Một bài bình luận mới của học giả Victor Davis Hanson đã làm dấy lên tranh luận mạnh mẽ về vai trò thực sự của NATO, khi cho rằng nhiều quốc gia châu Âu không những không hỗ trợ mà còn cản trở các chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa từ Iran.

Theo phân tích, trong khi Iran là mối đe dọa trực tiếp hơn đối với châu Âu do khoảng cách địa lý và khả năng hỏa tiễn đạn đạo, các quốc gia NATO tại châu Âu lại từ chối hỗ trợ Hoa Kỳ trong các hoạt động quân sự then chốt.

Tây Ban Nha đã không cho phép Hoa Kỳ sử dụng các căn cứ chiến lược thuộc NATO, bao gồm căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón, đồng thời đóng cửa không phận đối với các hoạt động liên quan. Ý cũng từ chối cho phép máy bay ném bom Hoa Kỳ hạ cánh và tiếp nhiên liệu tại một căn cứ NATO tại Sicily.

Anh Quốc bị cho là đã chần chừ trong nhiều ngày trước khi xem xét việc cho phép Hoa Kỳ sử dụng căn cứ Diego Garcia, một cơ sở mà Hoa Kỳ từng hỗ trợ bảo vệ trong cuộc chiến Falklands năm 1982, khi Tổng thống Reagan cung cấp thông tin tình báo, hậu cần và tiếp tế quy mô lớn cho Anh.



Bài viết nhấn mạnh sự tương phản rõ rệt trong lịch sử liên minh. Hoa Kỳ từng hỗ trợ Pháp trong nhiều thập niên tại Chad, và đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ Ukraine, dù quốc gia này không phải là thành viên NATO. Tuy nhiên, khi Hoa Kỳ cần sự hỗ trợ tối thiểu về hậu cần để đối phó với Iran, nhiều quốc gia châu Âu lại không đáp ứng.

Các số liệu kinh tế và dân số cũng được đưa ra để củng cố lập luận. Liên minh châu Âu và các quốc gia NATO tại châu Âu có tổng dân số khoảng 450 triệu người và tổng sản lượng kinh tế vượt $22 ngàn tỷ Mỹ kim, lớn hơn nhiều so với Nga. Theo lập luận này, châu Âu không thiếu năng lực, mà lựa chọn phụ thuộc vào Hoa Kỳ.

Quan điểm được đưa ra cho rằng mô hình liên minh hiện tại đang mất cân bằng, khi Hoa Kỳ tiếp tục đóng vai trò bảo vệ chính, trong khi các đồng minh không đáp ứng tương xứng khi Hoa Kỳ cần hỗ trợ.

Bài viết kết luận rằng nếu tiếp tục xu hướng này, chính các hành động thiếu nhất quán từ phía các quốc gia NATO có thể làm suy yếu nền tảng của liên minh, biến một cấu trúc hợp tác quân sự thành một mối quan hệ phụ thuộc một chiều.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump theo đuổi đường lối đặt lợi ích Hoa Kỳ lên hàng đầu, những diễn biến này có thể trở thành cơ sở cho việc tái định hình vai trò và cam kết của Hoa Kỳ đối với NATO trong tương lai.

Chánh quyền Tổng thống Trump đã đề nghị cắt giảm $707 triệu Mỹ kim trong ngân sách năm tài khóa 2027 dành cho Cơ quan An ninh Mạng và Hạ tầng Hoa Kỳ, trong một bước đi được mô tả là nhằm tái tập trung cơ quan này vào nhiệm vụ cốt lõi thay vì các hoạt động bị cho là lệch hướng.

Theo đề xuất ngân sách, CISA sẽ tiếp tục bị thu hẹp đáng kể sau khi đã mất hàng triệu Mỹ kim và khoảng 1/3 lực lượng nhân sự, tương đương gần 1000 nhân viên, trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump. Trước đó, kế hoạch ngân sách năm 2026 từng đề nghị cắt $491 triệu, nhưng Quốc hội chỉ chấp thuận giảm khoảng $135 triệu.

Chánh quyền cho rằng CISA đã đi chệch khỏi nhiệm vụ bảo vệ hạ tầng trọng yếu, thay vào đó tập trung vào các chương trình liên quan đến kiểm soát thông tin và truyền thông. Văn kiện ngân sách chỉ trích cơ quan này đã đặt quốc gia vào rủi ro do quản trị yếu kém, kém hiệu quả và chú trọng vào hình ảnh hơn là an ninh thực chất.

Đề xuất mới sẽ loại bỏ nhiều chương trình bị xem là trùng lặp với các cơ quan tiểu bang và liên bang khác, bao gồm một số sáng kiến về an toàn học đường. Đồng thời, các chương trình liên quan đến “thông tin sai lệch”, truyền thông đối ngoại, và hợp tác quốc tế cũng sẽ bị xóa bỏ, với lập luận rằng những hoạt động này từng bị sử dụng để hạn chế quyền tự do ngôn luận và nhắm vào công dân Hoa Kỳ.

Trong thực tế, nhiều chương trình trong số này đã bị chấm dứt từ năm đầu nhiệm kỳ, bao gồm Hội đồng Đánh giá An toàn Mạng, Hội đồng An toàn Trí tuệ Nhân tạo, và các hội đồng tư vấn liên quan đến hạ tầng và viễn thông quốc gia.



Ngoài ra, CISA cũng đã cắt giảm mạnh tài trợ cho các tổ chức hỗ trợ an ninh mạng cấp tiểu bang và địa phương, bao gồm việc giảm gần một nửa ngân sách $10 triệu dành cho Trung tâm Chia sẻ Thông tin Đa Tiểu bang, và chấm dứt hợp tác với Trung tâm An ninh Internet.

Tuy nhiên, các ý kiến từ giới chuyên môn cảnh báo rằng việc cắt giảm sâu như vậy có thể làm suy yếu khả năng phối hợp giữa các cấp chính quyền và khu vực tư nhân trong việc quản trị rủi ro an ninh mạng. Một cựu viên chức CISA nhận định rằng các đơn vị bị cắt giảm chính là những bộ phận then chốt giúp duy trì nhận thức chung, cảnh báo sớm và phản ứng đồng bộ trước các mối đe dọa.

Ngược lại, chánh quyền Tổng thống Trump cho rằng việc tinh giản bộ máy và loại bỏ các chương trình không thiết yếu sẽ giúp tập trung nguồn lực vào việc bảo vệ hệ thống hạ tầng quan trọng của quốc gia, từ đó nâng cao hiệu quả thực sự của an ninh mạng.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi và mang tính chiến lược, đề xuất này đang đặt ra một câu hỏi lớn: liệu việc thu gọn bộ máy có giúp tăng hiệu quả, hay sẽ làm suy giảm năng lực phòng thủ trong dài hạn.

Ngoại trưởng Marco Rubio vừa công bố một quyết định cứng rắn mang tính biểu tượng cao, khi chấm dứt tư cách pháp lý của các thành viên gia đình có liên hệ trực tiếp đến cố Thiếu tướng Qasem Soleimani, nhân vật từng bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ.

Theo tuyên bố chính thức, bà Hamideh Soleimani Afshar cùng con gái, trước đây là thường trú nhân hợp pháp tại Hoa Kỳ, hiện đã bị thu hồi thẻ xanh và đang bị lực lượng ICE giam giữ để tiến hành thủ tục trục xuất.

Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh rằng Afshar không chỉ là thân nhân của Soleimani mà còn là người công khai ủng hộ chế độ Iran, từng bày tỏ sự tán đồng đối với các cuộc tấn công nhắm vào công dân Hoa Kỳ và gọi Hoa Kỳ là “kẻ thù lớn nhất”. Những phát biểu này, theo chánh quyền, đã vượt quá giới hạn có thể chấp nhận đối với một người đang cư trú hợp pháp trên lãnh thổ Hoa Kỳ.

Quyết định này phản ánh lập trường rõ ràng của chánh quyền Tổng thống Trump trong việc bảo vệ an ninh quốc gia và loại bỏ bất kỳ cá nhân nào có liên hệ hoặc ủng hộ các chế độ bị xem là thù địch. Đây cũng là một thông điệp mạnh mẽ gửi đến cộng đồng quốc tế rằng Hoa Kỳ sẽ không dung thứ cho việc lợi dụng hệ thống di trú để cư trú trong khi công khai chống lại lợi ích quốc gia.



Việc các cá nhân này từng sinh sống “rất sung túc” tại Hoa Kỳ càng làm nổi bật sự mâu thuẫn giữa quyền lợi họ được hưởng và lập trường chính trị họ thể hiện. Chánh quyền nhấn mạnh rằng quyền cư trú tại Hoa Kỳ không phải là quyền đương nhiên bất khả xâm phạm, mà phải đi kèm với trách nhiệm tôn trọng và không gây tổn hại đến quốc gia tiếp nhận.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran vẫn chưa hạ nhiệt, hành động này được xem là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm siết chặt các yếu tố nội địa có thể liên quan đến các mối đe dọa an ninh từ bên ngoài.

Thử nghiệm thực tế với miếng dán bảo vệ ống kính có giá chỉ 2,5 USD cho thấy chất lượng ảnh giảm rõ rệt, đặc biệt ảnh đêm và ảnh chụp ngược sáng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.


Miếng dán nhựa giá rẻ khiến chất lượng camera kém rõ rệt. Ảnh: Lei Technology.
Sau khi phát hiện vết xước trên camera điện thoại cũ khi chuẩn bị bán lại, người dùng Xiao Lei quyết định mua miếng dán bảo vệ ống kính giá 17 nhân dân tệ (khoảng 65.000 đồng) cho 2 miếng để dùng cho điện thoại mới. Tuy nhiên, anh lại hoài nghi về chất lượng chụp ảnh sau khi sử dụng miếng dán mới.

Để kiểm tra, Xiao Lei so sánh trực tiếp 2 chiếc Xiaomi 17 Ultra, với một chiếc không dán miếng bảo vệ và một chiếc đã dán. Kết quả khiến anh rất bất ngờ.

Khi chụp ngoài trời ban ngày, nhìn trên màn hình điện thoại gần như không thấy khác biệt. Nhưng khi xem ảnh trên máy tính, sự khác biệt lộ rõ ngay. Ảnh từ điện thoại không dán miếng bảo vệ có đường nét sắc sảo, rõ nét trên toàn bộ khung hình. Trong khi đó, điện thoại dán miếng bảo vệ nhựa cho ảnh bị mờ rõ rệt ở các cạnh, giống như bôi một lớp mỡ lên ống kính hoặc thêm bộ lọc làm mờ.

Vấn đề tiếp theo là quang sai màu. Trong ảnh chụp ngược sáng, máy không dán kính hạn chế được hiện tượng lem màu ở cạnh sáng. Máy có dán miếng bảo vệ xuất hiện viền tím và xanh lá rõ ràng ở ranh giới giữa vùng sáng. Nguyên nhân do lớp màng nhựa rẻ tiền có chiết suất không đồng đều, làm tán xạ ánh sáng và phá vỡ hệ thống quang học mà nhà sản xuất đã tinh chỉnh.

Ảnh đêm còn tệ hơn nhiều. Khi cảm biến bị che khuất một phần bởi miếng dán, thuật toán chụp ảnh đêm bị nhiễu loạn. Ảnh không chỉ tối hơn mà toàn bộ hình ảnh bị mờ nghiêm trọng do ánh sáng bị khúc xạ nhiều lần giữa miếng dán và mặt kính ống kính. Hiệu ứng này giống như một lớp sương mù dày. Chiếc điện thoại chụp ảnh cao cấp giá 7.000-8.000 NDT (1.015-1.160 USD) lập tức giảm hiệu năng chụp đêm xuống mức điện thoại giá rẻ.

Lý do khiến miếng dán ống kính gây hại nhiều hơn miếng dán màn hình là vì ống kính camera rất nhạy cảm với quang học. Màng nhựa giá rẻ không có lớp phủ chống phản xạ, khiến ánh sáng bị phản xạ và khúc xạ nhiều lần trước khi vào thấu kính. Khe hở nhỏ giữa miếng dán và mặt kính hoạt động như một "gương phản xạ" dưới ánh sáng mạnh.

Nhiều người dùng miếng dán vì sợ chi phí sửa chữa đắt khi ống kính bị xước. Trên thực tế, trong hầu hết trường hợp, họ chỉ cần thay lớp kính bảo vệ bên ngoài, không phải toàn bộ cụm camera. Chi phí tại trung tâm bảo hành chính hãng chỉ 70-200 NDT (10-29 USD) tùy hãng, thậm chí có thể tự thay với chỉ hơn 20 NDT (3 USD).

VietBF@ sưu tập

Chiếc F-15E Strike Eagle huyền thoại của Mỹ vừa bị phòng không Iran bắn hạ lần đầu tiên trong cuộc chiến. ‘Siêu chim ưng’ với tốc độ Mach 2.5 và vũ khí khủng liệu có thực sự yếu thế trước hệ thống tên lửa hiện đại?
Trong những ngày đầu tháng 4/2026, khi xung đột Mỹ/Israel-Iran bước sang giai đoạn căng thẳng mới, một chiếc F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ đã bị phòng không Iran bắn hạ trên không phận tây nam nước này.

Đây là lần đầu tiên một máy bay chiến đấu có người lái của Mỹ bị lực lượng đối phương tiêu diệt kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

Hai phi công đã kịp nhảy dù, một người được cứu hộ nhanh chóng trong khi người kia phải trải qua hoạt động tìm kiếm cứu nạn phức tạp giữa vùng núi và lực lượng Iran.

Sự kiện không chỉ làm dấy lên câu hỏi về an toàn của phi công mà còn khiến giới chuyên gia phải nhìn lại một lần nữa: liệu “siêu chim ưng” F-15E, biểu tượng của sức mạnh không quân Mỹ, có thực sự bất khả chiến bại như mọi người vẫn nghĩ?


F-15E Mỹ ‘bất khả chiến bại’ bị Iran bắn hạ, lộ rõ điểm yếu công nghệ. Ảnh: twz.com[/#]
F-15E Strike Eagle là phiên bản đa năng, kiêm nhiệm cả không chiến lẫn tấn công mặt đất, được phát triển từ nền tảng F-15 Eagle huyền thoại.

Ra đời từ những năm 1980 và chính thức hoạt động năm 1989, máy bay này được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ sâu vào lãnh thổ địch mà không cần hộ tống hay hỗ trợ điện tử riêng biệt.

Với cấu trúc hai động cơ Pratt & Whitney F100-PW-220 hoặc F100-PW-229, mỗi động cơ sản sinh lực đẩy từ 25.000 đến 29.000 pound, F-15E có khả năng tăng tốc cực nhanh và đạt vận tốc tối đa Mach 2.5, tương đương hơn 2.650 km/h ở độ cao lớn.

Kích thước của F-15E cũng ấn tượng: dài 19,44 mét, sải cánh 13 mét, cao 5,6 mét, trọng lượng cất cánh tối đa lên tới 36.450 kg.

Nhờ hệ thống bình nhiên liệu conformal (CFT) ôm sát thân máy bay, F-15E có thể mang thêm hàng nghìn lít nhiên liệu mà không làm tăng đáng kể lực cản khí động, giúp tầm bay chiến đấu đạt khoảng 1.272 km và tầm chuyển sân xa hơn 3.840 km khi kết hợp với bình ngoài.

Công nghệ cốt lõi của F-15E nằm ở hệ thống điện tử và vũ khí. Máy bay trang bị radar mạnh mẽ, pod nhắm mục tiêu hồng ngoại hoạt động cả ngày lẫn đêm, cùng khả năng bay thấp dưới radar địch để tránh phát hiện.

Phi công và sĩ quan hệ thống vũ khí ngồi song song, phối hợp chặt chẽ để xử lý hàng loạt mục tiêu cùng lúc.

Vũ khí mang theo lên tới 11 tấn, từ tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder, AIM-120 AMRAAM cho đến bom thông minh, tên lửa hành trình và cả súng máy 20 mm M61A1 Vulcan với 500 viên đạn.

Nhờ đó, F-15E trở thành “xe tải bom” đáng tin cậy, có thể tấn công chính xác các mục tiêu mặt đất trong mọi điều kiện thời tiết.

Tuy nhiên, chính những điểm mạnh này lại lộ rõ hạn chế khi đối đầu với hệ thống phòng không hiện đại của Iran. Không giống các máy bay thế hệ thứ năm như F-35 với công nghệ tàng hình, F-15E là máy bay thế hệ thứ tư nên diện tích phản xạ radar (RCS) khá lớn, khoảng 10m².

Nó dựa hoàn toàn vào tốc độ cao, các pod gây nhiễu điện tử và chiến thuật bay thấp để sống sót. Trong sự kiện vừa qua, khi thực hiện nhiệm vụ tấn công sâu, chiếc F-15E đã bị radar mặt đất của Iran phát hiện và khóa mục tiêu.

Hệ thống phòng không đa tầng, từ S-300 Nga đến các tổ hợp nội địa Bavar-373, đã khai thác chính khoảng trống này.

Dù phi công đã kích hoạt mọi biện pháp đối phó điện tử, máy bay vẫn không thoát khỏi tên lửa dẫn đường radar.

Xác máy bay rơi xuống đất và được Iran công bố hình ảnh, khẳng định đây là tổn thất đầu tiên của Mỹ trong cuộc chiến.

Sự việc một lần nữa nhắc nhở rằng công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn chiến thuật và môi trường tác chiến.

F-15E vẫn là một trong những máy bay chiến đấu xuất sắc nhất thế giới với kỷ lục không thua trong không chiến, nhưng khi phải hoạt động ở độ cao thấp để hỗ trợ mặt đất, nó trở nên dễ bị tổn thương trước hệ thống tên lửa đất đối không hiện đại.

Các phi công Mỹ đã thể hiện bản lĩnh khi nhảy dù an toàn và lực lượng đặc nhiệm đã hoàn thành sứ mệnh cứu hộ dưới hỏa lực đối phương, nhưng bài học từ chiếc F-15E bị bắn hạ sẽ buộc Bộ Quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại cách triển khai lực lượng trong các chiến dịch tương lai.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Trump yêu cầu Iran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng.

"Thứ ba, 20h giờ miền Đông", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ngày 5/4.

Thời hạn mới đồng nghĩa là Tehran có thêm một ngày so với cảnh báo 48 giờ mà ông Trump đưa ra trước đó. Iran hiện tại đứng trước lựa chọn mở cửa để xoa dịu lãnh đạo Mỹ hoặc đối mặt nguy cơ ông thực hiện lời đe dọa phá hủy các nhà máy điện và cây cầu của quốc gia Trung Đông này.

Ông Trump dường như cũng đã xác nhận tối hậu thư mới trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal ngày 5/4.

"Chúng tôi đang ở vị thế rất mạnh và đất nước đó sẽ mất 20 năm để tái thiết nếu họ còn may mắn là một quốc gia", ông nói. "Nếu họ không làm gì trước tối thứ ba, họ sẽ không còn nhà máy điện hay cây cầu nào".


Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 1/4. Ảnh: AP

Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công phối hợp ngày 28/2.

"Họ đang đàm phán lúc này và tôi nghĩ có cơ hội tốt vào ngày mai", ông Trump bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 5/4. "Nếu họ không đạt thỏa thuận nhanh chóng, tôi đang cân nhắc phá hủy mọi thứ và kiểm soát dầu mỏ ở đó".

Ông Trump đã nhiều lần dời thời hạn tối hậu thư với Iran. Ngày 21/3, ông yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện lớn nhất. Ngày 23/3, ông cho biết Mỹ đã có các cuộc thảo luận "hiệu quả" với Iran và hoãn không kích cơ sở hạ tầng năng lượng Iran 5 ngày, mặc dù giới chức Iran bác bỏ việc đàm phán với Mỹ.

Ngày 26/3, ông Trump tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, cho đến 20h ngày 6/4. Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ cảnh báo "thời gian đang cạn dần - 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", trước khi đưa ra thông báo mới về thời hạn.

Cũng trong cuộc phỏng vấn với Fox, ông Trump cho biết Mỹ đảm bảo an toàn cho các nhà đàm phán Iran, nói rằng họ "đã thừa nhận Tehran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân".

"Điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ thậm chí còn không đàm phán về điểm này vì nó quá dễ dàng. Điều đó đã được chấp nhận rồi. Phần lớn các điểm đã được chấp nhận", ông nói.

Trả lời phỏng vấn với ABC News, Tổng thống Trump nói xung đột nên kết thúc "trong vài ngày, chứ không phải vài tuần". Song ông cũng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận với Tehran, Mỹ sẽ loại trừ "rất ít" phương án quân sự.

Loạt bài phỏng vấn với các hãng truyền thông của ông Trump được tiến hành sau khi Mỹ tuyên bố giải cứu thành công phi công buồng sau của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran ngày 3/4. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

VietBF@sưu tập

Tin giả 99,99% và sự thật bị che khuất

Những ngày qua, mạng xã hội – đặc biệt là Facebook – tràn ngập các tin đồn, suy đoán và cả những “kịch bản” ly kỳ xoay quanh vụ một phi công Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Có tin nói Iran đã huy động hàng trăm dân quân để truy lùng, có tin khẳng định hai máy bay Mỹ bị bắn hạ, thậm chí có nguồn còn cho rằng phi công đã tử vong. Đúng là “tam sao thất bản”, thông tin qua tay nhiều người thì biến dạng đến không còn nhận ra sự thật ban đầu. Trong thời đại số, câu nói “nghe một phía, tin một đời; nghe nhiều phía, hiểu một phần” lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác. Không có chuyện phi công bị bắt hay thiệt mạng. Ngược lại, một trong những chiến dịch giải cứu táo bạo nhất lịch sử quân đội Mỹ vừa được thực hiện thành công ngay giữa lòng lãnh thổ đối phương.

Phi công bị bắn rơi và cuộc sinh tồn giữa núi cao Iran

Câu chuyện bắt đầu khi một chiếc F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ bị bắn hạ trong một nhiệm vụ ban đêm tại miền tây nam Iran. Hai thành viên phi hành đoàn kịp thời nhảy dù thoát thân, nhưng số phận của người sĩ quan điều khiển vũ khí (weapons systems officer) nhanh chóng trở thành dấu hỏi lớn.

Bị thương sau cú phóng dù, người sĩ quan này phải tự mình sinh tồn giữa vùng núi hiểm trở, cao tới hơn 7.000 feet (hơn 2.100 mét). Trong tay anh chỉ có một khẩu súng ngắn, một thiết bị liên lạc và một beacon định vị. Không có tiếp tế, không có đồng đội bên cạnh, chỉ có núi đá, giá lạnh và hiểm nguy rình rập.

Anh ẩn mình trong một khe núi, tránh né lực lượng Iran đang ráo riết truy tìm. Đã có thông tin rằng phía Iran treo thưởng cho việc bắt sống phi công Mỹ – điều này càng khiến tình thế trở nên nguy hiểm hơn từng giờ. Liên lạc với quân đội Mỹ lúc có lúc không, mỗi lần phát tín hiệu đều là một canh bạc sinh tử.

“Ở nơi rừng thiêng nước độc, một mình chống lại cả hệ thống truy lùng của đối phương – đúng là ‘một thân một ngựa giữa trùng vây’.”

Chiến dịch giải cứu: táo bạo, phức tạp và nghẹt thở

Ngay khi xác định được tình hình, Washington đã kích hoạt một chiến dịch tìm kiếm – giải cứu quy mô lớn. Hàng trăm nhân sự quân sự và tình báo được huy động, trong đó có những lực lượng tinh nhuệ nhất như Delta Force và SEAL Team Six.

Song song với đó, CIA triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng tinh vi: tung tin giả ngay trong nội bộ Iran rằng cả hai phi công đã được giải cứu. Mục tiêu là khiến lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo mất phương hướng trong quá trình truy tìm.

Chính CIA là đơn vị xác định được vị trí chính xác của viên sĩ quan bị nạn. Từ đó, chiến dịch giải cứu bước vào giai đoạn quyết định.

Các máy bay Mỹ tiến hành không kích khu vực xung quanh để ngăn lực lượng Iran tiếp cận trước. Trong khi đó, đội đặc nhiệm đổ bộ vào vùng núi hiểm trở, tìm đến vị trí ẩn náu của phi công. Tất cả diễn ra trong điều kiện địa hình cực kỳ khó khăn, thời gian gấp rút và nguy cơ giao tranh luôn cận kề.

Những tình huống bất ngờ và quyết định sinh tử

Chiến dịch không hề suôn sẻ. Hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J được đưa vào để đón lực lượng và phi công thoát khỏi Iran đã bị hư hại trong quá trình triển khai.

Đứng trước nguy cơ để lại khí tài tối mật vào tay đối phương, quân đội Mỹ buộc phải đưa ra một quyết định lạnh lùng: phá hủy ngay tại chỗ hai chiếc máy bay này.

Đây là một trong những khoảnh khắc cho thấy mức độ căng thẳng và rủi ro cực cao của chiến dịch. “Bỏ của để giữ người” – một quyết định không dễ dàng, nhưng cần thiết.


Israel tham gia và sự phối hợp chưa từng có

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận đã trực tiếp điện đàm với Tổng thống Donald Trump để chúc mừng chiến dịch thành công. Ông nhấn mạnh đây là minh chứng cho sự hợp tác quân sự “chưa từng có” giữa hai quốc gia.

Israel không chỉ cung cấp hỗ trợ tình báo mà còn hoãn một số kế hoạch tấn công Iran để tránh ảnh hưởng đến chiến dịch giải cứu. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cũng khẳng định đây là biểu tượng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa hai nước.

Netanyahu nhấn mạnh một nguyên tắc thiêng liêng: “Không bỏ lại ai phía sau.” Một giá trị đã được chứng minh qua nhiều chiến dịch lịch sử của cả Mỹ và Israel.

Hình ảnh xác máy bay và cuộc chiến thông tin



Truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh và video về các mảnh vỡ máy bay cháy đen tại tỉnh Isfahan, cách thành phố cùng tên khoảng 50 km.
Iran tuyên bố đã bắn hạ các máy bay trong chiến dịch, tuy nhiên phía Mỹ không xác nhận tổn thất nào về nhân mạng. Tổng thống Trump khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng hay bị thương trong chiến dịch.

Điều đáng chú ý là loại máy bay xuất hiện trong các hình ảnh vẫn chưa được xác định rõ. Điều này càng làm dấy lên cuộc chiến thông tin giữa hai bên – nơi mà “sự thật” đôi khi bị che phủ bởi mục tiêu tuyên truyền.

“WE GOT HIM!” – Khoảnh khắc lịch sử

Sau nhiều giờ theo dõi căng thẳng từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã đăng dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc:

“WE GOT HIM!”

Ông gọi đây là một trong những chiến dịch tìm kiếm – giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử quân đội Mỹ, đồng thời ca ngợi lòng dũng cảm của người phi công bị thương nặng nhưng vẫn kiên cường sống sót giữa vòng vây kẻ địch.


Giữa một “biển” thông tin nhiễu loạn, sự thật cuối cùng vẫn có cách để lộ diện. Không có chuyện phi công Mỹ bị bắt hay thiệt mạng như những tin đồn lan truyền. Ngược lại, anh đã được giải cứu trong một chiến dịch mà chính giới chức Mỹ mô tả là “phi thường”.

Câu chuyện này không chỉ là một chiến công quân sự, mà còn là bài học về thời đại thông tin:
“Tin giả lan nhanh như gió, nhưng sự thật thì bền như đá.”

Trong chiến tranh hiện đại, không chỉ có bom đạn mà còn có chiến tranh tâm lý, chiến tranh thông tin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu xác nhận đã cung cấp vũ khí cho người biểu tình chống chính phủ Iran, giữa lúc chiến sự leo thang.

"Chúng tôi đã gửi rất nhiều súng cho họ. Chúng tôi gửi qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã giữ lại số vũ khí đó", ông Trump nói với nhà báo Trey Yingst của Fox News trong cuộc phỏng vấn ngày 5/4, nhấn mạnh số lượng vũ khí được chuyển đi là đáng kể.

Đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai đề cập động thái gửi vũ khí cho các lực lượng đối lập bên trong lãnh thổ Iran, giữa giai đoạn chiến sự tiếp tục leo thang căng thẳng và đã kéo dài hơn một tháng. Ông Trump liên tục đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và mọi cây cầu trên đất Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz.


Đám đông biểu tình đốt lửa trên đường phố thủ đô Tehran, Iran, hôm 9/1. Ảnh: AFP

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hồi giữa tháng trước cho rằng các cuộc không kích phối hợp với Mỹ đã đạt kết quả tích cực trong việc phá hủy chương trình tên lửa và hạt nhân của Tehran, nhưng như vậy là chưa đủ.

Ông nhấn mạnh ngoài các hoạt động trên không, cần có thêm "yếu tố trên mặt đất", song không nêu rõ chi tiết và từ chối công khai các phương án cụ thể. Ông cũng lập luận rằng người dân Iran cần chủ động tận dụng những điều kiện mà các cuộc không kích tạo ra "để thay đổi thực trạng đất nước".

Iran từng chứng kiến các cuộc biểu tình lan rộng ở 100 thành phố và thị trấn từ cuối tháng 12/2025 đến tháng một năm nay, khởi phát từ giới thương nhân tại Tehran phản đối tình hình kinh tế khó khăn và giá cả leo thang. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang nhiều khu vực khác, với sự tham gia của sinh viên.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thời điểm đó đã thừa nhận các yêu cầu chính đáng của người biểu tình và kêu gọi chính phủ cải thiện tình hình kinh tế, song cũng cảnh báo sẽ có lập trường cứng rắn đối với các hành vi gây rối. Tuy nhiên, giới chức Iran cáo buộc các thế lực bên ngoài tìm cách làm gia tăng bạo lực, lợi dụng các cuộc tụ tập công cộng để gây bất ổn, sử dụng mạng xã hội để kích động và triển khai các nhóm tội phạm có tổ chức nhằm gây thương vong.

Ông Trump khi đó tuyên bố Mỹ có thể can thiệp nếu chính quyền Iran "giết hại người biểu tình ôn hòa", nhưng Washington cuối cùng không công bố bất kỳ hành động cụ thể nào trong giai đoạn đó.

Đến cuối tháng 1, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã "ngăn chặn một âm mưu khủng bố" do tình báo của 10 quốc gia đứng sau nhằm kích động bạo loạn. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel trực tiếp tham gia bằng cách cung cấp tài chính, huấn luyện và hỗ trợ truyền thông cho các nhóm chống đối.

IRGC cho biết đã bắt giữ 735 người liên quan các mạng lưới chống an ninh, triệu tập khoảng 11.000 người bị coi là dễ bị lôi kéo, tịch thu 743 khẩu súng trái phép và xác định 46 cá nhân có liên hệ với cơ quan tình báo nước ngoài. Theo số liệu do Iran công bố ngày 21/1, tổng cộng 3.117 người đã thiệt mạng trong làn sóng biểu tình, trong đó có 2.427 nhân viên an ninh và thường dân.

VietBF@sưu tập

Tên lửa Type 25 SSM Nhật Bản tầm bắn gấp 5 lần Type 12 SSM và công nghệ tàng hình đột phá, vừa biên chế đã làm rung chuyển cán cân quân sự châu Á.
Nhật Bản vừa chính thức đưa vào biên chế Type 25 Surface-to-Ship Guided Missile (25SSM), phiên bản nâng cấp sâu của tên lửa chống hạm Type 12 truyền thống, đánh dấu bước tiến lớn trong khả năng “counterstrike” (phản công từ xa).

Với tầm bắn mở rộng lên khoảng 1.000 km, Type 25 SSM không chỉ giữ vai trò chính là tiêu diệt tàu mặt nước mà còn bổ sung khả năng tấn công chính xác các mục tiêu trên bộ, tạo ra mối đe dọa thực sự đối với các lực lượng hải quân và căn cứ ven biển trong khu vực Đông Á.

Triển khai lần đầu tại Camp Kengun (Kumamoto, Kyushu) vào cuối tháng 3/2026, Type 25 SSM nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới quân sự quốc tế nhờ công nghệ nội địa tiên tiến và tính linh hoạt cao.


Nhật Bản triển khai tên lửa Type 25 SSM và hệ thống HVGP, kích hoạt khả năng phản công tầm xa. Nguồn hình ảnh: Bộ Quốc phòng Nhật Bản/armyrecognition.com
Tên lửa Type 25 SSM ra đời từ chương trình cải tiến Type 12 SSM vốn chỉ có tầm bắn khoảng 200 km, được thiết kế chủ yếu cho phòng thủ bờ biển.

Mitsubishi Heavy Industries đã thực hiện nâng cấp toàn diện về khí động học, động cơ và hệ thống dẫn đường, biến Type 25 SSM từ vũ khí điểm thành tên lửa hành trình tầm xa đa năng.

Phiên bản mới sử dụng khung thân được thiết kế lại hoàn toàn với hình dáng tàng hình (stealth shaping), giảm đáng kể tiết diện radar (RCS) để khó bị radar đối phương phát hiện.

Điểm nổi bật nhất là động cơ turbofan nhỏ gọn, thay thế turbojet cũ, cho phép bay hành trình ở độ cao thấp liên tục với hiệu suất nhiên liệu cao hơn, kéo dài quãng đường bay mà vẫn giữ mức tiêu thụ thấp và giảm dấu nhiệt.

Nhờ đó, tầm bắn của Type 25 SSM tăng gấp năm lần, đạt khoảng 1.000 km.

Hệ thống tên lửa chống hạm Type-12 SSM được nâng cấp (Type 25 SSM) được bắn thử nghiệm hồi năm ngoái tại California. Nguồn hình ảnh: ATLA/VIA JIJI/japantimes.co.jp
Hệ thống dẫn đường của Type 25 SSM kết hợp nhiều công nghệ hiện đại, đảm bảo độ chính xác cao ngay cả khi tấn công mục tiêu di động.

Hệ thống quán tính (INS) và định vị vệ tinh làm nền tảng cho giai đoạn hành trình, kết hợp tham chiếu địa hình (terrain referencing) để bay theo địa hình phức tạp, tránh radar.

Ở giai đoạn cuối, radar chủ động imaging quét hình ảnh mục tiêu để khóa chính xác tàu chiến hoặc cơ sở mặt đất.

Đặc biệt, tên lửa Type 25 SSM hỗ trợ cập nhật dữ liệu giữa chừng (mid-course updates) qua liên kết dữ liệu mạng, nhận thông tin thời gian thực từ máy bay tuần tra, radar bờ biển hoặc các tài sản giám sát khác.

Khởi động từ bệ phóng di động 8x8 bánh lốp cơ động, mỗi xe mang 8 ống chứa đạn, có khả năng bắn loạt nhanh rồi di chuyển ngay lập tức, tăng tính sống sót trước phản công.

Ưu điểm lớn nhất của Type 25 SSM nằm ở khả năng “stand-off”, tấn công từ khoảng cách an toàn ngoài tầm phòng không đối phương, kết hợp với thiết kế tàng hình và động cơ tiết kiệm giúp tên lửa dễ dàng xuyên thủng mạng lưới phòng thủ hiện đại.

Tính đa năng (chống hạm lẫn tấn công mặt đất) biến nó thành công cụ linh hoạt cho chiến lược phân tán lực lượng trên chuỗi đảo Nansei, hỗ trợ mạnh mẽ khả năng A2/AD (chống xâm nhập/khu vực).

Việc hoàn toàn do Nhật Bản tự phát triển còn thể hiện mức độ tự chủ công nghệ cao, giảm phụ thuộc vào đồng minh và tạo nền tảng cho các biến thể phóng từ tàu (dự kiến 2027 trên tàu khu trục) lẫn từ máy bay.

Tính cơ động cao của bệ phóng giúp hệ thống dễ phân tán, khó bị tiêu diệt trước, đồng thời tích hợp tốt vào mạng lưới chỉ huy liên hợp với các lực lượng khác.

Tuy nhiên, Type 25 SSM vẫn tồn tại một số hạn chế rõ rệt. Là tên lửa hành trình subsonic (tốc độ dưới âm thanh), dù có turbofan hiệu quả, nó vẫn dễ bị hệ thống phòng không tiên tiến chặn bắt hơn so với tên lửa đạn đạo hoặc hypersonic nếu đối phương phát hiện sớm.

Hệ thống dẫn đường phụ thuộc nhiều vào liên kết dữ liệu và vệ tinh nên dễ bị gây nhiễu điện tử (EW) hoặc tấn công mạng, đặc biệt trong môi trường xung đột cường độ cao.

Chi phí phát triển và sản xuất cao, cộng với nhu cầu xây dựng hạ tầng lưu trữ, huấn luyện và chỉ huy bảo mật, khiến việc mở rộng quy mô còn gặp thách thức.

Ngoài ra, việc triển khai tại các căn cứ cố định như Kumamoto cũng làm tăng nguy cơ bị trả đũa bằng tên lửa đối phương, dù tính di động đã giảm thiểu phần nào rủi ro này.

Hiện tại, Type 25 SSM chưa qua thử nghiệm thực chiến nên hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng.

Tên lửa Type 25 SSM đại diện cho bước chuyển mình quan trọng trong học thuyết quốc phòng Nhật Bản, từ phòng thủ thụ động sang khả năng phản công chủ động từ xa.

Với công nghệ tàng hình, động cơ turbofan tiết kiệm và dẫn đường mạng lưới tiên tiến, hệ thống không chỉ nâng cao sức mạnh răn đe mà còn góp phần thay đổi cán cân lực lượng tại khu vực.

Dù vẫn còn những điểm yếu cần khắc phục trong tương lai, sự xuất hiện của Type 25 SSM đã khẳng định vị thế của Nhật Bản như một cường quốc tên lửa nội địa hàng đầu châu Á, đồng thời mở ra những tính toán chiến lược mới cho các bên liên quan trong khu vực.

VietBF@ sưu tập

Các nhà lãnh đạo của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) xác nhận chuyến bay vòng quanh mặt trăng ngày 6.4 giờ Mỹ (sáng 7.4 giờ VN) sẽ cho phép các phi hành gia nhìn thấy những khu vực của mặt trăng mà con người chưa từng quan sát bằng mắt thường.

Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: "Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận", theo Đài CBS.

Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. "Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất", bà chia sẻ.


Phi hành đoàn Artemis 2 trên tàu Orion hôm 4.4

Ảnh: NASA

Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng "trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất". Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.

Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.

Phi thuyền NASA khắc phục sự cố toilet, tăng tốc đến mặt trăng

May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.

Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.

Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.

Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.

VietBF@sưu tập