Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát cảnh báo tới Iran trong lúc quân đội Mỹ tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa của các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 5.5 khẳng định Mỹ "không tìm kiếm một cuộc chiến" về eo biển Hormuz, và thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực, theo AFP.

Tuy nhiên, ông Hegseth nhấn mạnh bất kỳ cuộc tấn công nào vào tàu thương mại sẽ gặp phải phản ứng "tàn khốc".


Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth (trái) và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine họp báo về chiến sự Iran tại Lầu Năm Góc ngày 5.5

Ảnh: Reuters

Ông Hegseth đưa ra cảnh báo trên trong ngày thứ hai quân đội Mỹ triển khai Dự án Tự do nhằm hỗ trợ những tàu mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.

Ngoài ra, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine ngày 5.5 nói rằng lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các hoạt động chiến đấu quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh.

Trong ngày đầu tiên triển khai Dự án Tự do, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper hôm 4.5 tuyên bố lực lượng của họ đã đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái do Iran phóng, đồng thời phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz. Phía Iran đã phủ nhận những tàu nhỏ của mình bị phá hủy.

Mỹ tuyên bố diệt 6 tàu cao tốc, hạ tên lửa, UAV Iran khi mở cửa eo biển Hormuz

Lực lượng Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến chống lại Iran vào ngày 28.2, dẫn tới việc Tehran gần như đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng cho xuất khẩu dầu khí. Sau đó, lực lượng Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn ban đầu kéo dài hai tuần, từ ngày 8.4, nhưng cuộc xung đột, và những hậu quả kinh tế lan rộng của cuộc chiến này, vẫn chưa được giải quyết.

Tướng Caine cho hay hiện có "22.500 thủy thủ trên hơn 1.550 tàu thương mại đang mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, không thể di chuyển".

Ông Cooper hôm 4.5 nhấn mạnh Mỹ không trực tiếp hộ tống các tàu thương mại mà thay vào đó đã dọn sạch một tuyến đường an toàn qua eo biển Hormuz và sau đó thiết lập các lớp phòng thủ đa tầng bao gồm tàu chiến, máy bay và tác chiến điện tử để đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào, theo AFP.

Bộ trưởng Hegseth ngày 5.5 khẳng định Mỹ đã thành công trong việc đảm bảo hành lang an toàn qua tuyến đường thủy quan trọng này, và hàng trăm tàu thương mại đang xếp hàng để đi qua.

Quân đội Mỹ hôm 4.5 tuyên bố 2 tàu buôn treo cờ Mỹ đã vượt qua eo biển Hormuz với sự hỗ trợ của các tàu khu trục Mỹ.

Iran đã phủ nhận tuyên bố trên của Mỹ, dù công ty vận tải biển Maersk thông báo tàu Alliance Fairfax, một tàu mang cờ Mỹ, đã rời vịnh Ba Tư dưới sự hộ tống của quân đội Mỹ hôm 4.5, theo Reuters.

VietBF@sưu tập

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 5.5 cho hay tổ chức này nghi ngờ virus hanta có thể đã lây từ người sang người trên du thuyền sau khi có 3 người chết trong số 7 trường hợp được xác nhận và nghi ngờ mắc bệnh.

"Chúng tôi tin rằng có thể có sự lây truyền giữa những người tiếp xúc rất gần với nhau", Giám đốc phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO Maria Van Kerkhove nói với các phóng viên, theo AFP.

Bà Van Kerkhove cho biết thêm có khả năng người đầu tiên mắc bệnh đã bị nhiễm virus hanta trước khi lên du thuyền MV Hondius, con thuyền treo cờ Hà Lan.


Du thuyền MV Hondius đang neo đậu ngoài khơi Praia, thủ đô của Cape Verde, vào ngày 5.5

Ảnh: AFP

Bà Van Kerkhove đưa ra nhận định trên sau khi một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong, trong khi một công dân Anh đã được sơ tán khỏi tàu MV Hondius và đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi, theo Reuters dẫn lời các quan chức. Ba người khác nghi nhiễm virus hanta vẫn đang ở trên tàu MV Hondius.

Con người thường bị nhiễm virus hanta thông qua tiếp xúc với loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh hoặc nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.

Mắc kẹt trên du thuyền mang virus hanta chết người, hành khách nói gì?

Tuy nhiên, sự lây lan hạn chế giữa những người tiếp xúc gần đã được quan sát thấy trong một số đợt bùng phát trước đây với chủng Andes, lây lan ở Nam Mỹ, trong đó có Argentina, và WHO tin rằng có thể liên quan đến những trường hợp nhiễm virus hanta trên du thuyền MV Hondius. WHO cho hay đã được thông báo rằng không có chuột trên tàu này.

WHO ước tính có từ 10.000 đến 100.000 trường hợp nhiễm virus hanta mỗi năm. WHO hồi tháng 12.2025 thông báo Argentina tiếp tục là quốc gia có nhiều trường hợp nhiễm virus hanta nhất ở khu vực châu Mỹ, với tỷ lệ tử vong khoảng 32%, theo Reuters.

Du thuyền MV Hondius đang bị mắc kẹt ngoài khơi Cape Verde, một đảo quốc ở Đại Tây Dương. Giới chức Cape Verde hiện chưa cho phép tàu MV Hondius đưa hành khách lên bờ, theo Reuters.

Khoảng 150 người đang mắc kẹt trên tàu MV Hondius. Phần lớn hành khách trên tàu là người Anh, Mỹ và Tây Ban Nha, khởi hành từ mũi phía nam của Argentina vào cuối tháng 3. Tàu đã ghé thăm bán đảo Nam Cực, Nam Georgia và Tristan da Cunha.

Chuyến du lịch này được quảng cáo là một cuộc thám hiểm thiên nhiên Nam Cực, với giá vé mỗi người dao động từ 14.000 đến 22.000 euro.

VietBF@sưu tập

Hạt chia được xem là ‘siêu thực phẩm’ vì giàu protein, chất béo tốt và chất xơ.

Hạt chia giàu chất xơ và omega-3 tốt cho tim
Tăng cholesterol máu (rối loạn lipid máu) xảy ra khi nồng độ LDL và triglyceride cao (nhóm “cholesterol xấu”), trong khi HDL (“cholesterol tốt”) lại thấp. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối, bệnh động mạch ngoại biên và nhiều vấn đề liên quan khác.

Một khẩu phần khoảng 28 g hạt chia cung cấp khoảng 35% nhu cầu chất xơ khuyến nghị mỗi ngày. Chất xơ hòa tan trong hạt chia hút nước, sau đó liên kết với cholesterol và chất béo từ thức ăn. Nhờ vậy, cơ thể hấp thu ít cholesterol hơn. Gan sẽ phải sử dụng lượng cholesterol dự trữ để bù lại, từ đó giúp giảm tổng lượng cholesterol trong máu.


Hạt chia giàu chất xơ, omega-3, có lợi cho tim và mức cholesterol

ẢNH: N.Q TẠO TỪ AI

Hạt chia cũng rất giàu omega-3 dạng axit alpha-linolenic (ALA) - một loại chất béo có lợi. Axit béo này giúp ức chế quá trình tổng hợp triglyceride, từ đó làm giảm nồng độ triglyceride trong máu (triglyceride cao, LDL cao hoặc HDL thấp đều làm tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim), theo Verywell Health (Mỹ).

Nước hạt chia ảnh hưởng đến cholesterol như thế nào?
Dù có bằng chứng cho thấy một số dưỡng chất trong hạt chia có thể hỗ trợ giảm cholesterol, nhưng các nghiên cứu liên quan trực tiếp giữa hạt chia và việc giảm cholesterol vẫn còn trái chiều. Cụ thể:

Có thể giúp giảm triglyceride: Một nghiên cứu nhỏ ở người mắc hội chứng chuyển hóa (gồm các yếu tố nguy cơ tim mạch như tiểu đường loại 2, tăng huyết áp) cho thấy hạt chia giúp giảm triglyceride. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, hạt chia được dùng cùng với đậu nành và yến mạch - những thực phẩm vốn đã có lợi cho cholesterol.

Ít hoặc không ảnh hưởng rõ rệt: Tổng hợp dữ liệu từ nhiều nghiên cứu cho thấy việc ăn hạt chia không làm thay đổi đáng kể cholesterol. Tuy vậy, phân tích này cũng ghi nhận hạt chia có thể giúp giảm triglyceride ở người thừa cân (BMI trên 25) và người mắc tiểu đường loại 2.

Tác động mức từ trung tính đến vừa phải: Một phân tích tổng hợp 10 nghiên cứu cho thấy hạt chia có một số tác dụng tích cực, giúp giảm vừa phải cholesterol toàn phần, LDL và triglyceride.

Ảnh hưởng lên các chỉ số tim mạch khác: Một phân tích khác cho thấy ăn hạt chia không làm thay đổi cholesterol, nhưng có thể giảm vòng eo và huyết áp - những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tim mạch.

Chiến lược kiểm soát cholesterol
Nếu bạn bị tăng cholesterol, bên cạnh việc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, có thể thực hiện thêm một số biện pháp sau:

Điều chỉnh chế độ ăn: Ưu tiên protein nạc, chất béo tốt (dầu ô liu, quả bơ…), chất xơ từ ngũ cốc nguyên hạt, rau củ và trái cây. Hạn chế đường, tinh bột tinh chế, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Kiểm soát cân nặng: Thừa cân và vòng eo lớn làm rối loạn cholesterol và tăng nguy cơ tim mạch. Giảm cân bằng cách cải thiện ăn uống và tăng vận động.
Tăng hoạt động thể chất: Ít nhất 30 phút vận động mức độ vừa mỗi ngày như đi bộ, đạp xe hoặc chạy bộ.
Bỏ thuốc lá: Nicotine và thuốc lá làm xấu đi tình trạng cholesterol.
Quản lý căng thẳng: Khi căng thẳng, cơ thể tiết ra hormone có thể ảnh hưởng đến cholesterol. Nên luyện tập thiền, yoga, bài tập thở và chánh niệm để giúp kiểm soát stress.

VietBF@sưu tập

Bún là món ăn quen thuộc trong bữa sáng của nhiều người châu Á. Nếu kết hợp đúng cách, đây không chỉ là bữa ăn tiện lợi mà còn giúp cơ thể duy trì năng lượng và sự tỉnh táo suốt cả ngày.

Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.

Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.


Bún là món ăn quen thuộc trong bữa sáng của nhiều người châu Á

Ảnh: P.H tạo từ Gemini

Thực đơn gợi ý: Bún + thịt nạc - cá + rau sống
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:

Bún (tinh bột): Giúp bổ sung năng lượng nhanh cho cơ thể.
Thịt nạc hoặc cá: Cung cấp protein, giúp duy trì cảm giác no.
Rau sống (xà lách, giá, rau thơm): Bổ sung chất xơ và vitamin.
Vì sao giúp cơ thể sảng khoái hơn?
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.

Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.

Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.

Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.

Ăn bún thế nào cho lành mạnh?
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.

Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.

Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.

Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.

Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.

VietBF@sưu tập

Trung QuốcỞ tuổi bách niên, bác sĩ Lý Lương Tài vẫn duy trì lịch khám bệnh dày đặc nhờ tuân thủ nghiêm ngặt chế độ sinh hoạt điều độ, ăn uống chừng mực và giữ tâm thế bình thản.

Ở tuổi gần 100, bác sĩ Đông y Lý Lương Tài ở thành phố Từ Khê (Cixi), tỉnh Chiết Giang, vẫn đều đặn khám bệnh 4 ngày mỗi tuần, mỗi ngày hơn 30 bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân đã theo ông suốt gần 40 năm, từ khi còn trẻ đến lúc về già.

Theo People's Daily Health Times, bác sĩ Lý tốt nghiệp Học viện Đông y Thượng Hải từ năm 1948, đến nay đã có hơn 7 thập kỷ gắn bó với nghề. Dù mái tóc đã bạc trắng, ông vẫn tràn đầy năng lượng nhờ ba bí quyết sống khỏe cốt lõi.

Đầu tiên là sự đúng giờ và duy trì một nhịp sống đều đặn. Đây được xem là phương châm sống suốt đời của bác sĩ Lý. Ông tin rằng sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, tuân thủ các quy luật tự nhiên và thiết lập một đồng hồ sinh học cố định chính là những bước đầu tiên để đạt được sức khỏe và sự trường thọ. Suốt hàng chục năm qua, lịch trình sinh hoạt hàng ngày của ông được duy trì không đổi.


Bác sĩ Lý luôn đến phòng khám sớm nửa tiếng, trước khi bắt đầu làm việc. Ảnh: Ningbo Evening News

Mỗi sáng, ông thức dậy vào lúc 6h để tập Thái Cực Quyền giúp làm ấm cơ thể trước khi về nhà dùng bữa điểm tâm. Khoảng 7h30, ông đến phòng khám Đông y của Trung tâm Y tế thị trấn Quan Hải Vệ, thành phố Từ Khê, tỉnh Chiết Giang, bắt đầu công việc.

Ông khám bệnh từ 8h đến 10h, sau đó nghỉ ngơi một lát để uống sữa, tái tạo năng lượng. Đến 11h, ông về nhà ăn trưa, vận động nhẹ nhàng rồi dành thời gian cho một giấc ngủ ngắn để hồi phục sức khỏe. Bác sĩ giải thích sự hưng phấn của tế bào não thường chỉ duy trì được từ 4 đến 5 tiếng, sau đó sẽ rơi vào trạng thái ức chế khiến cơ thể lờ đờ. Đây chính là thời điểm cơ thể cần được điều chỉnh và "nạp điện" thông qua một giấc ngủ trưa. Khoảng 17-18h, ông ăn tối rồi tập thể dục nhẹ nhàng, theo dõi tin tức và đi ngủ đúng giờ. Lịch trình này đã được ông duy trì suốt nhiều thập kỷ mà chưa từng thay đổi.

Tiếp theo là bí quyết kiểm soát việc ăn uống thông qua sự chừng mực và điều độ, với nguyên tắc ăn đa dạng nhưng tuyệt đối không ăn quá nhiều bất cứ thứ gì. Bác sĩ Trần Vân Đan, đồng nghiệp tại Trung tâm Y tế thị trấn Quan Hải Vệ, tỉnh Chiết Giang, chia sẻ lối sống kỷ luật của bác sĩ Lý thường khiến những người xung quanh phải tự soi lại mình.

Do mắc các bệnh mạn tính như cao huyết áp và tiểu đường, ông luôn cẩn trọng trong việc ăn uống, gần như không bao giờ đụng đến các thực phẩm nhiều dầu mỡ, muối hay đường. Ngay cả trong những bữa tiệc tại cơ quan, dù được mọi người nhiệt tình mời mọc, ông vẫn lịch sự từ chối và tuyệt đối không ăn quá đà.

Ăn uống thanh đạm nhưng ông Lý luôn chú trọng đến việc cân bằng dinh dưỡng, ăn một lượng vừa phải các loại thực phẩm bổ dưỡng như hải sản hay trứng để bồi bổ cơ thể. Để làm phong phú thêm thực đơn hàng ngày, bác sĩ còn tự sáng chế ra món canh bổ dưỡng 10 thành phần để giới thiệu cho mọi người xung quanh, với các nguyên liệu quý như đậu đỏ, bách hợp, hạt sen và mộc nhĩ đen. Ông cho hay món canh này không chỉ ngon miệng mà còn có tác dụng nhuận tràng, hạ mỡ máu, làm đẹp da và ngăn ngừa lão hóa hiệu quả.

Bí quyết cuối cùng của bác sĩ Lý nằm ở việc tu dưỡng tâm tính để luôn giữ được sự bình thản và điềm tĩnh trong tâm hồn. Phòng khám của ông tràn ngập những bức trướng và món quà tri ân từ bệnh nhân treo kín các bức tường. Bác sĩ luôn trò chuyện nhẹ nhàng, nhã nhặn và chưa bao giờ tỏ ra nóng nảy. Cuộc đời ông trôi qua giản dị với hai niềm vui lớn nhất là chăm sóc vườn tược và thăm khám cho người bệnh. Có lần bị ngã gãy xương quai xanh tại nhà, ông chỉ nghỉ ngơi chưa đầy một tháng đã quay lại làm việc vì sợ bệnh nhân phải chờ.

Khi được hỏi về động lực để tiếp tục làm việc ở tuổi 99, bác sĩ Lý nói rằng việc xoa dịu nỗi đau cho người bệnh chính là niềm hạnh phúc lớn lao nhất đời mình. "Chừng nào sức khỏe còn cho phép, chừng nào bệnh nhân còn cần đến, tôi vẫn sẽ tiếp tục ngồi ở đây", ông nói.

VietBF@sưu tập