Spirit Airlines chính thức ngừng hoạt động sau 34 năm, khép lại hành trình của một trong những hãng hàng không giá rẻ gây tranh cãi nhất tại Mỹ. Quyết định đột ngột này không chỉ khiến hàng chục nghìn hành khách bị ảnh hưởng mà còn hé lộ những điểm yếu kéo dài của mô hình hàng không chi phí thấp trong bối cảnh chi phí leo thang và cạnh tranh khốc liệt.

Hành khách cuối cùng và chuyến bay dang dở
Spirit Airlines chính thức ngừng hoạt động chỉ vài giờ trước chuyến bay cuối cùng cất cánh vào chiều thứ Sáu 1/5. Sự kiện này đánh dấu hồi kết của một hãng hàng không giá rẻ từng phục vụ hàng triệu người Mỹ trong hơn ba thập kỷ.

Tại sân bay quốc tế Baltimore Washington, Jeremiah Burton, một kỹ thuật viên 45 tuổi, chuẩn bị cho chuyến bay đầu tiên trong đời tới New Orleans. Anh chọn Spirit chỉ vì đây là lựa chọn rẻ nhất với mức giá khoảng 500 USD. Nhưng chuyến đi mang tính cá nhân ấy lại diễn ra đúng vào thời khắc lịch sử khi hãng bay này chuẩn bị đóng cửa.

Trong ngày cuối cùng, Spirit vẫn vận chuyển hơn 50.000 hành khách trước khi toàn bộ hệ thống dừng hoạt động. Trang web và ứng dụng của hãng sau đó bị xóa sạch, thay bằng thông báo hủy toàn bộ chuyến bay và ngừng dịch vụ khách hàng.

Một đề xuất cứu trợ trị giá tới 500 triệu USD từ chính quyền Tổng thống Donald Trump đã không được các chủ nợ chấp nhận. Theo phương án này, chính phủ có thể nắm tới 90% cổ phần hãng.

Tuy nhiên, các chủ sở hữu trái phiếu phản đối vì lo ngại quyền lợi bị xếp sau chính phủ. Cuộc đàm phán nhanh chóng đổ vỡ, khiến Spirit không còn lựa chọn nào ngoài việc chấm dứt hoạt động.

Thông tin từ nội bộ cho thấy Bộ Thương mại đã thông báo rõ ràng rằng các bên còn rất xa mới đạt được thỏa thuận. Điều này đặt dấu chấm hết cho mọi hy vọng cứu vãn hãng bay.

Nhà ga im lặng và thị trường lập tức phản ứng
Tại sân bay LaGuardia ở New York, khu vực từng là “căn cứ” của Spirit trở nên gần như trống rỗng. Các quầy dịch vụ đóng cửa sớm, nhân viên an ninh được cho về trước giờ.

Ngay sau khi Spirit dừng hoạt động, các hãng bay khác lập tức triển khai phương án hỗ trợ hành khách. United Airlines cho biết đã tiếp nhận khoảng 14.000 khách, trong khi Southwest Airlines đón hơn 20.000 người. JetBlue nhanh chóng mở rộng lịch bay tại Florida để lấp khoảng trống thị trường.

Diễn biến này cho thấy vai trò của Spirit không nằm ở quy mô thị phần, chỉ khoảng 4%, mà ở việc tạo áp lực giá lên toàn ngành. Khi hãng biến mất, cán cân cạnh tranh có nguy cơ thay đổi.

Những vấn đề tích tụ trong nhiều năm
Spirit Airlines từng có giai đoạn tăng trưởng mạnh trong thập niên 2010, nhưng lợi nhuận đã dừng lại từ năm 2019. Mô hình hàng không giá rẻ dựa vào giá vé thấp và thu phí dịch vụ bổ sung bắt đầu bộc lộ hạn chế.

Hãng phải đối mặt với cạnh tranh trực diện từ các “ông lớn” như Delta, United và American Airlines, những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh hơn và mạng lưới rộng hơn.

Thương vụ sáp nhập với JetBlue thất bại sau khi bị Bộ Tư pháp Mỹ chặn lại càng khiến Spirit mất đi cơ hội tái cấu trúc. Đồng thời, lỗi động cơ khiến nhiều máy bay phải dừng khai thác đã làm giảm năng lực vận hành trong thời gian dài.

Đòn giáng cuối cùng đến từ việc giá nhiên liệu tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Chi phí vận hành leo thang vượt quá khả năng chịu đựng của hãng.

Sự sụp đổ của Spirit kéo theo khoảng 17.000 lao động trực tiếp và gián tiếp mất việc. Các công đoàn ngành hàng không đã lên tiếng kêu gọi chính phủ hỗ trợ khẩn cấp cho người lao động.

Đề xuất bao gồm việc bổ sung 600 USD mỗi tuần vào trợ cấp thất nghiệp nhằm giúp ổn định đời sống trong giai đoạn chuyển tiếp. Các tiếp viên hàng không cũng yêu cầu được thanh toán đầy đủ lương và phúc lợi còn tồn đọng trong quá trình xử lý phá sản.

Hãng hàng không “vừa yêu vừa ghét”
Dù chỉ chiếm thị phần nhỏ, Spirit lại có ảnh hưởng lớn đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ. Hãng nổi tiếng với giá vé rẻ nhưng cũng gây tranh cãi vì dịch vụ hạn chế và nhiều khoản phí phụ thu.

Chính mô hình này khiến Spirit trở thành biểu tượng đặc biệt của ngành hàng không giá rẻ, nơi người dùng sẵn sàng đánh đổi trải nghiệm để tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, khi thị trường chuyển sang ưu tiên khách hàng chi tiêu cao và dịch vụ cao cấp, mô hình này dần mất lợi thế cạnh tranh.

Năm 2017, Spirit đã cho các nhân viên tiếp xúc trực tiếp với khách hàng tham gia Học viện Disney, một công ty con của Disney chuyên về đào tạo lãnh đạo và chuyên môn, nhằm cải thiện tương tác giữa nhân viên và khách hàng, và đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc nâng cao hiệu suất đúng giờ.

Nó vẫn còn người hâm mộ và khách hàng trung thành, cho đến tận phút cuối cùng.

“Với một chuyến bay hai tiếng, tôi thực sự có thể chịu đựng rất nhiều,” Kara Snyder, 30 tuổi, người làm việc trong lĩnh vực bán bảo hiểm y tế, cho biết. Cô nói rằng đối với một chuyến bay ngắn từ Florida đến Baltimore, chỗ để chân chật hẹp và các tiện ích không thành vấn đề đối với cô. Snyder cho biết cô đã bay hãng Spirit đến Baltimore và sẽ bay trở lại Orlando bằng hãng Frontier Airlines.

“Tôi thường chọn các hãng hàng không giá rẻ,” cô ấy nói.

Các chuyến bay quốc tế đến châu Âu hoặc châu Phi lại là chuyện khác, bà Snyder nói. “Tôi chọn Delta,” bà nói. “Tôi khá kén chọn. Phải là Delta.”

Tối thứ Sáu ngày 1/5 tại trụ sở chính của Spirit ở Dania Beach, Florida, gần sân bay quốc tế Fort Lauderdale-Hollywood, đội ngũ điều hành cấp cao của Spirit đã tụ họp trong phòng họp, theo dõi những chuyến bay cuối cùng hạ cánh.

Trước đó, tin tức cho biết vào lúc 3 giờ sáng thứ Bảy, thời gian sẽ chấm dứt đối với hãng hàng không này và đội máy bay phản lực màu vàng tươi của nó.

“Chúc tất cả các bạn may mắn,” một nhân viên của American Airlines nói với hành khách trên chuyến bay của Spirit, theo đoạn ghi âm được đăng tải bởi LiveATC.net. “Rất tiếc khi nghe về những gì đã xảy ra.”

Một trong những phi công trên chuyến bay cuối cùng của Spirit, NK1833 từ Detroit đến Sân bay Quốc tế Dallas Fort Worth, ngay trước khi hạ cánh sau nửa đêm thứ Bảy, đã hỏi đài kiểm soát không lưu: “Có chuyến bay nào khác của Spirit đến sau chúng tôi không?” Trên máy bay có 175 hành khách.

“Tôi không thấy gì cả,” người điều khiển nói. “Vậy có lẽ anh/chị là người cuối cùng.”

Sau đó, ông nói với phi công: “Thật vui khi được làm việc với các bạn và tôi chúc các bạn mọi điều tốt đẹp nhất.”

Theo LiveATC, phi công đáp lại: “Cảm ơn rất nhiều.”

Việc Spirit Airlines đóng cửa có thể khiến giá vé trung bình tại Mỹ tăng trong ngắn hạn do giảm áp lực cạnh tranh. Các hãng lớn sẽ có thêm dư địa điều chỉnh giá, đặc biệt trên các chặng nội địa vốn do Spirit khai thác mạnh.

Hàng loạt cuộc gọi giả mạo liên quan đến các mối đe dọa an ninh đã buộc nhiều vườn thú tại Mỹ phải sơ tán khách tham quan và tạm thời đóng cửa trong những ngày gần đây, ảnh hưởng đến hoạt động công cộng và tạo áp lực lên lực lượng chức năng.Giới chức cho biết các cuộc gọi này thường đưa ra thông tin về nguy cơ đánh bom hoặc tình huống có đối tượng sử dụng vũ khí, song qua kiểm tra không phát hiện mối đe dọa thực tế nào. Các vụ việc được xác định là hành vi “báo động giả” – nhằm kích hoạt phản ứng khẩn cấp từ lực lượng an ninh.

Theo Cục Điều tra Liên bang Mỹ, “báo động giả” đang trở thành một vấn đề gia tăng trên phạm vi toàn quốc. Ngoài việc làm tiêu tốn nguồn lực, mỗi vụ việc có thể gây thiệt hại tài chính lớn, tiềm ẩn rủi ro đối với lực lượng ứng phó và cộng đồng, đồng thời có thể dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự ở cấp liên bang.

Ngày 3/5 Tại bang Ohio, cảnh sát đã tiến hành kiểm tra toàn bộ khu vực Vườn thú Akron sau khi nhận được cảnh báo, buộc khách tham quan phải sơ tán. Dù sau đó xác nhận an toàn, ban quản lý quyết định đóng cửa phần còn lại trong ngày.

Cùng ngày, lực lượng chức năng cũng được triển khai tại Vườn thú Cleveland Metroparks khi xuất hiện cảnh báo tương tự, dẫn đến việc sơ tán du khách. Trước đó, Vườn thú Columbus và Aquarium cũng đã thực hiện sơ tán do nhận được thông tin đe dọa.Đại diện Vườn thú Columbus cho biết đơn vị đã tổ chức diễn tập an toàn trước đó nhằm chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp, qua đó hỗ trợ quá trình sơ tán diễn ra nhanh chóng và có trật tự.

Các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra nguồn gốc các cuộc gọi giả mạo, đồng thời kêu gọi người dân nâng cao nhận thức về hậu quả của hành vi này. Giới chức nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm an ninh công cộng và hạn chế tác động tiêu cực đến các dịch vụ thiết yếu.

Một trong những nhân vật gây tranh cãi nhất trong chính trường Pháp, ông Jean-Luc Mélenchon ngày 3/5 tuyên bố sẽ ra tranh cử tổng thống Pháp lần thứ tư, trở thành một trong những ứng viên đầu tiên chính thức tham gia cuộc đua nhằm thay thế Tổng thống Emmanuel Macron, người không thể tái tranh cử do giới hạn nhiệm kỳ vào năm tới.Phát biểu trên kênh TF1, ông Mélenchon, 74 tuổi, khẳng định: “Đúng, tôi là một ứng viên”, đồng thời cho rằng bản thân phù hợp nhất để đối mặt với “một giai đoạn đầy biến động của lịch sử toàn cầu” - ám chỉ các rủi ro địa chính trị, kinh tế và môi trường gia tăng.

Ông Mélenchon, người đã rời Đảng Xã hội trung tả gần hai thập kỷ trước nhằm thúc đẩy một đường lối chính trị cấp tiến hơn. Ông đã tranh cử tổng thống vào các năm 2012, 2017 và 2022, và là ứng viên cánh tả có kết quả tốt nhất trong hai kỳ bầu cử tổng thống gần đây, khi về thứ ba với khoảng cách sít sao sau đối thủ cực hữu Marine Le Pen vào năm 2022.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy ông Mélenchon có thể giành từ 10,5% đến 13% số phiếu và có khả năng đối đầu với phe cực hữu trong vòng hai, tùy thuộc vào việc các ứng viên khác tham gia tranh cử. Tuy nhiên, ông hiện được đánh giá là lựa chọn kém lợi thế nhất để ngăn chặn phe cực hữu, do mức độ tín nhiệm thấp.

Là một trong những nhân vật gây chú ý trong chính trường Pháp, ông Mélenchon nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ một bộ phận cử tri trung thành, trong khi các đối thủ coi ông là nhân vật có quan điểm cực đoan.

Một số đề xuất chính sách chủ chốt của ông bao gồm áp trần thừa kế, rút Pháp khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và hạ độ tuổi nghỉ hưu tối thiểu xuống còn 60.

Theo hiến pháp Pháp, ông Macron không thể tranh cử nhiệm kỳ tổng thống thứ ba. Ông Edouard Philippe, thủ tướng đầu tiên trong chính phủ của ông Macron năm 2017, cũng dự kiến ​​sẽ tranh cử vào năm 2027, đại diện cho phe trung hữu.
Đảng Tập hợp Quốc gia (RN) cực hữu do bà Le Pen và người được bà đỡ đầu Jordan Bardella lãnh đạo, hiện đang có tỷ lệ ủng hộ cao mặc dù RN đã không giành được quyền kiểm soát bất kỳ thành phố lớn nào trong cuộc bầu cử địa phương của Pháp hồi tháng 3. Bà Le Pen, người đã tranh cử trong ba cuộc bầu cử gần đây nhất, bị cấm tái tranh cử vì bị kết tội lạm dụng quỹ của Liên minh Châu Âu EU và bà đang cố gắng kháng cáo để lật ngược bản án; nếu bà thất bại, ông Bardella được dự đoán sẽ thay thế bà.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố rằng mặc dù có những bất đồng về một số vấn đề, ông và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đều quan tâm đến mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước, và cũng khẳng định rằng một thỏa thuận hòa bình trong cuộc xung đột với Nga là không thể nếu không có sự đồng ý của Ukraine.Phát biểu trong một video gửi tới người dân được đăng trên tài khoản Facebook của mình, ông Fico cho biết Slovakia ủng hộ tham vọng gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine và mong muốn duy trì quan hệ ổn định, thân thiện với Kyiv bất chấp những khác biệt về một số vấn đề. Ông nói: “Tôi đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine. Mặc dù chúng tôi có những quan điểm khác nhau về một số vấn đề, nhưng chúng tôi cùng chia sẻ lợi ích chung trong việc duy trì quan hệ tốt đẹp, thân thiện giữa Slovakia và Ukraine. Tôi khẳng định rằng Slovakia ủng hộ tham vọng gia nhập EU của Ukraine, vì Slovakia muốn Ukraine trở thành một quốc gia ổn định và dân chủ.”

Theo ông Fico, Ukraine chỉ có thể gia nhập Liên minh châu Âu khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đối với quốc gia ứng cử. Ông dự báo việc gia nhập này “sẽ bị phản đối nhiều nhất bởi chính những quốc gia hiện đang ủng hộ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.” “Đó là một nghịch lý khắc nghiệt mà Ukraine sẽ phải tính đến.”

Mặc dù vậy ông Fico cũng cho biết: “Slovakia sẽ không tham gia vào các khoản vay tiếp theo đã được công bố dành cho Ukraine” đồng thời nhấn mạnh rằng do Slovakia và Ukraine là hai quốc gia láng giềng, họ “cần đối thoại để tìm ra các giải pháp không gây tổn hại tới quan hệ Slovakia – Ukraine”. Bên cạnh đó ông Fico cũng nói rằng, không thể đạt được thỏa thuận hòa bình nào trong cuộc xung đột với Nga nếu không có sự chấp thuận của Ukraine.

Thủ tướng Slovakia cũng cho biết việc vận chuyển dầu và khí đốt tới Trung Âu qua lãnh thổ Ukraine bằng mạng lưới trung chuyển của nước này là phù hợp với lợi ích quốc gia của Slovakia.

Những phát ngôn của Fico được đưa ra trong bối cảnh khu vực đang thay đổi sau thất bại bầu cử của Thủ tướng Hungary Viktor Orban, điều này có thể làm suy yếu lập trường chống lại một số quyết định của EU đối với Ukraine của Slovakia. Việc ông thừa nhận vai trò trung tâm của Ukraine trong các cuộc đàm phán hòa bình có thể là một nỗ lực nhằm điều chỉnh lại quan hệ với Kyiv trong khi vẫn duy trì chính sách đối ngoại riêng biệt của mình.

Ngày 3/5, Ukraine đã tiến hành một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp lãnh thổ Nga, đánh trúng cảng Primorsk trên Biển Baltic và gây cháy, đồng thời tấn công một số tàu thuyền, trong bối cảnh nước này gia tăng các đòn đánh vào hạ tầng năng lượng và các mục tiêu khác. Trong khi Nga tuyên bố không nao núng trước các cuộc tấn công của Ukraine.Theo thông điệp đăng trên Telegram, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các cuộc tấn công đã gây thiệt hại đáng kể cho cảng đầu mối dầu mỏ này. Ông cho biết thêm các đòn tấn công cũng đã đánh trúng một tàu chở dầu, một tàu tên lửa cỡ nhỏ lớp Karakurt của Nga và một tàu tuần tra trên Biển Baltic.

Về phần mình, ông Alexander Drozdenko, thống đốc khu vực tây bắc nơi có cảng của Nga cho biết hơn 60 máy bay không người lái đã bị bắn hạ trong đêm. Ông nói đám cháy tại Primorsk – một đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng – đã nhanh chóng được dập tắt và không xảy ra sự cố tràn dầu sau vụ tấn công.

Primorsk, một trong những cửa ngõ xuất khẩu lớn nhất của Nga, có công suất xử lý khoảng 1 triệu thùng dầu mỗi ngày. Cảng này đã nhiều lần bị tấn công trong những tháng gần đây, trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt chiến sự Ukraine bị đình trệ. Trước đó cùng ngày, ông Zelensky cho biết lực lượng Ukraine cũng đã tấn công hai tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” tại vùng biển cửa ngõ cảng Novorossiysk của Nga trên Biển Đen.
Liên quan đến các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các hạ tầng năng lượng, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 3/5 cho biết giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu Ukraine duy trì các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu mỏ của Nga. Ông Peskov nói: “Nếu thêm khối lượng dầu của chúng tôi bị loại khỏi thị trường, giá sẽ tiếp tục tăng so với mức hiện tại, vốn đã trên 120 USD/thùng”. Ông nói thêm: “Điều đó có nghĩa là dù khối lượng xuất khẩu giảm, các công ty của chúng tôi vẫn có thể kiếm được nhiều tiền hơn và ngân sách nhà nước sẽ thu về nhiều hơn”.

Trước đó ngày 1/5, tổng thống Ukraine Zelensky cho biết Nga đã thiệt hại ít nhất 7 tỷ đô la kể từ đầu năm 2026 do hậu quả trực tiếp của các cuộc tấn công vào ngành dầu mỏ của nước này. Trước đó trong tuần, ông cho biết tình báo Ukraine chỉ ra sự sụt giảm xuất khẩu từ các cảng dầu quan trọng như Ust-Luga và Primorsk.

Tuy nhiên, tác động kinh tế toàn diện vẫn chưa rõ ràng khi Nga được hưởng lợi từ cuộc khủng hoảng Trung Đông. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đã tăng 320.000 thùng mỗi ngày so với tháng trước, đạt 7,1 triệu thùng trong tháng 3. Giá dầu tăng cao đồng nghĩa với việc doanh thu xuất khẩu dầu mỏ tăng gần gấp đôi, từ 9,7 tỷ USD lên 19 tỷ USD.

Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã ký hợp đồng mua 300 tên lửa không đối không tầm xa R-37M của Nga, với tổng giá trị hơn 1,2 tỷ USD, theo nhiều báo cáo từ truyền thông địa phương. Thương vụ này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước nhảy vọt về hiệu năng cho các tiêm kích Su-30MKI thế hệ “4+” – lực lượng xương sống của không quân Ấn Độ. Động thái này diễn ra sau các báo cáo hồi đầu tháng 3 từ nhiều nguồn Ấn Độ cho biết nước này đang cân nhắc mua số lượng lớn, lên tới hàng trăm tên lửa R-37M.

R-37M hiện là loại tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất từng được xuất khẩu, chỉ có thể so sánh với PL-17 của Trung Quốc và AIM-174 của Mỹ về tầm bắn. Các tên lửa này sẽ gần như tăng gấp ba tầm tác chiến của tiêm kích Su-30MKI của Ấn Độ, trong bối cảnh các kế hoạch nâng cấp toàn diện dòng máy bay này đang được xem xét.Các báo cáo về quyết định mua R-37M trùng thời điểm với việc Bộ Quốc phòng Ấn Độ xác nhận vào cuối tháng 2 rằng họ sẽ triển khai chương trình nâng cấp toàn diện Su-30MKI với sự hỗ trợ của Nga, trước mắt tập trung vào 84 máy bay. Gói nâng cấp được cho là bao gồm tích hợp radar mới, các pod tác chiến điện tử và tên lửa không đối không tầm trung R-77M.

R-37M là loại tên lửa cỡ lớn được phát triển cho tiêm kích đánh chặn MiG-31BM – loại máy bay chiến đấu không đối không nặng nhất thế giới. Su-30MKI cũng là một tiêm kích hạng nặng, cho phép tích hợp loại tên lửa này mà không làm suy giảm đáng kể hiệu suất bay.R-37M chỉ là một trong nhiều khí tài chiến tranh trên không hiện đại mà Ấn Độ dự kiến mua sắm nhằm tăng cường năng lực không quân. Cuối tháng 3, Bộ Quốc phòng nước này đã phê duyệt thỏa thuận mua 10 tiểu đoàn hệ thống phòng không tầm xa S-400. Trước đó, vào tháng 1/2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ xác nhận các cuộc đàm phán mua tiêm kích thế hệ 5 Su-57 đã đạt đến giai đoạn kỹ thuật nâng cao, sau khi phía Nga được cho là đưa ra đề nghị chưa từng có tiền lệ: cung cấp toàn bộ quyền truy cập mã nguồn của máy bay vào tháng 6/2025.

Các khoản đầu tư nhằm nâng cấp đáng kể năng lực của Su-30MKI, cùng với việc mua sắm tiêm kích thế hệ mới và hệ thống phòng không tầm xa tiên tiến, được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt đối với sức mạnh không chiến của Ấn Độ.Sự kết hợp giữa tầm bắn 350–400 km, đầu đạn lớn 61 kg và tốc độ cực cao Mach 6 giúp R-37M nâng cao đáng kể năng lực chiến đấu của Su-30MKI. Dù các tiêm kích này không sở hữu radar mạnh tương đương MiG-31 – yếu tố hạn chế khả năng khai thác tối đa tầm bắn khi chỉ sử dụng cảm biến trên máy bay – nhưng kế hoạch nâng cấp radar mới, cùng dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ hệ thống S-400 và trong tương lai có thể từ Su-57, sẽ giúp gia tăng đáng kể hiệu quả của R-37M.

Quyết định mua R-37M được cho là chịu ảnh hưởng từ việc sử dụng tên lửa phòng không 40N6 tầm bắn 400 km thuộc hệ thống S-400 để gây gián đoạn các hoạt động hỗ trợ của Pakistan trong các cuộc đối đầu giữa hai nước, qua đó cho thấy giá trị của khả năng tiêu diệt mục tiêu sâu trong lãnh thổ đối phương, đặc biệt là các máy bay tác chiến điện tử hoặc máy bay cảnh báo sớm có giá trị cao ở khoảng cách cực xa.

Việc Ấn Độ gia tăng đầu tư vào các hệ thống và khí tài của Nga cũng diễn ra trong bối cảnh Pháp gặp khó khăn trong việc thúc đẩy tiêm kích Rafale trong các cuộc đàm phán với Bộ Quốc phòng Ấn Độ, một phần do không sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu chuyển giao công nghệ của New Delhi.

Liên minh châu Âu (EU) đang gia tăng hiện diện tại Armenia bằng việc cử đội ngũ chuyên gia nhằm hỗ trợ nước này chống lại các chiến dịch gây ảnh hưởng từ Nga, trong bối cảnh cán cân địa chính trị tại khu vực Caucasus có dấu hiệu dịch chuyển rõ rệt.

Hội nghị thượng đỉnh mang tính biểu tượng

Theo tờ The Guardian, các lãnh đạo EU sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên với Armenia tại thủ đô Yerevan vào ngày 5/5, ngay sau cuộc họp của khoảng 45 nguyên thủ trong khuôn khổ Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Yerevan. Sự kiện được đánh giá là bước đi mang tính biểu tượng, cho thấy Brussels đang tăng tốc củng cố quan hệ với quốc gia từng thuộc Liên Xô này.

Tại hội nghị, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa dự kiến sẽ chính thức ủng hộ việc triển khai một phái bộ EU nhằm chống can thiệp từ bên ngoài. Ngoài ra, các bên cũng sẽ thảo luận về hợp tác năng lượng, giao thông và hỗ trợ kinh tế.

EU đang thiết lập một nhóm gồm 20 - 30 chuyên gia dân sự, dự kiến hoạt động trong hai năm tại Armenia. Nhiệm vụ của nhóm là tăng cường năng lực đối phó các cuộc tấn công mạng, thao túng thông tin và các dòng tài chính bất hợp pháp được cho là có liên quan đến Nga. Phái bộ có thể được mở rộng cả về quy mô lẫn thời gian tùy theo diễn biến thực tế.

Song song đó, cơ quan đối ngoại EU cũng triển khai một đội phản ứng nhanh nhằm hỗ trợ Armenia trong ngắn hạn trước cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra ngày 7/6 - sự kiện được coi là có ý nghĩa quyết định đối với định hướng chính trị của quốc gia này.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas từng cảnh báo Armenia đang phải đối mặt với các chiến dịch thông tin sai lệch quy mô lớn và tấn công mạng, nhấn mạnh rằng cử tri Armenia cần được tự do lựa chọn tương lai của mình mà không chịu tác động từ bên ngoài.

Armenia dần nghiêng về phương Tây

Một quan chức cấp cao EU nhận định hội nghị lần này là cột mốc quan trọng và là dấu hiệu cho thấy Armenia đang từng bước tái định hướng về mặt địa lý sang phương Tây. EU hiện thúc đẩy các dự án cải thiện kết nối giao thông, chuyển đổi xanh, đồng thời khởi động đàm phán nhằm tiến tới miễn thị thực ngắn hạn cho công dân Armenia.

Trong nhiều thập kỷ, Armenia được xem là đồng minh thân cận của Nga tại khu vực Caucasus. Tuy nhiên, sự thất vọng gia tăng sau khi Moskva không hỗ trợ quân sự trong các cuộc xung đột Nagorno - Karabakh năm 2020 và 2023 đã làm lung lay mối quan hệ này. Cuộc “cách mạng nhung” năm 2018 tại Armenia, với trọng tâm là dân chủ và pháp quyền, cũng góp phần đưa quốc gia này đi theo quỹ đạo khác so với Nga.

Chính phủ của Thủ tướng Pashinyan đã phát tín hiệu rõ ràng về mong muốn hội nhập sâu hơn với EU, bao gồm việc áp dụng các tiêu chuẩn của khối và thậm chí đặt mục tiêu xin gia nhập trong tương lai.

Sức ép từ Nga và những thách thức phía trước

Dù vậy, Armenia vẫn chịu áp lực đáng kể từ Nga, đối tác thương mại và an ninh quan trọng, hiện duy trì căn cứ quân sự tại thành phố Gyumri. Moskva đã áp đặt hạn chế đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Armenia như nước khoáng và rượu cognac, đồng thời cảnh báo về khả năng cắt giảm nguồn cung khí đốt giá rẻ nếu Yerevan tiến xa hơn trong quan hệ với EU.

Trước tình hình này, Nghị viện châu Âu kêu gọi EU không dừng lại ở các động thái mang tính biểu tượng. Trong một nghị quyết không ràng buộc, cơ quan này đề xuất triển khai phái bộ quan sát bầu cử quốc tế quy mô lớn, tăng cường an ninh mạng cho hạ tầng bầu cử và áp dụng các biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn hành vi mua phiếu.

Nghị sĩ trung dung người Pháp Nathalie Loiseau nhấn mạnh Armenia đang trông chờ vào EU để đảm bảo các cuộc bầu cử tự do và công bằng trong bối cảnh nhiều áp lực từ bên ngoài đang gia tăng.

Trong bức tranh địa chính trị nhiều biến động, những bước đi mới của EU tại Armenia cho thấy cuộc cạnh tranh ảnh hưởng giữa phương Tây và Nga tại khu vực hậu Xô Viết vẫn đang tiếp diễn với cường độ ngày càng tăng.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết châu Âu đã “lắng nghe” Mỹ và đang thực hiện các thỏa thuận quân sự trong bối cảnh chiến tranh Iran.Các quốc gia châu Âu “đã hiểu thông điệp” từ Tổng thống Mỹ Donald Trump và hiện đang đảm bảo rằng các thỏa thuận về việc sử dụng căn cứ quân sự được thực thi, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết hôm 4/5.

Ông Trump đã cáo buộc một số quốc gia NATO không làm đủ để hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Trong một dấu hiệu khác cho thấy sự không hài lòng của ông với các đồng minh châu Âu, Mỹ hôm thứ Sáu tuần trước đã công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.

“Đúng là đã có một số thất vọng từ phía Mỹ, nhưng người châu Âu đã lắng nghe,” ông Rutte nói với các phóng viên tại hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Armenia. “Họ hiện đang đảm bảo rằng tất cả các thỏa thuận song phương về việc sử dụng căn cứ quân sự đều được thực hiện,” ông nói.

Một thành viên NATO là Tây Ban Nha cho biết các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình không thể được sử dụng cho cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên, ông Rutte cho biết các quốc gia NATO khác như Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang thực hiện các yêu cầu liên quan đến việc sử dụng căn cứ và hỗ trợ hậu cần khác.

Ông Rutte cũng cho biết ngày càng có nhiều quốc gia châu Âu triển khai trước các khí tài như tàu săn mìn và tàu quét mìn gần khu vực Vịnh Ba Tư để sẵn sàng cho “giai đoạn tiếp theo”.

Nhiều quốc gia châu Âu cũng đã tuyên bố sẵn sàng tham gia một nhiệm vụ nhằm đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi cuộc chiến kết thúc.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ triển khai chiến dịch Dự án Tự do với sự tham gia của tàu khu trục, cường kích A-10 và 15.000 quân nhân nhằm giải tỏa eo biển Hormuz.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa công bố chi tiết về quy mô lực lượng tham gia chiến dịch "Dự án Tự do" (Project Freedom). Mục tiêu trọng tâm của hoạt động này là giải phóng các tàu thương mại đang bị phong tỏa tại eo biển Hormuz, hệ quả từ những căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran.

Quy mô lực lượng và phương án triển khai
Theo thông tin từ CENTCOM, lực lượng hỗ trợ quân sự cho chiến dịch bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa điều khiển, hơn 100 máy bay từ đất liền và trên biển, cùng các nền tảng không người lái đa miền. Tổng số nhân sự được huy động lên tới 15.000 quân nhân.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington bắt đầu triển khai chiến dịch để hỗ trợ tàu thuyền rời khỏi vùng biển tranh chấp, đồng thời cảnh báo sẽ sử dụng vũ lực đối với mọi hành vi can thiệp.

Vai trò của hạm đội tàu khu trục và không quân
Lực lượng tàu khu trục lớp Arleigh Burke được xác định là xương sống của hạm đội Mỹ trong chiến dịch này. Hiện tại, Mỹ duy trì 12 tàu khu trục tại khu vực Trung Đông. CENTCOM xác nhận hai tàu khu trục đã tiến vào eo biển Hormuz để thực hiện các hoạt động rà phá thủy lôi, tạo hành lang an toàn cho hoạt động hàng hải.

Các nhà phân tích dự báo nhóm tàu khu trục này sẽ không trực tiếp hộ tống tàu thương mại mà tập trung vào vai trò bảo vệ phòng không cho các nhóm tác chiến tàu sân bay.

Về sức mạnh trên không, Mỹ huy động hơn 100 máy bay đa chủng loại. Trong đó, trực thăng vũ trang đảm nhiệm tuần tra tầm thấp để ngăn chặn tàu nhỏ áp sát luồng hàng hải. Cường kích A-10 cũng được triển khai để chế áp các mục tiêu trên mặt nước hoặc phá hủy trận địa tên lửa ven bờ của đối phương.

Ứng dụng công nghệ không người lái và cơ cấu nhân sự
Song song với các khí tài truyền thống, các nền tảng không người lái đa miền (drone trên không và trên biển) sẽ di chuyển sát các tàu thương mại để phản ứng kịp thời trước các mối đe dọa. Các hệ thống này có thể thực hiện đa nhiệm từ trinh sát đến tấn công trực tiếp bằng vũ khí tích hợp.

Mặc dù huy động 15.000 quân nhân, nhưng phần lớn lực lượng này tập trung vào công tác hậu cần và bảo đảm kỹ thuật. Hiện tại, có ít nhất hai tàu sân bay Mỹ đang túc trực tại khu vực, mỗi tàu duy trì khoảng 5.000 nhân sự để vận hành và duy trì năng lực tác chiến cho các phi đội bay trên vùng trời Hormuz.

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào giữa tháng này. Theo các nhà phân tích, cuộc chiến dở dang của Mỹ ở Iran có thể giúp Bắc Kinh củng cố vị thế khi tiếp đón nhà lãnh đạo Mỹ.Cuộc gặp từng bị trì hoãn do cuộc chiến Mỹ/Israel với Iran, sau đó chuyển sang ngày 14 - 15/5. Theo các nguồn tin, Bắc Kinh coi đây là cơ hội đặc biệt để thiết lập mối quan hệ ổn định dài hạn hơn với đối thủ kinh tế và quân sự lớn nhất của mình.

Bắc Kinh vẫn chưa chính thức xác nhận thời điểm chuyến thăm, nhưng khi cuộc gặp dự kiến chỉ còn chưa đầy 2 tuần, triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran vẫn xa vời, trong khi nguy cơ giao tranh tái diễn là hoàn toàn có thật. Theo nguồn tin Trung Quốc, cả 2 kịch bản đều tiềm ẩn rủi ro với Trung Quốc.

“Tất nhiên, ông Trump muốn thăm Trung Quốc sau khi xử lý xong tình hình Iran để thể hiện sức mạnh… nhưng nếu ông ấy tấn công Iran sau chuyến thăm Trung Quốc, điều đó sẽ khiến Trung Quốc trông như đã bỏ rơi Iran”, nguồn tin nói với CNN.

“Tổng thống Trump rất khôn khéo, ông ấy không trực tiếp nhắm vào Trung Quốc, mà trước tiên đánh vào Venezuela, rồi đến Iran, về cơ bản là đánh vào lợi ích của Trung Quốc tại các khu vực này”, Tuy nhiên, cuộc chiến Iran không diễn ra theo kế hoạch của Mỹ. Thay vì thể hiện sức mạnh, Iran đã khiến Mỹ bị kéo vào cuộc đối đầu không được ủng hộ và khó giải quyết, với hệ lụy kinh tế toàn cầu ngày càng nghiêm trọng.

“Tổng thống Trump hiện muốn khép lại vấn đề Iran càng nhanh càng tốt. Nếu Mỹ giành được ưu thế, ông Trump sẽ có đòn bẩy mạnh hơn. Nhưng giờ rõ ràng Mỹ không thể xử lý được Iran. Vì vậy, ở một mức độ nào đó, vị thế đàm phán của họ với Trung Quốc đã suy yếu”, ông Wu Xinbo, thành viên Ủy ban Tư vấn Chính sách đối ngoại của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết.

Các quan chức Trung Quốc được cho là đã đóng vai trò trong việc đưa Iran vào vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ tại Islamabad. Tuy nhiên, dù chiến sự đã dừng sau lệnh ngừng bắn, Washington và Tehran vẫn chưa thể đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Chiến thắng không cần chiến đấu

Theo các nguồn tin, tình hình hiện nay có thể mang lại cho Trung Quốc cơ hội hiếm có, trong bối cảnh ông Trump có thể đối mặt với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn. Nhà lãnh đạo Mỹ được nói là đang muốn mang thành quả cụ thể về cho cử tri Mỹ, như các đơn hàng lớn từ Trung Quốc đặt mua nông sản Mỹ và máy bay Boeing.

Theo các nhà quan sát, Trung Quốc sẵn sàng tận dụng thị trường nội địa rộng lớn và vị thế thống trị của họ trong chuỗi cung ứng đất hiếm để đạt được mục tiêu về vấn đề đảo Đài Loan và đưa các công ty Trung Quốc khỏi danh sách trừng phạt.

“Một phần lý do Tổng thống Trump trì hoãn chuyến thăm Trung Quốc có lẽ vì ông cảm thấy chưa đủ đòn bẩy”, nguồn tin thứ ba cho biết. Theo nguồn tin này, ông Trump muốn đạt được chiến thắng nhanh ở Iran để tạo lợi thế chính trị trong cuộc gặp ở Bắc Kinh.

“Chúng tôi từng rất lo lắng khi chiến tranh bùng nổ, không chỉ vì lợi ích dầu mỏ và kinh doanh tại Trung Đông, mà còn vì nếu Iran không trụ vững, một chính quyền thân phương Tây có thể xuất hiện, và điều đó sẽ không có lợi cho Trung Quốc. Nhưng tình hình hiện tại thực tế lại đang có lợi cho Trung Quốc”, ông Wu nói.

Theo một số ý kiến, cuộc chiến ở Iran càng giúp Trung Quốc nâng cao vị thế toàn cầu, khi Bắc Kinh được nhìn nhận như một trụ cột ổn định. Ngày càng nhiều lãnh đạo phương Tây muốn tăng cường quan hệ với Bắc Kinh.

“Mỹ đang chiến đấu mà không chiến thắng, còn Trung Quốc đang chiến thắng mà không cần chiến đấu. Trung Quốc chắc chắn chịu tác động tiêu cực do chi phí năng lượng, nhưng đồng thời cũng thu được nhiều lợi ích từ tình hình này”, ông Joerg Wuttke - cựu Chủ tịch Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc, đánh giá.

Hệ thống chính trị của Trung Quốc vốn ưu tiên hoạch định dài hạn và tự chủ, từ đó tạo ra lợi thế trong việc ứng phó với cú sốc kinh tế toàn cầu.

“Họ đã chứng minh tính đúng đắn với chính sách năng lượng tái tạo. Trung Quốc có lẽ là quốc gia chuẩn bị tốt nhất. Về chính trị, họ là bên chiến thắng, vì họ thể hiện hình ảnh ‘người trưởng thành’”, ông Wuttke nói với CNN.

Trong chuyến thăm Bắc Kinh năm 2017, ông Trump được đón tiếp long trọng, với hàng loạt hoạt động hiếm có, như buổi tiếp đón riêng tại Tử Cấm Thành.

Tuy nhiên, thiện cảm từ chuyến thăm nhanh chóng phai nhạt, nhường chỗ cho gần 1 thập kỷ cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa hai bên, trải dài từ thương mại, công nghệ, cáo buộc liên quan đến đại dịch COVID-19, tới vụ khinh khí cầu do thám gây tranh cãi.

Lực lượng phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 117 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine trong đêm 3/5, trong khi một chiếc rơi trúng một tòa nhà tại thủ đô Moscow nhưng không gây thương vong.Hãng thông tấn TASS dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết, các hệ thống phòng không trực chiến đã tiêu diệt số UAV trên trong khoảng thời gian từ 20h ngày 3/5 đến 7h ngày 4/5 (giờ Moscow).Các mục tiêu bị bắn hạ tại nhiều khu vực, bao gồm Astrakhan, Belgorod, Voronezh, Volgograd, Kaluga, Kursk, Lipetsk, Oryol, Rostov, Ryazan, Saratov, Smolensk và Ulyanovsk, cũng như khu vực Moscow.

Tại thủ đô Moscow, Thị trưởng Sergei Sobyanin cho biết, một UAV của Ukraine đã đâm trúng tòa nhà chung cư cao tầng tại khu dân cư cao cấp ở phố Mosfilmovskaya.

Đài truyền hình quốc gia Nga Rossiya-1 đã đăng tải đoạn video cho thấy tường sập và cửa bị phá vỡ bên trong một căn hộ bị hư hại.

Theo Thị trưởng Sobyanin, 2 UAV khác cũng nhằm vào thủ đô Moscow đã bị lực lượng phòng không đánh chặn. Vụ tấn công hiếm hoi nhằm vào thủ đô của nước Nga, vốn là thành phố được bảo vệ nghiêm ngặt, xảy ra chỉ vài ngày trước lễ duyệt binh thường niên 9/5 nhằm đánh dấu chiến thắng trước phát xít Đức.

Ukraine đã tiến hành những cuộc tấn công bằng UAV vào lãnh thổ Nga trong suốt hơn 4 năm diễn ra chiến dịch quân sự của Moscow.

Trong những tuần gần đây, Kiev đẩy mạnh các hoạt động tấn công hệ thống cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga - gồm nhà máy lọc dầu, cảng và kho chứa. Tuy nhiên, UAV của Ukraine hiếm khi vươn tới thủ đô Moscow. Trong khi đó, tiến trình đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa hai nước láng giềng vẫn chưa đạt được tiến triển.

Ba hành khách thiệt mạng trên một du thuyền thám hiểm của Hà Lan sau nghi vấn bùng phát virus Hanta hiếm gặp, buộc cơ quan y tế quốc tế khẩn trương vào cuộc điều tra và xử lý.
Theo Reuters, ba người đã tử vong và ba người khác mắc bệnh sau khi một du thuyền có trụ sở tại Hà Lan bị nghi xảy ra ổ dịch virus Hanta – loại virus có nguồn gốc từ loài gặm nhấm và có thể gây bệnh hô hấp nghiêm trọng, theo thông tin từ cơ quan chức năng và truyền thông.Công ty Oceanwide Expeditions (Hà Lan) cho biết họ đang xử lý một “tình huống y tế nghiêm trọng” trên tàu thám hiểm vùng cực MV Hondius, khi con tàu đang ở ngoài khơi Cape Verde – quốc đảo nằm ở phía Tây châu Phi.

Theo các báo cáo, hành trình của tàu khởi hành từ Argentina khoảng ba tuần trước, chở khoảng 150 hành khách, đi qua Nam Cực và nhiều điểm dừng khác trước khi hướng đến Cape Verde.Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Hà Lan xác nhận có hai hành khách mang quốc tịch Hà Lan đã tử vong, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết một trong các bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại Nam Phi. Truyền thông dẫn nguồn từ cơ quan y tế nước này cho hay bệnh nhân là công dân Anh.

WHO cũng xác nhận đã có một trường hợp nhiễm virus Hanta được xác định bằng xét nghiệm, trong tổng số 6 người bị ảnh hưởng. Hiện cơ quan này đang tiến hành điều tra ổ dịch.

Oceanwide Expeditions cho biết chính quyền Cape Verde chưa cho phép các hành khách cần chăm sóc y tế được rời tàu. Trong khi đó, phía Hà Lan đang tìm cách tổ chức đưa hai hành khách có triệu chứng và thi thể một người tử vong về nước.

Virus Hanta thường lây sang người khi hít phải các hạt bụi chứa phân hoặc nước tiểu của loài gặm nhấm. WHO cho biết trong một số trường hợp hiếm, virus này cũng có thể lây từ người sang người.

Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống cúm, nhưng có thể tiến triển nặng, gây suy tim và phổi. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tỷ lệ tử vong có thể lên tới khoảng 40%.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Hanta, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ, bao gồm sử dụng máy thở trong các trường hợp nặng.

WHO cho biết đang phối hợp giữa các quốc gia liên quan và đơn vị vận hành tàu để tiến hành sơ tán y tế hai hành khách có triệu chứng, đồng thời đánh giá nguy cơ y tế công cộng và hỗ trợ những người còn lại trên tàu.

Quân đội Iran cảnh báo rằng lực lượng Mỹ sẽ bị tấn công nếu tiến vào eo biển Hormuz, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.Ngày 4-5, Thiếu tướng Ali Abdollahi - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cảnh báo nước này sẽ nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ nếu nước này cố gắng tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz.

“Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ cố gắng tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz” - Thiếu tướng Abdollahi phát cảnh báo trên đài truyền hình IRIB.

Ông Abdollahi nhấn mạnh rằng bất kỳ sự di chuyển và hàng hải an toàn nào trong eo biển đều phải được phối hợp với Tehran “trong mọi trường hợp”.

Ông Abdollahi cũng kêu gọi các tàu thuyền và tàu chở dầu “kiềm chế mọi nỗ lực đi qua” tuyến đường thủy này mà không có sự phối hợp trước.Theo hãng thông tấn Fars, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố một bản đồ mới về các khu vực ở eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của hải quân nước này.

Khu vực này bắt đầu ở phía tây với một đường thẳng nối giữa mũi phía tây nhất của đảo Qeshm của Iran và tiểu vương quốc Umm al-Quwain của UAE. Ở phía đông, khu vực này kết thúc ở một đường thẳng nối giữa núi Mobarak của Iran và tiểu vương quốc Fujairah của UAE.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei cho biết rằng Iran “coi mình là người bảo vệ eo biển Hormuz và tuyến đường thủy quan trọng này”.

Ông Baghaei nói thêm rằng Iran và Oman - quốc gia có đường bờ biển ở phía nam eo biển Hormuz - đang tiếp tục đàm phán về việc quản lý tuyến đường thủy này.

Hai nước có “trách nhiệm chung trong việc duy trì an ninh giao thông hàng hải trên tuyến đường thủy chiến lược này”, theo ông Baghaei.

Oman chưa đưa ra bình luận về phát ngôn trên.

Thông tin trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống tàu thuyền đang mắc kẹt đi qua eo biển Hormuz từ ngày 4-5 trong một nỗ lực mà ông gọi là “Dự án Tự do”.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận sẽ “hỗ trợ các tàu thương mại tìm cách tự do đi lại” qua eo biển Hormuz theo “Dự án Tự do” của Tổng thống Trump.

“Lực lượng thuộc CENTCOM sẽ bắt đầu hỗ trợ Dự án Tự do vào ngày 4-5 để khôi phục quyền tự do hàng hải cho vận tải thương mại qua eo biển Hormuz” - CENTCOM thông báo trên mạng xã hội X.

CENTCOM cho biết 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, cùng với tàu chiến và máy bay không người lái sẽ hỗ trợ nỗ lực trên.

Theo đài CNN, eo biển Hormuz vẫn gần như vắng bóng tàu thuyền vào ngày 4-5. Các trang dữ liệu vận chuyển cho thấy chỉ có tàu chở dầu Nooh Gas mang cờ Botswana bị trừng phạt đi qua eo biển.

Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết toàn bộ 22 thủy thủ tàu ‘MV Touska’ của Iran bị Mỹ bắt giữ đã được sơ tán tới quốc gia này.
“Chúng tôi vui mừng thông báo rằng 22 thuyền viên từ tàu container Iran bị bắt giữ mang tên ‘MV Touska’ đã được sơ tán an toàn tới Pakistan. Các thuyền viên đã được đưa bằng đường hàng không tới Pakistan vào đêm qua và sẽ được đưa về Iran trong hôm nay. Con tàu Iran cũng đang được kéo về vùng lãnh hải Pakistan để tiến hành sửa chữa cần thiết trước khi bàn giao lại cho chủ sở hữu ban đầu,” Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar viết trên mạng xã hội X chiều 4/5.

Theo ông Dar, các hoạt động trên đang được phối hợp với sự hỗ trợ của cả phía Iran và Mỹ, và “chắc chắn là một biện pháp quan trọng nhằm xây dựng lòng tin”.

“Pakistan bày tỏ sự cảm ơn tới Mỹ và Iran, đồng thời khẳng định tiếp tục cam kết thúc đẩy đối thoại, ngoại giao và trung gian hòa giải vì hòa bình và an ninh khu vực,” nhà ngoại giao Pakistan cho biết.Trước đó vào ngày 19/4, Tổng thống Donald Trump cho biết Hải quân Mỹ đã bắn thủng phòng máy của một tàu chở hàng mang cờ Iran khi tàu này cố vượt qua lệnh phong tỏa.

“Một tàu chở hàng mang cờ Iran có tên Touska, dài gần 900 feet (khoảng 274 mét) và có trọng tải gần tương đương một tàu sân bay, đã cố vượt qua lệnh phong tỏa hải quân của chúng tôi, và mọi chuyện đã không diễn ra suôn sẻ với họ,” Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khi đó cho biết thủy thủ đoàn tàu Touska không tuân thủ các cảnh báo lặp lại trong suốt 6 giờ đồng hồ. Sau đó, tàu khu trục USS Spruance của Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống động lực của Touska bằng cách bắn nhiều phát đạn từ pháo hạm Mk 45 cỡ 5 inch vào phòng máy của con tàu.

“Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu MV Touska khi con tàu này di chuyển với tốc độ 17 hải lý/giờ tại khu vực phía bắc Biển Ả Rập, trên hành trình tới Bandar Abbas (Iran). Lực lượng Mỹ đã nhiều lần phát cảnh báo và thông báo rằng con tàu mang cờ Iran này đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ,” CENTCOM cho biết trong thông báo ngày 19/4.

Đến ngày 21/4, Bộ Ngoại giao Iran yêu cầu Hải quân Mỹ phải lập tức trả tự do cho con tàu Iran cùng các thủy thủ, thuyền viên và lên án việc Mỹ tấn công tàu thương mại tên Touska của nước này là hành vi vi phạm luật quốc tế.

“Iran kêu gọi Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, các thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lưu ý tới vấn đề này, đồng thời yêu cầu các tổ chức quốc tế và các chính phủ có trách nhiệm lên án và có phản ứng mạnh mẽ, nghiêm túc trước hành vi tội phạm của Mỹ đối với hoạt động hàng hải thương mại quốc tế,” thông báo của Bộ Ngoại giao Iran có đoạn.

Trong bối cảnh cuộc chiến đa mặt trận vẫn chưa hạ nhiệt, việc Israel đẩy mạnh mở rộng lực lượng Không quân đang từng bước đưa quốc gia này tiến gần hơn tới vị thế một cường quốc quân sự trong khu vực, thậm chí có ảnh hưởng ở tầm toàn cầu.Dù không sở hữu tàu sân bay hay khả năng triển khai sức mạnh không quân trên phạm vi toàn thế giới như Mỹ, nhưng chiến lược tăng cường các tiêm kích thế hệ 5 F-35 đang giúp Israel trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu về vận hành dòng máy bay hiện đại này.

Theo dữ liệu từ tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin (Mỹ), tính đến đầu năm 2026, có khoảng 20 quốc gia đang sử dụng F-35, trong đó Mỹ là nước vận hành nhiều nhất với khoảng 2.000 chiếc thuộc nhiều quân chủng khác nhau.Các đồng minh phương Tây như Anh, Australia, Canada hay Italy cũng sở hữu số lượng đáng kể. Tại châu Á, Nhật Bản và Hàn Quốc lần lượt triển khai 142 và 60 chiếc. Với kế hoạch nâng tổng số F-35 lên 100 chiếc, Israel vốn có quy mô dân số nhỏ sẽ trở thành một trong những nước sử dụng F-35 nhiều nhất tính theo đầu người.

Thực tế chiến trường những năm gần đây cho thấy vai trò trung tâm của Không quân Israel. Kể từ sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas, Israel đã bước vào cuộc xung đột kéo dài trên nhiều mặt trận, đối đầu đồng thời với Hezbollah, lực lượng Houthi tại Yemen và cả Iran. Trong hơn 900 ngày giao tranh liên tục, Lhông quân đã trở thành “cánh tay nối dài” giúp Israel tiến hành các chiến dịch quân sự vượt ra ngoài biên giới.

Dù Israel cũng duy trì lực lượng Lục quân mạnh và đã đầu tư đáng kể cho Hải quân, bao gồm các tàu hộ vệ lớp Sa’ar 6 và tàu ngầm hiện đại, Không quân vẫn là trụ cột trong chiến lược tác chiến tầm xa. Khả năng tấn công chính xác, linh hoạt và nhanh chóng cho phép Israel phản ứng với các mối đe dọa từ nhiều hướng khác nhau trong khu vực.

Sự trỗi dậy về sức mạnh quân sự của Israel không nằm ngoài sự chú ý của các quốc gia Trung Đông. Một số báo cáo gần đây cho thấy các cường quốc khu vực như Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Ai Cập ngày càng quan ngại trước những gì họ coi là tham vọng thống trị khu vực của Israel. Trong lịch sử, các quốc gia như Ai Cập hay Thổ Nhĩ Kỳ từng sở hữu lực lượng quân sự quy mô lớn và đóng vai trò đối trọng quan trọng.Tuy nhiên, cán cân sức mạnh đã thay đổi đáng kể. Quân đội Syria dưới thời nhà lãnh đạo Bashar al-Assad suy yếu nghiêm trọng sau nội chiến kéo dài. Iraq thời Saddam Hussein từng có lực lượng hùng hậu nhưng đã bị suy giảm mạnh sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Trong khi đó, Iran cũng chịu tổn thất đáng kể về hệ thống phòng không và năng lực quân sự sau các đợt không kích.

Một yếu tố quan trọng trong quan hệ Mỹ - Israel là khái niệm “Ưu thế quân sự định tính” (QME), theo đó Israel cần duy trì khả năng đánh bại bất kỳ đối thủ nào trong khu vực, kể cả khi phải đối đầu với nhiều lực lượng cùng lúc.

Dù khái niệm này từng đặc biệt quan trọng trong thời kỳ chiến tranh quy ước, nhưng sự suy yếu của nhiều quân đội trong khu vực đã phần nào làm thay đổi bối cảnh chiến lược.

Tuy nhiên, những diễn biến gần đây, đặc biệt là sau sự kiện 7/10/2023, đã buộc Israel phải điều chỉnh tư duy quân sự.

Trước đó, nước này ưu tiên phát triển công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và các đơn vị tác chiến tinh gọn, phù hợp với các cuộc xung đột quy mô nhỏ. Nhưng thực tế chiến trường cho thấy Israel cần chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài, đa mặt trận, đòi hỏi huy động lực lượng lớn và sử dụng toàn diện sức mạnh không quân.

Điều này dẫn tới hàng loạt quyết định mua sắm và nâng cấp vũ khí. Ngoài việc mở rộng đội bay F-35, Israel còn đặt mua thêm tiêm kích F-15IA và trực thăng vận tải hạng nặng CH-53K King Stallion.

Đáng chú ý, nước này cũng nối lại kế hoạch mua máy bay tiếp dầu trên không sau nhiều thập kỷ trì hoãn - yếu tố then chốt để thực hiện các nhiệm vụ tầm xa. Mỹ dự kiến sẽ bàn giao cho Israel chiếc máy bay tiếp dầu trên không KC-46 đầu tiên trong tổng số ít nhất 6 chiếc dự kiến, phục vụ các kịch bản tác chiến tầm xa trong tương lai.

KC-46, do Boeing sản xuất, được mô tả như “một bồn nhiên liệu di động” với khả năng mang theo khoảng 207.000 pound nhiên liệu (gần 94.000 lít) và tiếp dầu cho nhiều loại máy bay chiến đấu. Mỗi chiếc có thể tiếp nhiên liệu cho khoảng một tá máy bay trong một nhiệm vụ, tùy theo phân bổ nhiên liệu. Máy bay có thể bay liên tục 16 giờ, thậm chí lên tới 24 giờ nếu được tiếp dầu trên không từ máy bay khác.

Theo đó, chiếc KC-46 đầu tiên đã hoàn tất chuyến bay thử nghiệm đầu tiên tại Mỹ và dự kiến sẽ được chuyển giao cho Israel trong khoảng một tháng tới.

Trước đây, Israel từng cân nhắc cắt giảm trực thăng tấn công Apache, nhưng nay lại có xu hướng tăng cường loại khí tài này. Những thay đổi này phản ánh nhu cầu chuyển từ mô hình “tinh gọn” sang “cơ bắp” – tức xây dựng lực lượng quy mô lớn, sẵn sàng cho các kịch bản chiến tranh toàn diện.

Iran cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào lực lượng nước ngoài, đặc biệt là Mỹ, nếu tiếp cận eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington lên kế hoạch "giải cứu" tàu thuyền mắc kẹt tại tuyến hàng hải chiến lược này.

Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng khi Tehran tuyên bố sẽ sử dụng "toàn bộ sức mạnh" để kiểm soát an ninh tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Thiếu tướng Ali Abdollahi, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, khẳng định lực lượng vũ trang nước này sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ lực lượng nước ngoài nào tìm cách tiếp cận hoặc can thiệp vào khu vực. Ông nhấn mạnh mọi tàu thương mại và tàu chở dầu phải phối hợp với lực lượng Iran để đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển.

"Chúng tôi duy trì và kiểm soát chặt chẽ an ninh eo biển Hormuz với toàn bộ sức mạnh", Thiếu tướng Ali Abdollahi cho biết.Thiếu tướng Ali Abdollahi nói thêm rằng, tuyến đường thủy này nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Iran và bất kỳ "hành động quân sự nào của Mỹ nhằm phá vỡ tình hình sẽ chỉ dẫn đến những phức tạp hơn và gây nguy hiểm cho an ninh của các tàu thuyền trong khu vực".Phản ứng của Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo kế hoạch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz. Theo đó, Mỹ sẽ "dẫn đường" để các tàu rời khỏi khu vực bị hạn chế, dù chưa công bố chi tiết cách thức triển khai.

“Chúng tôi đã nói với các quốc gia này, rằng chúng tôi sẽ dẫn đường cho tàu của họ rời khỏi các vùng biển bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tự do tiếp tục hoạt động của mình”, Tổng thống Mỹ Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/5.

Kế hoạch "giải cứu" tàu thuyền của Mỹ vướng nhiều hoài nghi

Kế hoạch của Mỹ về việc "hướng dẫn" các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về cách thức hoạt động chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố kế hoạch này sẽ có hiệu lực.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ trong một tuyên bố trên nền tảng X cho biết, sự hỗ trợ cho các hoạt động này sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay và các thiết bị không người lái. Tuy nhiên, vai trò cụ thể của các lực lượng này trong việc đảm bảo lưu thông hàng hải vẫn chưa rõ ràng.

Giới phân tích nhận định Washington nhiều khả năng sẽ tăng cường hiện diện quân sự nhằm trấn an các tàu thương mại, thay vì tổ chức hộ tống trực tiếp. Điều này có thể buộc Iran phải lựa chọn giữa kiềm chế hoặc đối đầu trực tiếp với Hải quân Mỹ - một bước leo thang chưa từng xảy ra.

Jennifer Parker, một nghiên cứu viên tại Viện Lowy và là cựu sĩ quan Hải quân Úc, nhận định rằng quân đội Mỹ sẽ tăng cường hiện diện trong và trên eo biển để trấn an các tàu thương mại đang cố gắng đi qua khu vực này.

Bà cho biết, nhiệm vụ đó có thể bao gồm một vài tàu chiến của Hải quân Mỹ trong eo biển và một loạt máy bay bay phía trên để phát hiện và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nhỏ nào cố gắng tấn công các tàu thương mại.

Theo bà Parker, mặc dù việc hộ tống tàu, với các tàu khu trục của Mỹ di chuyển song song với các tàu thương mại khó có thể xảy ra, nhưng việc tăng cường số lượng tàu chiến của Mỹ đi qua eo biển sẽ là một bước đi tích cực.

Để ngăn chặn chiến dịch này, Iran sẽ phải trực tiếp đối đầu với Hải quân Mỹ, điều mà nước này chưa từng làm trước đây.

Một “bức tượng” mạ vàng tại chùa Dinghui (Trung Quốc) tưởng chừng chỉ mang giá trị tâm linh, nhưng kết quả chụp CT năm 2017 đã hé lộ sự thật gây kinh ngạc: bên trong là thi hài một nhà sư tồn tại hơn 1.000 năm.Tại chùa Dinghui ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), có lưu giữ một “bí mật” đặc biệt chỉ được hé lộ vào năm 2017.

Với những người lần đầu ghé thăm, vật thể được thờ phụng tại đây trông như một bức tượng nhà sư mạ vàng tinh xảo. Tuy nhiên, ẩn sau lớp vàng ấy không phải là gỗ hay kim loại, mà chính là thi hài của một vị cao tăng đã tồn tại hơn 1.000 năm.Theo ghi chép lịch sử, nhà sư Ci Xian có nguồn gốc từ Ấn Độ, từng đến Vương quốc Khitan vào khoảng thế kỷ 10–12 để truyền bá Phật giáo.

Ông có công dịch nhiều kinh sách sang chữ Hán và được phong danh hiệu Quốc sư. Sau khi viên tịch, thi hài của ông được các đệ tử gìn giữ nhưng sau đó thất lạc trong thời gian dài.Phải đến những năm 1970, xác ướp của ông mới được phát hiện trong một hang động. Đến năm 2011, thi hài được đưa về chùa Dinghui để thờ phụng. Nhằm thể hiện lòng tôn kính, nhà chùa đã phủ một lớp vàng bên ngoài vào năm 2016, khiến nhiều người lầm tưởng đây chỉ là một pho tượng.

Bước ngoặt xảy ra vào ngày 8/7/2017, khi các nhà khoa học tiến hành chụp CT để kiểm tra bên trong “bức tượng”. Kết quả khiến giới chuyên môn và những người chứng kiến không khỏi kinh ngạc: bên dưới lớp mạ vàng là một thi hài được bảo tồn gần như nguyên vẹn.Các hình ảnh cho thấy nhà sư Ci Xian vẫn giữ được cấu trúc xương hoàn chỉnh, thậm chí còn tồn tại cả mô não. Theo bác sĩ tham gia kiểm tra, hệ xương của ông còn rõ ràng, từ hộp sọ, răng, xương sườn đến cột sống và các khớp, tất cả đều ở trạng thái đáng kinh ngạc sau hơn một thiên niên kỷ.

Trước khi được mạ vàng, thi hài đã được xử lý bảo quản bằng các phương pháp đặc biệt, góp phần giúp nó tồn tại bền vững theo thời gian. Phát hiện này không chỉ gây chấn động mà còn cho thấy trình độ ướp xác và bảo tồn thi thể rất cao từ hàng nghìn năm trước.

Đến nay, “bức tượng” đặc biệt này vẫn được lưu giữ tại chùa Dinghui, trở thành một minh chứng hiếm có cho sự giao thoa giữa tín ngưỡng, lịch sử và khoa học.

Trong cung đình Nga hiện nay, dường như câu ca dao "Thương thay thân phận con rùa / Trên đền đội hạc, dưới chùa đội sen" đang được chuyển hóa thành một trạng thái khác: sự bao vây bởi tầng tầng lớp lớp bảo vệ nhưng cũng đầy rẫy sự nghi kỵ. Một báo cáo tình báo châu Âu mà CNN thu thập được đã hé lộ những góc khuất đầy kịch tính về cuộc sống hiện tại của người quyền lực nhất nước Nga.

Khi "Lưới Trời" Của Kremlin Trở Nên Dày Đặc

Người xưa có câu: "Cẩn tắc vô ưu", nhưng sự cẩn trọng tại Điện Kremlin lúc này đã chạm ngưỡng cực đoan. Trước làn sóng ám sát nhắm vào các quan chức quân sự cấp cao và nỗi lo sợ về một cuộc đảo chính tiềm tàng, Điện Kremlin đã siết chặt an ninh quanh Tổng thống Vladimir Putin đến mức nghẹt thở.

Không chỉ dừng lại ở các vệ binh, hệ thống giám sát đã được lắp đặt ngay tại nhà riêng của các nhân viên thân cận nhất. Từ đầu bếp, vệ sĩ cho đến nhiếp ảnh gia – những người vốn được xem là "tai mắt" và "cánh tay mặt" của Tổng thống – nay bị cấm tuyệt đối việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Mỗi vị khách muốn tiếp kiến "Sa hoàng" đều phải trải qua hai lần kiểm tra an ninh gắt gao. Đặc biệt, những người làm việc gần ông chỉ được phép sử dụng điện thoại "cục gạch", hoàn toàn không có kết nối internet để triệt tiêu mọi nguy cơ rò rỉ thông tin hoặc định vị từ xa.

Những "Cung Điện" Bị Bỏ Hoang Và Cuộc Sống Trong Hầm Trú Ẩn

"Đất có thổ công, sông có hà bá", nhưng dường như hiện tại, không có mảnh đất nào ở Nga khiến ông Putin cảm thấy thực sự an tâm. Báo cáo cho biết số lượng địa điểm Tổng thống thường xuyên lui tới đã bị cắt giảm đáng kể. Những dinh thự quen thuộc tại vùng Moscow hay khu nghỉ dưỡng Valdai biệt lập – nơi ông vốn rất ưa thích – nay đã vắng bóng chủ nhân.

Thay vào đó, ông Putin dành nhiều tuần liên tiếp trong các hầm trú ẩn hiện đại đã được nâng cấp, phần lớn nằm ở Krasnodar, vùng ven biển Đen cách xa sự ồn ào và nguy hiểm của thủ đô. Thậm chí, từ đầu năm 2026 đến nay, ông vẫn chưa một lần đặt chân đến các cơ sở quân sự, khác hẳn với tần suất dày đặc của năm 2025. Để duy trì hình ảnh trước công chúng, Điện Kremlin buộc phải sử dụng những đoạn video được ghi hình sẵn, tạo ra một sự hiện diện "ảo" giữa lòng thực tại đầy biến động.

"Nội Công Ngoại Kích": Sóng Gió Từ Tiền Tuyến Đến Hậu Phương

Tình cảnh của Nga lúc này chẳng khác nào "Đầu ghềnh cuối bãi". Sau hơn 4 năm cuộc chiến tại Ukraine kéo dài, cái giá phải trả đã trở nên quá lớn. Với con số thương vong ước tính lên tới 30.000 người mỗi tháng và các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) đánh thẳng vào trung tâm Moscow, niềm tin vào sự bất khả xâm phạm của nước Nga đang bị lung lay dữ dội.

Kinh tế sa sút, tình trạng mất sóng điện thoại thường xuyên tại các thành phố lớn đã khiến tầng lớp thượng lưu – những người vốn được bảo bọc khỏi tác động của cuộc chiến – bắt đầu cảm thấy phẫn nộ. Khi cái bụng đói và sự bất tiện gõ cửa, lòng trung thành cũng bắt đầu rạn nứt.

Cuộc Đụng Độ Giữa Những "Con Hổ" Trong Rừng Rậm Kremlin

"Một rừng không thể có hai hổ", và sự rạn nứt trong nội bộ giới tinh hoa an ninh Nga đang bùng phát mạnh mẽ. Một cuộc tranh cãi nảy lửa đã diễn ra sau vụ ám sát Trung tướng Fanil Sarvarov vào tháng 12/2025. Tại cuộc họp đó, Tổng tham mưu trưởng Valery Gerasimov đã không ngần ngại chỉ trích gay gắt người đứng đầu FSB Alexander Bortnikov vì sự yếu kém trong việc bảo vệ các sĩ quan cấp cao.

Để xoa dịu tình hình và cũng để tự bảo vệ mình, ông Putin đã mở rộng quyền hạn của Cơ quan Bảo vệ Liên bang (FSO) – lực lượng vốn chỉ bảo vệ Tổng thống và Gerasimov – sang cho 10 tướng lĩnh hàng đầu khác. Đây là một động thái vừa để trấn an, vừa để giám sát chặt chẽ hơn những người đang nắm giữ binh quyền.

Bóng Ma Đảo Chính Và Sự Thất Sủng Của Những "Công Thần"

Đáng kinh ngạc nhất trong bản báo cáo là cái tên Sergei Shoigu. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng, người từng là bạn đồng hành thân thiết của ông Putin trong những chuyến đi săn ở Siberia, nay lại bị liệt vào danh sách "nguy cơ đảo chính". Với tầm ảnh hưởng còn sót lại trong quân đội, Shoigu trở thành đối tượng bị nghi ngờ hàng đầu.

Việc bắt giữ Ruslan Tsalikov – trợ lý thân cận của Shoigu – vào tháng 3/2026 với cáo buộc tham nhũng được xem là phát súng hiệu, phá vỡ "thỏa thuận ngầm" bảo vệ lẫn nhau giữa giới tinh hoa. Giờ đây, Shoigu chẳng khác nào "Cá chậu chim lồng", có thể trở thành mục tiêu tiếp theo của các cuộc điều tra tư pháp bất cứ lúc nào.

Dù những thông tin tình báo này có thể mang mục đích tâm lý chiến từ phương Tây, nhưng không thể phủ nhận rằng Điện Kremlin đang bao phủ bởi một bầu không khí nghi kỵ chưa từng có. Khi "Lòng người ly tán", dù có xây thêm bao nhiêu lớp tường gạch, bao nhiêu hệ thống camera, nỗi lo về một sự sụp đổ từ bên trong vẫn luôn là bóng ma ám ảnh bước chân của người đứng đầu nước Nga. Chẳng thế mà người xưa có câu: "Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng", giữ được ngai vàng đã khó, giữ được lòng tin của những kẻ dưới trướng trong lúc lâm nguy lại càng khó hơn gấp bội.

Sự im lặng đáng sợ sau 4 năm và những bằng chứng không thể chối cãi

Hơn bốn năm trôi qua kể từ ngày chiếc Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines bất ngờ lao thẳng đứng từ độ cao 29.000 feet xuống vùng núi tỉnh Quảng Tây, khiến toàn bộ 132 người tử nạn. Đây được coi là thảm họa hàng không tồi tệ nhất của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ. Thế nhưng, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) bấy lâu nay vẫn luôn né tránh câu hỏi cốt tử: Điều gì thực sự đã xảy ra trong những giây phút cuối cùng trên chuyến bay MU5735?

Mới đây, những dữ liệu giải mã từ hộp đen được Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB) công bố đã làm sáng tỏ một sự thật kinh hoàng: Có ai đó trong buồng lái đã chủ động ngắt nguồn cung cấp nhiên liệu cho cả hai động cơ ngay trước khi máy bay đâm xuống đất. Dữ liệu từ máy ghi dữ liệu chuyến bay (FDR) cho thấy, khi đang bay ở độ cao ổn định, cần gạt nhiên liệu của cả hai động cơ đã bị chuyển từ chế độ "Run" (Chạy) sang "Cutoff" (Ngắt) một cách đồng thời.

Thao tác thủ công và sự biến mất của nỗ lực cứu vãn

Cần gạt nhiên liệu trên dòng Boeing 737 không phải là nút bấm điện tử dễ dàng chạm nhầm. Để ngắt nhiên liệu, phi công bắt buộc phải nhấc cần gạt lên rồi mới có thể di chuyển nó về vị trí ngắt. Chuyên gia an toàn hàng không David Soucie của CNN khẳng định: "Dữ liệu này cho thấy rõ ràng các công tắc nhiên liệu đã được đặt vào vị trí tắt bằng tay ngay trước khi va chạm".

"Còn nước còn tát", đó là tâm lý thông thường của bất kỳ phi công nào khi gặp sự cố. Tuy nhiên, trong vụ việc này, không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy phi công cố gắng bật lại công tắc để khởi động lại động cơ. Điều này củng cố giả thuyết về một hành vi cố ý phá hoại từ bên trong. Máy ghi âm buồng lái (CVR) – chiếc hộp đen thứ hai – đã ghi lại được 4 đoạn âm thanh quan trọng và đã được gửi về phía Trung Quốc, nhưng nội dung chi tiết vẫn đang bị phía nhà chức trách đại lục giữ kín.

Những nghi vấn về hành vi tự sát và sự phủ nhận của phía Trung Quốc

Ngay từ tháng 5/2022, tờ Wall Street Journal đã từng dẫn lời các quan chức Mỹ tham gia điều tra cho biết: "Chiếc máy bay đã làm đúng theo những gì người trong buồng lái ra lệnh". Các chuyên gia tập trung nghi vấn vào hành động của một trong các phi công, hoặc giả thuyết có người đột nhập vào buồng lái để gây ra vụ tai nạn.

Đáp lại những đồn đoán, CAAC luôn khẳng định phi hành đoàn có đầy đủ bằng cấp, sức khỏe tốt và không có bất thường về tâm lý. Trong các thông cáo kỷ niệm 2 năm thảm họa vào năm 2024, phía Trung Quốc vẫn lặp lại điệp khúc: Không tìm thấy vấn đề gì với máy bay, tổ bay hay thời tiết. "Giấu đầu lòi đuôi", sự thiếu minh bạch trong việc công bố báo cáo cuối cùng đã khiến dư luận quốc tế và người thân các nạn nhân vô cùng phẫn nộ. Tại sao một vụ tai nạn thảm khốc với đầy đủ dữ liệu hộp đen lại không thể đưa ra một kết luận chính thức sau 4 năm trời?

Công lý cho 132 linh hồn bạc mệnh

Dù các chuyên gia hàng không như Tony Stanton cảnh báo rằng dữ liệu từ NTSB chưa phải là báo cáo tai nạn cuối cùng và chưa chứng minh được động cơ cụ thể, nhưng ông cũng thừa nhận rằng diễn biến này "rất khó để giải thích bằng một lỗi cơ khí kép thông thường". Mọi bằng chứng đều đang chỉ hướng về một kịch bản đen tối của con người.

"Lòng người hiểm độc khôn lường", nếu sự thực đây là một vụ tự sát tập thể do phi công thực hiện, nó sẽ là một đòn giáng mạnh vào uy tín của ngành hàng không Trung Quốc. Cho đến khi CAAC phá vỡ sự im lặng và công bố sự thật, những linh hồn trên chuyến bay định mệnh từ Côn Minh đi Quảng Châu vẫn chưa thể yên nghỉ, và bầu trời vẫn còn đó những câu hỏi chưa có lời giải đáp.

Một đám cưới đang diễn ra trong không khí vui vẻ bất ngờ bị gián đoạn khi 2 người lạ xông vào chặn lối, đòi tiền và buông lời đe dọa, khiến cô dâu “chết lặng”.

Theo tờ Người đưa tin, sự việc hy hữu này xảy ra tại một vùng nông thôn thuộc tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Khi buổi lễ được tổ chức, mọi khâu chuẩn bị đều đã hoàn tất và khách mời đã ổn định chỗ ngồi. Tuy nhiên, hai người xuất hiện tại đám cưới không phải là khách mời hay họ hàng, mà là người từ nơi khác đến với mục đích xin xỏ.

Điều đáng nói là hai người này từng xuất hiện ở nhiều đám cưới trước đó. Thông thường, để tránh rắc rối, gia chủ sẽ đưa một ít bánh kẹo, thuốc lá hoặc lì xì nhỏ để họ rời đi. Nhưng lần này, họ ngang nhiên chặn lối và yêu cầu khoản tiền 200 Nhân Dân Tệ, tương đương khoảng 770.000 đồng.

Hai người phụ nữ lạ mặt không chỉ dừng lại ở việc đòi tiền mà còn buông lời đe dọa rằng nếu không đáp ứng, đám cưới sẽ gặp điều không may. Hành vi này bị cho là lợi dụng tâm lý kiêng kỵ và mong muốn tránh xui rủi của gia chủ trong ngày trọng đại.


Một đám cưới đang diễn ra trong không khí vui vẻ bất ngờ bị gián đoạn khi hai người lạ xông vào chặn lối, đòi tiền và buông lời đe dọa, khiến cô dâu chết lặng ngay trong khoảnh khắc quan trọng nhất của cuộc đời.
Được biết, trong ngày lễ trọng đại, cô dâu đã chuẩn bị kỹ lưỡng với tâm trạng vô cùng háo hức. Thế nhưng, sự việc xảy ra bất ngờ khiến cô gần như đứng hình, không thể bước tiếp.

Phù rể đã cố gắng can thiệp nhưng hai người phụ nữ lớn tuổi lại ngồi bệt xuống đất, lớn tiếng cho rằng mình đang bị bắt nạt, khiến tình huống trở nên căng thẳng và khó xử trước đông đảo khách mời.

Cuối cùng, để tránh làm gián đoạn buổi lễ, gia đình buộc phải đưa tiền cùng một số quà nhỏ để họ rời đi. Dù sự việc đã được giải quyết, tâm trạng của cô dâu và chú rể bị ảnh hưởng nặng nề, khiến niềm vui ngày cưới không còn trọn vẹn.

Theo thông tin trên tờ SaoStar, trên thực tế, tình trạng xin xỏ tại các đám cưới không phải là hiếm gặp ở một số địa phương. Ban đầu, hoạt động này chỉ mang tính chất xin bánh kẹo, nhưng dần biến tướng thành việc đòi tiền, thậm chí gây rối nếu không được đáp ứng yêu cầu.

Sau khi đoạn video ghi lại sự việc được lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người đã bày tỏ sự phẫn nộ. Các ý kiến cho rằng, trong những tình huống như vậy, phù rể và phù dâu cần đóng vai trò bảo vệ cô dâu chú rể. Biện pháp trước hết là nhẹ nhàng thuyết phục người gây rối rời đi. Nếu không mang lại hiệu quả, việc nhờ đến sự can thiệp của cơ quan chức năng là điều cần thiết.

Sự việc này được xem là lời cảnh báo cho các gia đình khi tổ chức đám cưới. Bên cạnh việc chuẩn bị chu đáo cho các nghi thức, các gia đình cũng cần có phương án ứng phó với những tình huống phát sinh để tránh việc những hành vi thiếu ý thức làm ảnh hưởng đến ngày vui.

VietBF@ sưu tập