Theo Press TV dẫn tin "từ các nguồn an ninh – quân sự cấp cao", hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ suýt bị phá hủy hoàn toàn chỉ trong vài phút sau khi cố gắng thực hiện chuyến đi qua eo biển Hormuz. "Hoạt động này được cho là nhằm gây ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán Iran–Mỹ đang diễn ra tại thủ đô Pakistan", tờ báo Iran viết.

Hai tàu khu trục USS Michael Murphy (DDG-112) và USS Frank E. Peterson (DDG-121), đều thuộc lớp Arleigh Burke, được cho là cố gắng đi qua tuyến đường thủy chiến lược ở Hormuz nhưng bị lực lượng hải quân Iran chặn lại và buộc phải rút lui. "Các tàu khu trục được cho là chỉ còn cách vài phút trước khi bị phá hủy hoàn toàn, khi tên lửa hành trình của Iran khóa mục tiêu và máy bay không người lái tấn công được triển khai" , Press TV nêu.

Press TV cũng cho rằng các tàu Mỹ trước đó đã cố sử dụng tác chiến điện tử, bao gồm tắt hệ thống báo vị trí, nhằm đánh lừa lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cố gắng đóng giả tàu thương mại.

Tàu USS Frank E. Peterson ban đầu cố tiếp tục hành trình nhưng ngay lập tức nhận ra radar tên lửa hành trình đã khóa mục tiêu vào tàu và các tàu IRGC đang chặn lại. Đồng thời, máy bay không người lái của IRGC bay phía trên hai tàu khu trục.

USS Peterson sau đó nhận được thông báo trên kênh quốc tế 16 rằng phải rút khỏi khu vực trong vòng 30 phút, nếu không sẽ trở thành mục tiêu của lực lượng vũ trang Iran. Khi tàu khu trục vẫn cố tiếp tục di chuyển, một cảnh báo cuối cùng được đưa ra, và con tàu được cho là chỉ còn vài phút nữa là bị phá hủy.

Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran kết thúc vào sáng Chủ nhật sau 21 giờ, nhưng không đạt được đột phá nào.

Trước đó cùng ngày Chủ nhật, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya bác bỏ tuyên bố của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) về việc tàu quân sự Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

Trung tá Ebrahim Zolfaqari nói rằng: “Việc cho phép bất kỳ tàu nào đi qua tuyến đường thủy chiến lược này chỉ thuộc thẩm quyền của Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran” . Trong một tuyên bố riêng, Hải quân IRGC cũng cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của tàu quân sự Mỹ nhằm đi qua eo biển Hormuz sẽ bị đáp trả mạnh mẽ.

Sau khi các cuộc đàm phán bị đình trệ, Mỹ tuyên bố cũng sẽ phong toả eo biển Hormuz, tập trung vào một số cảng Iran.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 12/4, Tổng thống Trump đã mang đến một tin không vui cho cử tri trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Ông nhận định giá nhiên liệu "có thể giữ nguyên hoặc cao hơn một chút" và sẽ loanh quanh ở mức hiện tại, dù ông tin rằng cuộc đụng độ với Iran sẽ không kéo dài.

Khác với những lời khẳng định trước đây rằng giá xăng sẽ nhanh chóng lao dốc khi chiến sự kết thúc, lần này ông Trump đã phải thừa nhận thực tế khắc nghiệt sau 6 tuần phát động tấn công Iran. Mặc dù Mỹ không nhập khẩu dầu qua Hormuz, xung đột vẫn làm chao đảo thị trường toàn cầu, đẩy giá dầu tăng tới 50% và kéo giá xăng trong nước lên theo.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt 4 USD/gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Trước khi xung đột bùng phát vào tháng 2, giá xăng phổ biến dưới 3 USD/gallon và chưa từng vượt 3,25 USD trong suốt một năm.

Việc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan thất bại đã dẫn đến một hệ quả trực tiếp: Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho Hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz. Bước đi quân sự này không chỉ đẩy căng thẳng lên cao mà còn giáng đòn trực tiếp vào túi tiền của người dân Mỹ khi giá xăng được dự báo sẽ không thể sớm hạ nhiệt.

Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) tuyên bố sẽ chặn mọi tàu bè ra vào cảng Iran và kiểm soát gắt gao tàu quốc tế. Phản ứng lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf đã đưa ra lời mỉa mai sâu cay: Người Mỹ hãy "tận hưởng mức giá hiện tại", bởi giá xăng sẽ sớm phá vỡ mốc 4–5 USD/gallon.

Giá xăng tăng vọt đang như "đổ thêm dầu vào lửa" đối với tình trạng lạm phát tại Mỹ (đạt 3,3% trong tháng 3). Không có gì ngạc nhiên khi một khảo sát mới đây chỉ ra rằng 69% người dân Mỹ đang lo lắng về giá nhiên liệu do ảnh hưởng của xung đột, với 45% trong số đó tỏ ra "cực kỳ lo ngại".

Nguồn: Tổng hợp

“Có hiệu lực ngay lập tức, Hải quân Mỹ - lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới - sẽ bắt đầu tiến trình PHONG TỎA bất kỳ và tất cả các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Tại một thời điểm nào đó, chúng ta sẽ đạt được trạng thái ‘AI CŨNG ĐƯỢC VÀO, AI CŨNG ĐƯỢC RA’, nhưng Iran đã không cho phép điều đó xảy ra”, Tổng thống Mỹ Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/4.

Việc Iran siết chặt kiểm soát eo biển này với các tàu chở dầu đã gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho một số quốc gia phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông, đồng thời khiến giá dầu tăng vọt trên toàn cầu, bao gồm tại Mỹ.

Vậy tại sao Tổng thống Mỹ Trump lại muốn phong tỏa một eo biển mà chính ông muốn được mở lại?

Trên thực tế, eo biển này chưa hoàn toàn bị đóng. Iran đang dần cho phép một số tàu chở dầu đi qua để thu khoản phí lên tới 2 triệu USD mỗi tàu. Quan trọng hơn, Iran vẫn cho phép dầu của chính họ lưu thông ra vào khu vực trong suốt cuộc chiến.

Theo số liệu tính đến tháng 3, nước này xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng/ngày, cao hơn khoảng 100.000 thùng/ngày so với 3 tháng trước đó, theo dữ liệu của công ty phân tích Kpler.

Bằng cách phong tỏa eo biển, Tổng thống Trump có thể cắt đứt một nguồn tài chính quan trọng cho chính phủ và các hoạt động quân sự của Iran.

Tuy nhiên, đây là “đòn bẩy” mà chính quyền Mỹ trước đó chưa muốn sử dụng: Nếu phong tỏa hoàn toàn, kể cả đối với dầu Iran, giá dầu toàn cầu có thể tăng mạnh.

Đó là lý do vì sao Hải quân Mỹ vẫn cho phép các tàu chở dầu Iran đi qua khu vực, giúp phần nào kiềm chế giá dầu.

Tháng 3 vừa qua, Mỹ đã cấp giấy phép tạm thời cho phép Iran bán lượng dầu đang chứa trên các tàu.

Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran trong nhiều thập kỷ, và chính quyền Tổng thống Trump từng chặn Tehran bán dầu kể từ khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018. Quyết định nới lỏng trừng phạt gần đây đã “giải phóng” khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ để đáp ứng nhu cầu toàn cầu trong khoảng 1 ngày rưỡi, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Tuy nhiên, về mặt hình ảnh chính trị, việc miễn trừng phạt tạm thời trong 1 tháng gây nhiều tranh cãi: Cho phép Iran bán dầu bị trừng phạt để chi trả trong cuộc chiến chống lại Mỹ và các đồng minh. Iran cũng thu lợi lớn, bán dầu với giá cao hơn vài USD so với giá chuẩn Brent quốc tế.

Áp lực từ việc giá xăng tăng cao đã buộc chính quyền Mỹ phải tìm cách sớm kết thúc chiến tranh, và việc tung ra hàng trăm triệu thùng dầu có thể giúp họ có thêm thời gian. Vì Iran vẫn bán dầu bằng mọi cách, việc dỡ trừng phạt đã mở đường cho dầu Iran đến các thị trường phương Tây thay vì chủ yếu bán cho Trung Quốc.

Chính quyền Mỹ đã tìm mọi công cụ để kiểm soát giá dầu trong khi tiến hành chiến tranh, như phối hợp xả kho dự trữ dầu khẩn cấp trên toàn cầu, dỡ bỏ trừng phạt đối với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga trong tháng trước.

Giờ đây, ông Trump đang chấp nhận rủi ro đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao hơn nữa để tối đa hóa sức ép, buộc Iran chấm dứt chiến tranh.

Trang Mirror (Anh) mô tả căng thẳng trên tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới tiếp tục leo thang sau khi Mỹ thông báo đã đưa tàu chiến vào eo biển Hormuz để mở chiến dịch rà phá thủy lôi.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 2 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy hôm 11-4 đã vào khu vực để bắt đầu hoạt động mở luồng hàng hải.

Động thái này diễn ra trong lúc có hy vọng rằng các cuộc đàm phán tại Pakistan giữa Mỹ - Israel và Iran có thể mở ra lối thoát để chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28-2.

Tuy nhiên, tình hình nhanh chóng đảo chiều khi xuất hiện thông tin cuộc đàm phán có sự hiện diện của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sụp đổ.

Ngay sau đó, truyền thông nhà nước Iran công bố đoạn ghi âm được cho là ghi lại lời đe dọa nhằm vào tàu chiến Mỹ USS Frank E. Peterson.

"Đây là hải quân Iran. Các người phải đổi hướng và quay trở lại Ấn Độ Dương ngay lập tức. Nếu không tuân lệnh, các anh sẽ trở thành mục tiêu. Hết!" - bản ghi âm của Hải quân Iran phát cảnh báo.

Bản ghi âm cũng cho thấy phía Mỹ đáp lại bằng thông điệp ngắn gọn: "Đây là chiến hạm liên quân 121, đang thực hiện quyền qua lại theo đúng luật pháp quốc tế. Chúng tôi không có ý thách thức các anh".

Bản ghi tiếp tục với việc phía Iran lặp lại cụm "cảnh báo cuối cùng" tới 3 lần. Tuy vậy, chưa rõ tàu chiến Mỹ có phản hồi tiếp hay không, bởi đoạn ghi âm bị dường như đã qua biên tập.

Iran sau đó còn phát thêm cảnh báo khác gửi tới toàn bộ tàu thuyền ở biển Oman: "Hải quân Iran lưu ý đối với tất cả các tàu thuyền tại biển Oman. Nếu thấy bất kỳ tàu chiến nào ở gần, hãy giữ khoảng cách hơn 16 km, vì chúng tôi sẵn sàng nổ súng mà không cần cảnh báo".

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM ngày 11-4 xác nhận Mỹ đã bắt đầu thiết lập luồng hàng hải mới để "bảo đảm dòng chảy thương mại tự do".

Đến tối cùng ngày, hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố họ đang kiểm soát eo biển Hormuz và chỉ cho phép tàu phi quân sự đi qua theo những quy định riêng. Lực lượng này đồng thời bác bỏ các thông tin cho rằng tàu chiến Mỹ đã đi qua khu vực.

"Bất kỳ động thái sai lầm nào cũng sẽ khiến kẻ thù mắc kẹt trong những vòng xoáy chết chóc ở eo biển Hormuz"- IRGC đăng cảnh báo trên mạng xã hội X.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ mới là bên phong tỏa eo biển Hormuz. Ông khẳng định: "Có hiệu lực ngay lập tức, Hải quân Mỹ, lực lượng hùng mạnh nhất thế giới, sẽ bắt đầu phong tỏa mọi tàu thuyền tìm cách đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz".

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi hôm 12-4 đưa ra cáo buộc trên mạng xã hội X rằng cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, được thực hiện giữa lúc đàm phán, đã làm đổ vỡ những gì lẽ ra có thể là bước đột phá trong bế tắc giữa Iran và Mỹ.

Trước đó vài giờ, ông Vance rời Islamabad mà không đạt được thỏa thuận nào sau hơn 21 giờ đàm phán tại thủ đô của Pakistan.

“Cuộc điện đàm của ông Netanyahu với ông Vance đã chuyển trọng tâm của cuộc đàm phán Mỹ - Iran sang lợi ích của Israel. Mỹ đã cố gắng đạt được - trên bàn đàm phán - những gì họ không thể đạt được thông qua chiến sự” - ông Araghchi viết.

Washington chưa xác nhận hay phủ nhận cuộc điện đàm của ông Netanyahu.

Sự việc diễn ra vào thời điểm mong manh khi thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran kéo dài 2 tuần được dàn xếp hồi đầu tháng này đang chịu áp lực mới: chỉ còn 9 ngày nữa là hết hạn.

Các quan chức Iran và các nhà trung gian hòa giải khu vực mô tả lập trường của Mỹ tại Islamabad là không thể chấp nhận được".

Theo tường thuật của Tehran về các cuộc đàm phán, Washington không chỉ tìm kiếm quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz cho các tàu của mình và các đồng minh, mà còn yêu cầu Tehran từ bỏ hoàn toàn chương trình làm giàu uranium và chuyển giao kho dự trữ uranium hiện có.

Ông Vance được cho là đã trình bày các điều khoản này như là "đề nghị cuối cùng và tốt nhất" của Mỹ, nhưng Iran từ chối. Nhà Trắng chưa đưa ra bản tường thuật chi tiết về những gì được yêu cầu hoặc đề nghị.

Sự đổ vỡ về mặt ngoại giao cũng đã phơi bày những rạn nứt trong hệ thống liên minh của Mỹ. Tây Ban Nha và Ý công khai từ chối cho phép sử dụng lãnh thổ hoặc không phận của họ cho các hoạt động chống lại Iran.

Một số thành viên NATO và đối tác vùng Vịnh của Washington cũng chống lại áp lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đứng ngoài cuộc xung đột.

Trong một diễn biến khác, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam ngày 13-4 tuyên bố ông đang nỗ lực ngăn chặn giao tranh giữa Israel và Hezbollah.

Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói với binh sĩ ở miền Nam Lebanon rằng cuộc xung đột ở đó còn lâu mới kết thúc.

Israel tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời mong manh với Iran không áp dụng cho cuộc chiến của nước này với lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.

Lebanon bị cuốn vào cuộc xung đột Trung Đông khi Hezbollah bắn tên lửa vào Israel sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến lãnh tụ tối cao của Iran thiệt mạng.

Israel đáp trả bằng các cuộc tấn công quy mô lớn và một cuộc đổ bộ trên bộ vào Lebanon.

Hôm 7/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã bị "phá hủy về chức năng", trong đó tên lửa và bệ phóng đã "cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả".

Tuy nhiên, WSJ hôm 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục phần lớn lực lượng tên lửa bất chấp các cuộc tập kích liên tục của Mỹ và Israel trong hơn một tháng qua.

Có hơn một nửa bệ phóng của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt trong các hầm ngầm bị đánh sập, nhiều bệ phóng vẫn có thể được sửa chữa hoặc đào lên để tiếp tục sử dụng, tờ WSJ dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết.

Cùng với đó, giới chức Israel nói khoảng 2/3 số lượng bệ phóng tên lửa đạn đạo tại Iran đã bị vô hiệu hóa trong xung đột, song cũng lưu ý Cộng Hòa Hồi giáo có thể thu hồi nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất sau các cuộc tập kích của Mỹ và Israel.

Cũng theo nguồn tin này, kho tên lửa Iran đã bị giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát vào hôm 28/2, song nước này vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất bất kỳ lúc nào.

Tờ WSJ viết: "Các quan chức Israel cũng nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này ước tính sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy".

Giới lãnh đạo Mỹ nói Iran còn chưa đầy 50% số máy bay không người lái (UAV) tự sát mà nước này có hồi đầu xung đột, do đã sử dụng nhiều UAV trong các cuộc tấn công trả đũa, cũng như bị đối phương tập kích các cơ sở sản xuất vũ khí.

Một số tướng lĩnh Mỹ cũng cho biết Iran còn lượng nhỏ tên lửa hành trình, thêm rằng loại tên lửa này có khả năng sẽ được sử dụng để nhắm mục tiêu các tàu ở vịnh Ba Tư và lính Mỹ nếu đàm phán đổ vỡ.

Mặc dù Israel không thể xóa sổ toàn bộ năng lực phóng tên lửa của Iran, các quan chức nước này cho rằng họ đã đạt được thành tựu khi khiến Iran giảm tần suất khai hỏa xuống còn 10-15 quả một ngày trong phần lớn thời gian diễn ra xung đột. Ở giai đoạn đầu xung đột, số tên lửa được Iran phóng mỗi ngày lên tới hàng chục quả.

Tờ WSJ dẫn nguồn tin quân sự Israel cũng cho biết Iran hiện không có khả năng sản xuất thêm tên lửa và tốc độ phục hồi của Cộng hoà Hồi giáo sẽ phụ thuộc mức độ hỗ trợ từ bên ngoài.

Cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông là Bộ tư lệnh Trung ương (CENTCOM) đã từ chối bình luận về thông tin này.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly tuyên bố lực lượng Mỹ đã đạt được tất cả mục tiêu đề ra trước xung đột.

Hôm 8/4, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Một số quan chức Mỹ lo ngại Iran có thể tận dụng quãng thời gian đình chiến để xây dựng lại một phần kho tên lửa.

"Iran đã thể hiện khả năng đáng kinh ngạc trong đổi mới và phục hồi lực lượng. Họ là đối thủ đáng gờm hơn nhiều so với hầu hết lực lượng quân sự ở Trung Đông, ngoại trừ Israel", Kenneth Pollack, Phó Chủ tịch về chính sách tại Viện nghiên cứu Trung Đông, nhận định.

Mặc dù vậy, giới phân tích Mỹ không cho rằng Iran sẽ sớm khôi phục được kho tên lửa và UAV như mức trước xung đột, sau khi ngành công nghiệp quốc phòng nước này hứng chịu thiệt hại đáng kể từ các cuộc tập kích của Mỹ và Israel.

Bài viết của “The Spectator” chỉ ra một thực tế là trong số 6 tàu khu trục phòng không Type 45, Hải quân Hoàng gia chỉ có thể điều động một chiếc là tàu HMS Dragon đến khu vực Đông Địa Trung Hải sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào căn cứ Không quân Hoàng gia tại Akrotiri ở đảo Síp.

Tờ “The Spectator” nhấn mạnh, con tàu đã đến căn cứ Akrotiri 3 tuần sau đó với nhiệm vụ phòng thủ từ xa cho căn cứ Anh ở vùng biển Địa Trung Hải, nhưng hiện đã quay trở lại cảng do trục trặc hệ thống cấp nước.

Ngoài ra, chỉ có 1 trong 5 tàu ngầm hạt nhân tấn công lớp Astute của Hải quân Hoàng gia Anh đang hoạt động vào thời điểm chiến tranh giữa Mỹ với Iran nổ ra. Hiện có khả năng nó đang ở Vịnh Ba Tư, sau khi di chuyển từ Australia tới Trung Đông.

Thực trạng này cho thấy Hải quân Hoàng gia Anh chỉ còn lại 7 tàu hộ vệ tên lửa Type 23 để thực hiện các nhiệm vụ toàn cầu của mình.

Tác giả bài báo cho biết thêm, chỉ có 6 trong số 7 tàu hộ vệ Type 23 sẵn sàng chiến đấu, trong khi 1 chiếc khác đang được sửa chữa lớn.

Như vậy, tổng số tàu mặt nước và tàu ngầm Hải quân Anh có thể huy động trong thời điểm hiện nay chỉ vào khoảng 15 chiếc, số lượng đó có thể đảm bảo cho Hải quân Anh chiến thắng được ai?

Tờ báo Anh nhấn mạnh gần đây giới chức London thường xuyên lên tiếng về sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp đối phó hải quân chống lại Nga, nhưng các chuyên gia quân sự lưu ý Hải quân Hoàng gia Anh đơn giản là thiếu nguồn lực để làm điều đó.

Các nhà phân tích nhận định Hải quân Anh đang trong “tình trạng nguy kịch”, đặc biệt nếu xét đến việc các tàu khu trục như HMS Dragon thường xuyên gặp những trục trặc và phải nằm ở cảng sửa chữa.

“The Spectator” chỉ ra trong bối cảnh thiếu tàu chiến để thực hiện các nhiệm vụ phòng thủ, Hải quân Anh đã buộc phải từ bỏ nỗ lực bắt giữ các tàu chở dầu thuộc cái gọi là “Hạm đội Bóng tối” của Nga.

Tờ báo Anh lưu ý trong thời điểm các chiến hạm Nga, ví dụ như tàu khu trục Admiral Grigorovich hộ tống các tàu chở dầu trong danh sách đen đi qua eo biển Anh, thực tế này chẳng khác gì một cú đòn của Tổng thống Nga Vladimir Putin giáng vào những tuyên bố của Thủ tướng Anh Keir Starmer.

Theo Topcor.ru

Trong một tuyên bố được đăng tải bởi hãng tin bán chính thức Fars , IRGC cho biết, eo biển Hormuz đang được “kiểm soát và quản lý thông minh”, đồng thời vẫn mở cửa cho các tàu dân sự qua lại, miễn là họ tuân thủ các quy định liên quan.

"Bất kỳ tàu quân sự nào cố gắng tiếp cận eo biển Hormuz với bất kỳ lý do hay lời bào chữa nào cũng sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý nghiêm khắc, dứt khoát", IRGC tuyên bố thêm.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng đáp trả mối đe dọa phong tỏa hải quân của Mỹ bằng cách đăng một bản đồ giá xăng tại các trạm xăng gần Nhà Trắng, viết trên mạng xã hội X: “Hãy tận hưởng giá xăng hiện tại. Với cái gọi là ‘phong tỏa’, các ông sẽ sớm nhớ mức giá xăng chỉ 4 đến 5 USD”.

Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết sẽ bắt đầu thực thi lệnh phong toả hàng hải đối với tất cả các phương tiện giao thông ra vào các cảng của Iran, bắt đầu từ 10h ngày 13/4 (giờ Mỹ), theo yêu cầu của Tổng thống Donald Trump.

“Lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với các tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman,” CENTCOM cho biết trong một bài đăng trên X.

Theo CENTCOM, các tàu không đến hoặc đi từ các cảng của Iran sẽ được tự do đi qua eo biển Hormuz. Lệnh phong toả sẽ “không cản trở quyền tự do hàng hải” đối với các tàu này.

Thông báo từ IRGC và CENTCOM được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ sẽ phong toả eo biển Hormuz, khi Washington đang tìm cách tăng cường ảnh hưởng của mình đối với Tehran.

Giá dầu đã một lần nữa vượt mốc 100 USD/thùng sau tuyên bố phong toả eo biển Hormuz của Tổng thống Trump. Cụ thể, Dầu Brent tăng 8%, lên khoảng 102 USD. Dầu thô Mỹ tăng 8% lên 104 USD.

“Chúng ta sẽ không để Iran kiếm tiền bằng cách bán dầu cho những người họ thích và không bán cho những người họ không thích. Sẽ là tất cả hoặc không có gì cả”, ông Trump nói trên chương trình “Sunday Morning Futures” của Fox News .

Kế hoạch của ông Trump có nguy cơ khiến người Mỹ phải trả giá đắt hơn. Vì nếu giá dầu tăng cao, giá xăng sẽ vẫn ở mức cao. Một gallon xăng ở Mỹ có giá trung bình 4,12 USD vào ngày 12/4, tăng 38% so với thời điểm bắt đầu chiến tranh mặc dù đã giảm nhẹ vào cuối tuần.

Trong một bài đăng trên nền tảng X hôm Chủ nhật (12/4), Cố vấn cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran - ông Ali Akbar Velayati, cho biết: "Đường lối ngoại giao của Iran, từ các thỏa thuận lịch sử tại Erzurum đến những cuộc đàm phán gần đây ở Islamabad luôn xoay quanh một nguyên tắc cốt lõi: Bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia".

Cố vấn cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran - ông Ali Akbar Velayati.

Ông Ali Akbar Velayati cho rằng, nếu trong lịch sử, khu vực Abu al-Hayat phía nam Iran, từng được ví như "lá chắn", ngăn chặn các tuyến xâm nhập từ bên ngoài, thì ngày nay chìa khóa đến eo biển Hormuz nằm chắc trong tay lực lượng hùng mạnh của Iran.

Những phát biểu này được ông Ali Akbar Velayati đưa ra sau khi vòng đàm phán kéo dài 21 giờ giữa Iran và Mỹ tại Islamabad, Pakistan, kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.

Iran nói hải trình 'vượt eo biển Hormuz' của các tàu khu trục Mỹ thất bại

Theo một báo cáo của Press TV , nỗ lực của Hải quân Mỹ đưa hai tàu khu trục đi qua eo biển Hormuz đã không thành công và bị phía Iran ngăn chặn, được cho là trùng với thời điểm diễn ra cuộc đàm phán ở Islamabad.

Hai tàu khu trục lớp Arleigh Burke, USS Michael Murphy (DDG 112) và USS Frank E. Peterson (DDG 121), đã cố gắng đi qua tuyến đường thủy chiến lược này nhưng đã bị lực lượng hải quân Iran chặn lại và buộc phải rút lui.

Báo cáo cho biết các tàu Mỹ đã áp dụng một số biện pháp tác chiến điện tử, bao gồm việc che giấu tín hiệu nhận dạng và giả mạo thành tàu thương mại. Tuy nhiên, lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn phát hiện và nhanh chóng triển khai biện pháp ngăn chặn.

Các nguồn tin an ninh cho rằng tàu Mỹ đã bị khóa mục tiêu bởi tên lửa hành trình và bị yêu cầu rời khỏi khu vực trong vòng 30 phút. Trước sức ép này, nhóm tàu đã buộc phải rút lui để tránh nguy cơ leo thang.

Trước đó, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Iran Khatam al-Anbiya đã kiên quyết bác bỏ những tuyên bố của Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) về việc các tàu quân sự Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

"Quyền cho phép bất kỳ tàu thuyền nào đi qua tuyến đường thủy chiến lược này hoàn toàn thuộc về Lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran", Trung tá Ebrahim Zolfaqari cho biết.

Trong một thông báo riêng, Hải quân IRGC cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của các tàu quân sự Mỹ nhằm đi qua eo biển Hormuz sẽ vấp phải sự phản kháng quyết liệt.

Khi chiến tranh chuyển từ bầu trời xuống lòng biển sâu
Sáu tuần kể từ khi tiếng súng đầu tiên bùng nổ trong cuộc xung đột với Iran, chiến trường giờ đây không còn chỉ là những màn rượt đuổi trên bầu trời. Tổng thống Donald Trump vừa chính thức đặt lên vai Hải quân Hoa Kỳ những trọng trách cam go nhất, đánh dấu một bước ngoặt sinh tử của cuộc chiến: Thiết lập một cuộc phong tỏa toàn diện và quét sạch bãi mìn tại "yết hầu" của thế giới – Eo biển Hormuz.

Nếu trước đây, những trận oanh kích trên không chiếm vai trò chủ đạo, thì nay, đại dương – nơi tưởng chừng yên ả – lại trở thành mặt trận khốc liệt nhất. Tổng thống Donald Trump đã giao cho Hải quân Mỹ nhiệm vụ khó khăn bậc nhất của toàn bộ cuộc chiến: phong tỏa toàn bộ cảng biển của Iran và dọn sạch thủy lôi tại eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch năng lượng của thế giới. Lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 10 giờ sáng (giờ Mỹ), áp dụng với tất cả các cảng Iran, cả trong và ngoài eo biển. Không chỉ vậy, phạm vi chiến dịch còn có dấu hiệu mở rộng ra ngoài Vịnh Ba Tư, với chỉ thị “ngăn chặn mọi tàu thuyền đã trả phí cho Iran trên vùng biển quốc tế”. Nói cách khác, đây không còn là một chiến dịch quân sự đơn thuần, mà là một đòn siết kinh tế nhằm bóp nghẹt dòng tiền dầu mỏ – nguồn sống của Tehran.



Phong tỏa – vũ khí chiến tranh kinh tế hay con dao hai lưỡi?

Theo thông báo từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM), kể từ 10 giờ sáng thứ Hai (theo giờ ET), một lệnh phong tỏa sẽ chính thức áp dụng cho tất cả các cảng biển của Iran, bất kể chúng nằm trong hay ngoài eo biển Hormuz. Đây là đòn đánh trực diện vào "mạch máu" kinh tế của Tehran, vốn đã bị bóp nghẹt kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Không dừng lại ở đó, Tổng thống Trump còn tuyên bố một sứ mệnh rộng lớn hơn, vươn xa ra ngoài vùng Vịnh: "Tôi đã chỉ thị cho Hải quân truy tìm và chặn tất cả các con tàu trên vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không một ai trả loại phí bất hợp pháp đó mà được phép đi lại an toàn trên biển cả," ông nhấn mạnh vào Chủ nhật vừa qua. Đây là lời cảnh báo đanh thép dành cho hành động thu phí quá cảnh trái phép mà Tehran đang áp dụng đối với các tàu buôn để bù đắp thâm hụt ngân sách chiến tranh.

Phong tỏa không chỉ là hành động quân sự, mà còn là công cụ chiến tranh kinh tế cực kỳ lợi hại. Theo các nguyên tắc luật hải quân quốc tế, phong tỏa cho phép chặn bắt hàng hóa, tịch thu hoặc phá hủy tài sản đối phương trên biển, từ đó cắt đứt nguồn thu xuất khẩu và nguồn cung nhập khẩu phục vụ chiến tranh. Nhưng để hợp pháp, phong tỏa phải đáp ứng nhiều điều kiện nghiêm ngặt: phải được tuyên bố rõ ràng, phải đủ lực lượng để thực thi, phải áp dụng công bằng với mọi tàu thuyền, không được nhắm trực tiếp vào dân thường và đặc biệt không được đóng hoàn toàn các eo biển quốc tế như Hormuz.

Trên thực tế, điều này khiến chiến dịch của Mỹ trở nên vô cùng phức tạp. Một mặt, Washington muốn bóp nghẹt Iran; mặt khác, họ không thể làm tê liệt hoàn toàn dòng chảy dầu mỏ toàn cầu. Bởi lẽ, khoảng 20% lượng dầu và khí đốt thế giới đi qua Hormuz mỗi ngày – một con số đủ để khiến cả nền kinh tế toàn cầu “chao đảo” nếu bị gián đoạn.

Canh bạc quân sự: Mỹ có đủ sức phong tỏa Iran?

Vào thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết Hải quân đã bắt đầu các chiến dịch quét mìn. Hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Mỹ đã tiến vào eo biển để "thiết lập các điều kiện cần thiết". Tuy nhiên, nhiệm vụ này được đánh giá là nguy hiểm và phức tạp hơn gấp bội so với những trận không kích trước đó.

Về lý thuyết, Mỹ hoàn toàn có thể phong tỏa Iran nếu duy trì ưu thế trên biển. Nhưng thực tế lại không hề đơn giản. Iran vẫn sở hữu nhiều “lá bài” nguy hiểm: tàu cao tốc mang tên lửa, máy bay không người lái, drone mặt nước, tên lửa hành trình đặt trên bờ và cả hệ thống phòng không vác vai có thể đe dọa trực thăng và tiêm kích. Chính những yếu tố này khiến các chuyên gia đánh giá chiến dịch phong tỏa là “rủi ro cao”. Nếu Tehran coi đây là hành động xâm phạm chủ quyền, một cuộc đối đầu quân sự trực diện trên biển hoàn toàn có thể bùng nổ.

Để kiểm soát eo Hormuz, các chuyên gia quân sự cho rằng Mỹ cần ít nhất hai nhóm tàu sân bay, hàng chục tàu chiến và sự hỗ trợ từ các đồng minh như UAE hay Saudi Arabia. Bên trong eo biển, tối thiểu sáu tàu khu trục phải túc trực, trong đó hai chiếc thực hiện kiểm tra, bắt giữ tàu, còn bốn chiếc bảo vệ và sẵn sàng đối phó phản công.

Thế nhưng, với khoảng 130 tàu qua lại mỗi ngày, ngay cả khi hoạt động tối đa, lực lượng Mỹ cũng chỉ có thể kiểm soát một phần nhỏ lưu lượng. “Lực bất tòng tâm” – câu nói ấy dường như phản ánh đúng thách thức mà Washington đang đối mặt.

“Luật chiến lợi phẩm” – cách Mỹ siết chặt dòng chảy thương mại

Iran không ngồi yên chịu trận. Theo các nhà phân tích, Tehran sở hữu một kho vũ khí "du kích biển" đáng gờm gồm: các tàu nhỏ mang tên lửa, drone mặt nước, máy bay không người lái và các loại tên lửa hành trình bờ đối hạm. Yu Jihoon, một chuyên gia từ Viện Phân tích Quốc phòng Hàn Quốc, cảnh báo rằng cuộc phong tỏa là một canh bạc "rủi ro cao", có thể đẩy xung đột cục bộ thành một cuộc chiến tranh hàng hải mở rộng.

Hệ thống mìn của Iran cũng đa dạng đến mức đáng sợ:

Mìn chạm nổ: Loại cổ điển nhưng cực kỳ nguy hiểm.

Mìn ảnh hưởng: Kích nổ bởi tĩnh điện khi tàu đi qua.

Mìn từ tính và âm thanh: Phản ứng với từ trường hoặc tiếng động cơ tàu.

Mìn áp suất: Chỉ nổ khi cảm nhận được sự thay đổi áp suất nước từ các con tàu lớn.

Thậm chí, có những loại mìn thông minh cho phép một số lượng tàu nhất định đi qua an toàn trước khi tự kích nổ, khiến việc xác định một khu vực đã "sạch" mìn hay chưa trở thành bài toán đau đầu cho các chỉ huy Mỹ.

Thay vì phong tỏa toàn diện, một phương án khả thi hơn là áp dụng “luật chiến lợi phẩm” (prize law). Theo đó, lực lượng tham chiến có thể bắt giữ tàu buôn của đối phương hoặc thậm chí tàu trung lập nếu mang hàng hóa phục vụ chiến tranh. Điều này cho phép Mỹ kiểm soát có chọn lọc các tuyến vận tải, làm suy yếu kinh tế Iran mà không cần đóng hoàn toàn eo biển.

Chiến lược này giống như “bủa lưới thay vì đắp đập” – không chặn hẳn dòng chảy, nhưng khiến nó trở nên chậm chạp, tốn kém và rủi ro.

Thủy lôi – “bóng ma” dưới đáy biển Hormuz

Thay vì một cuộc phong tỏa cứng nhắc theo kiểu cũ, chuyên gia Jennifer Parker từ Viện Lowy cho rằng Mỹ có thể đang áp dụng "Luật Chiếm hữu" (Prize Law). Theo luật pháp quốc tế, các bên tham chiến có quyền bắt giữ tàu buôn và hàng hóa của kẻ thù bên ngoài vùng biển trung lập.

Để thực hiện điều này một cách hiệu quả, cựu Đô đốc James Stavridis nhận định Lầu Năm Góc cần một lực lượng khổng lồ: ít nhất hai nhóm tác chiến tàu sân bay và khoảng 12 tàu mặt nước tuần tra bên ngoài cửa vịnh, cộng thêm ít nhất 6 tàu khu trục bên trong eo biển.

Carl Schuster, một cựu hạm trưởng Hải quân Mỹ, giải thích rằng mỗi đội kiểm soát tàu buôn cần từ 10 đến 14 người. Với lực lượng hiện tại, Mỹ có thể bắt giữ khoảng 6 con tàu mỗi ngày. Con số này là quá nhỏ bé so với dòng chảy 130 con tàu qua lại mỗi ngày trước chiến tranh, nhưng đủ để tạo ra một đòn bẩy kinh tế khủng khiếp.

Nếu phong tỏa là bài toán chiến lược, thì thủy lôi chính là cơn ác mộng chiến thuật. Iran được cho là đã bắt đầu rải mìn tại eo Hormuz ngay từ đầu chiến tranh. Những quả mìn này không hề đơn giản: từ mìn tiếp xúc kiểu cổ điển cho đến mìn từ tính, mìn âm thanh, mìn áp suất – thậm chí là mìn thông minh có thể “đếm” số tàu đi qua trước khi phát nổ.

Việc rà phá mìn cũng là một nghệ thuật phức tạp. Có hai phương pháp chính: quét mìn (cắt dây neo để mìn nổi lên) và săn mìn (dùng sonar, drone hoặc laser để phát hiện rồi phá hủy). Nhưng với các loại mìn hiện đại, việc phát hiện và vô hiệu hóa trở nên cực kỳ khó khăn.

Đáng lo ngại hơn, năng lực rà phá mìn của Mỹ hiện không còn mạnh như trước khi các tàu chuyên dụng đã bị loại biên. Washington có thể phải dựa nhiều vào đồng minh – một dấu hiệu cho thấy chiến dịch này không chỉ là cuộc chiến của riêng nước Mỹ.

Hormuz – nơi định đoạt vận mệnh kinh tế thế giới

Hải quân Mỹ dù hùng mạnh nhưng đang đối mặt với sự thiếu hụt phương tiện quét mìn chuyên dụng sau khi đã cho nghỉ hưu các tàu cũ tại Bahrain vào năm ngoái. Các tàu chiến ven biển (LCS) mới hiện vẫn chưa rõ tung tích, có thể đang ở tận Singapore.

Eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến đường biển, mà là “yết hầu” của kinh tế toàn cầu. Mỗi ngày, hàng trăm tàu chở dầu đi qua đây, mang theo nguồn năng lượng nuôi sống cả thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể đẩy giá dầu tăng vọt, gây chấn động thị trường tài chính và kéo theo hệ lụy dây chuyền lên mọi nền kinh tế.

Lịch sử đã từng chứng kiến “cuộc chiến tàu dầu” những năm 1980, khi Iran và Iraq tấn công lẫn nhau trên biển. Nhưng lần này, quy mô và mức độ phức tạp đã vượt xa quá khứ.

Vì vậy, trong cuộc chiến này, vai trò của các đồng minh như UAE và Saudi Arabia là cực kỳ quan trọng. Giáo sư Alessio Patalano từ King’s College London nhận định rằng việc triển khai chiến dịch từ xa, sau đó mới siết chặt dần vào bờ biển Iran, sẽ giúp Mỹ tránh được các loại vũ khí tầm ngắn và tàu nhỏ của Tehran trong giai đoạn đầu.

Chiến dịch phong tỏa và rà phá mìn tại Hormuz không chỉ là thử thách quân sự, mà còn là phép thử đối với trật tự thế giới. Nếu thành công, Mỹ có thể siết chặt Iran và thay đổi cục diện chiến tranh. Nhưng nếu thất bại, hậu quả có thể lan rộng ra toàn cầu, từ giá dầu đến chuỗi cung ứng, từ kinh tế đến chính trị.

Cuộc chiến tại Eo biển Hormuz hiện nay không chỉ là cuộc đấu trí giữa các đô đốc, mà còn là cuộc thử thách bản lĩnh của nền kinh tế toàn cầu. Trong cảnh "Nước sôi lửa bỏng" này, mỗi bước đi của Hải quân Mỹ tại vùng Vịnh đều có thể làm rung chuyển giá dầu và vận mệnh của nhiều quốc gia. Thế giới đang nín thở chờ xem, liệu "gọng kìm" của Donald Trump có thể khuất phục được Iran, hay sẽ đẩy Trung Đông vào một hố đen xung đột không hồi kết.