Cuộc điều tra về cách thức xử lý hồ sơ tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein đang rơi vào một cuộc đối đầu pháp lý mới khi cựu Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi chính thức từ chối trình diện trước Ủy ban Giám sát Hạ viện. Động thái này không chỉ làm đình trệ quá trình làm rõ những nghi vấn che giấu thông tin mà còn thổi bùng lên cơn giận dữ từ các nghị sĩ tại đồi Capitol.


Bà Pam Bondi. Ảnh: Zuma Press

Theo thông tin từ Bộ Tư pháp Mỹ công bố ngày 8/4, bà Bondi không có kế hoạch dự phiên điều trần liên quan đến quy trình công bố hồ sơ Epstein. Trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban James Comer, phía Bộ Tư pháp lập luận rằng trát triệu tập bà Bondi đã không còn hiệu lực pháp lý kể từ khi bà rời ghế lãnh đạo.

Trước đó, vào ngày 2/4, Tổng thống Donald Trump đã thông báo bà Bondi sẽ rời chính phủ để chuyển sang lĩnh vực tư nhân, hiện bà chỉ còn khoảng một tháng để bàn giao công việc.

Tuy nhiên, lý do "thay đổi công việc" này không đủ thuyết phục được các thành viên trong Ủy ban Giám sát. Trước đó, Ủy ban đã bỏ phiếu triệu tập bà Bondi để chất vấn về việc thực thi đạo luật lưỡng đảng năm 2025 – bộ luật yêu cầu công khai gần như toàn bộ bí mật về Epstein.

Các nghị sĩ nghi ngờ rằng, dưới sự điều hành của bà Bondi, Bộ Tư pháp đã "mạnh tay" kiểm duyệt các tài liệu một cách quá mức cần thiết. Dù bà từng khẳng định việc giữ kín thông tin là để bảo vệ các nạn nhân, nhưng thực tế trong những hồ sơ được công bố, tên của nhiều nạn nhân vẫn bị lộ, làm dấy lên nghi vấn về mục đích thực sự của việc kiểm duyệt này.

Phản ứng trước sự vắng mặt của cựu Bộ trưởng, đảng Dân chủ đã đưa ra những cảnh báo đanh thép. Hạ nghị sĩ Robert Garcia, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ, cho rằng bà Bondi đang tìm cách né tránh nghĩa vụ pháp lý và nghi vấn che giấu sự thật sau khi rời chức vụ. Ông thậm chí còn cảnh báo về khả năng tiến hành các thủ tục cáo buộc bà tội coi thường Quốc hội nếu không sớm trình diện.

Không chỉ đảng Dân chủ, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa cũng không chấp nhận việc bà "rút lui" giữa chừng. Hạ nghị sĩ Nancy Mace nhấn mạnh một chi tiết pháp lý quan trọng: trát triệu tập được ban hành đích danh "Pam Bondi" chứ không phải theo chức danh Bộ trưởng, do đó bà vẫn có nghĩa vụ phải trả lời trước Quốc hội bất kể vị trí hiện tại là gì.

Cuộc tranh cãi này là một phần trong cuộc điều tra quy mô lớn của Hạ viện Mỹ nhằm bóc tách mạng lưới quan hệ phức tạp của Epstein với những cá nhân giàu có và quyền lực. Đây không phải lần đầu tiên các cuộc tiếp xúc giữa Quốc hội và các quan chức tư pháp về vấn đề này gặp bế tắc.

Đầu năm nay, một buổi báo cáo kín từng thất bại khi các nghị sĩ đảng Dân chủ bỏ ra ngoài để phản đối việc bà Bondi và cộng sự không chịu tuyên thệ trả lời trung thực.

Hiện tại, Ủy ban Giám sát Hạ viện cho biết sẽ tiếp tục làm việc với luật sư riêng của bà Bondi để ấn định một buổi điều trần mới, quyết tâm đi đến cùng trong việc làm sáng tỏ những góc khuất trong hồ sơ của tỷ phú ấu dâm này.

VietBF@ sưu tập

Nhiều người lầm tưởng ngứa da chỉ là dị ứng thông thường, nhưng thực tế đây có thể là "tín hiệu đỏ" báo hiệu thận đang bị nhiễm độc.
Không ít người bị ngứa kéo dài, gãi đến trầy xước da nhưng vẫn nghĩ chỉ là dị ứng thông thường, tự mua thuốc hoặc đổi sữa tắm. Chỉ đến khi thăm khám tại Trung tâm Thận Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, họ mới bất ngờ phát hiện thận đã suy ở giai đoạn nặng.

Theo bác sĩ Mai Trà My, ngứa ở bệnh nhân suy thận không đơn thuần là bệnh lý ngoài da mà là dấu hiệu của tình trạng "nhiễm độc" từ bên trong cơ thể.

Vì sao suy thận gây ngứa?
Khác với ngứa do côn trùng đốt hay dị ứng thời tiết - thường giảm khi bôi thuốc - ngứa do suy thận (còn gọi là ngứa do urê huyết) có những đặc điểm rất riêng.

Bác sĩ My cho biết người bệnh thường mô tả cảm giác ngứa âm ỉ, râm ran dưới da, như xuất phát từ bên trong, rất khó chịu. Đáng chú ý, cơn ngứa thường bùng phát mạnh vào ban đêm, khiến người bệnh mất ngủ kéo dài, cơ thể suy kiệt.


Ngứa ở bệnh nhân suy thận không đơn thuần là bệnh lý ngoài da mà là dấu hiệu của tình trạng "nhiễm độc" từ bên trong cơ thể. Ảnh: Freepik.
Theo đó, 3 cơ chế chính khiến người bệnh suy thận thường xuyên bị ngứa:

Tích tụ độc tố trong máu: Khi chức năng thận suy giảm, các chất như urê, phospho không được đào thải, tích tụ trong máu và mô da, kích thích đầu dây thần kinh gây ngứa.
Da khô nghiêm trọng: Người bệnh suy thận thường giảm tiết mồ hôi, khiến da khô, nứt nẻ và trở nên nhạy cảm hơn.
Rối loạn chuyển hóa canxi - phospho: Sự mất cân bằng này dẫn đến lắng đọng calci-phosphat ở da và mạch máu, làm tăng cảm giác ngứa.
Dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Theo bác sĩ Mai Trà My, nếu ngứa đi kèm các biểu hiện dưới đây, người dân cần sớm kiểm tra chức năng thận:

Phù: Sưng mí mắt, phù chân, ấn lõm lâu hồi phục
Nước tiểu bất thường: Có bọt lâu tan, màu sẫm, lượng nước tiểu giảm
Hơi thở lạ: Mùi khai nhẹ hoặc vị kim loại trong miệng
Mệt mỏi kéo dài: Da nhợt nhạt, mất ngủ, giảm tập trung
Để kiểm soát triệu chứng ngứa do suy thận, người bệnh cần lưu ý:

Nên:

Dưỡng ẩm da hàng ngày bằng sản phẩm lành tính, không mùi
Duy trì chế độ ăn hợp lý, hạn chế thực phẩm giàu phospho như sữa, các loại hạt, nước ngọt có ga
Xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi chức năng thận
Không nên:

Tự ý dùng thuốc nam, thuốc lá không rõ nguồn gốc
Tắm nước quá nóng vì dễ làm da khô và ngứa nặng hơn
Gãi nhiều gây trầy xước, tăng nguy cơ nhiễm trùng da
"Không ít bệnh nhân vì chủ quan hoặc tự điều trị sai cách đã khiến bệnh tiến triển nhanh sang giai đoạn nặng. Khi xuất hiện tình trạng ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, người dân không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời", BS My nhấn mạnh.

VietBF@ sưu tập

Mạch môn từ lâu đã nổi tiếng vị ngọt đắng nhẹ, tốt cho sức khỏe. Với sự tiến bộ của y học hiện đại, các nhà khoa học đã tìm thấy trong mạch môn nhiều hợp chất quý như saponin, flavonoid và các loại đường khử, giúp kháng viêm và tăng cường sức đề kháng hiệu quả.
Bên cạnh trồng làm cảnh, cây mạch môn cũng được sử dụng như một loại thuốc. Trong đó, bộ phận giá trị nhất của loài cây này chính là rễ hay củ. Dưới đây là những lợi ích sức khỏe không phải ai cũng biết của mạch môn.

Hỗ trợ điều trị ho và các vấn đề về hô hấp
Lợi ích hàng đầu của mạch môn là khả năng làm dịu niêm mạc đường hô hấp và loãng đờm nhanh chóng. Các hoạt chất trong củ mạch môn giúp ức chế các vi khuẩn gây hại tại vùng họng, từ đó hỗ trợ cắt giảm các cơn ho dai dẳng, ho khan hoặc viêm phế quản mạn tính.

Hỗ trợ ổn định đường huyết
Nhiều nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng các polysaccharide trong mạch môn có khả năng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả. Vị thuốc này giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm các triệu chứng điển hình của bệnh tiểu đường như khát nước dữ dội (tiêu khát) và mệt mỏi kéo dài.


Mạch môn từ lâu đã nổi tiếng vị ngọt đắng nhẹ, tốt cho sức khỏe. (Ảnh minh họa).
Bảo vệ sức khỏe tim mạch và chống suy tim
Mạch môn có tác dụng tăng cường lực co bóp cơ tim và ổn định nhịp tim, giúp hệ tuần hoàn hoạt động bền bỉ hơn. Các hợp chất flavonoid trong củ giúp làm giãn mạch máu, cải thiện lưu lượng máu đến tim và ngăn ngừa nguy cơ hình thành cục máu đông. Đối với người cao tuổi, mạch môn là "trợ thủ" đắc lực trong việc phòng ngừa các chứng đau thắt ngực và suy giảm chức năng tim.

Giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ
Mạch môn có tác dụng "an thần", giúp làm dịu hệ thần kinh và giảm bớt tình trạng bồn chồn, lo âu. Những người thường xuyên bị mất ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc hay gặp ác mộng do tâm hỏa vượng sẽ cảm thấy tinh thần thư thái hơn sau khi sử dụng loại thảo dược này. Một tách trà mạch môn ấm vào buổi tối có thể giúp bạn đi vào giấc ngủ tự nhiên và sâu hơn.

Kháng khuẩn và tăng cường hệ miễn dịch
Saponin steroid có trong mạch môn đóng vai trò như một chất kháng viêm tự nhiên, giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn và virus. Ngoài ra, nó còn kích thích hệ thống miễn dịch sản sinh các tế bào bảo vệ, giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn sau khi ốm dậy. Việc bổ sung mạch môn đúng cách giúp tạo ra một "hàng rào" bảo vệ sức khỏe vững chắc trước các tác động từ môi trường.

Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Mạch môn được cho là có chứa ophiopogonin B, ophiopogonin D,… có tiềm năng trong hỗ trợ phòng ngừa ung thư. Ngoài ra, trong rễ mạch môn còn chứa ruscogenin, đây là một dạng saponin được ghi nhận trên mô hình tế bào và động vật là có khả năng kìm hãm sự phát triển của tế bào gây ung thư.

Dù là loại thảo dược lành tính, việc sử dụng mạch môn vẫn cần sự cẩn trọng để đảm bảo an toàn, Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia để có liều lượng phù hợp với thể trạng cá nhân.

VietBF@ sưu tập

Nam diễn viên Michael Patrick qua đời sau thời gian chống chọi với bạo bệnh. Anh mất ở tuổi 35.
Theo People, sáng 8/4 (giờ địa phương), Naomi Sheehan, vợ của nam diễn viên Michael Patrick, đau buồn thông báo về sự ra đi của chồng trên trang cá nhân. Theo chia sẻ, Michael Patrick qua đời thanh thản trong vòng tay của gia đình và bạn bè tại Trung tâm chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối Bắc Ireland.

Naomi Sheehan viết: "Nhiều người nói rằng Mick là nguồn cảm hứng cho bất kỳ ai may mắn từng tiếp xúc với anh ấy, không chỉ trong những năm bạo bệnh mà trong suốt cuộc đời. Anh ấy đã sống một cuộc đời trọn vẹn nhất có thể bằng niềm vui, tâm hồn phóng khoáng và nụ cười ấm áp".


Hình ảnh lúc sinh thời của Michael Patrick. Ảnh: @Michaelpatrick.
Michael Patrick được chẩn đoán mắc bệnh thoái hóa thần kinh vận động vào ngày 1/2/2023. Đây là một căn bệnh nan y tấn công trực tiếp vào các dây thần kinh điều khiển vận động, khiến cơ bắp bị suy yếu, co cứng và dần mất chức năng. Theo Hiệp hội MND, căn bệnh này tước đi khả năng đi lại, nói chuyện, ăn uống và cuối cùng là hơi thở của người bệnh.

Trong thời gian chữa trị bệnh, Michael giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ.

Michael Patrick không chỉ được biết đến qua vai diễn trong mùa 6 của siêu phẩm Game of Thrones, anh còn là một nghệ sĩ đa tài với khả năng diễn xuất lẫn biên kịch ở mảng truyền hình, điện ảnh.

Ở lĩnh vực truyền hình, nam diễn viên góp mặt trong nhiều tác phẩm chất lượng của BBC như Blue Lights, This Town và The Spectacular. Michael là đồng biên kịch của series My Left Nut - tác phẩm dựa trên chính những trải nghiệm thời thanh xuân của ông.

Vai diễn cuối cùng của anh là trong bộ phim truyền hình Đức Mordlichtern- Tod auf den Färöer Inseln, vừa ra mắt khán giả vào năm 2025.

Trước khi bén duyên với màn ảnh, Michael Patrick đã có nền tảng học vấn vững chắc. Anh bắt đầu theo đuổi đam mê diễn xuất tại Đại học Cambridge và là thành viên của nhóm hài kịch nổi tiếng Cambridge Footlights. Sau đó, anh tiếp tục trau dồi kỹ năng tại Học viện Nghệ thuật Sân khấu Mountview ở London.

Sự ra đi của Michael Patrick là một mất mát lớn cho nền nghệ thuật Ireland. Người hâm mộ và đồng nghiệp gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình, tôn vinh một "người đàn ông tóc đỏ khổng lồ" với trái tim ấm áp.

VietBF@ sưu tập

Paris Jackson gửi thông điệp gay gắt tới những người quản lý di sản của Michael Jackson. Cô cho rằng họ đang dùng tài sản của cha để công kích mình.
Theo TMZ, Paris Jackson - con gái cố ca sĩ Michael Jackson - lên tiếng chỉ trích hai người điều hành di sản của cha, cho rằng họ đang dùng tài sản để gây sức ép và công kích cô trên truyền thông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh tranh chấp pháp lý giữa hai bên ngày càng leo thang.

Theo các tài liệu tòa án được truyền thông Mỹ đăng tải, Paris cáo buộc hai quản lý John Branca và John McClain đã nộp các văn bản pháp lý mang tính “chế giễu và hạ thấp” cô.

Trong đơn đệ trình mới, Paris thể hiện sự mệt mỏi: “Tại gần như mọi phiên điều trần, và một lần nữa trong văn bản này, các quản lý cố né tránh bản chất vấn đề bằng cách mô tả những quan ngại của Paris là do luật sư xúi giục hoặc nhằm mục đích gây chú ý truyền thông. Điều đó hoàn toàn không đúng”.

Con gái Michael Jackson cũng bác bỏ việc bị cho là lợi dụng tranh chấp để gây chú ý, khẳng định những nhận định này hoàn toàn thiếu căn cứ.

Theo Paris, các quản lý đang tìm cách gây sức ép nhằm buộc cô phải nhượng bộ. Đồng thời, cô cho biết quá trình kiện tụng kéo dài gây tổn thương tinh thần và ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống cũng như sự nghiệp cá nhân.


Các con của Michael Jackson có cuộc sống xa hoa nhờ tài sản của cha. Ảnh: Reuters.
Ở chiều ngược lại, phía các quản lý cho rằng Paris đang lan truyền thông tin sai lệch tới báo chí, đồng thời cố tình “thổi phồng” các diễn biến pháp lý thông thường thành những phán quyết có lợi cho mình. Họ cũng nhấn mạnh các quản lý đã điều hành một cách cẩn trọng và chuyên nghiệp, giúp khối tài sản từng nợ khoảng 500 triệu USD trở thành doanh nghiệp tạo ra hàng tỷ USD doanh thu. Theo phía này, Paris đã nhận khoảng 65 triệu USD từ di sản và sẽ còn được hưởng lợi đáng kể trong tương lai.

Michael Jackson qua đời năm 2009, để lại một khối di sản phức tạp với nhiều khoản nợ và nghĩa vụ tài chính. Hai quản lý John Branca và John McClain được chỉ định điều hành, chịu trách nhiệm tái cấu trúc và phát triển tài sản của cố nghệ sĩ.

Theo báo cáo tài chính năm 2022, di sản của Michael Jackson tiếp tục chi trả nhiều khoản lớn nhằm đảm bảo đời sống cho các con của cố ca sĩ. Trong đó, quỹ này đã chi hàng nghìn USD cho học phí của Prince Jackson và hàng chục nghìn USD cho việc sửa chữa nhà của Paris Jackson.

Cụ thể, trong vòng 12 tháng, Paris nhận khoảng 3,2 triệu USD từ di sản, chưa kể thêm 91.000 USD được dùng cho các hạng mục xây dựng, cải tạo nhà ở. Prince Jackson được chi khoảng 3,1 triệu USD cho các khoản chi phí, bao gồm 25.000 USD học phí tại Đại học Loyola Marymount. Con trai út Bigi (Blanket) Jackson có mức chi thấp hơn, khoảng 939.000 USD, trong khi mẹ của Michael Jackson nhận khoảng 1,6 triệu USD tiền sinh hoạt.

Báo cáo cũng cho biết nguồn tiền từng được dùng để mua nhà cho Paris và Prince từ trước, và đến năm 2022 tiếp tục mua nhà cho người con út. Cùng năm, các quản lý đánh giá đây là một năm thành công, khi dự án MJ: The Musical trên sân khấu Broadway đạt doanh thu cao và nhận nhiều phản hồi tích cực.

VietBF@ sưu tập

Xe taxi chở 3 người xảy ra va chạm ôtô tải khi đi qua khu vực chợ Trường Xuân (Lâm Đồng), khiến tài xế chết tại chỗ, hai hành khách bị thương.
Sáng 9/4, ông Lê Xuân Thuận, Chủ tịch UBND xã Trường Xuân (Lâm Đồng), cho biết trên địa bàn xã xảy ra vụ tai nạn giữa xe taxi và xe tải khiến một người chết, hai người bị thương được đưa đi cấp cứu.


Hiện trường vụ tai nạn. Chiếc xe taxi bị biến dạng hoàn toàn sau cú va chạm mạnh.
Thông tin ban đầu, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 0h cùng ngày. Vào thời điểm trên, anh Nguyễn Hoài (32 tuổi, ở xã Thuận Hạnh, lái taxi biển số Đăk Nông cũ) chở hai hành khách qua chợ Trường Xuân.

Khi đến trước chợ, xe va chạm với xe tải mang biển số TP.HCM chạy hướng ngược lại.

Sau cú va chạm, tài xế taxi tử vong tại chỗ; hai hành khách ngồi phía sau bị thương, được đưa đi cấp cứu. Ba người trên xe tải không bị thương.

Tại hiện trường, cú đâm mạnh khiến taxi bẹp dúm, dính chặt vào đầu ôtô tải. Hai xe sau đó lao vào các quầy hàng ven chợ mới dừng lại. Người dân xung quanh chạy đến phá cửa, đưa các nạn nhân mắc kẹt trong taxi ra ngoài.

Rạng sáng cùng ngày, lực lượng chức năng tỉnh Lâm Đồng khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân tai nạn.

Trước đó, sáng 8/4, Công an xã Hàm Thuận (Lâm Đồng) báo cáo nhanh vụ “Chết người do tai nạn lao động” xảy ra tại Thôn 2, xã Hàm Thuận.

Theo báo cáo, lúc 8h40 sáng cùng ngày, tại khu vực triền núi Tazon thuộc thôn 2, xã Hàm Thuận, xe ô tô biển số 29H-252.65 vận chuyển vật tư thi công công trình của đơn vị viễn thông VNPT, do tài xế Nguyễn Tấn Trường (sinh năm 1999, trú Anh Sơn, Nghệ An) điều khiển di chuyển trên triền núi thì lao xuống vực.

Vụ tai nạn khiến 3 người chết gồm: Nguyễn Kim Trung Thịnh (sinh năm 1989, trú thôn 2, xã Hàm Thuận), Lê Văn Mười (sinh năm 1977, trú thôn 3, xã Hàm Thuận), Nguyễn Thanh Nhã (sinh năm 2001, trú tại Trần Đề, Cần Thơ).

Tài xế Nguyễn Tấn Trường bị thương và đang cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Nhận được tin báo, cơ quan chức năng xã Hàm Thuận có mặt tại hiện trường. Nguyên nhân vụ việc đang được điều tra.

VietBF@ sưu tập

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đưa ra cảnh báo đanh thép đối với Iran, cho rằng quốc gia này sẽ phạm sai lầm nếu để các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon làm hỏng lệnh ngừng bắn vừa đạt được với Washington.

Dù Pakistan - bên trung gian hòa giải - khẳng định Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày, ông Vance nhấn mạnh Mỹ chưa từng đồng ý việc Israel phải chấm dứt các hoạt động quân sự tại quốc gia này.

"Nếu Iran muốn để cuộc đàm phán này tan vỡ chỉ vì vấn đề Lebanon - một nơi không liên quan đến họ và chưa từng được phía Mỹ xác nhận là một phần của thỏa thuận - thì đó là lựa chọn của họ. Chúng tôi nghĩ điều đó thật ngu ngốc," ông Vance phát biểu khi rời Hungary vào thứ Tư.

Mâu thuẫn về điều khoản và phạm vi
Sự rạn nứt trong cách hiểu về thỏa thuận lộ rõ qua phản ứng từ các bên khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn lại tuyên bố của Thủ tướng Pakistan, nhấn mạnh Lebanon là một phần không thể tách rời. Ông khẳng định: "Mỹ phải chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel. Không thể có cả hai.

Trước vấn đề này, Tổng thống Donald Trump và Nhà Trắng bác bỏ hoàn toàn việc đưa Lebanon vào thỏa thuận. Ông Trup mô tả chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah là một tiến trình tách biệt: "Vì Hezbollah, họ không được đưa vào thỏa thuận này. Nhưng việc đó cũng sẽ được giải quyết ổn thỏa".

Ông Vance gọi đây là một "sự hiểu lầm chính đáng" từ phía Tehran, thay vì coi đó là một sự vi phạm cam kết có chủ đích.

Ngày 9/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn và đe dọa rút khỏi đàm phán do Pakistan trung gian.

Iran nêu rõ ba vi phạm: Israel tấn công Liban bất chấp tuyên bố chung; UAV xâm phạm không phận tỉnh Fars; và Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran - điều khoản cốt lõi trong đề xuất 10 điểm mà Tổng thống Donald Trump từng công nhận là khả thi. Động thái này đang đẩy nỗ lực hòa bình khu vực vào nguy cơ sụp đổ.

3 phiên bản "kế hoạch 10 điểm" gây nhiễu loạn đàm phán
Ngày 8/4, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận sự tồn tại của ba phiên bản đề xuất "10 điểm" khác nhau là nguyên nhân dẫn đến sự nhầm lẫn về cơ sở thực tế của các cuộc đàm phán hiện nay.

Phát biểu tại Hungary, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phân loại ba phiên bản "kế hoạch 10 điểm" đang gây nhiễu loạn. Ông bác bỏ bản đầu tiên vì cho rằng do AI soạn thảo, đồng thời khẳng định bản thứ hai - được thống nhất qua Pakistan - mới là cơ sở chính thức được Tổng thống Donald Trump dẫn chiếu. Bản thứ ba bị coi là yêu sách cực đoan.

Dù ông Vance chỉ trích truyền thông đưa tin về tài liệu "vô danh", CNN phản bác rằng văn bản tuyên bố Iran thắng lợi do chính giới chức Tehran cung cấp. Sự mâu thuẫn này cho thấy lỗ hổng trong việc xác thực nội dung đàm phán giữa các bên.

Thông thường, các thỏa thuận ngừng bắn được củng cố bằng văn bản nêu rõ các điều khoản, tuy nhiên CNN cho biết chưa ghi nhận bất kỳ phiên bản nào bằng văn bản cho thấy cam kết ngừng bắn được cả Mỹ và Iran cùng ký kết.

Nguy cơ tái giao tranh
Bất chấp những tuyên bố ngoại giao về sự "kiềm chế", tình hình tại thực địa vẫn khốc liệt. Trong ngày thứ Tư, Israel đã tiến hành các đợt không kích đẫm máu nhất trong 15 tháng qua, khiến ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.100 người bị thương.

Nhóm vũ trang này đang bị các đối thủ chính trị trong nước cáo buộc kéo Lebanon vào cuộc chiến để bảo vệ lợi ích của Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ thực hiện "nghĩa vụ" và đưa ra đòn đáp trả khiến Israel "phải hối hận" nếu các hành động xâm lược Lebanon không chấm dứt ngay lập tức.

Hiện các quan chức Mỹ vẫn chưa đưa ra lời giải thích thỏa đáng về lý do tại sao thông báo của phía Pakistan lại có sự sai lệch nghiêm trọng về phạm vi ngừng bắn so với tuyên bố của Washington.

VietBF@ sưu tập

Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran cho thấy Tehran đang tận dụng Eo biển Hormuz như một đòn bẩy địa kinh tế với tác động lan rộng tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài hơn sáu tuần giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran, việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần đã mang lại tín hiệu hạ nhiệt ban đầu. Tuy nhiên, các điều khoản đi kèm cho thấy cán cân quyền lực không hoàn toàn nghiêng về phía Washington.

Thực tế, việc nối lại lưu thông qua Eo biển Hormuz, vốn được xem là điều kiện cốt lõi của thỏa thuận, đã làm nổi bật vai trò trung tâm của Iran trong kiểm soát một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của kinh tế toàn cầu.

Sức nặng của quân bài Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mô tả thỏa thuận ngừng bắn là "một chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn" của Washington. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng cách diễn giải này không phản ánh đầy đủ thực tế chiến lược.

Điều kiện tiên quyết của thỏa thuận là Iran phải đồng ý mở lại Eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời đóng vai trò sống còn đối với thương mại năng lượng quốc tế.


Chuyên gia năng lượng Samantha Gross thuộc Viện Brookings. Ảnh: Brookings Institution.
Theo chuyên gia năng lượng Samantha Gross, "Iran không cần nhiều sức mạnh quân sự để gây ra gián đoạn lớn đối với nền kinh tế toàn cầu". Nhận định này phản ánh bản chất phi đối xứng của quyền lực mà Tehran đang nắm giữ.

Trong hơn sáu tuần, Iran đã kiểm soát phần lớn hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz, tạo ra một tình huống mà giới phân tích từng coi là khó xảy ra. Việc phong tỏa trên thực tế đã biến Hormuz thành một công cụ gây áp lực hiệu quả.

Ông Dan Alamariu, chiến lược gia trưởng về địa chính trị tại đơn vị tư vấn Oxford Economics, nhận định Iran đang tiến hành một "cuộc chiến kinh tế", trong đó việc kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này đóng vai trò trung tâm.

Khả năng gián đoạn lưu thông mà không cần đối đầu trực tiếp trên quy mô lớn cho phép Iran duy trì áp lực trong khi hạn chế rủi ro quân sự. Đây chính là điểm khác biệt cốt lõi trong chiến lược của Tehran.

Đối với Washington, điều này đặt ra một nghịch lý: ưu thế quân sự vượt trội không đồng nghĩa với khả năng kiểm soát hoàn toàn cục diện.

Cú sốc thị trường và hệ lụy toàn cầu
Ngay sau thông tin về lệnh ngừng bắn, thị trường năng lượng đã phản ứng tích cực. Giá dầu thô giảm từ 15-20%, trong khi giá khí đốt tại châu Âu cũng giảm tương tự, theo CNN.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng sự ổn định này chỉ mang tính tạm thời.

"Đối với thị trường, vấn đề quan trọng nhất vẫn là tình trạng của Eo biển Hormuz", ông Neil Shearing, nhà kinh tế trưởng tại Capital Economics, đánh giá.

Thực tế cho thấy hoạt động vận tải chưa hoàn toàn được khôi phục. Các báo cáo về việc Iran tiếp tục kiểm soát tàu thuyền cho thấy nguy cơ gián đoạn vẫn hiện hữu.

Tác động của cú sốc nguồn cung đã lan rộng trên toàn cầu. Tại châu Á, Philippines phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng do lo ngại thiếu hụt nhiên liệu.

Ở châu Âu, giá điện tăng trở lại, gây áp lực lên các nền kinh tế vốn vừa trải qua khủng hoảng năng lượng do xung đột Nga-Ukraine. Trong khi đó, tại Mỹ, giá xăng cũng ghi nhận xu hướng tăng.

Việc Eo biển Hormuz bị gián đoạn, dù chỉ trong thời gian ngắn, đã cho thấy mức độ phụ thuộc của nền kinh tế toàn cầu vào tuyến vận tải này. Đây chính là "điểm yếu hệ thống" mà Iran đang khai thác.

Hệ quả là một vòng xoáy bất ổn, trong đó biến động địa chính trị nhanh chóng chuyển hóa thành rủi ro kinh tế.

Lợi thế kép của Iran
Việc kiểm soát Eo biển Hormuz không chỉ mang lại đòn bẩy chính trị, mà còn giúp Iran gia tăng đáng kể nguồn thu từ xuất khẩu dầu.

Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt, dầu Iran, vốn thường được bán với giá thấp hơn chuẩn Brent, đã đạt mức giá cao hơn tại một số thị trường châu Á.

Theo dữ liệu thị trường được CNN dẫn lại, sản lượng xuất khẩu của Iran đạt khoảng 1,85 triệu thùng/ngày vào tháng 3, tăng so với các tháng trước đó. Điều này cho thấy Tehran không chỉ duy trì mà còn tận dụng tốt vị thế của mình.

Việc Mỹ tạm thời nới lỏng trừng phạt đối với một lượng lớn dầu Iran nhằm giảm áp lực nguồn cung cũng gián tiếp củng cố lợi thế của Tehran.

Các chuyên gia nhận định Iran đang tìm cách thể chế hóa quyền kiểm soát này trong dài hạn. Một số đề xuất bao gồm việc duy trì quyền giám sát hoặc thậm chí áp dụng cơ chế thu phí đối với tàu thuyền qua Eo biển Hormuz.

Việc thiết lập một hệ thống thu phí - có thể thông qua bên trung gian như Oman - sẽ giúp Iran vừa duy trì ảnh hưởng, vừa đáp ứng yêu cầu về khôi phục kinh tế sau xung đột.

Đáng chú ý, các công ty vận tải và bảo hiểm có xu hướng chấp nhận các chi phí này nhanh hơn so với giới hoạch định chính sách do thiếu các tuyến thay thế khả thi.

Như vậy, Eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến vận tải chiến lược, mà còn đang dần trở thành một công cụ tài chính và đàm phán trong tay Iran.

Nhìn chung, lệnh ngừng bắn hiện tại không chỉ phản ánh nỗ lực hạ nhiệt xung đột, mà còn cho thấy giới hạn của sức mạnh quân sự trong việc định hình trật tự kinh tế toàn cầu. Khi các điểm nghẽn như Eo biển Hormuz có thể bị "vũ khí hóa", mọi chiến lược đều phải tính đến những hệ quả vượt xa phạm vi chiến trường.

VietBF@ sưu tập

Tương lai thương mại toàn cầu đứng trước bước ngoặt khi nhiều quốc gia tìm lối thoát khỏi sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz, thông qua tuyến đường ống và hành lang vận tải mới.

Trong suốt một tháng qua, các nhà phân tích trên khắp thế giới đã tập trung đánh giá hệ luỵ từ cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz: Các tuyến vận tải gián đoạn, phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt trong khi giá dầu biến động mạnh.

Nhưng ngay tại đây, một kịch bản khác đang dần hình thành, và có khả năng sẽ ảnh hưởng lâu dài hơn bất cứ căng thẳng leo thang hay lệnh ngừng bắn nào sắp tới.

Theo Financial Times, mô hình thương mại và hạ tầng kéo dài suốt 50 năm đang được vẽ lại.

Phụ thuộc
Trong tháng qua, phóng viên Financial Times đã thảo luận với hàng trăm lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức cấp cao tại các quốc gia Vùng Vịnh về cuộc khủng hoảng và những gì sẽ diễn ra sau đó.

Cuộc đối thoại nhanh chóng chuyển hướng - từ việc xử lý khủng hoảng trước mắt sang tái thiết lại hệ thống, vốn được cho dễ tổn thương ngay từ đầu.

Mức độ dễ tổn thương đó thực sự đáng kinh ngạc. Khoảng 30% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và 1/5 khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới thường đi qua tuyến đường thủy chỉ rộng 21 hải lý.


Các tàu chở hàng ở Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz, vào tháng 3. Ảnh: Reuters.
1/3 lượng phân bón và gần một nửa lượng xuất khẩu lưu huỳnh giao dịch toàn cầu qua đường biển cũng phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Những con số này kéo theo tác động trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu khi cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran nổ ra.

Ngoài ra, các dòng chảy lớn của nhôm và helium - nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất chip bán dẫn và chuỗi cung ứng AI - cũng đi qua đây.

Việc quá nhiều hoạt động thương mại toàn cầu tập trung vào eo biển Hormuz - hành lang đang tranh chấp - là điều bất thường mà thế giới từng chấp nhận suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, sự chấp nhận đó nay đang chấm dứt.

Thời hậu Hormuz
Nhiều bên đang đầu tư vào khả năng chống chịu “hậu Hormuz”, đồng thời xây dựng lại hạ tầng thương mại của tương lai.

Các cảng Biển Đỏ của Saudi Arabia cùng hệ thống đường ống mở rộng đang mở ra hành lang năng lượng thay thế.

Trong khi đó, bờ biển phía đông của UAE cung cấp cảng nước sâu và tuyến đường ống kết nối các nhà sản xuất Vùng Vịnh với Ấn Độ Dương.

Một số dự án của Oman tại Duqm và Sohar cũng nằm ngoài hoàn toàn điểm nghẽn Hormuz.

Hàng hóa và năng lượng đã bắt đầu lưu thông qua các tuyến mới, và trong một số trường hợp, còn thông qua hành lang vận tải đường bộ xuyên biên giới - từng bị xem là khó khả thi chỉ vài tháng trước.

Trung Đông cũng sở hữu “di sản” chưa được khai thác hết. Đó là hệ thống đường ống được xây dựng từ những cuộc khủng hoảng trước rồi bị “đắp chiếu” suốt nhiều thập kỷ, các hành lang đường bộ, đường sắt, cùng lưới điện và hệ thống nước xuyên biên giới ngoài mạng lưới hiện có.

Nếu các bên hợp tác khôi phục, tài sản này có thể tăng cường đáng kể khả năng kết nối của khu vực với thị trường toàn cầu.

Chẳng hạn, cuộc xung đột hiện nay càng làm nổi bật giá trị chiến lược của đường ống Đông - Tây dài 1.200 km của Saudi Arabia. Tuyến ống này được xây dựng vào những năm 1980, sau khi “cuộc chiến tàu chở dầu” giữa Iran và Iraq làm dấy lên lo ngại eo biển Hormuz có thể bị phong tỏa.

Hiện đây là tuyến vận tải huyết mạch của Saudi Arabia khi vận chuyển khoảng 7 triệu thùng dầu/ngày tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ mà không phải đi qua Hormuz.

“Nhìn lại thì đường ống Đông - Tây thực sự là bước đi rất sáng suốt”, một giám đốc điều hành cấp cao trong ngành năng lượng Vùng Vịnh nhận xét.

Amin Nasser, giám đốc điều hành của tập đoàn dầu khí nhà nước Saudi Aramco, chia sẻ đường ống dẫn dầu này là "tuyến đường chính mà chúng tôi đang khai thác triệt để hiện nay".

Hiện tại, nước này đang xem xét phương án để tăng lượng xuất khẩu dầu qua đường ống, bao gồm mở rộng thêm công suất của đường ống dẫn dầu Đông - Tây hoặc xây dựng tuyến đường ông mới.

Dù vậy, chi phí để xây dựng, vốn đòi hỏi phải khoan xuyên qua lớp đá bazan cứng của dãy núi Hijaz trên bờ biển Biển Đỏ, có thể rất lớn.

Đề xuất về các tuyến đường phức tạp hơn, đi qua nhiều quốc gia như Iraq, Jordan, Syria hoặc Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ có chi phí từ 15 tỷ đến 20 tỷ USD, theo Christopher Bush, giám đốc điều hành của Cat Group - một trong những nhà thầu chính của đường ống dẫn khí Đông - Tây tại Saudi Arabia.

Nhưng Maisoon Kafafy, cố vấn cấp cao phụ trách Trung Đông tại tổ chức nghiên cứu Atlantic Council, cho biết cách nhìn của các nước Vùng Vịnh đã thay đổi.

“Tôi cảm nhận được sự chuyển dịch từ giả thuyết sang hành động thực tế”, bà nói.

Theo bà, lựa chọn tốt nhất “không phải một đường ống thay thế mà là một mạng lưới với các hành lang”. Tuy nhiên, bà cũng nhận định đây sẽ là điều khó thực hiện.

Financial Times đánh giá xét theo góc độ trên, ít nhất cuộc khủng hoảng Hormuz đang làm được điều mà nhiều năm hội nghị thượng đỉnh không thể làm: Tạo điều kiện cho sự hội nhập kinh tế nội vùng thực chất.

Những quốc gia, mà chỉ vài tuần trước còn căng thẳng, nay đã tìm thấy lợi ích chung.

Chuyển hướng
Việc chuyển hướng các dòng thương mại thiết yếu để tránh phụ thuộc vào điểm nghẽn Hormuz không chỉ giảm rủi ro cho nền kinh tế trong khu vực, mà còn cho toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với châu Âu, châu Á và châu Phi, điều này đồng nghĩa với ít cú sốc nguồn cung hơn và khả năng tiếp cận ổn định hơn đối với nguồn tài nguyên thiết yếu.

Đối với nhà đầu tư và phát triển hạ tầng khu vực tư nhân, đây là cơ hội hiếm có trong nhiều thập kỷ để tham gia xây dựng những hành lang sẽ định hình thương mại nửa thế kỷ tiếp theo.

Các tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại Vùng Vịnh nhìn nhận rất rõ điều này và đang nhanh chóng chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo. Với nhiều doanh nghiệp, mối quan tâm không chỉ nằm ở sự gián đoạn hiện tại, mà xa hơn, là liệu họ có ở vị thế thuận lợi để tham gia vào làn sóng xây dựng hạ tầng mới hay không.

Tuy nhiên, Financial Times cảnh báo không nên nhìn mọi thứ qua lăng kính quá lạc quan. Những rủi ro vẫn hiện hữu và bất ổn địa chính trị vẫn là lo ngại lớn.

Dù vậy, hướng đi của khu vực giờ đây đã được định hình và khó có thể đảo ngược.

Dù cuộc khủng hoảng Hormuz hiện tại kết thúc ra sao, sẽ không có chính phủ nào chấp nhận quay trở lại trạng thái phụ thuộc chiến lược vào eo biển hẹp do một láng giềng khó đoán kiểm soát.

Các đường ống sẽ tiếp tục được mở rộng. Năng lực cảng biển sẽ được nâng cấp. Lưới điện, hệ thống nước và hành lang thương mại kết nối những nền kinh tế trong khu vực sẽ được chính thức hóa.

Thế giới đang dõi theo những gì bị phá hủy. Nhưng cũng cần dành sự chú ý tương xứng cho những gì đang được xây dựng.

VietBF@ sưu tập

Không chỉ là đòn quân sự, vụ không kích 50 mục tiêu trên đảo Kharg là tối hậu thư của ông Trump: Tehran phải nhượng bộ hoặc chứng kiến huyết mạch kinh tế biến thành đống đổ nát, buộc Iran phải nhượng bộ trên bàn đàm phán.
Dù là một thực thể địa lý nhỏ bé, đảo Kharg lại giữ vai trò then chốt trong cấu trúc năng lượng toàn cầu, qua đó trở thành tâm điểm cơn khủng hoảng Vịnh Ba Tư.

Ngày 7/4, Mỹ đã tiến hành đợt không kích vào hơn 50 mục tiêu quân sự và cả cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran trên đảo Kharg.

Quyết định này của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được đánh giá là không chỉ mang ý nghĩa quân sự đơn thuần, mà còn phản ánh một tính toán địa chiến lược sâu rộng: gây sức ép tối đa lên huyết mạch kinh tế của Iran.

Thông điệp đưa ra là không thể nhầm lẫn: Washington duy trì khả năng biến đảo Kharg thành đống đổ nát bất cứ lúc nào nếu Tehran không mở lại Eo biển Hormuz, Middle East Monitor nhận định.

Canh bạc địa chính trị
Ngòi nổ trực tiếp của cuộc leo thang xuất phát từ việc Tehran áp đặt các hạn chế lưu thông tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiếm gần 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Động thái yêu cầu phí quá cảnh và đảm bảo an ninh từ Iran nhanh chóng vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Washington.

Trong bối cảnh đó, đảo Kharg - nơi xử lý phần lớn xuất khẩu dầu của Iran - trở thành mục tiêu không thể tránh khỏi. Giới phân tích cho rằng việc làm tê liệt đảo Kharg đồng nghĩa với việc bóp nghẹt nguồn thu ngoại tệ chủ lực của Tehran.

Các cuộc không kích do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tiến hành vào giữa tháng 3 được mô tả là "mạnh mẽ nhưng có kiểm soát". Hơn 90 mục tiêu quân sự bị phá hủy trong vòng hai giờ, song hệ thống dầu khí quan trọng như đường ống, bể chứa và cảng xuất khẩu vẫn được giữ nguyên.

Ông Trump biện minh cho quyết định này là nhằm tránh gây thiệt hại lâu dài, đòi hỏi nhiều năm tái thiết. Tuy nhiên, thông điệp chiến lược lại rất rõ ràng: Mỹ có khả năng phá hủy hoàn toàn Kharg nếu Iran không nhượng bộ.


Đảo Kharg đóng vai trò then chốt trong hệ thống khai thác và xuất khẩu dầu của Iran. Ảnh: Reuters.
Cách tiếp cận này được nhiều chuyên gia gọi là "ngoại giao cưỡng ép" - kết hợp giữa sức mạnh quân sự và áp lực kinh tế để buộc đối phương quay lại bàn đàm phán. Trong trường hợp này, mục tiêu của Washington là yêu cầu Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo.

Tuy nhiên, chính sự tinh vi của chiến lược này lại đi kèm với rủi ro mang tính hệ thống. Một sai lệch trong tính toán có thể kích hoạt chuỗi phản ứng dây chuyền, không chỉ trong khu vực mà trên toàn cầu.

Các nhà quan sát cảnh báo rằng việc đặt nền kinh tế Iran vào "tình trạng con tin chiến lược" có thể dẫn đến phản ứng cứng rắn hơn từ Tehran thay vì sự nhượng bộ. Điều này làm gia tăng nguy cơ chuyển từ xung đột giới hạn sang chiến tranh tiêu hao kéo dài.

Khi đó, đảo Kharg không chỉ là một mục tiêu quân sự, mà trở thành biểu tượng của thế cân bằng mong manh giữa sức ép và leo thang.

Cú sốc địa kinh tế và hệ lụy toàn cầu
Vai trò của đảo Kharg trong hệ thống năng lượng toàn cầu là không thể thay thế trong ngắn hạn. Đây là cảng duy nhất của Iran có khả năng tiếp nhận tàu chở dầu siêu lớn, phục vụ xuất khẩu sang các thị trường châu Á.

Các phương án thay thế như cảng Jask chỉ đạt công suất khoảng 300.000 thùng/ngày - quá nhỏ so với năng lực của đảo Kharg. Những cơ sở khác như Lavan hay Sirri chỉ mang tính hỗ trợ, thiếu hạ tầng và độ sâu cần thiết, Middle East Monitor nhận định.

Do đó, bất kỳ gián đoạn nào tại Kharg đều tương đương với việc gần như đình trệ hoàn toàn việc xuất khẩu dầu của Iran, kéo theo sụt giảm mạnh nguồn thu ngân sách nhà nước.

Tác động không dừng lại ở Iran. Trung Quốc, vốn là quốc gia nhập khẩu phần lớn dầu từ Kharg, sẽ buộc phải tìm nguồn thay thế trên thị trường mở, từ đó đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Các chuyên gia cảnh báo rằng giá xăng tại Mỹ có thể vượt mốc 4 USD/gallon, tạo áp lực chính trị đáng kể trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Đây là nghịch lý địa kinh tế: biện pháp nhằm gây sức ép lên Iran có thể quay ngược tác động đến chính người tiêu dùng Mỹ.

Hiệu ứng lan tỏa còn chạm đến các ngành công nghệ cao. Nguồn cung năng lượng ổn định và khí heli từ khu vực Vịnh Ba Tư đóng vai trò quan trọng trong sản xuất chất bán dẫn và vận hành trung tâm dữ liệu.

Một cú sốc năng lượng có thể làm gia tăng chi phí điện, từ đó làm chậm tiến trình phát triển trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mũi nhọn khác. Điều này cho thấy xung đột tại đảo Kharg có thể ảnh hưởng đến cả cấu trúc đổi mới toàn cầu.

Iran biến đảo Kharg thành pháo đài
Trước nguy cơ bị tấn công, Iran đã triển khai một chiến lược phòng thủ phi đối xứng mang tên "Mosaic", dựa trên các đơn vị phân tán và linh hoạt. Trên đảo Kharg, lực lượng từ 30.000 đến 40.000 người được bố trí, bao gồm cả Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lao động dân sự, theo Middle East Monitor.

Trọng tâm của hệ thống phòng thủ là các công nghệ chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, đặc biệt là drone cảm tử và máy bay không người lái điều khiển qua góc nhìn thứ nhất (drone FPV).

Những vũ khí này được lưu trữ trong các hầm ngầm, tạo thành mạng lưới khó phát hiện. Trong kịch bản đổ bộ, lực lượng Mỹ có thể phải đối mặt với các đợt tấn công bằng những "đàn drone".

Bên cạnh đó, Iran còn triển khai dày đặc các hệ thống phòng không vác vai (MANPADS), nhằm hạn chế ưu thế không quân tầm thấp của Mỹ. Hệ thống phòng thủ còn bao gồm mìn, thủy lôi và các chướng ngại vật ven biển.

Yếu tố địa lý cũng đóng vai trò quyết định. Khoảng cách chỉ 26 km từ đất liền của đảo Kharg cho phép Iran hỗ trợ hỏa lực trực tiếp bằng pháo binh và tên lửa, biến hòn đảo này thành một "vùng tiêu diệt" theo cách gọi của giới quân sự.

Dù Mỹ có thể chiếm đảo bằng lực lượng từ 5.000 đến 7.500 lính thủy đánh bộ, thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì kiểm soát. Hoạt động tiếp tế sẽ liên tục bị đe dọa bởi các cuộc tấn công từ đất liền.

Các mô hình dự báo cho thấy nguy cơ thương vong cao, đặc biệt trong giai đoạn đầu chiếm đóng. Một đòn tấn công thành công vào vị trí đóng quân có thể gây tác động chính trị nghiêm trọng tại Mỹ.

Hơn nữa, việc kiểm soát đảo Kharg không đồng nghĩa với việc kiểm soát eo Hormuz. Iran vẫn có nhiều phương thức khác để gián đoạn vận tải, từ các đảo lân cận đến hoạt động phá hoại dưới nước.

Trong kịch bản xấu nhất, Tehran có thể phá hủy chính hạ tầng dầu khí của mình, đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài. Điều này đặt ra câu hỏi căn bản về giới hạn của sức mạnh quân sự trong việc giải quyết các xung đột mang tính địa kinh tế.

VietBF@ sưu tập