Giai đoạn nguy hiểm nhất của chuyến bay Artermis II nằm ở chặng cuối: quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất.


Tàu vũ trụ Orion của NASA hạ cánh xuống Thái Bình Dương vào tháng 12/2022 sau sứ mệnh Artemis I không người lái lên Mặt Trăng. Ảnh: Getty Images)

Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã đối mặt với nhiều rủi ro trong hành trình lên Mặt Trăng, từ áp lực cực lớn khi tên lửa cất cánh, tiêu thụ lượng nhiên liệu khổng lồ, đến việc di chuyển qua các vùng bức xạ nguy hiểm ngoài không gian. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, giai đoạn nguy hiểm nhất của chuyến bay vẫn nằm ở chặng cuối: quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất.

Theo đài CNN, khi tái nhập khí quyển, tàu vũ trụ sẽ lao vào lớp không khí dày đặc với vận tốc hơn 30 lần tốc độ âm thanh. Sự nén mạnh của các phân tử không khí tạo ra nhiệt độ cực cao, có thể lên tới hơn 2.760 độ C ở bề mặt bên ngoài tàu. Điều này đặt ra yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt đối với hệ thống bảo vệ nhiệt.

Phi hành gia Victor Glover cho biết ông đã đặc biệt quan tâm đến giai đoạn này ngay từ khi được giao nhiệm vụ. Theo ông, việc hạ cánh an toàn xuống đại dương không chỉ là điểm kết thúc hành trình mà còn là điều kiện để toàn bộ dữ liệu, hình ảnh và kết quả nghiên cứu được đưa trở lại Trái Đất. Ông nhấn mạnh rằng dù hành trình lên không gian đầy thử thách, việc trở về an toàn mới là yếu tố then chốt quyết định thành công của sứ mệnh.

Giới chuyên môn đánh giá tái nhập khí quyển luôn là một trong những giai đoạn rủi ro cao nhất của bất kỳ chuyến bay vũ trụ nào. Với Artemis II, thách thức này càng đáng chú ý khi liên quan đến một vấn đề kỹ thuật đã được phát hiện từ trước.

Sau chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I vào năm 2022, các kỹ sư phát hiện tấm chắn nhiệt của tàu vũ trụ Orion xuất hiện các vết rỗ và nứt bất thường. Đây là bộ phận then chốt có nhiệm vụ bảo vệ tàu và phi hành đoàn khỏi nhiệt độ cực cao khi quay trở lại Trái Đất.

Mặc dù tàu Orion trong Artemis I đã trở về an toàn, các dấu hiệu hư hại đã làm dấy lên câu hỏi về độ bền và hiệu suất của vật liệu Avcoat được sử dụng chế tạo tấm chắn nhiệt. Các nhà khoa học cho rằng việc hiểu rõ cách vật liệu này phản ứng trong điều kiện khắc nghiệt là yếu tố sống còn đối với các sứ mệnh có người lái.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tấm chắn nhiệt bị nứt hoặc hư hỏng nghiêm trọng, hậu quả có thể mang tính thảm khốc. Trong giai đoạn tái nhập khí quyển, phi hành đoàn không có phương án thoát hiểm, đồng nghĩa với việc mọi sự cố đều có thể dẫn đến mất toàn bộ nhiệm vụ.

Trong sứ mệnh Artemis II, tàu Orion sử dụng tấm chắn nhiệt gần như tương tự phiên bản đã được dùng trong Artemis I. NASA thừa nhận thiết kế này chưa đạt mức tối ưu, song khẳng định vẫn đủ an toàn để đưa bốn phi hành gia gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen trở về Trái Đất.

Theo Phó quản lý chương trình của NASA Amit Kshatriya, cơ quan này đã dành hơn một năm để tiến hành điều tra, thử nghiệm và phân tích nhằm làm rõ nguyên nhân của các bất thường trên tấm chắn nhiệt. Ông cho biết các nhóm kỹ thuật hiện đã hiểu rõ hơn về giới hạn của hệ thống này cũng như cách bảo vệ phi hành đoàn trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận mức độ rủi ro vẫn rất cao. Khi tàu Orion lao vào khí quyển với vận tốc khoảng 25.000 dặm/giờ, tấm chắn nhiệt sẽ phải chịu toàn bộ tác động nhiệt và áp lực. Đồng thời, mọi hệ thống quan trọng như hỗ trợ sự sống, định vị, đẩy và liên lạc đều phụ thuộc vào việc tàu vượt qua an toàn giai đoạn cuối cùng này.

Một thách thức khác là việc không thể thay đổi thiết kế tấm chắn nhiệt cho Artemis II, do bộ phận này đã được lắp đặt từ trước khi hoàn tất các phân tích sau Artemis I. Điều này buộc NASA phải tìm kiếm các giải pháp thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro.

Giải pháp được lựa chọn là điều chỉnh quỹ đạo tái nhập khí quyển. Nếu như Artemis I sử dụng phương pháp “nhảy vọt”, trong đó tàu lướt vào khí quyển rồi bật ra trước khi quay lại lần thứ hai, thì Artemis II sẽ áp dụng quỹ đạo bay cao hơn nhằm giảm tải nhiệt và hạn chế nguy cơ nứt vỡ.

Giám đốc chuyến bay Rick Henfling cho biết thay đổi này giúp tạo ra điều kiện gia nhiệt thuận lợi hơn, từ đó giảm áp lực lên tấm chắn nhiệt. Trong khi đó, ông Howard Hu, quản lý chương trình Orion, cho biết NASA sẽ tiến hành đánh giá chi tiết hiệu suất của tấm chắn nhiệt ngay sau khi tàu hạ cánh.

Theo kế hoạch, sau khi Orion hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi San Diego, các đội cứu hộ sẽ nhanh chóng tiếp cận phi hành đoàn. Đồng thời, một thợ lặn sẽ được triển khai để chụp ảnh tấm chắn nhiệt từ bên dưới, cung cấp những dữ liệu đầu tiên phục vụ công tác đánh giá kỹ thuật.

Mặc dù NASA bày tỏ sự tự tin, một số chuyên gia độc lập vẫn tỏ ra thận trọng. Tiến sĩ Charlie Camarda, cựu phi hành gia và chuyên gia về tấm chắn nhiệt, cho rằng việc đưa con người lên tàu trong khi tồn tại vấn đề đã biết là quyết định tiềm ẩn rủi ro.

Ông Camarda cho biết sau khi tham gia một cuộc họp tại trụ sở NASA và xem xét các dữ liệu liên quan, ông vẫn chưa bị thuyết phục rằng cơ quan này đã hiểu đầy đủ cơ chế hình thành và lan rộng của các vết nứt. Theo ông, nguy cơ các vết nứt phát triển trong điều kiện tái nhập khí quyển có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng.

Cùng quan điểm, một số cựu chuyên gia NASA khác, trong đó có các nhà nghiên cứu lâu năm về vật liệu bảo vệ nhiệt, đã ký tên vào thư gửi tới các cơ quan an toàn, bày tỏ lo ngại về mức độ sẵn sàng của Artemis II.

Trước những ý kiến trái chiều, NASA nhiều lần khẳng định an toàn là ưu tiên hàng đầu. Trong một tuyên bố, cơ quan này cho biết đã xem xét toàn diện mọi yếu tố liên quan đến tấm chắn nhiệt, đồng thời thừa nhận rằng quá trình phát triển và kiểm định công nghệ mới luôn đi kèm những mức độ không chắc chắn nhất định.

Các phi hành gia tham gia sứ mệnh cũng thể hiện sự tin tưởng vào các phân tích kỹ thuật và kế hoạch đã được điều chỉnh. Chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman nhấn mạnh rằng việc xác định được nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là yếu tố then chốt giúp kiểm soát rủi ro.

Ông cho rằng với lộ trình tái nhập khí quyển mới, tấm chắn nhiệt sẽ hoạt động trong giới hạn an toàn. Dù vậy, toàn bộ sứ mệnh vẫn phụ thuộc vào khả năng vượt qua thành công những phút cuối cùng - giai đoạn được xem là khắc nghiệt và khó lường nhất của hành trình chinh phục không gian.

VietBF@sưu tập

CNBC News cho hay, Tổng thống Donald Trump ngày 8/4 tuyên bố lực lượng quân sự Mỹ sẽ tiếp tục được triển khai trong và xung quanh Iran cho đến khi Tehran tuân thủ đầy đủ “thỏa thuận thực sự”, đồng thời cảnh báo mọi vi phạm sẽ dẫn đến phản ứng quân sự “lớn hơn bất cứ điều gì từng thấy trước đây”.

“Tất cả tàu chiến, máy bay và quân nhân Mỹ… sẽ tiếp tục hiện diện tại và xung quanh Iran cho đến khi THỎA THUẬN THỰC SỰ được tuân thủ đầy đủ,” ông Trump viết trên Truth Social.

Ông Trump nhắc lại rằng hai bên đã nhất trí Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân, và Eo biển Hormuz sẽ vẫn mở và an toàn cho hoạt động vận chuyển thương mại.

“Trong khi đó, quân đội hùng mạnh của chúng ta đang đợi lệnh và nghỉ ngơi, thực ra là đang hướng tới cuộc chinh phục tiếp theo,” ông nói thêm. Bài đăng, được công bố gần nửa đêm, kết thúc bằng tuyên bố: “NƯỚC MỸ ĐÃ TRỞ LẠI!”

Tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần do Pakistan làm trung gian, chấm dứt sáu tuần giao tranh và tạo ra đợt tăng giá ngắn hạn trên thị trường toàn cầu, trong bối cảnh kỳ vọng dòng chảy năng lượng qua Eo biển Hormuz có thể được nối lại.

Iran cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển là khả thi, nhưng phải phối hợp với lực lượng vũ trang của nước này.

Tuy nhiên, nhiều nội dung trong thỏa thuận ngừng bắn vẫn chưa rõ ràng, khi Mỹ và Iran dường như có những yêu cầu khác biệt lớn. Tehran đã bác bỏ đề xuất 15 điểm của Washington và được cho là đưa ra kế hoạch 10 điểm riêng để chấm dứt xung đột, bao gồm việc Israel ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah ở Lebanon và dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt.

Trong một bài đăng khác sáng 8/4, ông Trump gọi kế hoạch 10 điểm được The New York Times và CNN đưa tin là “hoàn toàn giả mạo”.

Israel ủng hộ quyết định tạm dừng tấn công Iran của ông Trump nhưng khẳng định thỏa thuận ngừng bắn không áp dụng với Lebanon, đồng thời tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 2, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng trong ngày 8/4.

Các cuộc tấn công gây thương vong lớn đã kéo theo lời cảnh báo từ Iran, cho rằng việc tiếp tục đàm phán nhằm đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài với Mỹ là “phi lý”, cho thấy thỏa thuận ngừng bắn vẫn rất mong manh. Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau tại Islamabad vào ngày 10/4 để tiến hành vòng đàm phán tiếp theo.

Giá dầu tiếp tục tăng trong ngày 9/4 khi xung đột kéo dài làm suy giảm hy vọng về một kết thúc nhanh chóng. Giá dầu Brent giao tháng 6 tăng 2,46% lên 97,08 USD/thùng, trong khi dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ giao tháng 5 tăng 3,4% lên 97,55 USD/thùng.

Đài TST (Nga) ngày 9/4 đưa tin, quân đội Nga vừa đẩy mạnh các mũi tiến công trên nhiều hướng, trong đó nổi bật là áp lực cực lớn tại mặt trận Slavyansk.

Các tiểu đoàn Nga liên tiếp xuyên thủng phòng tuyến, trong khi giới phân tích cảnh báo chỉ cần mất 2 cao điểm chiến lược, toàn bộ hệ thống phòng thủ của Ukraine tại khu vực này có thể sụp đổ dây chuyền.
"Chỉ cần hai cao điểm": Slavyansk trước nguy cơ lộ toàn bộ trận địa

Mặt trận Slavyansk đang trở thành tâm điểm chú ý khi các đơn vị Nga liên tục gia tăng sức ép từ hướng bắc, đặc biệt từ khu vực Seversk. Theo các đánh giá quân sự, phòng tuyến Ukraine tại đây đã xuất hiện những dấu hiệu rạn nứt rõ rệt.

Điểm then chốt nằm ở một số cao điểm khống chế toàn bộ khu vực. Nếu các vị trí này rơi vào tay Nga, lực lượng Ukraine sẽ bị đặt vào tình thế bất lợi nghiêm trọng, khi mọi tuyến phòng thủ và tiếp tế đều có nguy cơ bị quan sát và tấn công trực tiếp.

Trong bối cảnh đó, Ukraine vẫn cố gắng tiến hành các đợt phản công quy mô nhỏ tại Lipovka, song chưa thể đảo chiều tình hình. Ở chiều ngược lại, pháo binh Nga duy trì hỏa lực dồn dập vào các vị trí phòng thủ, đặc biệt quanh Ray-Alexandrovka.

Không chỉ dừng lại ở Slavyansk, hướng Konstantinovka cũng nóng lên nhanh chóng. Giao tranh đã lan vào khu vực nội đô, trong khi tình hình của lực lượng Ukraine tại đây được đánh giá là ngày càng bất lợi.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các đơn vị Nga đã áp sát những tuyến đường huyết mạch ở phía tây bắc thành phố. Điều này khiến việc tiếp tế trở nên cực kỳ khó khăn. Các UAV Nga liên tục tấn công, phá hủy nhiều phương tiện vận chuyển binh lực, lương thực và đạn dược.

Trong bối cảnh đó, nguy cơ "hiệu ứng domino" tại cụm Slavyansk – Kramatorsk đang được nhiều chuyên gia nhắc tới, khi chỉ một mắt xích sụp đổ có thể kéo theo toàn bộ hệ thống phòng thủ phía bắc Donbass.

Giao tranh dồn dập khắp chiến tuyến: Tên lửa, UAV và những đòn đáp trả dữ dội

Trong vòng 24 giờ qua, cường độ tấn công giữa hai bên tiếp tục leo thang trên diện rộng.

Nga tiến hành các đòn tập kích bằng tên lửa và UAV nhằm vào cảng Izmail (tỉnh Odessa), đồng thời mở rộng mục tiêu sang các cơ sở quân sự và hạ tầng tại Sumy, Kharkiv và khu vực Pavlograd.

Ở chiều ngược lại, Ukraine tăng cường sử dụng UAV để đáp trả, không chỉ ở khu vực tiền tuyến mà còn nhằm vào các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga.

Một số nguồn tin cho biết mục tiêu của Ukraine bao gồm cơ sở hạ tầng đường ống dẫn dầu quan trọng. Điều này diễn ra trong bối cảnh trước đó, ông Zelensky từng đề cập khả năng thiết lập một lệnh ngừng bắn liên quan đến năng lượng hoặc dịp lễ Phục sinh.

Tình hình tại các khu vực dân sự cũng ghi nhận thiệt hại đáng kể. Tại Krasnodar, một UAV đã khiến một dân thường thiệt mạng, trong khi các khu vực Belgorod và Bryansk ghi nhận có người bị thương.

Các diễn biến này cho thấy xung đột không chỉ giới hạn ở tiền tuyến mà đang lan rộng cả về chiều sâu chiến lược, với các mục tiêu hạ tầng ngày càng trở thành trọng điểm.
Siết chặt từng bước

Tại các tỉnh Sumy và Kharkiv, cụm lực lượng Nga tiếp tục duy trì đà tiến công, dù tốc độ không nhanh. Các đơn vị Nga tiến từng bước, có ngày chỉ vài trăm mét, nhưng liên tục gây sức ép lên phòng tuyến đối phương.

Ukraine buộc phải điều thêm lực lượng tăng viện tới khu vực này, thậm chí rút quân từ các hướng khác, cho thấy áp lực ngày càng gia tăng.

Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn tại Novodmitrovka (Sumy) và khu vực Volchansk (Kharkiv). Trong khi đó, tại hướng Kupyansk, Nga được cho là đạt được một số bước tiến, thu hẹp các "túi" chiến thuật và buộc lực lượng Ukraine phải lùi sâu hơn.

Ở phía nam, khu vực Pokrovsk tiếp tục là điểm nóng kéo dài. Giao tranh quanh Grishino và khu vực nhô ra Dobropolye vẫn diễn ra dai dẳng, với chiến thuật tiêu hao được Nga duy trì nhằm làm suy yếu các lực lượng dự bị của Ukraine.

Tại hướng Dnipropetrovsk, một đợt phản công bằng xe bọc thép của Ukraine đã bị đẩy lùi nhanh chóng. Một phương tiện bị phá hủy khi vượt hào chống tăng, phương tiện còn lại bị hư hại và buộc phải rút lui.

Ở Zaporizhzhia, giao tranh diễn ra trên diện rộng tại các khu vực tiếp cận như Vozdvizhenka, Verkhnyaya Tersa và Charivnoye, trong khi lực lượng Nga vừa giữ vững phòng tuyến, vừa tìm cách mở rộng thế tiến công.

Bước ngoặt bất ngờ lúc 10h11: Ông Zelensky đưa ra đề xuất với ông Putin

Trong khi cục diện chiến trường đang nóng lên từng giờ, một diễn biến chính trị bất ngờ cũng xuất hiện.

Vào khoảng 10h11 ngày 9/4 theo giờ Moscow, một loạt trích đoạn từ cuộc phỏng vấn của ông Volodymyr Zelensky với kênh truyền hình RAI bất ngờ được lan truyền rộng rãi trên các nền tảng truyền thông tiếng Nga, nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận.

Trong cuộc trao đổi này, ông Zelensky tiếp tục nhắc lại đề xuất tổ chức một cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, song đi kèm với những điều kiện và giới hạn rõ ràng.

Theo đó, ông Zelensky cho biết sẵn sàng gặp ông Putin tại bất kỳ địa điểm trung lập nào như Mỹ, châu Âu hoặc khu vực Trung Đông, nhưng loại trừ khả năng tổ chức tại Moscow. Ông đồng thời khẳng định sẽ không đưa vấn đề Donbass ra bàn đàm phán theo hướng nhượng lại cho Nga.

Lập luận được ông đưa ra là nếu Ukraine rút lực lượng khỏi khu vực này, không chỉ có nguy cơ tạo ra những bất ổn trong nội bộ xã hội, mà còn có thể mở ra khoảng trống chiến lược, tạo điều kiện cho các đòn tiến công sâu hơn nhằm vào những đô thị lớn như Kharkiv.

Bên cạnh đó, ông Zelensky cũng đề cập đến bối cảnh quốc tế, đặc biệt là chính sách của Mỹ đối với Nga. Ông bày tỏ kỳ vọng rằng các biện pháp trừng phạt đã được nới lỏng sẽ chỉ mang tính tạm thời và có thể được khôi phục trong thời gian tới.

Đáng chú ý, ông cho rằng mình là một trong số ít nhà lãnh đạo có thể trao đổi thẳng thắn với ông Donald Trump, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân giữa hai bên.

Tuy nhiên, theo ông Zelensky, một trong những trở ngại lớn hiện nay là mức độ tin tưởng mà ông Trump dành cho ông Putin. Ông nhận định đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể đến tiến trình xử lý xung đột, và kết luận ngắn gọn rằng đó là điều "rất đáng tiếc".

Theo Reuters, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo người dân Iran rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay”, cư dân từ Kuwait đến Abu Dhabi – dù đang trằn trọc không ngủ hay giật mình tỉnh giấc – đều nghe thấy tiếng còi báo động chói tai khi hệ thống phòng không đáp trả các tên lửa đang bay tới.

Các chính phủ, thị trường và hàng triệu người dân đã chuẩn bị tinh thần cho khả năng bùng phát xung đột, không chỉ đe dọa nguồn cung dầu mỏ mà còn cả nguồn nước và năng lượng thiết yếu cho sự sống ở vùng Vịnh.

Rồi đến bình minh, sự nhẹ nhõm xuất hiện dưới hình thức một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, khiến tất cả đặt câu hỏi: xung đột đã kết thúc hay chỉ tạm dừng? Và liệu đây có phải là “kịch bản tồi tệ nhất” đối với các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hay không?

Xung đột ở Iran có thể tồi tệ đến mức nào?

Trong nhiều thập kỷ, những rủi ro chiến lược lớn nhất của khu vực chủ yếu chỉ tồn tại dưới dạng giả thuyết. Cuộc xung đột vừa qua đã biến nhiều giả thuyết thành hiện thực.

Điểm yếu của eo biển Hormuz – vốn được thừa nhận từ lâu nhưng hiếm khi bị kiểm chứng – nay đã lộ rõ. Khả năng Iran gần như chặn đứng giao thông qua điểm nghẽn năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới này đã biến eo biển từ một công cụ răn đe trên lý thuyết thành một ranh giới địa chính trị thực sự.

Mối lo hiện nay không còn là biến động ngắn hạn, mà là liệu Iran có đủ khả năng – và sẵn sàng – gây ảnh hưởng lâu dài đến tuyến đường thủy này hay không.

Điều tương tự cũng xảy ra với cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự. Vụ tấn công năm 2019 vào cơ sở xử lý dầu Abqaiq của Saudi Aramco từng được xem là sự kiện ngoại lệ, một đòn đánh bất ngờ làm lộ ra lỗ hổng phòng không vùng Vịnh.

Tuy nhiên, trong sáu tuần qua, khu vực đã hứng chịu hàng chục vụ tấn công tương tự: các nhà máy hóa dầu, nhà máy lọc dầu, cơ sở chế biến khí, sân bay và cảng biển đều bị ảnh hưởng, từ Kuwait đến Salalah.

Hậu quả kinh tế bắt đầu hiện rõ. Ngành du lịch – huyết mạch của Dubai và là trụ cột trong chiến lược đa dạng hóa kinh tế của Ả Rập Xê Út và Qatar – đang bị đặt dấu hỏi. Việc bán vé du lịch biển trở nên khó khăn sau nhiều tuần cảnh báo tên lửa.

Xung đột cũng làm gián đoạn tham vọng của vùng Vịnh trong việc trở thành trung tâm toàn cầu về trí tuệ nhân tạo và hạ tầng dữ liệu. Các trung tâm dữ liệu và công ty công nghệ trở thành mục tiêu, buộc các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp điện toán đám mây phải cân nhắc giữa lợi thế năng lượng giá rẻ và rủi ro địa chính trị. Nhiều khả năng họ sẽ chọn chi phí cao hơn ở Scandinavia, Ireland hoặc Trung Âu thay vì chấp nhận dù chỉ một xác suất gián đoạn nhỏ.

Có lẽ đáng lo ngại nhất là tác động đến con người. Mô hình kinh tế vùng Vịnh phụ thuộc vào việc thu hút chuyên gia nước ngoài định cư lâu dài – mua sắm, cho con học trường tư, đầu tư bất động sản – nên các chương trình “visa vàng” ngày càng phổ biến.

Nhưng giờ đây, làn sóng rời đi đã xuất hiện. Các nhóm WhatsApp của cộng đồng người nước ngoài và chợ trực tuyến tràn ngập giao dịch thanh lý trước khi xuất cảnh. Chưa rõ đây có phải là một cuộc di cư quy mô lớn hay không, nhưng niềm tin rõ ràng đã bị lung lay.

Cuối cùng, cuộc chiến phơi bày giới hạn của thỏa thuận an ninh lâu dài giữa vùng Vịnh và Mỹ: cho phép đặt căn cứ, radar và quân đội để đổi lấy sự bảo vệ. Các hệ thống của Mỹ vẫn đóng vai trò then chốt, nhưng chính mối quan hệ với Washington cũng khiến vùng Vịnh trở thành mục tiêu ưu tiên của Iran.

Không ngạc nhiên khi các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách đa dạng hóa quan hệ an ninh, từ radar châu Âu đến hợp tác chống máy bay không người lái với Ukraine. Việc mở rộng sang Trung Quốc, Nga hay thậm chí Israel vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Điều rõ ràng hơn là, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được duy trì, những giả định từng làm nền tảng cho an ninh, thịnh vượng và sự chắc chắn chiến lược của vùng Vịnh có thể không còn đúng nữa. Và một khi đã bị phá vỡ, việc khôi phục chúng sẽ vô cùng khó khăn.

Làn sóng cuối cùng

Vậy eo biển Hormuz thực sự đã mở cửa hoàn toàn hay chỉ một phần?

Trên giấy tờ, theo thỏa thuận ngừng bắn, câu trả lời là có. Nhưng trên thực tế, mọi thứ không đơn giản như vậy.

Chỉ vài giờ sau khi Washington và Tehran công bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, các chủ tàu đã đặt ra những câu hỏi cơ bản: ai sẽ di chuyển trước, dưới sự điều phối của ai và với những đảm bảo an ninh nào?

Gần 200 tàu chở dầu đầy hàng vẫn mắc kẹt quanh eo biển Hormuz, trong khi hơn 1.000 tàu khác bị ùn tắc bên trong Vịnh Ba Tư. Ngay cả trong điều kiện bình thường, việc giải tỏa tình trạng này cũng có thể kéo dài hơn cả thời gian ngừng bắn.

Hãng thông tấn Fars của Iran tối 8.4 cho biết nước này đã chặn các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz sau điều mà họ mô tả là “vi phạm thỏa thuận ngừng bắn” của Israel – một thông tin có thể làm dấy lên lo ngại mới trong giới bảo hiểm và chủ tàu về mức độ an toàn của tuyến vận tải chiến lược này.

Những vướng mắc về bảo hiểm, phối hợp và sự sẵn sàng của thủy thủ đoàn khiến phần lớn các nhà khai thác vẫn trong trạng thái “chờ và quan sát”.

Giá dầu có thể đã hạ nhiệt, nhưng niềm tin vào khả năng đi qua eo biển một cách an toàn vẫn chưa được khôi phục.

Tờ Izvestia (Nga) đưa tin, tình hình tại Gorlovka thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) đã trở nên tồi tệ hơn do các binh sĩ thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine (AFU) bắt đầu sử dụng máy bay không người lái (UAV) mới với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Thông tin này được ông Ivan Prikhodko - người đứng đầu chính quyền thành phố Gorlovka do Nga bổ nhiệm - công bố vào ngày 8/4.

"Tình hình đã xấu đi đáng kể trong vài ngày qua. Đối phương đã bắt đầu sử dụng các loại máy bay không người lái mới có tên là Martian, mà thật không may, chúng có tốc độ bay lên tới 300 km/giờ, không còn bay theo hướng người điều khiển mà được điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo", ông Prikhodko nói trong một báo cáo của chính quyền thành phố Gorlovka về công tác năm 2025 trước các đại biểu, theo trích dẫn của hãng tin RIA Novosti (Nga).

Theo Izvestia, chuyên gia quân sự Nga Yuri Knutov cũng cho biết lực lượng vũ trang Ukraine đã bắt đầu sử dụng UAV mới "Martian" (nghĩa là: Sao Hỏa) để tấn công vào hậu phương của Nga. Chuyên gia này đã nói về các tính năng của Martian vào ngày 9/4.

"Chiếc 'Martian' này xuất hiện là do đối phương đã nghiên cứu xác máy bay không người lái 'Lancet' của chúng ta [Nga]. Họ đã lắp ráp ở đâu đó được một bo mạch nhất định, một con chip kết nối với hệ thống điều khiển, và do đó sao chép được một thứ gì đó, tinh chỉnh nó bằng các linh kiện nước ngoài của phương Tây, và tạo ra chiếc máy bay không người lái này", ông Knutov nói.

Tờ Kyiv Post trích dẫn các nguồn tin của Ukraine trong những tuần gần đây cho biết cuộc chiến bằng UAV đang diễn ra thuận lợi cho lực lượng Kyiv, và trong một số trường hợp đã đưa tin về các loại UAV mới đang được thử nghiệm, nhưng không nêu rõ loại nào có thể đã được đưa vào sử dụng. Với lý do lo ngại về an ninh, lãnh đạo Lực lượng Vũ trang Ukraine (AFU) thường chỉ xác nhận việc sử dụng lần đầu các thiết bị mới sau nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Trong bài phát biểu trước truyền thông Ukraine vào ngày 9/4, Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky cho biết nhờ hiệu quả của lực lượng UAV, Ukraine “nắm giữ thế chủ động” trên toàn chiến tuyến và quân đội Nga đang chịu tổn thất nặng nề về người và nhân sự từ các cuộc tấn công bằng UAV.

Trong phát biểu đó, ông Syrsky cho rằng thành công này là nhờ vào việc sản xuất trong nước các hệ thống UAV hiệu quả hơn, kỹ năng vận hành được cải thiện và “các quyết định tổ chức” của bộ chỉ huy quân sự Ukraine. Ông không đề cập đến công nghệ UAV mới nào được quân đội Ukraine triển khai.

Trong một thông báo vào ngày 30/3, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết thế hệ UAV ném bom mới với tầm bay xa hơn, khả năng mang tải trọng cao hơn và các kết nối liên lạc an toàn hiện đang được thử nghiệm, và việc tăng khoảng cách giữa người điều khiển UAV của Ukraine với mối đe dọa tiềm tàng từ Nga là ưu tiên hàng đầu của các nhà phát triển Ukraine.

Thông báo cho biết thêm, các UAV thử nghiệm đã bay qua không phận với hơn 20 km bị gây nhiễu liên tục và đã tiếp cận được mục tiêu mô phỏng rồi quay trở lại.

“Ông Kharazi - bị thương nặng sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel - đã qua đời vài giờ trước”, truyền thông Iran đưa tin hôm 9/4.

Vợ của ông Kharazi đã thiệt mạng trong cuộc tấn công, trong khi ông bị thương nặng và được đưa đến bệnh viện gần đó để điều trị, các quan chức Iran cho biết tuần trước.

Phóng viên CNN đã phỏng vấn ông Kharazi tại Tehran vào tháng 3, trong một cuộc trò chuyện độc quyền được thực hiện với sự cho phép của Chính phủ Iran.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Kharazi tin rằng Iran có thể duy trì cuộc chiến trong một thời gian dài và không có cơ hội nào cho ngoại giao. Ông dự đoán, cuộc chiến chỉ kết thúc khi những tổn thất kinh tế trở nên quá nặng nề.

Ngày chị biết anh có bồ nhí là ngày trái tim chị tê liệt hoàn toàn ! Chị bỏ ăn nằm liệt gần tháng trời ! Trời đất như đổ sụp tối sầm !
Nằm đau khổ nghĩ miên man chị không tin nổi lại có ngày anh đi cặp bồ ! Điều mà chị chủ quan tin rằng không bao giờ có là bởi vì chị là mối tình đầu của anh vả lại tính anh vốn hiền lành nhát lắm kia mà ,
Ấy vậy mà giờ ra nông nỗi này đây !
Vì còn yêu chồng vả lại là một phụ nữ trí thức nên chị dẫu có ghen đến mấy cũng không thể ghen tuông hành xử theo lối chợ búa giang hồ được vả lại chị hiểu làm thế chỉ như đổ dầu vào lửa mà thôi . Và vĩnh viễn chị sẽ mất anh !
Thay cho hằn dắt , đánh ghen ầm ĩ trả thù đối phương chị tĩnh tâm suy nghĩ tìm ra nguyên cớ của việc anh đi ngoại tình !
Thôi chết rồi ! Có lẽ do chị do ham công tiếc việc quá nên vô tình để giữa hai vợ chồng là một khoảng trống lúc nào không hay .
Chả thế dạo này anh cứ đi đi ,về về ,lặng lẽ , Bao áp lực công việc ở cơ quan âm thầm chịu đựng một mình .
Vì ham việc lại bận con cái nên xong việc chị hay đi ngủ luôn , nhiều lúc quay lưng vào tường ngủ một mạch đến sáng . Mệt nên thói quen trước đây trước khi ngủ chị vẫn quay sang ôm lấy anh rồi tâm tình thủ thỉ hỏi han anh mọi chuyện thì nay không còn nữa và chị có biết bao đêm anh nằm cạnh chị mà trở thành kẻ cô đơn .
Rồi bận bịu ,đầu bù tóc rối ,chị cũng quên cả mình đi chẳng còn phấn son , chẳng còn làm đẹp nữa như thủa mới làm vợ anh . Chị soi gương nhìn kĩ mình trong đó và giật mình ! Chả nhẽ mình lại già và xấu xí đơn điệu tẻ nhạt thế kia ư ?! Đến mình tự ngắm mình còn không có cảm hứng nữa thì huống chi chồng !
Rồi do mệt mỏi do ham công tiếc việc mà chuyện chăn gối lâu nay nguội lạnh . Hay có lúc chồng có nhu cầu chị cũng chỉ đáp ứng cho nó xong nghĩa vụ và trách nhiệm ! Rồi do ham công tiếc việc nên chị cũng tự nhận ra dạo này thường xuyên cứ đi làm về muộn là lại tạt qua chợ mua đồ ăn sẵn nên bữa cơm không trọn vẹn tâm lòng chị ở đó và anh có cảm giác ăn cơm nhà người .
Chị nằm miên man suy nghĩ ! Đau khổ tột cùng đấy nhưng chị cố ghìm lòng ! Vốn là một người đàn bà thông minh có khả năng suy luận logic rất cao nên chị sớm phần nào tìm và hiểu ra cái lý do mà anh nỡ bỏ chị để có bồ nhí !
Chị tìm hiểu kĩ về cô bồ của anh và phân tích đối thủ để xem cô ta có gì hơn hẳn nổi trội hơn chị đến mức khiến anh rời chị để đến với cô ta .
Sau một thời gian nghiên cứu tìm hiểu bí mật không cho anh biết ! Chị quyết định ghi chép cẩn thận ra sổ tay những ưu điểm nổi trội của cô bồ trẻ và lên kế hoặch điều chỉnh bản thân quyết tâm lấy lại phong độ nhan sắc và cả năng lực cá nhân ,đến cách chiều chuộng anh để anh thấy rằng cô kia và mối tình anh đang giấu chị theo đuổi chỉ là giây phút nông nổi tìm nguồn vui mới tạm thời để lấp chỗ trống mà thôi. Và chị mới chính là người tuyệt vời hơn cô ta !
Chị lên kế hoặc không làm vợ nữa mà làm người tình tuyệt vời của chồng .
Anh đang làm nốt mấy việc ở cơ quan bỗng có điện thoại .
- A lô ! Gì thế !
- Chị dịu dàng : Mình à , hôm nay trời thu đẹp quá ! Em định hôm nay không về nấu cơm và ăn cơm ở nhà nữa ! Em định vợ chồng mình hôm nay đổi gió ,đi ăn ở ngoài và nghỉ ở khách sạn sang chảnh bậc nhất Hà Nội mình nhé !
Anh lấy làm lạ ! Sao giọng nói vợ mình hôm nay trong trẻo dịu dàng da diết lại có phần nũng nịu nhõng nhẽo dễ thương thế nhỉ ! Lấy làm tò mò anh cũng tặc lưỡi đồng ý !
Ra khỏi cơ quan anh vòng xe qua đón vợ . Chờ 5 phút không thấy vợ ra thì kìa từ phía sân cơ quan chị bước ra tươi cười dịu dàng nhìn anh âu yếm hơn bao giờ hết .
Anh ngạc nhiên hôm nay vợ đột ngột trẻ ra , mái tóc làm mới xoăn mềm mại ôm lượn xung quanh khuôn mặt và chiếc váy mới mua màu tím hoa bằng lăng tuyệt đẹp , một chút xao động thoáng trở lại !
Chị mở cửa lên xe , hôn nhẹ anh vào má :
- Lên khách sạn Metropol nhé ! Em đặt phòng ở đó rồi ! Hôm nay em muốn dành cho anh một bất ngờ để kỉ niệm ngày mình về với nhau !
Anh thoáng lăn tăn :
- Thế còn con và ông bà ?!
- Anh yên tâm em chuẩn bị hết đồ ăn và nhờ ông bà bảo ban các con rồi ! Hôm nay,em muốn vợ chồng mình dành riêng cho nhau trọn vẹn ! Em muốn cùng mình tìm lại ngày xưa !
Theo chị lên nhận phòng ! Anh ngạc nhiên vì chị đã chu đáo đặt một bàn tiệc nhỏ có rượu vang và những món ăn anh thích ! Chị tắt đèn trắng bật chùm đèn đỏ ! Đưa cho anh chai rượu vang và nói :
- Anh mở giúp em rồi vợ chồng mình cùng uống !
Hai người cùng uống và nhấm nháp , đoạn
chị má đỏ hồng nhìn anh đắm đuổi :
-Mình ! em yêu mình lắm ! Từ nay ! Sẽ luôn là như vậy !
Nói đoạn chị nũng nịu gắp thức ăn đút vào miệng cho anh rồi chị nũng nịu cũng bắt anh làm như thế với mình . Lúc đầu anh hơi lạ và ngại ngùng nhưng sau có cảm giác thích lạ !
Đoạn chị đứng lên lại gần chiếc máy quay đĩa khẽ mở .
Một giai điệu nhẹ nhàng du dương vang lên . Chị ra hiệu cho anh lại gần rồi ôm nhẹ lấy vai anh ngước mắt lên nũng nịu nữ tính bất tận :
- Mình hôn em đi ! Đôi môi của mình chỉ được hôn em thôi đấy nhé ! Đoạn chị khẽ kiễng lên hôn anh ! Hơi thở quyện mùi rượu vang ngọt lịm thơm lừng , chị hôn anh nồng nàn . Anh bị chị hút theo như cục nam châm .
Một luồng cảm xúc trở lại bất ngờ chạy dọc cơ thể anh ! Anh gặp lại chuyển động nữ tính gợi tình của chị ! Và cứ thế họ trở lại trong nhau như lần đầu khi làm vợ chồng .
Đêm đó , chị không còn là người vợ khô cứng tẻ nhạt mệt mỏi nữa mà chị yêu anh lãng mạn tài tình nhất khiến anh chết ngất run rẩy bên chị .
Buổi sáng thức giấc , chị nằm trong cánh tay anh mềm mại nũng nịu nhỏ bé như một cô mèo con ,
Rồi họ cùng nhau ăn sáng ngay trên chiếc giường bồng bềnh ấy và không quên cùng nhau lên đỉnh lần nữa .
Chị thức ngộ đưa anh ra khỏi cõi u mê bằng sự thông minh của mình ! Chị trở lại bên anh một cách quyến rũ hấp dẫn và ma lực nhất để anh thức tỉnh nhận ra cô bồ trẻ kia nhạt hơn chị rất nhiều và nhận ra đó chỉ là sự lấp khoảng trống nhất thời khi chị vô tình bỏ quên anh mà thôi .
Vậy đấy ! Hôm nay đã là sau hai năm chị đã kéo được anh trở về bên mình không phải bằng ghen tuông mà ghen có trình .
Chị học làm người tình để giữ chồng ! Trong phòng khách chị học làm nữ hoàng lịch sự thanh sang . Trong nhà bếp chị mặc tạp dề để trở thành vua bếp ! Và khi lên giường chị học làm con đĩ có hạng của riêng chồng ! Mặc dù anh có lỗi nhưng không một lời đay nghiến , dằn vặt , chị trở lại dịu dàng nữ tính bất tận và ngọt ngào cũng bất tận .
Luôn nhìn anh âu yếm và luôn thì thầm khi đêm về “ Yêu mình ! Yêu mình ! Mình của em ! Mình của em ! “
Và anh từ chỗ lãng quên chị thì nay nghiện vợ như thuốc phiện ngày nào cũng phải có và nếu xa chị anh không chịu nổi .

VietBF@sưu tập

Nhắm mắt vài phút giúp giảm kích thích thị giác, cho mắt nghỉ ngơi, đồng thời hỗ trợ não tập trung và tăng cảm giác thư giãn.

Chúng ta thường nhắm mắt khi cầu nguyện, thư giãn, suy nghĩ, nghe nhạc hoặc cố gắng ghi nhớ thông tin. Tưởng như chỉ là một phản xạ tự nhiên, hành động này thực chất phản ánh nhiều hoạt động của não bộ. Khi đó, não có thể giảm bớt các kích thích từ thị giác để tập trung xử lý thông tin hiệu quả hơn.

Giảm quá tải thông tin thị giác

Mắt là một trong những kênh tiếp nhận thông tin lớn nhất của cơ thể. Mỗi giây, não phải xử lý hàng loạt tín hiệu từ môi trường như ánh sáng, chuyển động, màu sắc. Khi bạn nhắm mắt, dòng thông tin này gần như bị "ngắt". Nhờ đó, não không còn phải phân tán nguồn lực để xử lý hình ảnh bên ngoài, mà có thể tập trung vào suy nghĩ, cảm xúc hoặc ghi nhớ. Đây cũng là lý do nhiều người nhắm mắt khi cần tập trung cao độ.

Giúp não chuyển sang trạng thái tập trung bên trong

Khi giảm kích thích thị giác, não có xu hướng chuyển sang trạng thái xử lý nội tại - tức là tập trung vào suy nghĩ, ký ức và cảm xúc. Việc nhắm mắt tạo điều kiện cho não lắng lại, từ đó giúp bạn dễ hình dung, tưởng tượng hoặc suy ngẫm sâu hơn. Điều này giải thích vì sao nhiều người nhắm mắt khi thiền, thư giãn hoặc cố gắng ghi nhớ thông tin.

Nhắm mắt khi cần tập trung không phải là hành vi ngẫu nhiên, mà là phản xạ tự nhiên giúp tối ưu hoạt động của não và mắt. Tương tự khi nghe nhạc hoặc suy nghĩ, hành động này giúp loại bỏ các yếu tố gây nhiễu, từ đó nâng cao hiệu quả xử lý thông tin.

Tác động đến cơ mắt và giảm mỏi mắt

Không chỉ ảnh hưởng đến não, nhắm mắt còn mang lại lợi ích trực tiếp cho mắt. Khi mắt mở, các cơ điều tiết phải liên tục hoạt động để giữ hình ảnh rõ nét, đặc biệt khi nhìn gần hoặc sử dụng thiết bị điện tử.

Nhắm mắt trong thời gian ngắn giúp các cơ này được nghỉ ngơi, giảm căng cơ và mỏi mắt. Đồng thời, bề mặt mắt cũng được giữ ẩm tốt hơn do giảm bay hơi nước mắt - yếu tố quan trọng trong việc giảm khô mắt.

Hỗ trợ kiểm soát cảm xúc và căng thẳng

Nhắm mắt giúp giảm kích thích từ môi trường, làm dịu hệ thần kinh và giảm căng thẳng. Đây là lý do nhiều người có xu hướng nhắm mắt khi cảm thấy áp lực hoặc cần bình tĩnh lại. Hành động này giúp não tập trung vào cảm nhận bên trong thay vì bị phân tán bởi môi trường xung quanh.

Nhắm mắt có thể hữu ích trong nhiều tình huống hằng ngày như khi cần tập trung, ghi nhớ thông tin, giảm căng thẳng hoặc nghỉ mắt sau thời gian dài nhìn màn hình. Chỉ vài phút cũng giúp mắt và não tái tạo năng lượng.

VietBF@sưu tập

Bài tập đi bộ chậm sau đó tăng tốc, tập thể dục nhịp điệu cường độ cao, tập tạ xe kẽ trong tuần giúp cơ thể sử dụng nhiều đường hơn, ngăn tăng đường huyết.

Tiền tiểu đường là tình trạng lượng đường trong máu tăng cao song chưa được chẩn đoán là tiểu đường type 2. Thay đổi chế độ ăn uống, kiểm soát căng thẳng, quản lý bệnh nền kết hợp tập thể dục đều đặn mỗi ngày hỗ trợ duy trì lượng đường trong máu ổn định, ngăn tiền tiểu đường tiến triển.

Tập thể dục giúp cơ thể sử dụng glucose trong máu để tạo năng lượng, đồng thời tăng độ nhạy của tế bào với insulin. Hoạt động này cũng giúp tiêu hao calo, hỗ trợ giảm cân - yếu tố quan trọng để ổn định đường huyết và làm chậm tiến triển tiền tiểu đường. Người tiền tiểu đường và tiểu đường nên tập ít nhất 150 phút mỗi tuần, kết hợp bài tập nhẹ và tập sức mạnh cường độ vừa phải.

Đi bộ, đạp xe

Đi bộ giúp cơ thể tăng nhịp tim và đốt cháy nhiều calo hơn, đồng thời tăng cơ cho phần thân dưới. Cơ bụng, cơ tứ đầu, cơ gân kheo và hông được kích hoạt khi đi bộ trên địa hình dốc hơn góp phần đốt cháy nhiều glucose. Nên bắt đầu tập thể dục với các bài tập đi bộ để cơ thể làm quen. Đặt mục tiêu 30 phút mỗi ngày với tốc độ vừa phải đến nhanh. Bạn có thể thử một số cách tăng dần cường độ như sau:

Tuần một: Hai lần đi bộ 30 phút mỗi tuần.

Tuần hai: Ba lần đi bộ 30 phút mỗi tuần.

Tuần ba: Bốn lần đi bộ, mỗi lần 30 phút.

Tuần bốn: Năm lần đi bộ, mỗi lần 30 phút.

Vào tháng thứ hai, hãy bắt đầu tăng tốc độ đi bộ, kết hợp đi bộ trên dốc, leo đồi núi hoặc chỉnh độ cao khi sử dụng máy chạy bộ. Người bệnh có thể đạp xe khoảng 5-10 km mỗi ngày để hỗ trợ duy trì đường huyết ổn định.


Đạp xe phù hợp với người tiền tiểu đường mới bắt đầu tập luyện. Ảnh: Thùy Linh

Tập luyện sức mạnh

Sau khi đã thành thạo bài tập đi bộ trong tháng đầu tiên. Người tiền tiểu đường nên kết hợp hai ngày tập luyện sức mạnh toàn thân trong tuần. Nên phân bổ các bài tập xây dựng cơ bắp này trong suốt tuần, ví dụ, vào thứ ba và thứ năm hoặc thứ tư và thứ sáu để cơ thể có thời gian phục hồi và tái tạo. Thời gian tập các bài tăng cơ càng nhiều, cơ thể sử nhiều glucose làm nguồn năng lượng hơn.

Các bài tập tăng cường sức mạnh như đẩy ngực, động tác kéo xà (sử dụng dây kháng lực), đẩy tạ vai khi ngồi, động tác đá chân sau, cuộn cơ bắp tay, ngồi xổm, nâng tạ...

Chạy bộ, aerobic cường độ cao

Các bài tập aerobic cường độ cao đốt cháy nhiều calo hơn so với các bài tập cường độ thấp. Khi cơ thể quen dần với các hoạt động, bạn nên nâng cao cường độ tập luyện. Thay vì đi bộ như những tuần đầu, hãy chạy bộ, chạy nhanh hoặc tăng 3-4 bài aerobic cường độ cao kết hợp đi bộ nhẹ nhàng trong tuần. Chạy bộ làm tăng nhịp tim, an toàn cho lưng dưới và ít gây tác động mạnh, hỗ trợ điều chỉnh lượng đường trong máu tốt hơn. Người tập cần giãn cơ sau khi thực hiện tất cả bài tập để cơ bắp thư giãn và duy trì sự linh hoạt.

VietBF@sưu tập

FBI bắt một cựu nhân viên lực lượng đặc nhiệm với cáo buộc cung cấp thông tin tiêm kích F-15E bị Iran bắn rơi cho báo chí tuần trước.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.

Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời "quan chức Mỹ giấu tên" đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.


Tiêm kích F-15E của Không quân Mỹ. Ảnh: AFP

Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.

Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.

Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. "Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều", ông Trump nói, cho biết Iran đã "treo thưởng rất lớn" cho người bắt được phi công gặp nạn.

Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.

Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.

Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.

Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.

Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.

Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. "Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh", ông Patel viết trên X.

VietBF@sưu tập