Gần 20.000 thủy thủ đang kẹt giữa vùng chiến sự tại eo biển Hormuz, đối mặt hiểm nguy chết người và nỗi lo sinh kế đè nặng lên vai.

Con tàu chở khí đốt đã kẹt lại ở vùng Vịnh hơn hai tuần khi thủy thủ đoàn chứng kiến tên lửa dội xuống một mục tiêu cách họ khoảng 18,5 km. Đó là cuộc tấn công của Iran hồi tháng trước nhắm vào trạm trung chuyển Ras Laffan tại Qatar, cơ sở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Bầu trời đêm rực sáng bởi những vụ nổ và các thủy thủ trên tàu đã sẵn sàng cho tình huống xấu nhất khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống.

"Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là gia đình, họ sẽ ra sao nếu tôi có mệnh hệ gì, bởi tôi là trụ cột kinh tế của cả nhà", K.R., một thủy thủ chứng kiến các cuộc không kích từ boong tàu, cho biết. Anh yêu cầu chỉ nêu tên viết tắt, đồng thời giữ kín danh tính chủ tàu và tên phương tiện vì lo ngại bị mất việc.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), K.R. là một trong gần 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại vùng Vịnh sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Chính phủ Philippines tháng trước cho biết gần 7.300 người trong số đó là công dân nước này.


Một tàu chở hàng của Thái Lan bị hư hại vì trúng tập kích gần eo biển Hormuz hồi tháng 3. Ảnh: Hải quân Hoàng gia Thái Lan

K.R. dành cả ngày để sơn và đánh rỉ sét bên ngoài thân tàu. Anh cho biết vẫn liên lạc hàng ngày qua tin nhắn với cha mẹ và em gái. Theo kế hoạch, con tàu của anh đi qua eo biển Hormuz hôm 28/2, ngày Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran, nhưng cuối cùng bị kẹt lại tại vùng Vịnh. Thủy thủ đoàn hiện có đủ lương thực dự trữ để cầm cự đến hết tháng 4 nhưng họ không biết khi nào mới có thể ra tới vùng biển an toàn hơn.

"Nỗi sợ hãi không bao giờ vơi bớt. Tôi luôn lo lắng cho tương lai của gia đình mình", K.R. nói. "Trong thâm tâm, tôi chỉ biết phó thác mọi thứ cho thượng đế trên cao".

IMO cho hay khoảng 20 tàu hàng đã bị tấn công trong khu vực kể từ khi cuộc chiến nổ ra. 10 thủy thủ và một công nhân đóng tàu đã thiệt mạng, ít nhất 10 người bị thương và 4 người mất tích. Trong số này có George Miranda, 46 tuổi, thợ máy người Philippines. Vẫn chưa có tin tức gì về Miranda sau khi tàu kéo Mussafah 2 treo cờ Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trúng hai tên lửa vào ngày 6/3 trong lúc đang hỗ trợ một con tàu khác cũng bị trúng tên lửa tại eo biển.

Một thủy thủ Philippines cho biết cách đây vài tuần, từ con tàu của mình, anh đã chứng kiến cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào một bến cảng ở vùng Vịnh. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên và thủy thủ đoàn được lệnh xuống dưới boong tàu ẩn nấp ngay lập tức.

Anh cho hay con tàu của mình đã vượt qua được eo biển mà Iran đang phong tỏa, nhưng sau đó tàu phải đi qua Biển Đỏ, nơi anh lo ngại về nạn cướp biển và những cuộc tấn công từ Houthi, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Yemen. Một số thủy thủ không còn dám ngủ trong cabin vì lo ngại những khu vực này dễ trở thành mục tiêu tấn công. Họ chuyển sang khu vực xưởng hoặc những vị trí khác trên tàu mà họ cảm thấy an toàn hơn.

Simon Grainge, giám đốc điều hành Mạng lưới Hỗ trợ và Phúc lợi Thủy thủ Quốc tế, trụ sở tại Anh, cho hay những người đi biển gọi đến đường dây nóng 24/24 của tổ chức này đều đang trong trạng thái sợ hãi, quẫn trí và lo âu. Một số người thậm chí đã có ý định tự làm hại bản thân.

"Các thủy thủ đang bị kẹt giữa vùng chiến sự, đối mặt nguy cơ bị tấn công mà không có lối thoát rõ ràng", ông nói. "Họ phó mặc tính mạng mình cho số phận".

Tại một trung tâm cứu trợ và tư vấn ở Manila thuộc Stella Maris, tổ chức hỗ trợ thủy thủ Công giáo, linh mục Paulo Prigol cho hay cuộc chiến đang gây tổn hại nghiêm trọng đến sinh kế của người dân Philippines.

Đối với phần lớn người dân Philippines, công việc trên tàu vận tải thương mại chính là tấm vé để thoát nghèo.

Theo linh mục Prigol, một thủy thủ trẻ mà ông quen biết vừa bắt đầu chuyến đi biển đầu tiên được vài ngày thì các tuyến hàng hải bị gián đoạn do cuộc xung đột ở Trung Đông. "Vậy là giấc mơ đã tan biến chỉ sau vỏn vẹn 8 ngày", ông nói.

"Cuộc chiến này sẽ tác động đến quyết định của những người đi biển", ông cho biết thêm. "Với những người đã có gia đình và con nhỏ, tôi nghĩ họ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn".

Nhưng với nhiều thủy thủ, việc ở lại quê nhà mà không có tiền còn rủi ro hơn. Một thủy thủ tham dự buổi lễ do linh mục Prigol chủ trì hôm 28/3 cho biết anh từng là thợ máy trên một tàu chở hàng bị máy bay không người lái (UAV) tấn công gần kênh đào Suez vào năm 2023. Dù biết nguy hiểm, đi biển với anh vẫn là cách duy nhất để kiếm sống.

Tại vùng ngoại ô thành phố Davao, Nigel Nimes, 19 tuổi, kể rằng cha anh, thuyền trưởng một tàu chở hàng trên tuyến đường vận tải gần Thổ Nhĩ Kỳ, ban đầu thậm chí còn không biết tin về cuộc chiến. Internet trên tàu chập chờn và tất cả những gì ông biết là con tàu phải đổi hướng. Kể từ đó, Nimes luôn cố nghe ngóng tình hình của cha mọi lúc có thể.

"Vị trí đó khá gần vùng chiến sự Iran", anh nói về con tàu của cha, thêm rằng bản thân rất lo sợ tàu sẽ bị trúng tên lửa lạc. Gia đình muốn ông trở về nhà, tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, họ có thể sẽ không còn tiền trang trải học phí cho anh.

VietBF@sưu tập

Các nguồn tin tình báo cho rằng năng lực quân sự Iran vẫn còn được duy trì ở mức độ để tiếp tục cuộc chiến, trong khi giới chức Mỹ phủ nhận nhiều thông tin trong đó.

Theo đánh giá tình báo gần đây của Mỹ, khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn và hàng nghìn máy bay không người lái tấn công một chiều vẫn còn trong kho vũ khí của Iran bất chấp các cuộc không kích hàng ngày của Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự trong 5 tuần qua, 3 nguồn tin thân cận với tình báo nói với CNN.

"Họ vẫn rất sẵn sàng gây ra sự tàn phá khủng khiếp trên toàn khu vực", một nguồn tin cho hay.


Tên lửa Iran được trưng bày tại một công viên ở thủ đô Tehran ngày 31.1

Ảnh: Reuters

Con số thực tế có thể nhiều hơn những gì Mỹ tuyên bố
Tổng số theo đánh giá tình báo của Mỹ có thể bao gồm cả các bệ phóng hiện không thể tiếp cận được, chẳng hạn như những bệ phóng bị chôn vùi dưới lòng đất do các cuộc không kích nhưng không bị phá hủy.

Hàng nghìn máy bay không người lái của Iran vẫn còn tồn tại, chiếm khoảng 50% khả năng máy bay không người lái của nước này, hai nguồn tin cho biết tình báo đã chỉ ra điều này.

Tình báo được tổng hợp trong những ngày gần đây cũng cho thấy một tỷ lệ lớn tên lửa hành trình phòng thủ bờ biển của Iran vẫn còn nguyên vẹn, phù hợp với thông tin Mỹ không tập trung chiến dịch không kích vào các tài sản quân sự ven biển mặc dù họ đã tấn công các tàu chiến. Những tên lửa này đóng vai trò là khả năng quan trọng cho phép Iran đe dọa giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc ngày 2.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng "khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã bị hạn chế đáng kể, và các nhà máy sản xuất vũ khí và bệ phóng tên lửa của họ đang bị phá hủy thành từng mảnh, chỉ còn lại rất ít".

Tính đến ngày 2.4, Mỹ đã tấn công hơn 12.300 mục tiêu bên trong Iran, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ. Các nguồn tin cho biết thông tin tình báo cho thấy quân đội Mỹ đã làm suy yếu khả năng quân sự của Iran, và các lãnh đạo cấp cao quan trọng đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, bao gồm cả cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran Ali Larijani.

Ngoài các bệ phóng tên lửa, Iran còn duy trì một số lượng lớn tên lửa, theo thông tin tình báo.

Trong các bình luận công khai, Lầu Năm Góc chỉ ra việc tổng số lượng tên lửa được Iran phóng có giảm, chứ không phải số lượng đã bị phá hủy. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết trong một cuộc họp báo ngày 19.3 rằng "các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào lực lượng của chúng tôi đã giảm 90% kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột, tương tự với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái một chiều, ví dụ như máy bay không người lái cảm tử, cũng giảm 90%".

Trả lời về các thông tin trên, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói rằng: "Các nguồn tin ẩn danh đang rất muốn tấn công Tổng thống Trump và hạ thấp thành tựu to lớn của quân đội Mỹ trong việc đạt được các mục tiêu của Chiến dịch Epic Fury".

"Đây là sự thật: Các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran đã giảm 90%, hải quân của họ bị xóa sổ, 2/3 các cơ sở sản xuất của họ bị hư hại hoặc phá hủy. Mỹ và Israel đang chiếm ưu thế tuyệt đối trên không so với Iran", bà nói.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell đã bác bỏ thông tin của CNN, tuyên bố điều đó "hoàn toàn sai sự thật". "Quân đội Mỹ đã giáng một loạt đòn chí mạng vào chế độ Iran. Chúng tôi đang đi trước kế hoạch rất nhiều trong việc hoàn thành các mục tiêu quân sự: phá hủy kho tên lửa của Iran, tiêu diệt hải quân của họ, tiêu diệt các lực lượng ủy nhiệm của họ và đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân", ông nói.

Các quan chức quân đội Israel ước tính tổng số bệ phóng tên lửa đang hoạt động của Iran thấp hơn, khoảng 20-25%. Israel không tính các bệ phóng đã bị chôn vùi hoặc không thể tiếp cận được trong hang động và đường hầm vào số lượng bệ phóng còn lại, theo một nguồn tin quen thuộc với đánh giá tình báo của Mỹ và một nguồn tin Israel.

Tổng thống Trump những ngày qua đặt thời hạn hoàn tất các hoạt động quân sự của Mỹ là từ 2-3 tuần.

Nguồn tin đầu tiên xem xét báo cáo tình báo của Mỹ cho rằng mục tiêu đó là không thực tế, xét đến việc Iran vẫn còn nhiều lợi thế có thể sử dụng. "Chúng ta có thể tiếp tục gây thiệt hại cho họ, tôi không nghi ngờ điều đó, nhưng nếu bạn nghĩ rằng việc này sẽ hoàn thành trong 2 tuần thì thật điên rồ", nguồn tin nói với CNN.

Ông Hegseth cho biết trong một cuộc họp báo tuần này rằng hỏa lực của Iran đang tiếp tục giảm. "Đúng, họ vẫn sẽ bắn một số tên lửa, nhưng chúng tôi sẽ bắn hạ chúng", ông nói. "Đáng chú ý, 24 giờ qua chứng kiến số lượng tên lửa và máy bay không người lái của đối phương do Iran bắn ra ở mức thấp nhất. Chúng sẽ bay vào lòng đất, nhưng chúng tôi sẽ tìm ra chúng".

Khả năng di chuyển dưới lòng đất là lý do chính khiến các bệ phóng tên lửa không bị suy yếu thêm, hai nguồn tin quen thuộc với đánh giá gần đây nói với CNN. Iran từ lâu đã giấu các bệ phóng của mình trong mạng lưới đường hầm và hang động rộng lớn khiến chúng đặc biệt khó bị nhắm mục tiêu. Hai nguồn tin cho biết Iran đã thành công trong việc bắn phá và di chuyển các bệ phóng di động, khiến việc theo dõi chúng trở nên khó khăn, tương tự như những thách thức mà Mỹ gặp phải với lực lượng Houthi ở Yemen.

Mỹ và Israel ngày càng nhắm mục tiêu vào các lối vào đường hầm dẫn đến các cơ sở ngầm đó và các thiết bị được sử dụng để cố gắng giành lại quyền tiếp cận chúng, như máy ủi và các thiết bị hạng nặng khác, bà Annika Ganzeveld, Giám đốc Danh mục Đầu tư Trung Đông của Dự án các mối đe dọa nghiêm trọng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết.

Lưu ý rằng Iran có 2 lực lượng hải quân
Đánh giá tình báo gần đây cũng được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang gặp khó khăn trong việc mở lại eo biển Hormuz, thừa nhận một cách riêng tư rằng họ không thể hứa sẽ mở lại tuyến đường thủy quan trọng này trước khi kết thúc chiến sự. Nguồn tin thứ nhất cho hay khả năng sử dụng tên lửa hành trình ven biển của Iran có thể vẫn còn nguyên vẹn phần lớn vì đây không phải là trọng tâm trong chiến dịch quân sự của Mỹ, thay vào đó, hỏa lực của Mỹ tập trung vào các mục tiêu có thể bắn vào các đồng minh trong khu vực. Nhưng những khả năng này cũng có thể đã được giấu kín, khiến chúng khó tìm thấy.

Và trong khi Hải quân Iran phần lớn đã bị phá hủy, các lực lượng hải quân riêng biệt thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn giữ lại khoảng một nửa khả năng của mình. Nguồn tin thứ hai cho biết IRGC vẫn còn "hàng trăm, nếu không muốn nói là hàng nghìn, tàu nhỏ và tàu mặt nước không người lái".

Tính đến ngày 2.4, CENTCOM thông cáo công khai rằng hơn 155 tàu của Iran đã bị hư hại hoặc phá hủy. Nhưng theo bà Ganzeveld, vẫn chưa rõ khi Mỹ nói rằng họ đã phá hủy các tàu của Iran thì họ đang đề cập đến lực lượng hải quân nào.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 2.4 ký sắc lệnh áp mức thuế quan đến 100% đối với các công ty dược phẩm chưa đạt được thỏa thuận cắt giảm giá thuốc tại Mỹ.

Reuters ngày 3.4 đưa tin Tổng thống Trump đã áp mức thuế quan đến lên tới 100% đối với các loại dược phẩm biệt dược nhập khẩu vào Mỹ. Biện pháp mạnh tay này nhằm buộc các nhà sản xuất dược phẩm phải đạt được thỏa thuận giảm giá với chính phủ hoặc cam kết chuyển quy trình sản xuất về Mỹ.

Mức thuế lớn sẽ nhắm trực tiếp vào các loại biệt dược gốc (brand name) không được sản xuất tại Mỹ và chưa có thỏa thuận về giá. Trong khi đó, thuốc generic - vốn chiếm hơn 90% số thuốc bán ra ở thị trường Mỹ - sẽ tạm thời được miễn thuế trong ít nhất một năm để đảm bảo nguồn cung.


Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ban hành sắc lệnh áp thuế các sản phẩm thuốc biệt dược gốc nhập khẩu

ẢNH: REUTERS

Các loại biệt dược gốc vốn là những loại thuốc mới, do một hãng dược phẩm phát triển và được bảo hộ độc quyền bởi bằng sáng chế có thời hạn. Do công ty phải gánh chi phí nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng trong nhiều năm, giá của chúng thường rất cao.

Khi bằng sáng chế các loại thuốc "brand name" hết hạn, các công ty khác được phép tạo ra sản phẩm thuốc generic, được coi là “bản sao” của các loại biệt dược gốc. Đặc điểm của thuốc generic là giá thành rẻ hơn, trong khi có cùng hoạt chất, nồng độ và hiệu quả điều trị tương đương biệt dược gốc.

Với sắc lệnh của ông Trump, các tập đoàn dược phẩm lớn có 120 ngày để công bố kế hoạch nhằm tránh bị áp thuế, trong khi doanh nghiệp nhỏ hơn có 180 ngày. Các doanh nghiệp cam kết đưa sản xuất về Mỹ và ký thỏa thuận về giá sẽ được miễn thuế.

Đối với dược phẩm nhập từ các đối tác có thỏa thuận thương mại như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, mức thuế được ưu đãi là 15%. Mỹ hiện đã đạt được thỏa thuận với 17 nhà sản xuất, trong đó các hãng lớn như Pfizer và Eli Lilly đã ký kết để được miễn thuế trong vòng 3 năm.

Tổng thống Trump kỳ vọng chính sách này sẽ chấm dứt tình trạng bệnh nhân Mỹ phải chi trả tiền thuốc cao gấp 3 lần so với các quốc gia phát triển khác.

Dù vậy, Liên minh Công nghệ sinh học quy mô vừa của Mỹ (MBAA) cảnh báo sắc lệnh nêu trên chỉ có lợi cho các tập đoàn lớn, trong khi các công ty tầm trung khó trụ vững trước sự gia tăng chi phí đột ngột này.

VietBF@sưu tập

Theo báo cáo năm 2025 của Liên đoàn Tiểu đường Quốc tế (IDF), 11,1% người trưởng thành (tương đương 1/9) đang sống chung với tiểu đường, trong đó hơn 40% không biết mình mắc bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường đến từ di truyền, béo phì, chế độ ăn thiếu lành mạnh và ít vận động. Tuy nhiên, một yếu tố nguy cơ không kém phần quan trọng là nhóm máu.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa BMC Medicine đã chỉ ra một nhóm máu khiến những người sở hữu nó có nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn đến 28%.

Năm 2024, các nhà khoa học tại Bệnh viện Shengjing Đại học Y khoa Trung Quốc tổng hợp 51 bài đánh giá hệ thống, xác định 270 mối liên quan. Họ đã tìm ra bằng chứng thuyết phục cho thấy người thuộc nhóm máu B có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn so với người thuộc các nhóm máu khác.


Hiểu về nhóm máu giúp bạn có thêm cơ sở để quản lý rủi ro sức khỏe của chính mình

Ảnh minh họa: AI

Cụ thể, những người có nhóm máu B có nguy cơ tiểu đường cao hơn khoảng 28%, theo trang tin khoa học Sciencealert.

Các nhà nghiên cứu cho biết nhóm máu được xác định một phần bởi các kháng nguyên ABO trên bề mặt hồng cầu. Những khác biệt nhỏ ở các kháng nguyên này có thể ảnh hưởng đến mức độ nhạy cảm của cơ thể với một số bệnh. Ngoài ra, một số giả thuyết cho rằng hệ vi sinh vật đường ruột cũng có thể đóng vai trò trong mối liên hệ này.

Các nhà nghiên cứu kết luận người mang nhóm máu B có nguy cơ mắc tiểu đường cao hơn 28% so với các nhóm máu khác.

Bất ngờ: Nguyên nhân gây ra 12 loại ung thư nhiều người bỏ qua

Tuy nhiên, điều quan trọng là con số này vẫn nhỏ hơn nhiều so với các yếu tố rủi ro từ lối sống, chẳng hạn như ăn 50 gram thịt chế biến mỗi ngày làm tăng nguy cơ tiểu đường lên 37%, hoặc lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ lên tới 112%.

Vì vậy, đừng quá lo lắng nếu bạn thuộc nhóm máu B, hiểu về nhóm máu giúp bạn có thêm cơ sở để xem xét và quản lý rủi ro sức khỏe của chính mình.

VietBF@sưu tập

Không cần bữa sáng cầu kỳ, chỉ cần chọn đúng món sẽ giúp duy trì năng lượng ổn định nhiều giờ. Nhiều chuyên gia khuyến nghị yến mạch trộn sữa chua và trái cây là lựa chọn đơn giản, giàu dinh dưỡng.

Sau một đêm dài không ăn, cơ thể cần được “nạp lại nhiên liệu” theo cách thông minh. Theo chuyên trang sức khỏe WebMD, bữa sáng đóng vai trò quan trọng trong việc khởi động quá trình trao đổi chất, đồng thời cải thiện khả năng tập trung và trí nhớ. Nhưng điều quan trọng hơn là thành phần dinh dưỡng của bữa ăn.

Tiến sĩ Vijaya Surampudi, chuyên gia dinh dưỡng tại UCLA Health (Mỹ), cho biết một bữa sáng lý tưởng cần kết hợp protein và chất xơ để giữ năng lượng ổn định. Và bát yến mạch với sữa chua Hy Lạp chính là ví dụ điển hình cho sự kết hợp này.


Yến mạch và sữa chua không chỉ tốt cho năng lượng mà còn có lợi cho kiểm soát cân nặng và đường huyết

Ảnh: AI

Yến mạch cung cấp carbohydrate phức và beta-glucan - một loại chất xơ hòa tan giúp làm chậm quá trình tiêu hóa. Nhờ đó, năng lượng được giải phóng từ từ thay vì tăng vọt rồi tụt nhanh như khi ăn bánh ngọt hay thực phẩm nhiều đường. Điều này giúp bạn tránh cảm giác mệt mỏi, uể oải vào giữa buổi sáng.

Trong khi đó, sữa chua Hy Lạp giàu protein chất lượng cao, giúp kéo dài cảm giác no và hỗ trợ duy trì sự tỉnh táo. Một số nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí dinh dưỡng cho thấy bữa sáng giàu protein có thể cải thiện khả năng tập trung và giảm cảm giác đói vặt trong ngày.

Khi kết hợp thêm trái cây tươi như chuối, việt quất hoặc táo - những món ăn này còn cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa và một lượng đường tự nhiên vừa phải. Các loại hạt như hạnh nhân hoặc óc chó nếu thêm vào sẽ bổ sung chất béo lành mạnh, giúp não bộ hoạt động hiệu quả hơn.

Kiểm soát cân nặng và đường huyết
Điểm đáng chú ý là sự kết hợp yến mạch và sữa chua không chỉ tốt cho năng lượng mà còn có lợi cho kiểm soát cân nặng và đường huyết. Nhờ chỉ số đường huyết thấp, giàu chất xơ, yến mạch giúp hạn chế tình trạng tăng - giảm đường huyết đột ngột, vốn là nguyên nhân khiến nhiều người nhanh đói và mệt.

Ngược lại, nếu bữa sáng chỉ gồm cà phê ngọt, bánh mì trắng hoặc ngũ cốc nhiều đường, cơ thể có thể rơi vào trạng thái “tụt năng lượng” chỉ sau 1 - 2 giờ. Đây là lý do nhiều người dù đã ăn sáng vẫn cảm thấy buồn ngủ, thiếu tập trung khi làm việc.

Các chuyên gia khuyến nghị, nếu không có nhiều thời gian, bạn hoàn toàn có thể chuẩn bị món này từ tối hôm trước dưới dạng “overnight oats”. Chỉ cần trộn yến mạch với sữa chua, thêm trái cây, để trong tủ lạnh qua đêm là có ngay bữa sáng tiện lợi.

VietBF@sưu tập

Ăn ít chưa chắc đã giảm cân. Không ít người kiêng khem nghiêm ngặt nhưng cân nặng vẫn không giảm, thậm chí còn tăng lên.

Cơ thể con người là một hệ thống phức tạp. Do đó, cân nặng không chỉ phụ thuộc vào lượng thức ăn chúng ta ăn vào mà còn do nhiều yếu tố khác, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).


Stress kéo dài có thể khiến cơ thể tăng cân dù ăn ít

ẢNH: AI

Nếu đã ăn ít nhưng vẫn bị tăng cân thì có thể là do những nguyên nhân sau.

Cơ thể thích nghi với việc ăn ít
Khi duy trì chế độ ăn kiêng trong một thời gian dài, cơ thể sẽ dần thích nghi với sự thay đổi này. Để bảo vệ chức năng sống, cơ thể sẽ tự động giảm tốc độ trao đổi chất. Điều này có nghĩa là tiêu hao ít năng lượng hơn cho các hoạt động cơ bản như hô hấp, tuần hoàn hay duy trì thân nhiệt.

Cơ chế này khiến cơ thể chuyển sang trạng thái “tiết kiệm năng lượng”. Khi đó, dù ăn rất ít, lượng calo tiêu hao cũng giảm tương ứng, khiến cân nặng khó giảm. Thậm chí, chỉ cần ăn nhiều hơn một chút, cơ thể có xu hướng nhanh chóng tích trữ năng lượng dưới dạng mỡ.

Đây là lý do vì sao nhiều người giảm cân thành công khi áp dụng chế độ ăn kiêng. Nhưng qua thời gian, tốc độ giảm cân đứng yên, sau đó bắt đầu tăng cân trở lại. Về lâu dài, cách này còn làm cơ thể yếu đi và khó kiểm soát cân nặng hơn.

Stress dễ gây tích mỡ
Stress kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua. Khi căng thẳng, cơ thể sẽ tiết ra nhiều cortisol, loại hoóc môn giúp chúng ta phản ứng với các mối đe dọa.

Tuy nhiên, nếu tăng cao trong thời gian dài, cortisol sẽ gây ra nhiều thay đổi bất lợi. Cơ thể có xu hướng tích trữ mỡ nhiều hơn, đặc biệt là vùng bụng. Đồng thời, cortisol còn làm chậm quá trình đốt calo, khiến dễ thèm các loại thức ăn nhiều đường và chất béo.

Ngoài ra, stress còn ảnh hưởng đến các thói quen sinh hoạt khác như ngủ kém, ít vận động hoặc ăn uống thất thường, từ đó gián tiếp làm tăng cân.

Ăn ít nhưng sai thời điểm
Nhiều người chỉ chú ý đến lượng thức ăn mà quên mất thời điểm ăn cũng rất quan trọng. Cơ thể con người hoạt động theo nhịp sinh học, nghĩa là khả năng tiêu hóa và sử dụng năng lượng sẽ thay đổi theo thời gian trong ngày.

Khi ăn muộn, đặc biệt là vào ban đêm, cơ thể có xu hướng xử lý năng lượng kém hiệu quả hơn. Lúc này, thay vì đốt cháy năng lượng, cơ thể dễ chuyển sang tích trữ dưới dạng mỡ.

Đánh giá sai lượng calo thực tế
Một lý do rất phổ biến là nhiều người nghĩ rằng mình ăn ít, nhưng thực tế lại không phải vậy. Chúng ta thường có xu hướng đánh giá thấp lượng calo thực phẩm mình đã ăn, đặc biệt là các món ăn vặt hoặc đồ uống.

Ví dụ, một ly trà sữa, nước ngọt hoặc vài miếng bánh nhỏ có thể chứa khá nhiều calo nhưng lại dễ bị bỏ qua khi tính toán. Thói quen ăn trong lúc làm việc, xem điện thoại hoặc coi phim cũng khiến khó nhận ra mình đã ăn bao nhiêu. Những calo ẩn này tích lũy lại có thể khiến tổng lượng calo trong ngày vượt quá nhu cầu dù cảm thấy bản thân ăn ít, theo Healthline.

VietBF@sưu tập

Trứng là nguồn choline dồi dào, dưỡng chất quan trọng cho sức khỏe. Một quả trứng lớn cung cấp khoảng 125 - 169 mg choline, chủ yếu ở lòng đỏ. 2 quả trứng đã đáp ứng hơn 50% nhu cầu choline hằng ngày của cơ thể.

Các chuyên gia cho biết nhiều người không hề biết về choline và chức năng của nó. Tiến sĩ Kelly Gonderman, Giám đốc lâm sàng tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tâm thần We Conquer Together (Mỹ), cho biết: Hầu hết mọi người chưa từng nghe nói về choline, nhưng chất này rất quan trọng với trí nhớ, sự chú ý và tâm trạng, theo trang tin sức khỏe Real Simple.

Chuyên gia Erin Clifford, huấn luyện viên sức khỏe của Mỹ, cho biết: Choline giúp điều chỉnh tâm trạng và sửa chữa tế bào não, từ đó giảm lo âu. Chất này có trong mọi tế bào cơ thể, rất quan trọng với não bộ, hỗ trợ sản xuất acetylcholine, chất dẫn truyền tín hiệu từ não đến cơ thể.

Chuyên gia dinh dưỡng Chacha Miller, người sáng lập Trung tâm Tư vấn dinh dưỡng The Cardamom Nutrition (Mỹ), cho biết: Choline là chất dinh dưỡng vô cùng quan trọng đối với não bộ ở mọi giai đoạn cuộc đời.


Ăn trứng giúp bổ sung nguồn choline cần thiết cho cơ thể

Ảnh: AI

Nhưng chính xác choline làm gì để tăng cường sức khỏe não bộ?
Chuyên gia Miller cho biết: Rất nhiều nghiên cứu chứng minh lợi ích của choline đối với não bộ, từ làm chậm suy giảm nhận thức đến cải thiện trí nhớ và tâm trạng. Nghiên cứu cho thấy lượng choline hấp thụ cao hơn có liên quan đến trí nhớ ngôn ngữ và hình ảnh tốt hơn, đồng thời, mức choline thấp hơn liên quan đến lão hóa não.

Giảm trầm cảm. Tiến sĩ Gonderman cho biết: Nghiên cứu bao gồm hơn 12.900 người tham gia đã phát hiện những người có lượng choline tiêu thụ cao nhất đã giảm đến 43% tỷ lệ trầm cảm, theo Real Simple.

Giảm lo âu. Chuyên gia Clifford dẫn nghiên cứu được công bố trên tạp chí Molecular Psychiatry, phân tích dữ liệu từ 25 nghiên cứu, cho thấy những người bị rối loạn lo âu có mức choline thấp hơn khoảng 8%, nhất là ở vỏ não trước trán, phần não giúp kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Tiêu thụ thực phẩm chứa choline hoặc bổ sung có thể giúp ích và giảm lo âu.

Tiến sĩ Eric Ciappio, chuyên gia dinh dưỡng, quản lý cấp cao về khoa học dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Balchem Human Nutrition & Health (Mỹ), giải thích: Choline thúc đẩy trí nhớ, tâm trạng, kiểm soát cơ bắp và nhiều chức năng tế bào khác.

Cách bổ sung choline vào chế độ ăn uống
Chuyên gia Miller lưu ý có đến 90% người thiếu choline, một số có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng. Bổ sung choline đặc biệt quan trọng đối với những người kiêng ăn trứng và thịt, vì đó là những nguồn cung cấp choline chính trong chế độ ăn uống.

Chuyên gia Clifford nói: Choline chủ yếu có trong trứng, thịt bò, cá, sữa và thịt gà. Ngoài ra, choline cũng có trong đậu nành, đậu phộng và một số loại rau như bông cải xanh.

Chuyên gia Miller khuyên nên ăn trứng thường xuyên vì đó là một trong những nguồn choline dễ tiếp cận nhất. Trung bình một người trưởng thành cần khoảng 425 - 500 mg choline mỗi ngày, theo Real Simple.

VietBF@sưu tập

Giá dầu thế giới tiếp tục đi lên khi giới đầu tư lo ngại xung đột kéo dài và việc Mỹ để ngỏ khả năng tấn công cơ sở dầu mỏ Iran.

Dầu thô Mỹ WTI giao tháng 5 và dầu Brent giao tháng 6 đều tăng giá, trong đó WTI đã vượt Brent do lo ngại gián đoạn nguồn cung trong ngắn hạn tại eo biển Hormuz. Mỗi thùng dầu Brent tăng 7,8% lên mức 109,03 USD, còn WTI đắt thêm 11,4% lên 111,5 USD.

Thậm chí, theo dữ liệu của S&P Global, giá giao ngay với các lô hàng Brent lên 141,36 USD mỗi thùng - mức cao nhất kể từ khủng hoảng tài chính 2008.

Giá giao ngay phản ánh nhu cầu đối với dầu Brent sẽ được giao trong vòng 10-30 ngày tới. Mức giá cao với các lô hàng giao sớm cho thấy nguồn cung vật chất đang rất khó khăn khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20-25% lượng dầu thô, 30% khí LNG toàn cầu.


Giá dầu thô Mỹ WTI giao tháng 5 tăng mạnh, vượt 110 USD mỗi thùng và cao hơn dầu Brent. Ảnh: OilPrice

Giá dầu thô tiếp tục đi lên sau phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày 2/4 rằng chiến sự có thể kéo dài thêm ít nhất 2-3 tuần, và để ngỏ khả năng leo thang khi Mỹ có thể nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ của Iran.

Nhà đầu tư lo ngại xung đột kéo dài sẽ đẩy chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao, từ đó làm gia tăng lạm phát và kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Giá xăng tại Mỹ tăng 37% kể từ khi chiến sự nổ ra, với mức trung bình đạt 4,08 USD mỗi gallon (khoảng 1,08 USD một lít), theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA). Người tiêu dùng nước này đang chịu sức ép chi phí gia tăng, khi giá cả từ thực phẩm đến vé máy bay đều leo thang, buộc nhiều gia đình phải cân nhắc lại chi tiêu.

"Làn sương mù chiến sự vẫn dày đặc và nguồn cung dầu còn quá thấp để có thể phát tín hiệu an toàn", chiến lược gia trưởng Felix Vezina-Poirier tại BCA Research nhận định.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ hôm qua mở cửa trong sắc đỏ, nhưng dần phục hồi sau thông tin Iran cùng Oman xây dựng một cơ chế nhằm tạo điều kiện cho tàu thuyền qua lại Hormuz. Nhà đầu tư hiện tập trung vào thời điểm dòng chảy dầu có thể được nối lại qua tuyến vận tải biển chiến lược này.

Chỉ số DJIA giảm 61 điểm, tương đương 0,13%, thu hẹp đà đi xuống sau khi có lúc mất hơn 650 điểm trong phiên. Còn S&P 500 và Nasdaq Composite lần lượt tăng 0,11% và 0,18%, đảo chiều sau khi hạ hơn 1,5%.

VietBF@sưu tập

Việt Nam lọt nhóm quốc gia truy cập OpenClaw nhiều nhất thế giới. Cộng đồng sử dụng công cụ có đến hàng trăm nghìn thành viên.

AI tại biên hay trợ lý tác tử đều không mới. Nhưng sự ra đời của OpenClaw khi kết hợp hai giải pháp này nhanh chóng tạo ra làn sóng khắp thế giới. Mã nguồn mở cùng tính tự trị cao của nền tảng cung cấp khả năng ứng dụng không giới hạn, phụ thuộc và ý tưởng, kỹ năng và phần cứng của người dùng.

Tại Việt Nam, lượng quan tâm cho OpenClaw cũng tăng vọt gần đây. Những ứng dụng thực tiễn, gần gũi với khách hàng trong nước được phát triển. Tuy nhiên, chính tính mở và khả năng tự trị của nền tảng tạo ra rủi ro về bảo mật, kỹ thuật, khó áp dụng ở quy mô doanh nghiệp.

Trong nhóm dùng OpenClaw nhiều nhất
Theo dữ liệu từ khóa Google Trends, lượng quan tâm đến OpenClaw tăng mạnh từ đầu tháng 3, khi các ứng dụng của giải pháp này bắt đầu được chia sẻ. Số tìm kiếm tại Việt Nam của công cụ mã nguồn mở vẫn nhỏ khi đặt cạnh ChatGPT hay Gemini. Tuy nhiên, so với Deepseek và Grok, OpenClaw tương đương. Trong một số thời điểm ở tháng 3, từ khóa này lọt nhóm tìm kiếm nhiều nhất trên lãnh thổ.

Dữ liệu từ SimilarWeb cho thấy Việt Nam nằm trong nhóm 5 nước truy cập OpenClaw nhiều nhất, sau Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ và Indonesia. Lượng vào trang tăng 900% trong 3 tháng gần nhất.

Trên mạng xã hội, phần mềm AI tại biên cũng trở thành chủ đề bàn luận trong các cộng đồng nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm sử dụng trí tuệ nhân tạo. Nhóm OpenClaw của người dùng Việt Nam trên Facebook có hơn 100.000 thành viên chỉ sau thời gian ngắn tạo lập. Cộng đồng có thêm hàng chục nghìn người mới gia nhập mỗi tuần.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Lê Tuấn Long, quản trị viên OpenClawVN cho biết tạo nhóm từ đầu năm, chứng kiến lượng thành viên mới tăng mạnh từ tháng 3.

“Từ khi nghiên cứu, tôi biết OpenClaw là một công cụ mạnh. Tuy nhiên, không ngờ chủ đề này được nhiều người Việt quan tâm đến vậy. Chủ đề thảo luận trong nhóm hiện tại xoay quanh việc hướng dẫn cài đặt và chia sẻ các trường hợp ứng dụng thực tế để tự động hóa quy trình làm việc”, ông Long nói.

Về thành phần tham gia, quản trị viên cho biết ban đầu chủ yếu là người làm việc trong mảng công nghệ thông tin. Gần đây khi OpenClaw phổ biến, nhóm non-tech cũng gia nhập để tìm hiểu.

Ứng dụng của OpenClaw
Sự bùng nổ của OpenClaw tại Việt Nam cùng nhịp thị trường Trung Quốc. Theo QQ, người dùng ở quốc gia tỷ dân nhanh chóng tìm được các phương án hiệu quả để khai thác phần mềm, tự động hóa quy trình làm việc. Mô hình “công ty một người” cũng ra đời từ đây khi tác tử được thiết lập, huấn luyện xong có thể thực hiện yêu cầu tuần tự và kiểm tra chéo.

Đây cũng là một trong những sức mạnh lớn nhất của OpenClaw. Cơ chế vòng lặp tự trị quan sát môi trường làm việc, định hướng và quyết định bước tiếp theo dựa trên yêu cầu ban đầu. Ngoài phản hồi theo lệnh, OpenClaw tự hành động theo lịch đã thiết lập trước.

Rest of World cho biết sự xuất hiện của OpenClaw đang làm thay đổi thị trường lao động Trung Quốc. Với khả năng can thiệp sâu và tự chủ trong các tác vụ máy tính, hệ thống này đã biến công sở thành chiến trường, nơi nhân viên văn phòng buộc phải chạy đua để không bị đào thải bởi chính công nghệ mà họ đang vận hành.

AI tự trị không chỉ đe dọa việc làm mà còn kích hoạt một nghịch lý tiết kiệm nguy hiểm. Khi nỗi lo sa thải bao trùm, người lao động tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc chọn cách thắt lưng buộc bụng để dự phòng rủi ro.

Kỹ năng (Skills) khiến OpenClaw trở nên khác biệt. Hệ thống mã nguồn mở cho phép lập trình viên khắp thế giới có thể thiết kế và bổ sung thêm chức năng. Theo ông Tuấn Long, OpenClaw hiện có thể kết nối với hệ thống chatbot Zalo. Người dùng có thể tương tác trực tiếp qua phần mềm nhắn tin phổ biến tại Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ chế phần mềm mã nguồn mở vốn dành cho lập trình viên nghiên cứu. Giải pháp cũng cần kiến thức nền để chủ máy quản lý, kiểm soát hoạt động AI trên thiết bị. OpenClaw được thiết kế để chạy local (tại biên) hoặc thông qua API của dịch vụ AI lớn. Phương án đầu tiên bảo mật, an toàn nhưng cần phần cứng mạnh. Nếu không, app phản hồi chậm và dễ quá tải.

Cách chạy qua API tiêu tốn token. OpenClaw bị đánh giá “đốt” tài nguyên đáng kể so với những chatbot truyền thống. Ngoài ra, dữ liệu cá nhân của người dùng có thể bị lộ khi đi qua máy chủ bigtech.

OpenClaw cũng tạo ra làn sóng kết nối với chương trình này. Các công ty công nghệ từ Âu Mỹ tới phương Đông ngay lập tức tìm cách khai thác “mỏ vàng” OpenClaw mới, tìm cách tích hợp AI vào các nền tảng nhắn tin sẵn có.

Trong bối cảnh đó, Zalo của Việt Nam đang là một trong số các kênh kết nối chính thức do OpenClaw cung cấp, bên cạnh các nền tảng quốc tế nổi tiếng như Whatsapp, Telegram.

Về phía Zalo, ứng dụng này cũng chủ động hỗ trợ các kết nối trực tiếp (native connection) đến OpenClaw, không qua các lớp trung gian. Nhờ đó, người dùng Việt Nam có thể sử dụng tác nhân AI này ngay trong giao diện nhắn tin quen thuộc, với trải nghiệm liền mạch và gần như không có cảm giác “chuyển ứng dụng”.

Thông qua giao diện nhắn tin trên Zalo, người dùng có thể yêu cầu OpenClaw thực hiện các tác vụ như mua sắm, soạn và gửi thư điện tử, quản lý tài khoản mạng xã hội và nhiều nhiệm vụ khác.

“Tại Việt Nam, OpenClaw có thể làm trợ lý cá nhân, giúp thực hiện những công việc hàng ngày hoàn toàn tự động. Chủ nhân có thể yêu cầu gửi mail, tổng hợp thông tin đầu ngày, sau đó cập nhật vào bảng biểu. Sâu hơn, AI được tích hợp vào smarthome, quản lý Facebook, kênh YouTube…

Đó là khía cạnh cá nhân, còn về phía doanh nghiệp, OpenClaw không phải là lựa chọn tốt vì nó đang trong quá trình phát triển và còn khá nhiều lo ngại về bảo mật”, ông Lê Tuấn Long chia sẻ quan điểm.

VietBF@ sưu tập

Tại một phòng khám mắt.

Cậu thanh niên nhìn bác sĩ rồi lưỡng lự lắm mới nói:

– “Mắt tôi bị mờ mờ, không nhìn rõ thưa bác sĩ.”

Bác sĩ hỏi:
– “Cậu có tiếp xúc với bụi bẩn, chất hóa học gì không?”

– “Dạ không! Mà… thực ra thì có một hỗn hợp bao gồm đường fructose, ascorbic acid, lượng kẽm nhỏ, cholesterol, protein, canxi, clo, acid citric, và…”

– “Được rồi! Tôi hiểu.”

Bác sĩ cắm cúi kê đơn thuốc, sau đó đưa cho cậu.

– “Mắt cậu cũng không sao đâu, nhưng lần sau đừng để ông xã cậu bắn lên mặt nữa nhé.”

Cậu đỏ ửng mặt:
– “Sao… sao… sao anh biết???”

Bác sĩ tỉnh bơ:
– “Hì, bữa tôi cũng bị vậy.”

VietBF@sưu tập