng nhất của chiến dịch.

Bộ trưởng Hegseth cũng cảnh báo Iran phải từ bỏ kho uranium được làm giàu cao của họ hoặc Mỹ sẽ có thể tiến hành một chiến dịch không kích tương tự như đợt tấn công hồi tháng 6/2025.

Về phía Iran, người phát ngôn chính phủ Fatemeh Mohajerani tuyên bố các lực lượng vũ trang cùng hệ thống tên lửa của nước này vẫn sẵn sàng bảo vệ đất nước. Theo bà, Iran cho rằng “bất kỳ ai khơi mào cuộc xung đột cuối cùng đều là người thua cuộc." Bà đồng thời nhấn mạnh eo biển Hormuz “vẫn thuộc trách nhiệm của Iran”./.

Một số quốc gia vùng Vịnh báo cáo cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV nhằm vào lãnh thổ, chỉ vài giờ sau khi Iran và Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Ngày 8/4, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết hệ thống phòng không của nước này “đang tích cực đối phó” với tên lửa và máy bay không người lái đang bay tới từ Iran. Theo Bộ Quốc phòng UAE, tiếng nổ được nghe thấy ở nhiều khu vực khác nhau trên cả nước là từ hệ thống phòng không đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái.

"Hệ thống phòng không hiện đang đối phó với tên lửa và máy bay không người lái đến từ Iran", Bộ Quốc phòng UAE thông tin.Hoạt động tại khu phức hợp khí đốt Habshan ở thủ đô Abu Dhabi cũng tạm thời bị đình chỉ sau khi một vụ hỏa hoạn bùng phát do mảnh vỡ rơi xuống. Vụ việc khiến hai người Emirati và một người Ấn Độ bị thương.

Tương tự, Kuwait cho biết hệ thống phòng không của nước này đang đánh chặn loạt máy bay không người lái của Iran. Một số máy bay không người lái đã nhắm mục tiêu vào cơ sở dầu khí, nhà máy điện và nhà máy khử muối nước quan trọng, gây thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng.

Bộ Quốc phòng Kuwait thông tin thêm hệ thống phòng không của họ tiến hành đáp trả "các cuộc tấn công thù địch dữ dội từ Iran", đồng thời cho biết tổng cộng có 28 máy bay không người lái của đối phương bị phá huỷ.

"Kuwait đánh chặn một số lượng lớn máy bay không người lái, một trong số đó nhắm mục tiêu vào cơ sở dầu khí và nhà máy điện quan trọng ở phía nam đất nước", thông báo cho biết thêm.

Bộ Nội vụ Bahrain cũng báo cáo về vụ tấn công được cho là do Iran thực hiện, khiến hai người bị thương, chỉ vài giờ sau khi Mỹ tuyên bố ngừng bắn với Iran.

"Hai người dân bị thương nhẹ và một số nhà cửa bị hư hại ở khu vực Sitra do mảnh đạn rơi ra từ vụ đánh chặn máy bay không người lái của Iran", Bộ Nội vụ Bahrain cho hay.

Hãng thông tấn AFP đưa tin các vụ nổ được nghe thấy ở thủ đô Manama của Bahrain và cột khói bốc lên từ khu vực trên đảo Sitra, nơi đặt cơ sở năng lượng chính của quốc đảo này.

Trong tuyên bố trước đó, Bộ Nội vụ Bahrain thông tin đội cứu hỏa dân sự đã khống chế được đám cháy bùng phát tại cơ sở "bị Iran nhắm mục tiêu", nhưng không nêu rõ vị trí của cơ sở đó.

Đài truyền hình nhà nước Iran cũng xác nhận những cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, chúng được thực hiện để đáp trả vụ đánh bom cơ sở dầu mỏ của Iran.

Các tổ chức khủng bố và lực lượng liên quan đã lợi dụng tình hình để phát tán, tuyên truyền trên Internet, biện minh cho bạo lực và kích động tấn công, qua đó làm gia tăng nguy cơ tự cực đoan hóa.Bộ trưởng Nội vụ nước này Kasiviswanathan Shanmugam đánh giá xung đột tại Trung Đông đã làm gia tăng đáng kể các nguy cơ an ninh trên toàn cầu, trong đó có Singapore, khi sự tham gia của các quốc gia, lực lượng ủy nhiệm và mạng lưới vũ trang làm tăng khả năng xảy ra các vụ tấn công và lan rộng bất ổn ra ngoài khu vực.

Trả lời chất vấn tại Quốc hội ngày 8/4, Bộ trưởng Shanmugam cho biết kể từ khi xung đột Hamas-Israel leo thang hồi tháng 10/2023 đến xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran hiện nay, Cục An ninh Nội địa Singapore (ISD) đã bắt giữ hoặc áp dụng lệnh hạn chế đối với 6 công dân nước này bị cực đoan hóa do tác động của tình hình Trung Đông.

Theo ông, các tổ chức khủng bố và lực lượng liên quan đã lợi dụng tình hình để phát tán, tuyên truyền trên Internet, biện minh cho bạo lực và kích động tấn công, qua đó làm gia tăng nguy cơ tự cực đoan hóa.Bộ trưởng Nội vụ Singapore nhấn mạnh một xã hội cảnh giác và đoàn kết là tuyến phòng thủ hiệu quả nhất trước các mối đe dọa này. Ông Shanmugam kêu gọi người dân duy trì cảnh giác, kịp thời báo cáo các hoạt động đáng ngờ, đồng thời kiên quyết bác bỏ các luận điệu cực đoan hoặc gây chia rẽ xã hội. Ông cũng đề cập tới chiến dịch mới của phong trào SGSecure - sáng kiến được triển khai từ năm 2016 nhằm nâng cao nhận thức, huấn luyện và huy động người dân tham gia phòng chống khủng bố, như một lời nhắc nhở về vai trò của mỗi cá nhân trong bảo đảm an ninh quốc gia.

Ngoài khía cạnh an ninh, ông Shanmugam cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ra những thách thức về kinh tế, đặc biệt là giá nhiên liệu và nguồn cung thực phẩm. Ông lưu ý người dân cần chuẩn bị cho khả năng một số mặt hàng thực phẩm nhập khẩu bị gián đoạn và nên linh hoạt lựa chọn các sản phẩm thay thế, trong bối cảnh Singapore chỉ dự trữ các mặt hàng thiết yếu. Dù một số quốc gia đã áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu hoặc phân phối nhiên liệu, Singapore hiện chưa cần triển khai các biện pháp tương tự.

Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu gián đoạn nguồn cung gia tăng, không thể loại trừ khả năng ảnh hưởng tới nguồn cung năng lượng và điện trong nước, dù hiện tại kịch bản này vẫn có xác suất thấp.

Cùng ngày, Bộ Bền vững và Môi trường Singapore (MSE) cùng Cơ quan Môi trường Quốc gia (NEA) đã yêu cầu tất cả các cơ quan, đơn vị thuộc khu vực công triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng nhằm giảm tiêu thụ điện.

Các biện pháp bao gồm đặt nhiệt độ điều hòa ở mức từ 25 độ C trở lên, tắt hoặc rút nguồn các thiết bị không thiết yếu khi không sử dụng. Các bộ, cơ quan nhà nước và các tổ chức công lập cũng được chỉ đạo áp dụng ngay việc “quản lý chủ động” thời gian vận hành của điều hòa, hệ thống chiếu sáng và thang máy.

Bên cạnh đó, các cơ quan sẽ đẩy nhanh việc lắp đặt các hệ thống tiết kiệm năng lượng như đèn LED, cảm biến thông minh, đồng thời thay thế thiết bị điện bằng các sản phẩm có hiệu suất cao hơn, như những thiết bị đạt mức đánh giá tiết kiệm năng lượng cao nhất.

Không chỉ khu vực công, chính phủ cũng kêu gọi doanh nghiệp và người dân chung tay tiết kiệm năng lượng và tài nguyên, thông qua việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng, lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện và thay đổi thói quen sinh hoạt. Giá xăng và điện tại Singapore đã tăng khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Nếu xung đột kéo dài, lạm phát tại các thị trường cung ứng của Singapore có thể tăng cao, kéo theo giá nhập khẩu tiếp tục leo thang./.

Cuộc không kích khiến ít nhất 87 người thiệt mạng và 722 người bị thương, trong đó các khu dân cư đông đúc ở thủ đô Beirut là những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.Giới chức Liban cho biết cuộc không kích của Israel nhằm vào các mục tiêu của lực lượng Hezbollah tại nước này đã khiến ít nhất 87 người thiệt mạng và 722 người bị thương, trong đó các khu dân cư đông đúc ở thủ đô Beirut là những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Bộ trưởng Y tế Liban Rakan Nassereddine mô tả tình hình "rất thảm khốc," hiện các đội cứu hộ đang tìm kiếm trong các tòa nhà bị hư hại và hỗ trợ những người bị thương khi các hoạt động cứu nạn vẫn tiếp tục.

Các bệnh viện ở Beirut và các khu vực lân cận đã đưa ra lời kêu gọi hiến máu khẩn cấp.

Giới chức y tế cảnh báo rằng nguồn cung máu đang nhanh chóng cạn kiệt trong bối cảnh số người bị thương ngày càng tăng./.

Đề xuất ngừng bắn 10 điểm của Iran gửi tới Mỹ có điều khoản cho phép cả Iran và Oman thu phí lưu thông đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Iran cũng muốn mọi thỏa thuận hòa bình lâu dài nào đều cho phép Tehran làm thế. Giới chức Iran nói với hãng tin AP rằng nước này sẽ sử dụng số tiền thu được từ eo biển Hormuz cho cuộc tái thiết hậu chiến bởi xung đột đã tàn phá nặng nề hạ tầng quốc phòng, hành chính và dân sự của nước này.

Trong khi đó, phía Oman cho biết nước này đã đàm phán với Iran về các phương án bảo đảm lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz nhưng không đề cập liệu có đạt được thỏa thuận nào hay chưa. Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) nêu rõ các quốc gia giáp ranh eo biển không được phép thu phí chỉ để cho tàu thuyền đi qua. Tuy nhiên, họ có thể thu phí đối với những dịch vụ cụ thể, như hoa tiêu, lai dắt hoặc dịch vụ cảng.Nỗ lực bảo đảm eo biển Hormuz được mở lâu dài sau thỏa thuận ngừng bắn là nội dung thảo luận chính trong chuyến đi của Thủ tướng Anh Keir Starmer tới vùng Vịnh ngày 8-4. Trước thềm chuyến đi trên, Anh đã tổ chức các cuộc họp đa phương để thảo luận giải pháp hỗ trợ mở lại tuyến eo biển quan trọng này.Trong khi đó, các chủ tàu đang gấp rút tìm hiểu kỹ các điều khoản chi tiết trong thỏa thuận ngừng bắn với hy vọng tận dụng cơ hội "giải cứu" hơn 800 tàu đang bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư. Đối với họ, thông tin ngừng bắn đủ để mang đến sự lạc quan thận trọng. Tuy nhiên, hầu hết cảnh báo rằng cần có thông tin rõ ràng hơn để tàu thuyền có thể di chuyển trở lại. Trong điều kiện bình thường, theo trang Bloomberg, khoảng 135 tàu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày nhưng con số này hiện đã giảm mạnh.Dữ liệu từ Công ty Phân tích Kpler (Bỉ) cho thấy tàu vận chuyển năng lượng chiếm phần lớn số các tàu đang mắc kẹt, gồm 426 tàu chở dầu thô và nhiên liệu sạch, 34 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và 19 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Phần còn lại là tàu chở hàng khô như nông sản hoặc kim loại và tàu container.

Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đã bắt đầu nối lại trong ngày 8-4, sau khi Iran chấp thuận mở lại tuyến vận tải chiến lược này sau thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Mỹ.Theo công ty theo dõi hàng hải MarineTraffic, tàu chở hàng rời NJ Earth của Hy Lạp đã đi qua eo biển vào chiều cùng ngày, trong khi tàu Daytona Beach treo cờ Liberia cũng vượt qua khu vực này trước đó không lâu, ngay sau khi rời cảng Bandar Abbas.

Đây là những chuyến tàu đầu tiên được ghi nhận kể từ khi tuyến hàng hải gần như tê liệt do xung đột.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc lưu thông qua eo biển sẽ được thực hiện dưới sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran nhằm bảo đảm an toàn. Trong khi đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế đang khẩn trương làm việc với các bên để thiết lập cơ chế “an ninh quá cảnh”.

Eo biển Hormuz hiện trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, do đó việc nối lại lưu thông được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.

Cùng ngày, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi kêu gọi Iran bảo đảm an toàn hàng hải, đồng thời hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn như một bước đi góp phần hạ nhiệt căng thẳng khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8-4 đã đưa ra tuyên bố quan trọng liên quan chương trình hạt nhân của Iran sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần.Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định Iran đã trải qua một “sự thay đổi chế độ rất hiệu quả”, đồng thời nhấn mạnh Washington sẽ không cho phép Tehran tiếp tục làm giàu uranium.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết hai bên sẽ phối hợp để “đào lên và loại bỏ toàn bộ vật liệu hạt nhân” được chôn sâu dưới lòng đất, dưới sự giám sát chặt chẽ bằng hệ thống vệ tinh.

Ông Trump cũng tiết lộ các cuộc đàm phán kinh tế đang được xúc tiến song song, bao gồm khả năng nới lỏng trừng phạt và điều chỉnh thuế quan, với nhiều nội dung đã đạt đồng thuận bước đầu.

Về phía Iran, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao xác nhận thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, đồng thời coi đây là một thắng lợi ngoại giao. Hai bên dự kiến nối lại đàm phán tại Islamabad vào ngày 10-4 nhằm hướng tới một thỏa thuận lâu dài.

Trong thời gian ngừng bắn, Iran cam kết đảm bảo an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz, động thái được xem là tín hiệu tích cực cho ổn định khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Washington lặp lại mô hình vi phạm cam kết, nêu rõ ba điểm vi phạm cụ thể đối với đề xuất 10 điểm của Iran mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng mô tả trên nền tảng mạng xã hội Truth Social là “cơ sở có thể thực hiện để đàm phán”.Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, ngày 8/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viện dẫn ba vi phạm đối với khuôn khổ mà Tehran đã đồng ý ngay cả trước khi đàm phán bắt đầu tuyên bố một lệnh ngừng bắn song phương và các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ đã trở nên “phi lý”.

Tuyên bố này làm dấy lên nghi ngờ nghiêm trọng về tiến trình do Pakistan làm trung gian, đúng vào lúc Israel phát động đợt không kích dữ dội nhất vào Liban (Lebanon) kể từ tháng 3, khiến hàng trăm dân thường thiệt mạng và thúc đẩy các lời kêu gọi quốc tế khẩn cấp yêu cầu đưa Liban vào thỏa thuận đình chiến.Trong một tuyên bố đăng trên tài khoản mạng xã hội chính thức, ông Ghalibaf cáo buộc Washington lặp lại mô hình vi phạm cam kết, nêu rõ ba điểm vi phạm cụ thể đối với đề xuất 10 điểm của Iran mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng mô tả trên nền tảng mạng xã hội Truth Social là “cơ sở có thể thực hiện để đàm phán”.

Vi phạm thứ nhất, theo ông Ghalibaf, là việc Israel tiếp tục tấn công Liban, trái với tuyên bố rõ ràng của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif rằng sẽ có “lệnh ngừng bắn ngay lập tức ở mọi nơi, bao gồm Liban và các khu vực khác”.

Vi phạm thứ hai là việc một thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập không phận Iran và bị bắn hạ trên thành phố Lar thuộc tỉnh Fars, vi phạm điều khoản cấm xâm phạm không phận.

Vi phạm thứ ba là việc phủ nhận quyền làm giàu uranium của Iran - điều mà ông Ghalibaf cho biết đã được quy định rõ trong điều khoản thứ sáu của khuôn khổ.

Chủ tịch Quốc hội Iran nhấn mạnh: “Chính ‘cơ sở có thể thực hiện để đàm phán’ này đã bị vi phạm công khai và rõ ràng, ngay cả trước khi đàm phán bắt đầu”, đồng thời kết luận rằng việc tiếp tục đàm phán hoặc thực hiện lệnh ngừng bắn song phương trong những điều kiện như vậy là không thể chấp nhận.Beirut bị tấn công bất ngờ khi tranh cãi về ngừng bắn lan rộng

Chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran được công bố, Israel phát động chiến dịch mà họ gọi là “Bóng tối vĩnh cửu”, tấn công hơn 100 mục tiêu trên khắp Liban trong vòng 10 phút.

Đây là đợt không kích phối hợp lớn nhất kể từ khi chiến dịch quân sự được nối lại vào ngày 2/3.

Các cuộc tấn công nhằm vào những khu dân cư và thương mại đông đúc tại trung tâm thủ đô Beirut mà không có cảnh báo trong giờ cao điểm, đồng thời có thêm các đợt không kích tại thung lũng Bekaa và miền Nam Liban.

Bộ Y tế Liban cho biết hơn 250 người thiệt mạng và hơn 800 người bị thương trên toàn quốc.

Bộ trưởng Các vấn đề Xã hội Liban Haneed Sayed gọi đây là “một bước ngoặt rất nguy hiểm”, nói với hãng AP của Mỹ rằng các cuộc không kích “đã đánh thẳng vào trung tâm Beirut”, nơi một nửa số người phải di dời trong nước đang trú ẩn.

Về phần mình, Tổng thống Trump coi chiến dịch của Israel tại Liban là “một cuộc đụng độ riêng biệt”, trong khi Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Liban “không nằm trong lệnh ngừng bắn đã được truyền đạt tới các bên liên quan”.

Quan điểm này trái ngược trực tiếp với Thủ tướng Sharif, người khẳng định thỏa thuận áp dụng cho mọi mặt trận.

Một quan chức cấp cao Mỹ nói với trang tin Axios của nước này rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đề cập đến Liban trong cuộc điện đàm với ông Trump ngay trước khi công bố lệnh ngừng bắn, và hai nhà lãnh đạo đồng ý rằng giao tranh tại đó có thể tiếp diễn.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phản ứng mạnh mẽ, yêu cầu Washington lựa chọn giữa lệnh ngừng bắn và “tiếp tục chiến tranh thông qua Israel”, cảnh báo rằng không thể có cả hai. Tehran đe dọa sẽ rút hoàn toàn khỏi thỏa thuận nếu các cuộc tấn công của Israel vào Liban tiếp tục.

Lãnh đạo thế giới kêu gọi đưa Liban vào thỏa thuận đình chiến

Các cuộc tấn công đã vấp phải sự lên án mạnh mẽ ngay lập tức từ cả châu Âu và Mỹ. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho rằng ông Netanyahu đã tiến hành “cuộc tấn công khắc nghiệt nhất” vào Liban kể từ khi chiến dịch bắt đầu, và gọi hành động của Israel là không thể chấp nhận.

Ông Sanchez kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) đình chỉ Hiệp định Liên kết với Israel, yêu cầu đưa Liban vào bất kỳ lệnh ngừng bắn nào và nhấn mạnh không được để các hành vi mà ông gọi là “tội ác” vi phạm luật pháp quốc tế không bị trừng phạt.

Hạ nghị sĩ Mỹ Don Beyer cũng đưa ra quan điểm thẳng thắn, kêu gọi Washington làm rõ với Israel rằng lệnh ngừng bắn “không thể hoạt động nếu không có lệnh ngừng bắn tại Liban”, đồng thời cảnh báo việc ném bom trung tâm Beirut “không phải là con đường dẫn đến hòa bình”.

Đàm phán Islamabad bị đặt dấu hỏi khi Tehran cân nhắc lựa chọn

Pakistan đã tự định vị là bên trung gian không thể thiếu trong khuôn khổ Mỹ - Iran, với việc ông Sharif đề xuất Islamabad làm địa điểm đàm phán trực tiếp và đích thân đảm bảo rằng thỏa thuận áp dụng cho tất cả các mặt trận, bao gồm Liban. Tuy nhiên, uy tín này hiện đang bị thử thách. Ai Cập - một bên trung gian khác - cáo buộc Israel có hành động “có tính toán trước” nhằm phá hoại thỏa thuận.

Phủ Tổng thống Liban lên án những gì họ gọi là “các cuộc tấn công man rợ”, cho rằng Israel đang thực hiện “một vụ thảm sát mới, công khai thách thức mọi giá trị nhân đạo”.

Trong bối cảnh Iran đe dọa rút lui, Hezbollah bảo lưu quyền đáp trả, và phạm vi của lệnh ngừng bắn vẫn còn tranh cãi giữa Washington, Tel Aviv và Islamabad, khuôn khổ ngoại giao được xây dựng trong nhiều tuần dường như đã bắt đầu rạn nứt ngay từ nền tảng vào tối 8/4

Hơn 1,2 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa tại Liban kể từ khi Israel phát động chiến dịch quân sự mới, với tổng số người thiệt mạng đã vượt 1.530 trước khi các cuộc tấn công hôm 8/4 làm con số này tăng thêm hàng trăm người.

Thế giới đang hồi hộp theo dõi tiến trình ngoại giao hướng đến hòa bình cho Trung Đông khi Mỹ và Iran đều thông báo tạm dừng các cuộc tấn công trong 2 tuần, mở đường cho đàm phán.Chỉ vài giờ trước hạn chót tối hậu thư đối với Iran, chiều 7-4 (giờ Mỹ, tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Washington sẽ tạm dừng các cuộc không kích và tấn công nhằm vào Iran trong vòng 2 tuần, tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao đang tiến triển.

Tạm thở phào trước giờ G
Theo Tổng thống Trump, quyết định ngừng bắn được đưa ra sau các cuộc trao đổi giữa Mỹ với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir, những người đề nghị Mỹ hoãn hành động quân sự để mở đường cho giải pháp ngoại giao. Đổi lại, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược quan trọng với dòng chảy năng lượng toàn cầu - “một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn”.

Ông Trump nhấn mạnh đây là “lệnh ngừng bắn hai chiều” và cho biết Mỹ đã hoàn thành mọi mục tiêu quân sự đề ra, đồng thời bày tỏ tin tưởng hai tuần sẽ đủ để hoàn tất thỏa thuận hòa bình lâu dài, giúp ổn định Trung Đông. Người đứng đầu Nhà Trắng xác nhận đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Tehran, coi đây là “cơ sở khả thi” để tiếp tục đàm phán, đồng thời thu hẹp phần lớn bất đồng trước đây giữa hai bên.Rạng sáng 8-4 (giờ địa phương), Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei chấp thuận, theo hãng tin Al Jazeera. Các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu tại thủ đô Islamabad (Pakistan) từ ngày 10-4, trong bối cảnh Iran vẫn cảnh giác.

Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi cho biết nếu các cuộc tấn công chấm dứt, lực lượng vũ trang Iran cũng sẽ ngừng hoạt động phòng vệ đồng thời cho phép tàu thuyền lưu thông qua Hormuz trong hai tuần, với điều kiện phải phối hợp với Tehran và có tính đến các hạn chế kỹ thuật.

4 giờ sau thông báo của ông Trump, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoan nghênh thỏa thuận. Phía Israel nhấn mạnh mình ủng hộ việc tạm ngừng không kích và nỗ lực đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa hạt nhân, tên lửa hay khủng bố đối với Mỹ, Israel và các nước láng giềng.

Dù vậy, tình hình vẫn căng thẳng tại Vùng Vịnh, với việc Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE và Saudi Arabia vẫn hứng không kích, cho thấy con đường ngoại giao dù mở ra, vẫn cần cảnh giác và nỗ lực để đạt giải pháp bền vững.

Thông tin ngừng bắn được nhiều nước, bao gồm Đức, Nhật, Úc, Indonesia,... hết sức hoan nghênh. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên “thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của lệnh ngừng bắn nhằm mở đường cho hòa bình lâu dài và toàn diện ở khu vực".

Theo Al Jazeera, lực lượng Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq - một liên minh các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn - cho biết sẽ tạm ngừng các hoạt động tại Iraq và khu vực trong hai tuần, sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được công bố. Trong khi đó, phía lực lượng Hezbollah chia sẻ tuyên bố tháng 1 của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei rằng sẽ khiến "kẻ thù phải khuất phục".

Lạc quan thận trọng
Về tổng quan thực địa trước khi các bên thống nhất ngừng bắn, ông Ross Harrison, học giả cao cấp tại Viện Trung Đông (Mỹ) nhận định rằng Mỹ đã chứng minh khả năng leo thang “theo chiều dọc”, tức có thể làm xung đột trở nên nguy hiểm hơn bằng cách dùng thêm vũ khí hoặc nhắm vào nhiều mục tiêu hơn, đồng thời tăng áp lực quân sự lên Iran.

Ngược lại, Iran lựa chọn leo thang “theo chiều ngang”, nghĩa là mở rộng xung đột ra khu vực rộng hơn, như eo biển Hormuz và các nước vùng Vịnh. Điều này cho thấy Tehran vẫn còn nhiều cách để phản ứng hoặc gây áp lực chiến lược.

Về triển vọng sắp tới, dù cho rằng vẫn còn quá sớm để biết liệu thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần là tạm dừng chiến thuật hay mở ra cơ hội ngoại giao thực sự, ông Harrison tin rằng thỏa thuận này tạo ra những “lối thoát” khỏi xung đột.

“Điều quan trọng là phải nhìn lại vị trí của chúng ta chỉ vài giờ trước đây - một điểm ngoặt cực kỳ nguy hiểm, khi Mỹ đe dọa các biện pháp mạnh với Iran và Tehran dường như vẫn kiên định” - đài Al Jazeera dẫn lời ông Harrison.

Giới quan sát trong đó có phóng viên Kamal Hyder của Al Jazeera cũng cùng nhận định rằng thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ và Iran là một bước đột phá quan trọng, mở ra cơ hội giảm căng thẳng tại Trung Đông. Tuy nhiên theo họ, sự lạc quan vẫn đi kèm thận trọng, vì còn nhiều vấn đề khó khăn phải giải quyết.

Một điểm nhạy cảm là vấn đề ngừng bắn tại Lebanon, hiện không được Israel chấp thuận, khiến quá trình đàm phán càng thêm phức tạp. Trước đó, Thủ tướng Pakistan - ông Shehbaz Sharif cho biết thỏa thuận ngừng bắn mà Mỹ và Iran đạt được áp dụng “mọi nơi, gồm cả Lebanon". Các nhà quan sát nhận định kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách 2 bên xử lý những bất đồng này trong thời gian tới.

Hai tuần đàm phán tới đang rất được cộng đồng thế giới mong chờ với kỳ vọng sẽ mang lại hòa bình cho Trung Đông.

Vào đầu ngày 8-4 (giờ Mỹ), ông Trump bày tỏ lạc quan về triển vọng hòa bình tại Trung Đông. Trên mạng xã hội Truth Social, ông cho biết Iran “đã chịu đủ” và mong muốn hòa bình, đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng ùn tắc tại eo biển Hormuz.

Ông Trump cho rằng các bước chuẩn bị bao gồm cung cấp vật tư đầy đủ và giám sát tiến trình nhằm đảm bảo mọi việc suôn sẻ, đồng thời tin tưởng rằng đây có thể là “thời đại Vàng của Trung Đông”. Ông cũng nhấn mạnh rằng các hành động tích cực trong 2 tuần tới sẽ tạo điều kiện để Iran bắt đầu quá trình tái thiết, đồng thời đem lại cơ hội lớn về kinh tế cho khu vực.