Nước Nga xôn xao trước tin tức về ông Putin

Đài TST tối 8/5 đăng bài viết có tiêu đề: "Cuộc săn lùng ông Putin. Chỉ một câu nói của đại diện Điện Kremlin đã khiến dư luận rúng động: 'Phải ngăn chặn điều đó!'".

Theo bài viết, trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5, Moscow đang đặt trong tình trạng an ninh đặc biệt do lo ngại nguy cơ Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV hoặc các hoạt động phá hoại nhằm vào thủ đô Nga và các sự kiện trọng điểm.

Bài viết cho rằng trong những ngày gần đây, cả các tuyên bố từ phía Ukraine lẫn loạt bài đăng trên nhiều hãng truyền thông phương Tây đã làm dấy lên cảm giác rằng Kiev đang mở một "cuộc săn lùng" nhằm vào Tổng thống Putin. Trong bối cảnh đó, Điện Kremlin được cho là đã chuẩn bị cho những kịch bản xấu nhất.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận Nga đã tăng cường các biện pháp bảo vệ dành cho Tổng thống Putin trước "những mối đe dọa từ chính quyền Kiev". Khi được các phóng viên hỏi liệu an ninh dành cho nguyên thủ Nga có được siết chặt hay không, ông Peskov chỉ trả lời ngắn gọn: "Tất nhiên".

Theo TST, chính phát biểu ngắn gọn nhưng đầy hàm ý này đã khiến mạng xã hội Nga "dậy sóng". Nhiều ý kiến cho rằng việc tăng cường an ninh là hoàn toàn cần thiết, đặc biệt sau khi ông Zelensky trước đó từng ám chỉ khả năng Ukraine tấn công Moscow trong dịp 9/5.

Một số bình luận trên mạng xã hội Nga được bài báo dẫn lại viết rằng: "Những biện pháp bổ sung là thực sự cần thiết. Ông Zelensky từng ám chỉ về các cuộc tấn công vào Moscow ngày 9/5, vì vậy phải ngăn chặn điều đó";

"Tôi nghĩ năm nay quân đội Nga cũng sẽ không làm người dân thất vọng"; hay "Khi ngay cạnh chúng ta là một 'quốc gia' mang tên Ukraine, thì việc tăng cường an ninh cho người dân và cho Tổng thống Nga là điều cần thiết".

Bài viết cũng cho biết một số người dân Nga tin rằng việc siết chặt an ninh sẽ không chỉ diễn ra ở Moscow mà còn trên toàn nước Nga.

Một cư dân tại thành phố có dân số chưa tới nửa triệu người cho biết năm ngoái khu vực của họ từng xảy ra tình trạng gây nhiễu liên lạc, tuần tra dày đặc và xuất hiện máy dò kim loại tại nhiều địa điểm công cộng.

Trong bối cảnh đó, Moscow được cho là đã áp dụng nhiều biện pháp an ninh chưa từng có đối với lễ duyệt binh trên Quảng trường Đỏ năm nay.

Theo TST, tại lễ duyệt binh sẽ không xuất hiện khí tài quân sự hạng nặng, điều mà các chuyên gia cho rằng liên quan trực tiếp tới các yếu tố an ninh. Phố Tverskaya cùng khu vực Quảng trường Đỏ cũng bị phong tỏa hoàn toàn đối với người đi bộ và phương tiện giao thông; việc vào xem duyệt binh sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt bằng thư mời cá nhân.

Đáng chú ý, TST cho biết truyền thông phương Tây như Financial Times, CNN hay The Telegraph thời gian gần đây liên tục đăng tải các bài viết về vấn đề an ninh quanh Tổng thống Putin. Một số bài báo thậm chí còn cho rằng Điện Kremlin đã chuyển sang trạng thái "báo động cao".

Tuy nhiên, phía Điện Kremlin đã chỉ trích một số bài viết nói trên vì cho rằng chúng dựa trên các nguồn tin thiếu cơ sở như "tình báo châu Âu" hoặc "nhóm điều tra độc lập".

Theo TST, nhiều "nguồn tin nội bộ" được truyền thông phương Tây viện dẫn đã đưa ra các thông tin gây tranh cãi tới mức ngay cả những độc giả dễ tin nhất cũng phải nghi ngờ.

Bài báo cũng đề cập tới các thông tin lan truyền trên báo chí phương Tây về việc Cơ quan bảo vệ liên bang Nga (FSO) siết chặt kiểm soát xung quanh Tổng thống Putin.

Theo các bài viết này, đầu bếp, nhiếp ảnh gia và vệ sĩ tại Điện Kremlin bị cấm sử dụng điện thoại thông minh hoặc Internet khi ở gần ông Putin. Một số nhân viên thậm chí bị cấm sử dụng phương tiện công cộng, còn căn hộ của họ được lắp hệ thống camera giám sát hoạt động 24/7.

Châu Âu lo Kiev vượt "lằn ranh đỏ"

Trong bối cảnh truyền thông phương Tây liên tục bàn luận về nguy cơ tấn công lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow và khả năng Nga siết chặt an ninh quanh Tổng thống Putin, một số đồng minh của Kiev được cho là cũng bắt đầu lo ngại về hậu quả nếu Ukraine thực sự hành động trong dịp 9/5.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là muốn thể hiện lập trường cứng rắn, nhưng cuối cùng lại khiến các đồng minh khó chịu. Những lời đe dọa công khai nhằm vào Moscow được cho là đã phản tác dụng. Một số đối tác châu Âu cảnh báo Kiev có thể phải đối mặt với đòn đáp trả mạnh mẽ.

Người đứng đầu chính quyền Kiev trước đó công khai tuyên bố các UAV Ukraine có thể xuất hiện trên bầu trời Moscow trong lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng, đồng thời nhấn mạnh Kiev "không cần lệnh ngừng bắn" trong dịp này.

Ông Zelensky đưa ra phát biểu trên trong khuôn khổ hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu tổ chức tại Yerevan.

Sau đó, trên mạng xã hội, ông Zelensky tiếp tục kêu gọi lãnh đạo các nước từ chối tới Moscow dự lễ duyệt binh ngày 9/5:

"Chúng tôi nhận được thông tin từ một số quốc gia thân cận với Nga rằng đại diện của họ dự định tới Moscow vào ngày 9/5. Một mong muốn khá kỳ lạ… trong thời điểm hiện nay. Chúng tôi không khuyến khích điều đó."

Bộ Quốc phòng Nga sau đó phản ứng trước tuyên bố của ông Zelensky và cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại các hoạt động kỷ niệm đều sẽ bị đáp trả bằng đòn tấn công nhằm vào trung tâm Kiev.

Tuy nhiên, theo tạp chí Focus của Đức, các đồng minh phương Tây của Ukraine bất ngờ cho biết họ không ủng hộ khả năng tấn công lễ duyệt binh tại Moscow.

"Ông Zelensky ám chỉ rằng UAV có thể xuất hiện trên bầu trời thủ đô Nga trong thời gian diễn ra lễ duyệt binh quân sự ở Moscow. Tuy nhiên, khả năng xảy ra một cuộc tấn công thực sự là khá thấp.

Nga đã cảnh báo sẽ tung ra đòn đáp trả rất cứng rắn nhằm vào trung tâm Kiev sau những phát biểu liên quan tới khả năng UAV Ukraine tấn công. Đây rõ ràng là tín hiệu mang tính răn đe" - Focus viết.

Tạp chí Đức cũng cho rằng một cuộc tấn công vào lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới hình ảnh quốc tế của Kiev:

"Đó sẽ là bước đi đầy rủi ro đối với ông Volodymyr Zelensky. Ông ấy không nên tấn công lễ duyệt binh. Bởi điều đó chắc chắn sẽ không tạo ra sự cảm thông trên toàn thế giới. Trong khi đó, sự ủng hộ quốc tế vẫn cực kỳ quan trọng đối với Ukraine".

Từ ngày 8/5, lệnh ngừng bắn do Tổng thống Putin công bố nhân dịp Ngày Chiến thắng đã chính thức có hiệu lực và kéo dài tới hết ngày 10/5. Trong thời gian này, quân đội Nga nhận chỉ thị không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào vị trí của Ukraine hoặc các cơ sở công nghiệp quốc phòng nằm sâu trong lãnh thổ nước này.

Quân đội Mỹ đã tấn công thêm 2 tàu chở dầu treo cờ Iran tại Vịnh Oman trong bối cảnh Washington đẩy mạnh chiến dịch phong tỏa. Trong khi đó, Tehran đã ví việc kiểm soát eo biển Hormuz có giá trị tương đương với việc sở hữu một "quả bom nguyên tử", RT đưa tin ngày 9/5.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 8/5 cho biết các lực lượng Mỹ đã tấn công 2 tàu dầu không chở hàng của Iran là M/T Sea Star III và M/T Sevda. Phía Mỹ cáo buộc các tàu này đang tìm cách "vi phạm" lệnh phong tỏa của Mỹ để tiến vào một cảng của Iran.

Một quan chức quân sự nói với truyền thông địa phương rằng các lực lượng vũ trang Iran được cho là đã đáp trả "bằng các cuộc không kích". Tuy nhiên, quân đội Mỹ không báo cáo bất kỳ thiệt hại nào.

Eo biển Hormuz đã trở thành một trong những quân bài mặc cả của Iran sau khi nước này đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, khiến nhiều tàu thuyền bị mắc kẹt và làm chao đảo thị trường năng lượng.

"Eo biển Hormuz có uy lực ngang với bom nguyên tử", Press TV dẫn lời ông Mohammad Mokhber, cố vấn cấp cao của Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei, cho biết.

Ông Mokhber khẳng định rằng Iran sẽ không "từ bỏ những thành quả" và tuyên bố Tehran sẽ tìm cách thay đổi chế độ pháp lý của eo biển thông qua luật pháp quốc tế nếu có thể, hoặc đơn phương nếu cần thiết.

Phía Mỹ đã bác bỏ lập trường của Iran và coi đó là điều "không thể chấp nhận được". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 nhấn mạnh rằng Washington sẽ không bao giờ cho phép Tehran "bình thường hóa" quyền kiểm soát đối với Hormuz.

Mỹ nói rằng việc phong tỏa hải quân của họ nhằm mục đích khôi phục tự do hàng hải và gây áp lực buộc Tehran phải tiến tới một thỏa thuận. Ngược lại, Iran cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 khi nhắm mục tiêu vào các tàu vận tải thương mại.

Sự cố mới nhất tại "điểm nghẽn" hàng hải chật hẹp này diễn ra chỉ một ngày sau khi các lực lượng Mỹ và Iran xảy ra giao tranh.

Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, 3 tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã bị tấn công bởi tên lửa, máy bay không người lái và xuồng nhỏ. Các lực lượng Mỹ đã trả đũa vào các địa điểm phóng, trung tâm chỉ huy và các trạm giám sát của Iran.

Trong khi đó, Tehran cáo buộc Washington nổ súng trước, cho rằng lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào 1 tàu chở dầu của Iran trong lãnh hải của họ và tấn công các khu vực dân sự dọc bờ biển phía nam Iran.

Tổng thống Trump đã hạ thấp cuộc đối đầu này, gọi đó chỉ là "đánh yêu" (love tap). Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu lệnh đình chiến thực sự sụp đổ, "các bạn sẽ thấy một luồng sáng khổng lồ phát ra từ Iran", đồng thời thúc giục Tehran ký kết thỏa thuận "thật nhanh".

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (8/5) cho biết Nga và Ukraine sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày, từ 9 - 11/5, trong khuôn khổ nỗ lực hòa giải do Washington thúc đẩy.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết lệnh ngừng bắn sẽ bao gồm việc đình chỉ mọi hoạt động quân sự và tiến hành trao đổi tù binh với quy mô 1.000 người từ mỗi phía.

"Hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho sự kết thúc của một cuộc chiến kéo dài và khốc liệt", Tổng thống Mỹ Trump viết, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột đang đạt được nhiều tiến triển.

Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov cho biết Moscow chấp nhận sáng kiến của Tổng thống Mỹ Trump về việc gia hạn lệnh ngừng bắn đến ngày 11/5, đồng thời nhất trí thực hiện trao đổi tù binh theo tỷ lệ 1.000 đổi 1.000.

"Theo chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, tôi xác nhận sáng kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump về lệnh ngừng bắn và trao đổi tù binh chiến tranh giữa Nga và Ukraine là có thể chấp nhận được", ông Ushakov nói với các phóng viên.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kiev cũng đồng ý thực hiện ngừng bắn với Nga từ ngày 9 - 11/5 và sẽ tuân thủ nguyên tắc "có đi có lại".

Ông Zelensky nhấn mạnh vấn đề nhân đạo, đặc biệt là việc đưa các tù binh Ukraine trở về nước, là yếu tố quan trọng dẫn tới quyết định của Kiev.

"Quảng trường Đỏ không quan trọng bằng sinh mạng của các tù binh Ukraine có thể được trở về nhà. Vì vậy, trong khuôn khổ tiến trình đàm phán do Mỹ làm trung gian, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Nga về cuộc trao đổi tù binh 1.000 đổi 1.000. Một lệnh ngừng bắn sẽ được thiết lập từ ngày 9 - 11/5", ông Zelensky nói.

Tổng thống Ukraine cũng cho biết ông đã chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương chuẩn bị cho quá trình trao đổi tù binh, đồng thời cảm ơn Tổng thống Trump và các trợ lý của ông vì các nỗ lực ngoại giao.

Ngoài ra, ông Zelensky đã ký một sắc lệnh liên quan đến lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow. Theo văn bản này, Ukraine loại trừ một phần kế hoạch sử dụng vũ khí của Ukraine khỏi khu vực Quảng trường Đỏ trong thời gian diễn ra sự kiện.

Sau khi Tổng thống Ukraine ban hành sắc lệnh, phía Nga ngay lập tức phản ứng cứng rắn. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga không cần sự cho phép của bất kỳ ai.

"Chúng tôi không cần sự cho phép của bất kỳ ai để tự hào về Ngày Chiến thắng của mình", ông nhấn mạnh.

Thông tin trên cho thấy cách vận hành của hệ thống quyền lực Iran vẫn chưa rõ ràng, nhưng Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đang góp phần chỉ đạo cách Iran xử lý các cuộc đàm phán với Mỹ.

Ông Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị thương nặng trong cuộc tấn công khiến cha ông cùng nhiều lãnh đạo quân sự hàng đầu của đất nước thiệt mạng ngày 28/2. Điều này làm dấy lên nhiều đồn đoán về sức khỏe và vai trò của ông trong cấu trúc lãnh đạo Iran.

Theo các nguồn tin, cho đến nay cộng đồng tình báo Mỹ vẫn chưa thể xác nhận nơi ở của ông Khamenei.

Một phần nguyên nhân là do ông Khamenei không sử dụng bất kỳ thiết bị điện tử nào để liên lạc, thay vào đó chỉ gặp trực tiếp những người có thể tới thăm hoặc gửi thông điệp qua người đưa tin, nguồn tin cho biết.

Ông Khamenei được cho là vẫn đang phải điều trị các vết thương ở mặt, cánh tay và chân.

Đầu tuần này, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu với truyền thông nhà nước rằng ông đã có cuộc gặp kéo dài 2 tiếng rưỡi với ông Khamenei - cuộc gặp trực tiếp đầu tiên được xác nhận giữa một quan chức cấp cao Iran và lãnh tụ tối cao mới của đất nước.

Theo các nguồn tin, những gì giới chức Mỹ biết về tình trạng của ông Khamenei chủ yếu dựa trên thông tin thu thập từ những người đang liên lạc với ông. Tuy nhiên, trong giới phân tích tình báo cũng xuất hiện nghi vấn rằng một số nhân vật trong cấu trúc quyền lực Iran có thể đưa ra tuyên bố có quyền tiếp cận ông Khamenei nhằm tận dụng uy tín của ông để thúc đẩy mục tiêu riêng.

Hiểu sai căn bản

Các báo cáo tình báo Mỹ đánh giá rằng cuộc chiến đã làm suy giảm năng lực quân sự của Iran nhưng chưa phá hủy hoàn toàn, với khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn tồn tại sau các đợt không kích của Mỹ. Một báo cáo gần đây nâng con số đó lên 2/3, một phần do lệnh ngừng bắn kéo dài giúp Iran có thời gian khôi phục các bệ phóng có thể đã bị chôn vùi trong các cuộc tấn công trước đó.

Một báo cáo riêng của CIA kết luận Iran có thể chịu đựng lệnh phong toả trên biển của Mỹ khoảng 4 tháng nữa.

Trong khi đó, giao thông qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, khi cả hai đều tuyên bố kiểm soát tuyến đường này. Lực lượng quân sự Mỹ và Iran vừa tiếp tục đấu hỏa lực, bất chấp lệnh ngừng bắn còn hiệu lực.

Khi được hỏi về đánh giá của CIA, một quan chức tình báo cấp cao nói với CNN : “Lệnh phong tỏa của Tổng thống Trump đang gây ra thiệt hại thực sự và ngày càng chồng chất - cắt đứt thương mại, bóp nghẹt doanh thu và đẩy nhanh sự sụp đổ kinh tế mang tính hệ thống. Quân đội Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng, hải quân bị phá hủy và các lãnh đạo đang phải lẩn trốn”.

Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ chuyển các câu hỏi sang Nhà Trắng.

“Trong khi Mỹ ngày càng mạnh hơn sau thành công to lớn của Chiến dịch Epic Fury, Iran suy yếu từng ngày do tác động áp đảo của Chiến dịch Economic Fury, chiến dịch phong tỏa quân sự và sự chia rẽ trong nội bộ chế độ, điều đã cản trở khả năng Iran đưa ra các đề xuất thống nhất với các nhà đàm phán Mỹ”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định.

“Hiện rõ hơn bao giờ hết rằng Tổng thống Trump đang nắm mọi lợi thế khi đội ngũ an ninh quốc gia của ông nỗ lực chấm dứt vĩnh viễn tham vọng hạt nhân của Iran. Chúng tôi không bình luận về các vấn đề tình báo”, phát ngôn viên nói thêm.

Khác với đánh giá của tình báo Mỹ, một nguồn tin nói với CNN rằng có bằng chứng cho thấy ông Khamenei khá tách biệt khỏi quá trình ra quyết định và tiếp cận không thường xuyên.

Do đó, các quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran về cơ bản đang điều hành hoạt động thường nhật cùng với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf.

“Không có dấu hiệu cho thấy ông ấy thực sự đang liên tục đưa ra mệnh lệnh, nhưng cũng không có bằng chứng chứng minh điều ngược lại”, một nguồn tin khác cho biết.

Những nghi vấn xung quanh sức khỏe và vị thế của Lãnh tụ tối cao Khamenei gây ra thách thức lớn cho chính quyền Tổng thống Trump, khi các quan chức Mỹ cấp cao vẫn cho rằng chưa rõ ai có đủ thẩm quyền để quyết định việc thực sự đàm phán chấm dứt xung đột.

“Nội bộ hệ thống của họ vẫn bị chia rẽ sâu sắc và cũng đang rơi vào tình trạng rối loạn chức năng, nên điều đó có thể là trở ngại”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu ngày 8/5, khi nói đến chuyện Iran sẽ phản hồi về đề xuất mới nhất của chính quyền Tổng thống Trump.

Nỗ lực của chính quyền Mỹ nhằm đạt được giải pháp đàm phán đang bị cản trở vì Washington hiểu sai căn bản về cách suy nghĩ của người Iran, cũng như cách nước này phản ứng trước các mối đe dọa, bất kể ai đang nắm quyền.

Đánh giá của CIA cho thấy Iran chưa phải chịu sức ép kinh tế nghiêm trọng từ việc Mỹ phong tỏa các cảng biển của nước này trong khoảng 4 tháng nữa, Washington Post dẫn lời 1 quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết.

Đánh giá này cho thấy đòn bẩy của Washington đối với Tehran vẫn còn hạn chế, trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách chấm dứt cuộc xung đột vốn không được cử tri Mỹ ủng hộ.

Một quan chức tình báo cấp cao nói rằng phân tích của CIA là “sai sự thật”, cho rằng lệnh phong tỏa “đang gây thiệt hại thực sự và ngày càng chồng chất, khi cắt đứt thương mại, bóp nghẹt nguồn thu và đẩy nhanh sự sụp đổ kinh tế mang tính hệ thống” ở Iran.

Washington đang chờ phản hồi của Tehran với đề xuất của Mỹ nhằm chính thức chấm dứt chiến tranh, trước khi tiến hành đàm phán về các vấn đề gây khó hơn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.

Vài ngày gần đây chứng kiến các đợt giao tranh dữ dội nhất trong và xung quanh eo biển Hormuz từ khi lệnh ngừng bắn được thực hiện cách đây 1 tháng, và UAE tiếp tục trở thành mục tiêu tấn công trong ngày 8/5.

“Chúng tôi có thể sẽ biết điều gì đó trong hôm nay. Chúng tôi đang chờ phản hồi từ phía họ”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu với các phóng viên tại Rome ngày 8/5.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết, Tehran vẫn đang cân nhắc phản hồi, và đến gần nửa đêm ở Tehran vẫn chưa có thông báo nào được đưa ra.

Trong khi đó, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin đã xảy ra thêm các vụ đụng độ lẻ tẻ giữa lực lượng Iran và tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz. Hãng Tasnim sau đó dẫn lời nguồn tin quân sự Iran cho biết tình hình đã lắng dịu, nhưng cảnh báo các cuộc đụng độ khác vẫn có thể xảy ra.

Quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công 2 tàu có quan hệ với Iran đang tìm cách tiến vào cảng của Iran, trong đó chiến đấu cơ Mỹ bắn trúng ống khói của các tàu này, buộc chúng phải quay đầu.

Iran phần lớn đã chặn hoạt động vận tải biển không phải của Iran qua eo biển này kể từ khi chiến tranh bùng nổ ngày 28/2. Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa với các tàu Iran từ tháng trước.

Giá dầu đã tăng trở lại, với dầu Brent vượt ngưỡng 101 USD/thùng, dù vẫn giảm hơn 6% tính chung cả tuần.

Ngày 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, dù xảy ra các vụ đụng độ tại eo biển Hormuz.

Đối đầu không chỉ diễn ra trên tuyến hàng hải này. UAE cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo và 3 máy bay không người lái từ Iran trong ngày 8/5, khiến 3 người bị thương.

Iran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn.

“Mỗi khi giải pháp ngoại giao được đặt lên bàn, Mỹ lại chọn một cuộc phiêu lưu quân sự liều lĩnh”.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi phát biểu ngày 8/5.

Hãng Mehr của Iran đưa tin 1 thủy thủ thiệt mạng, 10 người bị thương và 4 người mất tích sau vụ tấn công của Hải quân Mỹ nhằm vào tàu thương mại Iran tối 8/5.

Sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, ông Rubio đặt câu hỏi vì sao Ý và các đồng minh khác không ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm mở lại eo biển.

“Các bạn có chấp nhận việc một quốc gia tuyên bố kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế hay không? Bởi nếu chấp nhận điều đó, các bạn đã tạo ra tiền lệ sẽ lặp lại ở hàng chục nơi khác”, ông nói.

Trong khi tiếp tục theo đuổi giải pháp ngoại giao, Mỹ cũng gia tăng các biện pháp trừng phạt nhằm gây sức ép với Iran.

Ngày 8/5, Bộ Tài chính Mỹ công bố lệnh trừng phạt nhằm vào 10 cá nhân và công ty, trong đó có một số tổ chức tại Trung Quốc và đặc khu Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái shahed của Tehran.

Washington cũng tuyên bố sẵn sàng hành động với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bất hợp pháp của Iran và có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp các tổ chức tài chính nước ngoài, bao gồm những đơn vị liên quan đến các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc.

Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Trump thực hiện chuyến thăm Trung Quốc để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.

Lầu Năm Góc hôm thứ Sáu (8/5) đã công bố một loạt tài liệu chưa từng được tiết lộ liên quan đến vật thể bay không xác định (UFO), đánh dấu bước đi mới trong chiến dịch tăng cường minh bạch về các hiện tượng bí ẩn mà Chính phủ Mỹ từng nghiên cứu trong nhiều thập niên.

"Bộ Chiến tranh hoàn toàn nhất trí với Tổng thống Donald Trump để mang lại sự minh bạch về các hiện tượng dị thường... Những tài liệu này từ lâu bị giữ kín bởi các quy định phân loại và đã tạo ra nhiều suy đoán trong công chúng. Đã đến lúc người dân Mỹ được trực tiếp nhìn thấy chúng", Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết trong một tuyên bố.

Cùng ngày, Bộ chiến tranh Mỹ cũng công bố trang web với địa chỉ "war.gov/UFO". Trang web đăng tải hàng chục tài liệu, hình ảnh và báo cáo liên quan đến các vụ nhìn thấy vật thể lạ trên không, trong đó có nhiều hình ảnh đen trắng và dữ liệu giám sát chưa từng công bố.

Theo giới chức Mỹ, đây mới chỉ là giai đoạn đầu của chiến dịch giải mật. Bộ Chiến tranh cho biết sẽ tiếp tục rà soát và công bố thêm tài liệu theo từng đợt "vài tuần một lần".

Làn sóng quan tâm mới về UFO tại Mỹ bùng lên sau phát biểu hồi tháng 2 của cựu Tổng thống Barack Obama trong một cuộc phỏng vấn, khi ông nói rằng "người ngoài hành tinh là có thật nhưng tôi chưa từng nhìn thấy họ". Sau đó, ông Obama đã rút lại phát ngôn của mình đồng thời làm rõ rằng ông chỉ đề cập khả năng tồn tại sự sống ngoài Trái Đất về mặt thống kê chứ chưa có bằng chứng xác thực.

Cuối tháng 2, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ thúc đẩy việc công khai các hồ sơ UFO mà Chính phủ Mỹ lưu giữ trong nhiều năm.

Chính phủ Mỹ từ lâu đã theo dõi các hiện tượng trên không chưa được xác định, trong đó có chương trình "Nhận dạng Mối đe dọa Hàng không Tiên tiến" (AATIP) của Lầu Năm Góc được triển khai gần hai thập kỷ trước.

Chính quyền Tổng thống Trump chưa đưa ra kết luận chính thức về nguồn gốc các hiện tượng này, song cho biết sẽ để người dân Mỹ tự đưa ra quyết định của riêng mình.

Giám đốc NASA Jared Isaacman trong một tuyên bố cho biết: "Chúng tôi sẽ thẳng thắn về những gì chúng tôi biết là đúng, những gì chúng tôi vẫn chưa hiểu và tất cả những gì còn cần được khám phá".

Đây không phải là lần công bố tài liệu quan trọng đầu tiên của chính quyền Tổng thống Trump. Trước đó, ông Trump từng tuyên bố sẽ công bố thêm tài liệu liên quan tới vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy cũng như vụ mất tích bí ẩn của nữ phi công Amelia Earhart.

Theo Al Jazeera, Bộ Tài chính Mỹ cho biết các cá nhân và công ty vừa bị họ trừng phạt đã hỗ trợ quân đội Iran thông qua việc bảo đảm nguồn cung vũ khí và nguyên vật liệu dùng để chế tạo máy bay không người lái Shahed của Iran.

Thông báo cũng cho biết các thực thể bị trừng phạt ở Trung Quốc, bao gồm cả đặc khu kinh tế Hồng Kông.

Bộ Tài chính Mỹ nói thêm rằng họ cũng sẵn sàng hành động chống lại bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại mà họ cho là "bất hợp pháp" của Iran, bao gồm cả các hãng hàng không.

Động thái của Bộ Tài chính Mỹ diễn ra vài ngày trước chuyến công du dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Trung Quốc, nơi ông sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Tập Cận Bình.

Song song đó, Al Jazeera cũng cho biết có những thông tin cho thấy các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể được nối lại tại thủ đô Islamabad của Pakistan trong tuần tới.

Tờ Wall Street Journal dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này cho biết hai bên đang làm việc với các nhà trung gian về bản ghi nhớ 14 điểm, nhằm thiết lập các tham số cho một tháng đàm phán hướng tới chấm dứt chiến sự.

Bản dự thảo được cho là bao gồm các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran, việc giảm căng thẳng ở eo biển Hormuz và khả năng chuyển giao kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran cho một quốc gia khác.

Tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng một số vấn đề then chốt vẫn chưa được giải quyết.

Mức độ nới lỏng trừng phạt vẫn còn đang được tranh luận và có thể cản trở các cuộc đàm phán. Theo tờ báo này, nếu các cuộc đàm phán tiến triển, thời hạn một tháng ban đầu có thể được gia hạn theo thỏa thuận chung.

Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ ngày 7-5 ra phán quyết bác bỏ quyết định áp thuế 10% của Tổng thống Donald Trump đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu, đánh dấu thêm một thất bại pháp lý đối với chương trình nghị sự thương mại cứng rắn của nhà lãnh đạo này.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 đã bác bỏ các mức thuế đối ứng do Tổng thống Donald Trump ban hành năm ngoái, áp dụng lên gần như mọi quốc gia. Khi đó, ông Donald Trump đã viện dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA) để tuyên bố tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài là tình trạng khẩn cấp quốc gia, lấy đó làm lý do biện minh cho việc áp thuế đối ứng.

Lần này, theo phán quyết mới, chính quyền Mỹ đã viện dẫn trái phép Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế 10% lên gần như toàn bộ hàng nhập khẩu hồi tháng 2. Tòa án cũng phán quyết ông Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền áp thuế mà quốc hội trao cho tổng thống theo luật định. Các mức thuế trên là "không hợp lệ" và "không được pháp luật cho phép". Phán quyết trên chỉ áp dụng cho bên nguyên đơn và chính quyền ông Donald Trump dự kiến kháng cáo.

Ông Heo Yoon, giáo sư về thương mại quốc tế tại Đại học Sogang (Hàn Quốc), cho rằng các chuyên gia đã dự đoán biện pháp này sẽ bị phán quyết là trái pháp luật vì Mục 122 chỉ dành cho các tình huống liên quan đến khủng hoảng cán cân thanh toán và mất cân đối kinh tế vĩ mô. Ông cũng nói thêm Mỹ đã chuẩn bị sẵn kịch bản chuyển sang sử dụng Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Do mức thuế theo Mục 122 sẽ hết hiệu lực vào tháng 7 sau thời hạn tối đa 150 ngày bất kể phán quyết của tòa án ra sao, Washington đã bắt đầu đặt nền móng cho một cơ chế thuế quan toàn diện hơn dựa trên Mục 301. Theo tờ The Korea Times, Mục 301 cho phép Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) điều tra các hành vi thương mại bị cho là không công bằng của từng quốc gia.

Theo AP, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tiến hành 2 cuộc điều tra có thể dẫn tới việc áp thêm các mức thuế mới. Hồi tháng 3, USTR đã khởi xướng các cuộc điều tra theo Mục 301 nhắm vào 16 đối tác thương mại, trong đó có Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Theo AP, Washington muốn làm rõ liệu các đối tác này có đang sản xuất hàng hóa quá mức nhu cầu thị trường, khiến giá giảm và gây bất lợi cho các nhà sản xuất Mỹ hay không. Các phiên điều trần công khai về cuộc điều tra diễn ra từ ngày 5 đến 8-5 tại Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ ở thủ đô Washington. USTR cũng đang điều tra liệu 60 nền kinh tế có làm đủ để ngăn chặn hoạt động buôn bán các sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay không.

Ông Heo Yoon cảnh báo Mục 301 có thể gây ra mối đe dọa lớn hơn cho các nhà xuất khẩu Hàn Quốc so với mức thuế đối ứng trên diện rộng đã bị vô hiệu hóa. Mục 301 áp thuế theo từng mặt hàng cụ thể, khác với chính sách thuế đối ứng trước đó. Vì thế, Seoul cần đặc biệt cẩn trọng với các mặt hàng tạo ra thặng dư thương mại lớn với Washington.

Tối hậu thư cho EU

Liên minh châu Âu (EU) có thời hạn đến ngày 4-7 để thực hiện đầy đủ thỏa thuận thương mại với Mỹ, nếu không sẽ phải đối mặt với "mức thuế cao hơn nhiều". Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư này sau cuộc điện đàm với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 7-5. Với bước đi trên, nhà lãnh đạo Mỹ đã hoãn thực hiện lời đe dọa tăng thuế nhập khẩu đối với ô tô sản xuất tại EU từ 15% lên 25% trong tuần này.

Trước đó, theo thỏa thuận đạt được vào mùa hè năm ngoái, EU cam kết cắt giảm các mức thuế còn lại đối với hàng hóa của Mỹ. Trong khi đó, Mỹ đồng ý áp thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa từ EU, qua đó ngăn chặn việc chồng thêm các loại thuế khác.

Theo trang Euronews, nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên đang đàm phán về dự luật cho phép dỡ bỏ thuế quan. Các nhà lập pháp cho biết đã đạt được tiến triển hướng tới khả năng đạt thỏa thuận vào ngày 19-5. Điểm bất đồng lớn là các nghị sĩ muốn bổ sung những điều khoản bảo vệ trong trường hợp ông Donald Trump vi phạm các cam kết chung hoặc đe dọa chủ quyền lãnh thổ của khối. Trong khi đó, các nước thành viên muốn giữ nguyên nội dung ban đầu, vốn không bao gồm các điều khoản bảo vệ và nhanh chóng triển khai thỏa thuận này càng sớm càng tốt.

Theo sau cuộc điện đàm với ông Donald Trump, bà Ursula von der Leyen bày tỏ tin tưởng rằng dự luật liên quan sẽ được thông qua trước thời hạn nói trên. Trước đó, Chủ tịch EC đã phản ứng trước lời đe dọa tăng thuế của ông Donald Trump khi nhấn mạnh khối này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản". Bà Ursula von der Leyen cũng nhắc Tổng thống Mỹ rằng theo mức trần thuế quan toàn diện 15% trong thỏa thuận thương mại, Washington không thể đơn phương tăng thuế.

Anh Thư

Báo cáo việc làm quan trọng được công bố ngay trước thời điểm ông Kevin Warsh chuẩn bị chính thức tiếp quản ghế Chủ tịch Fed trong một tuần tới.

Chiến lược gia kinh tế Marco Casiraghi nhận định rằng báo cáo này củng cố quan điểm thị trường lao động đang ổn định. Điều này cho phép Fed tập trung vào việc kiểm soát cú sốc giá dầu để đảm bảo lạm phát lõi không bị ảnh hưởng nặng nề hơn dự kiến.

Thị trường lao động Mỹ bổ sung thêm 115.000 việc làm trong tháng 4, vượt xa con số 65.000 việc làm mà các chuyên gia phân tích kỳ vọng. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ổn định ở mức 4,3%.

Tăng trưởng việc làm vốn tập trung chủ yếu ở lĩnh vực y tế nay đã bắt đầu lan rộng sang các ngành khác như vận tải, kho bãi và bán lẻ. Ngược lại, số lượng việc làm trong ngành sản xuất và khu vực chính phủ liên bang vẫn tiếp tục sụt giảm.

Tăng trưởng việc làm tại Mỹ ghi nhận sự biến động mạnh trong năm nay. Dữ liệu tháng 3 đã được điều chỉnh tăng thêm 7.000 việc làm lên mức 185.000. Đây là một sự đảo chiều hoàn toàn so với con số 156.000 việc làm bị mất trong tháng 2 và gần sát với mức tăng bùng nổ 160.000 việc làm hồi tháng 1.

Trưởng bộ phận chiến lược thu nhập cố định Leslie Falconio tại UBS Global Wealth Management cho rằng dù các số liệu việc làm phi nông nghiệp có phần bất ổn, tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì trong khoảng 4,3% đến 4,5%. Do đó, báo cáo này khó có thể làm thay đổi lộ trình chính sách sắp tới của Fed.

Trong tuần này, nhiều quan chức Fed nhận định thị trường việc làm vẫn ổn định ngay cả trước khi báo cáo chính thức được công bố. Tuy nhiên, họ bày tỏ lo ngại về việc xung đột tại Trung Đông có thể gây tổn hại đến tăng trưởng việc làm nếu giá năng lượng cao dai dẳng.

Chủ tịch Fed Beth Hammack chi nhánh Cleveland lo ngại giá năng lượng cao sẽ làm giảm chi tiêu tiêu dùng. Điều này sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến các doanh nghiệp và khiến họ hạn chế tuyển dụng.

Trong khi đó, Chủ tịch Fed Alberto Musalem của chi nhánh St. Louis cho biết các doanh nghiệp có thể đã tuyển dụng mạnh mẽ hơn nếu không có những bất ổn kinh tế hiện tại. Ông dẫn lời CEO của một công ty sản xuất lớn rằng sự bất ổn quá cao là lý do khiến họ ngừng tuyển dụng.

Cả bà Hammack và ông Musalem đều cho biết họ lo ngại về lạm phát hơn là thị trường việc làm. Nguyên nhân là do giá năng lượng tăng cao, trong khi lạm phát đã cao trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua. Thêm vào đó, việc tăng thuế quan cũng đã đẩy giá hàng hóa lên cao.

Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát ưa thích của Fed, đã tăng 3,5% trong tháng 3, cao hơn mức 2,8% ghi nhận vào tháng 2 trước khi xung đột nổ ra. Lạm phát lõi, loại trừ giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động, cũng tăng 3,2%.

Chiến lược gia Ellen Zentner tại Morgan Stanley Wealth Management nhận định rằng dữ liệu việc làm khả quan khiến Fed tiếp tục ở trạng thái chờ đợi và tập trung vào mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Các đợt cắt giảm lãi suất vẫn chưa thể xuất hiện trong tương lai gần. Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường hiện dự đoán tới 93,4% Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 6.

Theo Yahoo Finance

Argentina hiện vẫn là quốc gia vay nợ nhiều nhất từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Điều này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài tại quốc gia Nam Mỹ này mà còn cho thấy sự phụ thuộc lớn vào các nguồn hỗ trợ đa phương.

Theo dữ liệu mới nhất, Argentina đang nợ IMF gần 60,2 tỷ USD, tương đương 8,7% GDP. Con số này hoàn toàn áp đảo so với các quốc gia vay nợ khác. Đây là hệ quả của hàng loạt chương trình cứu trợ mà IMF dành cho nước này trong suốt 2 thập kỷ qua.

Đứng ở vị trí thứ hai là Ukraine với khoản nợ gần 15,5 tỷ USD (chiếm 6,9% GDP). Khoản vay này phản ánh quy mô tài chính khổng lồ từ bên ngoài mà Kiev cần để duy trì nền kinh tế trong bối cảnh xung đột với Nga.

Các quốc gia tiếp theo trong danh sách bao gồm Ai Cập với khoản nợ khoảng 10 tỷ USD (2,5% GDP), Pakistan khoảng 10 tỷ USD (2,6% GDP) và Ecuador khoảng 10 tỷ USD (7,3% GDP).

Dù có giá trị khoản nợ tương đương nhau nhưng gánh nặng lên nền kinh tế Ecuador lớn hơn nhiều so với Ai Cập và Pakistan khi tính theo tỷ lệ GDP.

Nhóm 15 quốc gia vay nợ lớn nhất còn có sự góp mặt của các nền kinh tế mới nổi và cận biên như Bờ Biển Ngà, Kenya, Bangladesh và Ghana, với các khoản nợ dao động từ 4-5 tỷ USD. Mặc dù thấp hơn về giá trị tuyệt đối, nhưng những con số này vẫn gây áp lực lớn lên năng lực tài khóa và sản lượng nội địa của họ.

Tại khu vực cận Sahara (Châu Phi), các quốc gia như Angola, Cộng hòa Dân chủ Congo và Ethiopia tiếp tục dựa vào các chương trình của IMF để ổn định tài chính công và hỗ trợ cán cân thanh toán.

Dữ liệu cho thấy phạm vi hoạt động của IMF trải rộng trên nhiều khu vực với những nguyên nhân khác nhau.

Tại châu Á, Bangladesh và Sri Lanka tìm đến IMF để ứng phó với các cú sốc bên ngoài và áp lực tỷ giá.

Ở Mỹ Latinh, Costa Rica và Ecuador duy trì mối quan hệ vay nợ định kỳ.

Còn tại Trung Đông, Jordan (nợ 2,371 tỷ USD) phản ánh sự phụ thuộc của các nền kinh tế nhỏ vào các khoản vay ưu đãi và hỗ trợ chính sách để duy trì ổn định.

Theo Bne Intellinews