Hội nghị thượng đỉnh quốc tế nhằm thúc đẩy việc sử dụng năng lượng hạt nhân dân sự sẽ khai mạc tại thủ đô Paris của Pháp ngày 10/3, trong bối cảnh những biến động địa chính trị kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.


Các tháp làm mát của nhà máy điện hạt nhân Bugey, Pháp. Ảnh: Bloomberg

Theo kênh truyền hình France 24, hội nghị dự kiến quy tụ đại diện từ khoảng 40 quốc gia và tổ chức quốc tế. Sự kiện do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì khai mạc, với mục tiêu thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển năng lượng hạt nhân dân sự, đồng thời thảo luận vai trò của nguồn năng lượng này trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là cuộc đối đầu giữa Mỹ và Israel với Iran, làm dấy lên lo ngại về sự phụ thuộc của nhiều nền kinh tế vào nhiên liệu hóa thạch. Những diễn biến này một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính bền vững của hệ thống năng lượng toàn cầu cũng như nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Theo chương trình nghị sự, các đại biểu sẽ thảo luận các biện pháp nhằm mở rộng sử dụng năng lượng hạt nhân trong phát điện, tăng cường hợp tác công nghệ và bảo đảm tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Đại diện của nhiều nền kinh tế lớn, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, dự kiến tham dự hội nghị, trong khi Nga - một trong những quốc gia có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển - không tham gia sự kiện lần này.

Trong nhiều năm, năng lượng hạt nhân từng đối mặt với nhiều tranh cãi liên quan đến vấn đề an toàn. Ngành này chịu tác động mạnh sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011 ở Nhật Bản, vốn làm dấy lên những lo ngại tương tự như sau thảm họa Chernobyl năm 1986.

Tuy nhiên, những năm gần đây, sự quan tâm đối với năng lượng hạt nhân đang gia tăng trở lại. Áp lực cắt giảm phát thải khí nhà kính nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, cùng với nhu cầu đảm bảo chủ quyền năng lượng, đã khiến nhiều quốc gia xem xét lại vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng.

Theo số liệu của Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, năng lượng hạt nhân hiện chiếm khoảng 9% tổng sản lượng điện toàn cầu. Thế giới hiện có khoảng 440 lò phản ứng đang hoạt động tại khoảng 30 quốc gia.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết sản lượng điện hạt nhân toàn cầu có thể tăng gấp đôi vào năm 2050 nếu các kế hoạch mở rộng được triển khai đúng tiến độ. IAEA đồng tổ chức hội nghị lần này cùng với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Theo IAEA, Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia mở rộng nhanh nhất lĩnh vực điện hạt nhân. Nước này đang xây dựng 29 lò phản ứng mới, bên cạnh 57 lò phản ứng đã đi vào hoạt động.

Phát biểu ngày 9/3, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết khoảng 40 quốc gia trên thế giới đã bắt đầu xây dựng hoặc bày tỏ sự quan tâm tới phát triển các lò phản ứng hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.

Trong khi đó, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhấn mạnh rằng việc tăng cường chủ quyền năng lượng thông qua đa dạng hóa nguồn cung là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia, nhất là tại châu Âu. Theo ông, việc mở rộng các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời cần đi đôi với việc “đưa năng lượng hạt nhân trở lại mạnh mẽ” để đảm bảo hệ thống điện ổn định và giảm phát thải carbon.

VietBF@sưu tập

Gần 40 triệu thùng dầu Iran đổ về đây có thể giúp cú sốc cung toàn cầu hạ nhiệt.

Gần 40 triệu thùng dự kiến sẽ sớm cập cảng Trung Quốc, được kì vọng sẽ phần nào hạ nhiệt cơn sốc nguồn cung dầu cho toàn thế giới.

Trong khi đó, khối lượng dầu thô bị trừng phạt từ Iran, Nga và Venezuela đang neo đậu gần Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục gần 40 triệu thùng, theo dữ liệu của Kpler.

Hơn 3/4 số tàu chở dầu này chứa dầu thô Iran và tổng lượng dầu nằm trong kho nổi đã tăng 17% so với tuần trước khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ. Diễn biến này cho thấy sự luân chuyển dầu toàn cầu đang bị gián đoạn nghiêm trọng, đặc biệt sau khi tuyến vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt.

Vị trí gần Trung Quốc cùng sự sẵn sàng của các nhà máy lọc dầu nước này, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân, trong việc mua dầu bị trừng phạt có thể giúp giảm bớt phần nào cú sốc nguồn cung toàn cầu. Trong bối cảnh dòng chảy dầu từ Trung Đông suy giảm mạnh, Trung Quốc nổi lên như điểm đến có khả năng “giải tỏa” lượng dầu tồn đọng trên các tàu chở dầu.

Chiến lược tích trữ dầu kéo dài gần 1 năm của Bắc Kinh, chủ yếu tận dụng mức giá thấp trước khủng hoảng, giờ đây bắt đầu phát huy tác dụng. Là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, Trung Quốc hiện có sẵn một kho dự trữ giúp duy trì hoạt động trong giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng nguồn cung.

Theo ước tính, khoảng 2/3 lượng dầu thô đang neo đậu gần Trung Quốc, phần lớn đến từ Iran, đang nằm trên các tàu thả neo ở biển Hoàng Hải, phần còn lại ở biển Đông.

Trong ngắn hạn, Trung Quốc có thể hấp thụ lượng dầu Iran và Nga đã nằm trong kho nổi nhiều tuần qua. Tuy nhiên, Ấn Độ, nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn thứ 3 thế giới và đứng thứ 2 châu Á, sẽ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp đối với các lô dầu Nga. Tuần trước, Mỹ đã cấp giấy phép tạm thời trong một tháng cho phép Ấn Độ mua dầu xuất xứ Nga, miễn là được bốc lên tàu trước hoặc trong ngày 5/3.

Ấn Độ hiện phụ thuộc vào nguồn cung dầu từ Trung Đông cho khoảng 60% tổng lượng nhập khẩu, nên việc giao thông qua Hormuz bị đình trệ đã tạo áp lực lớn lên an ninh năng lượng của nước này.

Theo Kpler, giấy phép của Mỹ có thể giúp các nhà máy lọc dầu Ấn Độ nhanh chóng nối lại việc mua dầu Nga, đẩy lượng nhập khẩu lên khoảng 1,8 đến 2 triệu thùng/ngày trong thời gian tới.

Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng mức tăng này không thể bù đắp hoàn toàn mức phụ thuộc khoảng 2,6 triệu thùng/ngày của Ấn Độ vào dầu Trung Đông. Đồng thời, cạnh tranh từ các nhà nhập khẩu Trung Quốc đối với cùng các lô dầu Nga sẽ hạn chế khả năng tiếp cận nguồn cung của Ấn Độ.

VietBF@sưu tập

Cuộc chiến ở Iran khiến các lô hàng dầu của Nga vốn bị cấm vận trở nên hấp dẫn hơn đối với người mua.

Giá dầu tăng cao đang làm suy yếu những nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm kìm hãm hạm đội tàu chở dầu bị trừng phạt của Nga.

Nhu cầu đối với dầu Nga tăng cao do xung đột ở Trung Đông và căng thẳng quanh eo biển Hormuz làm thắt chặt nguồn cung toàn cầu, đẩy giá dầu thô chuẩn lên trên 100 USD/thùng vào 9/3.

Điều này có nguy cơ làm suy yếu nỗ lực của EU nhằm chặn đứng nguồn tiền của Moscow cho cuộc chiến ở Ukraine.

Các nước EU đã trừng phạt hàng trăm tàu chở dầu và đang cân nhắc các biện pháp mới nhằm vào bảo hiểm, thuyền viên và các dịch vụ hàng hải khác. Mục tiêu là khiến đội tàu ngầm ngày càng tốn kém và khó vận hành hơn.

Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ thắt chặt hơn đồng nghĩa với việc khách hàng vẫn có thể sẵn sàng mua dầu thô Nga. Khi giá tăng, động lực tài chính để mua được dầu thô Nga càng lớn, bù đắp cho những rủi ro và chi phí cao hơn liên quan đến các tàu bị trừng phạt.

Nga hiện là một trong số ít các nhà sản xuất dầu lớn không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi chiến tranh Iran và mạng lưới vận chuyển của nước này hoàn toàn có thể tránh được khu vực này. Nga xuất khẩu 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, đủ để bù đắp cho 1/4 trong số 20 triệu thùng dầu mỗi ngày hiện đang bị tồn đọng ở vùng Vịnh.

Nhu cầu đối với dầu Nga dự kiến sẽ được thúc đẩy bởi các quốc gia châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ – vốn cũng phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông.

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ được cho là đã bắt đầu mua thêm dầu Nga sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng hạn chế, mở đường cho New Delhi nối lại nhập khẩu dầu Nga vào tuần trước.

Theo Vaibhav Raghunandan, nhà phân tích quan hệ EU-Nga tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, Ấn Độ nhập khẩu trung bình 10 triệu tấn dầu thô mỗi tháng qua eo biển Hormuz. “Ngay cả khi chỉ một nửa lượng này được thay thế bằng dầu Nga, điều đó cũng sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Điện Kremlin”, ông nói.

Động thái này diễn ra sau khi hàng triệu thùng dầu bị mắc kẹt trên biển vào tuần trước do căng thẳng leo thang làm tắc nghẽn eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải quan trọng, vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Trong khi đó, theo ước tính của Raghunandan, hiện có khoảng 1,3 tỷ euro (1,5 tỷ USD) dầu thô của Nga đang trên biển tìm người mua.

Các biện pháp trừng phạt bị đình trệ

Tình trạng khan hiếm hàng hóa trên thị trường cũng diễn ra vào thời điểm khó khăn đối với Brussels. EU đang cố gắng thúc đẩy một gói trừng phạt mới nhằm siết chặt các hạn chế đối với hạm đội ngầm của Nga. Nhưng đề xuất này đang bị đình trệ sau khi Hungary phủ quyết kế hoạch.

Hạm đội ngầm bao gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ kỹ được sử dụng để vận chuyển dầu thô của Nga, lách lệnh trừng phạt của phương Tây.

Tuần trước, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, cảnh báo: “Giá dầu tăng có lợi cho Nga trong việc tài trợ cho cuộc chiến tại Ukraine”.

Malte Humpert, người sáng lập và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Bắc Cực, cho biết cuộc xung đột kéo dài giữa Iran và Mỹ có thể sẽ có lợi cho Moscow nhờ giá năng lượng lên cao.

“Câu hỏi đặt ra là tình hình eo biển Hormuz sẽ kéo dài bao lâu. Nếu chuyện này kết thúc trong một tuần, thì ảnh hưởng có lẽ là không đáng kể. Nếu nó tiếp diễn trong vài tuần… đặc biệt là khi chúng ta bước vào những tháng hè, đó là thời điểm xuất khẩu từ Nga thực sự tăng trở lại”, Humpert nói.

Humpert lập luận rằng sự gián đoạn nguồn cung “luôn có lợi cho người bán nào có thể giao hàng đúng hạn, đáng tin cậy và với giá chiết khấu.”

Ấn Độ là một trong những khách hàng mua dầu thô của Nga kể từ khi xung đột ở Ukraine bắt đầu, mặc dù lượng mua gần đây đã giảm do áp lực từ Washington.

Trước đó, các cảng của Ấn Độ đã trở thành điểm đến chính cho các tàu chở dầu thô của Nga vốn bị cấm vào thị trường phương Tây do lệnh trừng phạt.

VietBF@sưu tập

Mua xe 'điện' nhưng chạy bằng xăng, vì sao người dùng đang biến khối pin nghìn USD thành 'phế liệu'?

Từng được kỳ vọng là "cây cầu" hoàn hảo nối liền quá khứ động cơ đốt trong và tương lai thuần điện, xe hybrid (PHEV) đang chứng kiến sự bùng nổ về doanh số.

Thế nhưng, đằng sau những con số tăng trưởng kỷ lục trong năm 2024 và 2025 là một sự thật khiến các nhà sản xuất lẫn giới hoạch định chính sách phải đau đầu: Người dùng dường như đang "quên" mất việc phải cắm điện cho chúng.

Nghịch lý xe điện chạy bằng xăng

Ít ai biết rằng, trước khi Toyota Prius trở thành biểu tượng toàn cầu, chiếc xe hybrid đáng chú ý đầu tiên lại là Semper Vivus được phát triển bởi Ferdinand Porsche vào năm 1900. Sử dụng hai động cơ đốt trong để chạy máy phát, cung cấp điện cho các mô-tơ tại trục bánh xe, Semper Vivus đã đi trước thời đại cả một thế kỷ.

Phải mất hơn 100 năm, ngành công nghiệp ô tô mới thực sự thấu hiểu và trân trọng sự kết hợp này. Hiện nay, trong bối cảnh doanh số xe điện (EV) có dấu hiệu chững lại, xe hybrid đang trải qua một thời kỳ phục hưng mạnh mẽ.

Tại Mỹ, mẫu xe "quốc dân" Toyota RAV4 giờ đây thậm chí chỉ còn các phiên bản hybrid. Với khả năng chạy thuần điện từ 32 đến 96 km cho nhu cầu hàng ngày và động cơ xăng cho những chuyến đi dài, xe hybrid sạc điện (PHEV) được quảng bá là sự lựa chọn không thể hợp lý hơn cho tâm lý khách hàng còn e ngại về hạ tầng trạm sạc.

Mục tiêu cốt lõi của PHEV là giảm phát thải và tiết kiệm nhiên liệu, nhưng điều này chỉ đạt được khi người dùng chăm chỉ cắm sạc. Thực tế cho thấy, một bộ phận lớn chủ xe đang biến chiếc xe xanh của mình thành một chiếc xe chạy xăng cồng kềnh và nặng nề hơn mức cần thiết do phải vác theo khối pin "chết".

Số liệu từ công ty quản lý đội xe Geotab khi phân tích 1.776 xe PHEV tại Bắc Mỹ đã chỉ ra một con số giật mình: Các đơn vị vận hành dựa vào xăng tới 86% tổng nhu cầu năng lượng. Hiệu suất nhiên liệu trung bình đạt khoảng 1,6 lít/100 km, tức khoảng 37 dặm/gallon (mpg), chỉ nhỉnh hơn một chút so với mức 33,1 mpg của các dòng xe thuần xăng tương đương.

Nghiêm trọng hơn, nghiên cứu từ Viện Fraunhofer (Đức) trên quy mô gần 1 triệu xe tại châu Âu cho thấy xe PHEV tiêu thụ trung bình 6 lít nhiên liệu/100 km, cao gấp ba lần so với con số công bố từ các nhà sản xuất. Lý do đơn giản là lái xe không cắm điện, khiến động cơ xăng phải gồng gánh thêm trọng lượng của hệ thống pin và mô-tơ điện, dẫn đến việc tiêu tốn nhiên liệu vượt mức kỳ vọng.

Thống kê theo thương hiệu cũng mang lại những cái nhìn thú vị. Trong khi chủ xe Toyota dẫn đầu về ý thức sạc điện khi có 44% năng lượng lái xe đến từ điện, thì ở phía ngược lại, các chủ xe Porsche chỉ đạt mức con số khiêm tốn 0,8%. Một sự mỉa mai không hề nhẹ đối với di sản mà Ferdinand Porsche đã để lại.

Bài toán 'mất trắng' 6 tỷ USD

Sự thiếu ổn định của thị trường và chính sách đã đẩy nhiều hãng xe vào thế kẹt. General Motors (GM) là một ví dụ điển hình. Sau khi khai tử mẫu Chevy Volt đình đám vào năm 2018 để dồn toàn lực cho xe thuần điện, GM đã phải nếm trái đắng.

Dù các mẫu xe điện như Blazer hay Equinox có doanh số khả quan, nhưng những thay đổi trong chính sách liên bang và sự xoay trục của thị trường đã buộc GM phải ghi giảm tài sản hơn 6 tỷ USD từ các khoản đầu tư vào xe điện. Hiện tại, CEO Mary Barra thừa nhận công ty đang phải xem xét quay lại với dòng hybrid, nhưng với một thái độ vô cùng thận trọng.

Bà Mary Barra thẳng thắn chia sẻ tại một hội nghị ở Detroit rằng sự thật không thoải mái nhất chính là đa số mọi người không thực sự cắm điện cho xe PHEV. Nếu không sạc, xe PHEV thậm chí còn gây hại cho môi trường hơn xe thuần xăng do quy trình sản xuất tốn tài nguyên hơn và lượng khí thải trong vòng đời cao hơn. Alissa Kendall, nhà nghiên cứu tại UC Davis, khẳng định rằng từ góc độ khí hậu, xe thuần điện vẫn luôn là lựa chọn tối ưu hơn hẳn.

Một góc nhìn đáng lo ngại khác đến từ các nhà nghiên cứu thị trường: Xe hybrid có thể không phải là "cây cầu" mà là "rào cản" đối với xe điện.

Trong một thị trường không có trợ cấp, sự hiện diện của PHEV khiến tỷ lệ chấp nhận xe thuần điện giảm tới 24% sau 20 năm. Người tiêu dùng có xu hướng "hài lòng sớm" với một chiếc hybrid thay vì tiến thẳng lên xe điện 100%.

Hiện tại, các hãng xe đang nỗ lực xoay xở bằng cách "game hóa" việc sạc pin thông qua các ứng dụng như ChargeMinder của Toyota để khuyến khích người dùng. Tuy nhiên, liệu các thông báo nhắc nhở hay những bài trắc nghiệm vui có đủ sức thay đổi thói quen của người tiêu dùng hay không vẫn là một câu hỏi mở.

Ngành công nghiệp ô tô đang đứng trước ngã ba đường. Hybird có thể là cứu cánh về doanh số trong ngắn hạn, nhưng nếu không giải quyết được bài toán ý thức người dùng và hiệu quả phát thải thực tế, đây sẽ mãi là một "giải pháp chuyển giao" đầy tranh cãi và không trọn vẹn.

VietBF@sưu tập

Chiến sự Iran khiến nhu cầu vũ khí bùng nổ, đẩy giá cổ phiếu các tập đoàn quốc phòng Mỹ và Israel tăng mạnh khi hàng loạt hệ thống vũ khí đắt tiền tham chiến.

Cuộc chiến đẩy ngành công nghiệp vũ khí tăng tốc

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ làm thay đổi cục diện quân sự Trung Đông, mà còn mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn quốc phòng phương Tây.

Sau cuộc họp tại Nhà Trắng với Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo nhiều tập đoàn quốc phòng lớn của Mỹ đã cam kết tăng mạnh sản lượng vũ khí, thậm chí “tăng gấp bốn lần” đối với một số loại vũ khí công nghệ cao.


Biểu đồ doanh thu quốc phòng của các cường quốc quân sự. Ảnh Aljazeera

Cuộc họp có sự tham gia của lãnh đạo các tập đoàn quốc phòng hàng đầu như RTX (Raytheon), Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, BAE Systems, L3Harris Missile Solutions và Honeywell Aerospace. Đây đều là những công ty đang nắm trong tay các đơn đặt hàng trị giá hàng chục tỷ USD.

Theo số liệu ngân sách, Mỹ hiện là quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới với gần 1.000 tỷ USD vào năm 2025. Washington thậm chí đặt mục tiêu nâng con số này lên khoảng 1.500 tỷ USD vào năm 2027.

Trong bối cảnh chiến sự leo thang, hàng tỷ USD đã được chi cho các loại vũ khí sử dụng tại chiến trường Iran , biến xung đột trở thành động lực lớn thúc đẩy doanh thu của ngành công nghiệp quốc phòng.

Hàng loạt vũ khí hiện đại được đưa vào chiến trường

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch Epic Fury đã huy động hơn 20 hệ thống vũ khí khác nhau từ lực lượng không quân, hải quân, lục quân và phòng thủ tên lửa.

Một trong những vũ khí được sử dụng nhiều nhất là tên lửa hành trình Tomahawk. Đây là vũ khí tấn công tầm xa chủ lực của Mỹ trong suốt ba thập niên qua. Tên lửa bay ở độ cao thấp với tốc độ cận âm nhằm tránh radar đối phương và được phóng từ các tàu khu trục lớp Arleigh Burke tại biển Ả Rập.

Ngoài ra, Mỹ còn lần đầu sử dụng tên lửa đạn đạo chiến thuật Precision Strike Missile (PrSM) trong chiến đấu thực tế. Loại tên lửa này được phóng từ hệ thống pháo phản lực HIMARS và có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 400 km.

Trong khi đó, các hệ thống phòng thủ tên lửa như Patriot và THAAD được triển khai để đánh chặn các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Patriot đảm nhiệm việc đánh chặn tên lửa hành trình và các mục tiêu bay thấp, trong khi THAAD được thiết kế để tiêu diệt tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay.

Máy bay tàng hình và UAV tham chiến

Không quân Mỹ cũng sử dụng nhiều loại máy bay hiện đại trong chiến dịch tấn công Iran.

Các máy bay ném bom chiến lược B-1 và B-2 , cùng tiêm kích F-15, F-22 và F-35, đã tham gia các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở tên lửa đạn đạo và các hầm ngầm quân sự của Iran. Những máy bay này thường sử dụng bom dẫn đường nặng khoảng 900 kg để phá hủy các mục tiêu kiên cố.

Bên cạnh đó, Mỹ còn triển khai UAV MQ-9 Reaper - loại máy bay không người lái tấn công có giá tới 40 triệu USD mỗi chiếc.

Một loại UAV mới cũng lần đầu được sử dụng trong chiến dịch là LUCAS, hệ thống tấn công không người lái giá rẻ do SpektreWorks phát triển. Với chi phí khoảng 35.000 USD mỗi chiếc, LUCAS được thiết kế để trở thành vũ khí tấn công cảm tử giá rẻ tương tự UAV Shahed của Iran.

Các tập đoàn vũ khí Mỹ hưởng lợi lớn

Việc sử dụng hàng loạt hệ thống vũ khí hiện đại trong chiến tranh đã mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các nhà thầu quốc phòng Mỹ.

Boeing sản xuất nhiều loại vũ khí tham chiến như máy bay ném bom B-1, tiêm kích F-15, máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler, máy bay tuần tra P-8 Poseidon và máy bay trinh sát RC-135.

Northrop Grumman là nhà sản xuất máy bay ném bom tàng hình B-2 và cũng cung cấp các công nghệ radar cho máy bay cảnh báo sớm E-3 AWACS.

Lockheed Martin - tập đoàn quốc phòng lớn nhất thế giới, sản xuất nhiều vũ khí quan trọng trong chiến dịch như tiêm kích tàng hình F-35 và F-22, hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD, bệ phóng HIMARS và tên lửa ATACMS.

Trong khi đó, Raytheon - một bộ phận của tập đoàn RTX, sản xuất tên lửa Tomahawk và hệ thống phòng không Patriot.

Ngoài ra, công ty General Atomics Aeronautical Systems là nhà sản xuất UAV MQ-9 Reaper, còn Huntington Ingalls Industries là nhà đóng tàu cho các siêu tàu sân bay của Hải quân Mỹ.

VietBF@sưu tập

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang bị kẹt giữa hai viễn cảnh đáng sợ: Một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu và thảm họa hải quân.


Tàu sân bay USS Abraham Lincoln. (Ảnh: US Navy)

Khi cuộc chiến với Iran ngày càng leo thang, các “động mạch năng lượng” của thế giới đang bị siết chặt. Mỗi ngày eo biển Hormuz đóng cửa không chỉ khiến nỗi đau kinh tế tăng gấp đôi, mà còn nhân lên theo cấp số nhân.

Vì vậy, chính quyền Tổng thống Trump đang cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng dầu mỏ trên nhiều mặt trận: gấp rút tổ chức một chiến dịch quân sự phức tạp để khơi thông lại dòng tàu chở dầu đi qua eo biển, đồng thời tìm cách hạ nhiệt giá cả bằng các biện pháp thị trường. Chính quyền cũng phát động một chiến dịch truyền thông nhằm trấn an công chúng rằng việc giá xăng tăng chỉ là tạm thời.

Tuy nhiên, bên trong Bộ Quốc phòng Mỹ và Nhà Trắng, các phép tính đang trở nên phức tạp. Giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng. Tình trạng thiếu dầu lưu thông trên thị trường toàn cầu đã khiến sản xuất chậm lại đáng kể, và đang nhanh chóng tiến tới thời điểm các nhà sản xuất lớn buộc phải ngừng khai thác hoàn toàn do hạn chế về lưu trữ.

Kuwait, Iraq và UAE đang phải đóng các giếng dầu khi bể chứa tràn đầy. Khi những giếng này ngừng hoạt động, chúng không thể đơn giản bật lại ngay lập tức, tạo ra khoảng trống lớn trong nguồn cung, có thể gây hiệu ứng dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu.

Một cựu quan chức cấp cao trong chính quyền nói với CNN : “Nếu điều kiện thị trường như thế này kéo dài hoặc tệ hơn, chúng ta sẽ buộc phải xem xét lại quy mô và phạm vi của chiến dịch. Cần có một giải pháp ngắn hạn khẩn cấp, và Nhà Trắng hiểu rõ điều đó”.

Theo các lãnh đạo ngành dầu mỏ, chuyên gia phân tích thị trường và giới ngoại giao, giải pháp tức thời duy nhất cho cuộc khủng hoảng đang leo thang này là Hải quân Mỹ triển khai chiến dịch hộ tống - điều mà ông Trump hứa từ tuần trước.

“Vấn đề này đang được quân đội nghiên cứu rất kỹ và thảo luận liên tục. Đã có nhiều tiến triển trong việc xây dựng kế hoạch có thể thực hiện đúng những gì tổng thống đề xuất”, một quan chức cấp cao của chính quyền cho biết.

Một số người nắm được tình hình cho biết, các cuộc thảo luận nội bộ về thời điểm và điều kiện triển khai chiến dịch hộ tống đã trở thành vấn đề trọng tâm của chính quyền suốt tuần qua. Các cuộc cân nhắc căng thẳng chủ yếu tập trung vào việc phân tích rủi ro khi đưa tàu hải quân Mỹ vào một khu vực đang có xung đột.

“Thung lũng tử thần”

Một nguồn tin mô tả tình trạng hiện tại của eo biển là “thung lũng tử thần”.

Dù nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã sẵn sàng, việc thực hiện chiến dịch vẫn vô cùng nguy hiểm. Hiện có 2 lực lượng của Iran đang kiểm soát eo biển, gồm Hải quân và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Lực lượng này có khả năng triển khai một “chuỗi thử thách chết chóc”, gồm các tàu rải mìn, xuồng cảm tử chở đầy chất nổ và các bệ phóng tên lửa đặt trên bờ.

Hiện tại, các tàu Mỹ đang tránh những điểm nghẽn nguy hiểm nhất trong eo biển nhưng vẫn hỗ trợ các hoạt động của Mỹ tại Iran. Nếu nhận nhiệm vụ hộ tống, hải quân Mỹ sẽ phải đưa tàu vào vùng nguy hiểm để bảo vệ tàu chở dầu, dù điều này không mang lại lợi thế chiến lược rõ ràng cho cuộc chiến.

Tình báo Mỹ nhận thấy rằng Iran đang dùng đòn tâm lý: không tấn công tàu khi đi vào Vịnh, mà có thể tấn công khi tàu rời đi, lúc đã chở đầy hàng.

Giới phân tích tin rằng Iran sẽ ưu tiên tấn công tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trước, vì những tàu này có thể “nổ như quả bom Beirut”, sau đó là tàu chở dầu, để tối đa hóa hỗn loạn kinh tế và môi trường.

Ông Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, nhấn mạnh lập trường của Iran trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 9/3: “Khó có thể đạt được an ninh ở eo biển Hormuz giữa những ngọn lửa chiến tranh mà Mỹ và Israel châm ngòi trong khu vực”.

Bài viết phản hồi bình luận của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc thành lập lực lượng hộ tống tàu biển để khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển.

Trong động thái thực dụng nhưng nhạy cảm về chính trị, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ sẵn sàng “gỡ bỏ trừng phạt” hàng trăm triệu thùng dầu Nga đang mắc kẹt trên biển, để tăng nguồn cung vào thị trường ngay lập tức.

Chính quyền Mỹ cũng nói về việc tăng sản lượng khai thác dầu mỏ ở Venezuela, sau khi Washington triển khai chiến dịch đột kích để thay đổi lãnh đạo nước này.

Đối với ông Trump, cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn là sự sống còn đối với sinh mệnh chính trị của ông và đảng Cộng hòa. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang tới gần, giá xăng tăng vọt có thể gây tổn thất lớn mà không lời hùng biện nào có thể che đậy.

Trong khi chính quyền quyết định giữ nguyên kho dự trữ chiến lược, giới lãnh đạo ngành năng lượng chia sẻ một nhận định: con đường duy nhất để thoát khỏi khủng hoảng là mở lại eo biển Hormuz.

Cho đến khi Hải quân Mỹ có thể đảm bảo rằng các tàu chở dầu sẽ không trở thành những “giàn hỏa thiêu nổi”, nền kinh tế toàn cầu vẫn bị tuyến đường biển rộng 21 dặm này chi phối.

VietBF@sưu tập

Trong khoảng 10 ngày sắp tới, vận trình của con giáp này có thể xuất hiện những tín hiệu tích cực mạnh mẽ.

May mắn không phải lúc nào cũng đến theo cách ồn ào hay rõ rệt. Đôi khi, nó xuất hiện dưới những hình thức rất giản dị: một lời mời hợp tác bất ngờ, một dự án tưởng chừng nhỏ nhưng lại mang lại lợi nhuận, hay thậm chí là khoản thu ngoài dự kiến. Những điều tưởng như tình cờ ấy có thể tạo nên chuỗi cơ hội đáng chú ý, giúp cuộc sống trở nên thuận lợi hơn.

Đối với một số người, đây cũng là lúc các kế hoạch từng bị trì hoãn bắt đầu đi đúng hướng. Những dự định ấp ủ từ lâu dần tìm được điều kiện thích hợp để triển khai. Trong giai đoạn này, yếu tố “quý nhân” – những người xuất hiện đúng lúc để hỗ trợ hoặc gợi mở cơ hội – cũng được cho là có khả năng đóng vai trò quan trọng. Nếu biết giữ thái độ tích cực và sẵn sàng nắm bắt thời cơ, một số con giáp có thể tận dụng giai đoạn này để cải thiện đáng kể tình hình tài chính của mình.

Dưới đây là ba con giáp được cho là có nhiều tín hiệu thuận lợi trong khoảng thời gian sắp tới.

Tuổi Hợi: Quan hệ tốt đẹp mang lại vận may liên tiếp
Người tuổi Hợi thường được biết đến với tính cách thân thiện, chân thành và dễ tạo thiện cảm với người khác. Nhờ vậy, họ thường xây dựng được các mối quan hệ xã hội khá hài hòa. Trong giai đoạn sắp tới, chính những mối quan hệ này có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp vận trình của họ trở nên thuận lợi hơn.

Một đặc điểm dễ thấy là nhiều cơ hội tài chính của người tuổi Hợi thường đến thông qua người quen. Đó có thể là một người bạn giới thiệu dự án đầu tư, một đồng nghiệp chia sẻ cơ hội kiếm thêm thu nhập, hoặc một đối tác đề xuất hợp tác trong công việc. Những thông tin tưởng chừng rất bình thường ấy đôi khi lại trở thành cơ hội đáng giá.

Trong khoảng 10 ngày tới, người tuổi Hợi được dự đoán có thể gặp nhiều tình huống thuận lợi liên quan đến tiền bạc. Bên cạnh những khoản thu từ công việc chính, họ cũng có thể nhận được tiền thưởng, lợi nhuận từ dự án hoặc khoản lợi bất ngờ từ những kế hoạch trước đây. Đôi khi, những vấn đề tài chính tưởng đã bị quên lãng cũng có thể được giải quyết, mang lại niềm vui bất ngờ.

Lời khuyên: Việc duy trì tinh thần lạc quan và cởi mở trong các mối quan hệ sẽ giúp người tuổi Hợi tận dụng tốt hơn những cơ hội đang đến. Tham gia các hoạt động xã hội, mở rộng mạng lưới quen biết có thể là yếu tố giúp vận may của họ gia tăng.

Tuổi Mão: Nhạy bén với cơ hội, dễ gặt hái lợi nhuận ngắn hạn
So với hai con giáp trên, người tuổi Mão thường được đánh giá là nhanh nhạy và quyết đoán hơn trong việc nắm bắt cơ hội. Họ có khả năng quan sát tình hình khá tốt và sẵn sàng hành động khi thấy thời điểm phù hợp. Nhờ vậy, họ thường dễ tận dụng được những cơ hội mang tính ngắn hạn.



Trong giai đoạn 10 ngày tới, người tuổi Mão được cho là có thể gặp một số cơ hội tài chính đến khá bất ngờ. Những hoạt động như đầu tư nhỏ, mua bán đồ cũ, hoặc công việc bán thời gian có thể mang lại nguồn thu đáng kể. Điểm mạnh của họ nằm ở khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng khi cơ hội xuất hiện.

Điều đáng chú ý là vận may của người tuổi Mão không chỉ đến từ yếu tố ngẫu nhiên, mà còn từ sự nhạy bén và dám thử nghiệm những ý tưởng mới. Nếu biết cân nhắc rủi ro và hành động đúng lúc, ngay cả những khoản đầu tư nhỏ cũng có thể mang lại kết quả ngoài mong đợi.

Bên cạnh yếu tố tài chính, cuộc sống cá nhân của người tuổi Mão trong giai đoạn này cũng được dự đoán khá hài hòa. Những tin vui từ gia đình, bạn bè hoặc thành tựu trong công việc có thể góp phần giúp họ cảm thấy hài lòng và tràn đầy năng lượng.

Lời khuyên: Người tuổi Mão nên tiếp tục phát huy trực giác nhạy bén của mình, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định quan trọng. Nếu biết tận dụng thời cơ hợp lý, họ có thể biến những cơ hội nhỏ thành kết quả đáng kể.

Tuổi Tỵ: Thận trọng nhưng sắc sảo, cơ hội tài lộc đến từ những chi tiết nhỏ
Người tuổi Tỵ thường được nhận xét là cẩn trọng, tỉ mỉ và có khả năng suy tính khá kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định. Thay vì chạy theo những cơ hội lợi nhuận nhanh chóng nhưng nhiều rủi ro, họ thường ưu tiên những phương án ổn định và có kế hoạch dài hạn. Chính sự điềm tĩnh này đôi khi giúp họ nhận ra những cơ hội tiềm ẩn mà người khác dễ bỏ qua.

Trong khoảng 10 ngày tới, vận trình tài chính của người tuổi Tỵ được cho là có khả năng xuất hiện những tín hiệu bất ngờ. Một khoản đầu tư nhỏ từng được theo dõi từ trước có thể mang lại kết quả tích cực, hoặc một lời giới thiệu từ bạn bè, đồng nghiệp mở ra hướng kiếm tiền mới. Những cơ hội này không nhất thiết phải quá lớn, nhưng nếu biết nắm bắt đúng lúc, chúng có thể mang lại nguồn thu đáng kể.

Ngoài ra, cuộc sống hằng ngày của người tuổi Tỵ trong giai đoạn này cũng có thể xuất hiện một vài niềm vui nhỏ liên quan đến tài chính. Đó có thể là khoản tiền thưởng bất ngờ, một cơ hội hợp tác mới hoặc một món lợi từ những hoạt động mà trước đó họ không quá kỳ vọng.

Lời khuyên: Người tuổi Tỵ nên chú ý nhiều hơn đến những chi tiết xung quanh trong thời gian tới. Đôi khi, cơ hội tốt nhất lại nằm trong những điều tưởng chừng rất nhỏ. Sự bình tĩnh và khả năng phân tích vốn có sẽ giúp họ tận dụng tốt những cơ hội thoáng qua.

VietBF@sưu tập

Có một cảnh tượng khá thú vị trên mạng xã hội mấy ngày qua. Khi tin tức về việc lãnh tụ tối cao của Y Lãng (Iran) A Lý Kham Nại Y (Ali Khamenei) cùng nhiều chỉ huy cấp cao của lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Y Lãng (Islamic Revolutionary Guard Corps – IRGC) bị tiêu diệt trong cuộc tấn công của liên minh Mỹ – Israel, không ít người Việt cộng trên mạng lại… “khóc than”.

Khóc than không phải vì họ hiểu gì về Y Lãng (Iran), càng không phải vì họ quan tâm đến lịch sử Ba Tư. Đơn giản vì một lý do rất quen thuộc: “Ai chống Mỹ thì ta thương.”

Nhưng trớ trêu thay, cái chế độ Thần Quyền Y Lãng (Iran) mà họ đang thương xót kia lại chính là kẻ thù không đội trời chung của cộng sản.

Có câu tục ngữ Việt Nam:
“Thấy người sang bắt quàng làm họ.”
Trong câu chuyện này có lẽ phải sửa lại: “Thấy người chống Mỹ tưởng là đồng chí.”

Cách mạng Ba Tư năm 1979 – liên minh kỳ lạ của nhiều phe phái

Y Lãng Cách Mạng (Iranian Revolution) năm 1979 không phải ngay từ đầu là một phong trào thần quyền thuần túy.

Đó là một liên minh rất rộng của nhiều lực lượng bất mãn với chế độ quân chủ của Ba Tư Quốc Vương Ba Lạp Duy (Shah Mohammad Reza Pahlavi), một chính quyền bị nhiều người xem là độc tài và thân phương Tây.

Trong liên minh ấy có đủ thành phần:
giới giáo sĩ Hồi giáo, sinh viên, trí thức thế tục, các nhóm dân chủ tự do, và đặc biệt là các tổ chức cánh tả. Trong số đó có những tổ chức cộng sản hoạt động bí mật nhiều năm như Đồ Đức Đảng (Tudeh Party) và nhiều tổ chức Mã Khắc Tư (Marxist) vũ trang.

Các lực lượng cánh tả Y Lãng (Iran) khi đó tin rằng giáo sĩ lưu vong Hồ Mễ Ni (Ruhollah Khomeini) là biểu tượng của phong trào chống Tây phương đế quốc.

Với họ, việc lật đổ Ba Tư Quốc Vương Ba Lạp Duy (Shah Mohammad Reza Pahlavi) chỉ là bước đầu của một cuộc cách mạng lớn hơn, mở đường cho một xã hội công bằng xã hội hoặc ít nhất là một nhà nước chống phương Tây.

Những cuộc đình công, biểu tình và vận động quần chúng của các tổ chức cánh tả đã góp phần quan trọng làm tê liệt bộ máy cầm quyền cũ.

Có thể nói không quá lời: các lực lượng cánh tả đã góp phần không nhỏ vào thắng lợi của cuộc Y Lãng Cách Mạng (Iranian Revolution).

Nhưng như dân gian hay nói:
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.”
Ở Y Lãng (Iran) thì câu chuyện lại thành… “Ăn xong rồi chặt luôn cái cây.”

Khi Giáo Chủ lên ngôi – đồng minh biến thành kẻ thù

Sau khi cách mạng thành công, giáo chủ Hồ Mễ Ni (Ruhollah Khomeini) từ lưu vong trở về Đức Hắc Lan (Tehran) và lập nên Y Lãng Hồi Giáo Cộng Hòa (Islamic Republic of Iran) – một nhà nước thần quyền dựa trên giáo luật.

Từ thời điểm đó, mọi thứ bắt đầu thay đổi.

Nhà nước mới không phải là một chính quyền liên minh như nhiều người cánh tả từng tưởng tượng.
Đó là một chế độ thần quyền tuyệt đối, nơi quyền lực tối cao nằm trong tay các giáo sĩ Hồi giáo.

Chủ nghĩa Mã Khắc Tư (Marxism) vô thần và một nhà nước dựa trên Hồi giáo giáo luật gần như không thể cùng tồn tại.

Chỉ sau vài năm, những người từng là đồng minh cách mạng bắt đầu trở thành đối tượng bị nghi ngờ.

Chiến dịch thanh lọc – cộng sản Y Lãng bị truy quét

Từ khoảng năm 1981, quá trình thanh lọc chính trị bắt đầu.

Các tổ chức cánh tả bị cáo buộc làm suy yếu Y Lãng Hồi Giáo Cộng Hòa (Islamic Republic of Iran).

Đến năm 1983, nhiều lãnh đạo cộng sản bị bắt giữ, trong đó có Tổng bí thư Đồ Đức Đảng (Tudeh Party) là Ki An Nô Lý (Noureddin Kianouri) và nhà tư tưởng Mã Khắc Tư học giả nổi tiếng Tháp Ba Lý (Ehsan Tabari).

Những người này sau đó bị buộc phải xuất hiện trên truyền hình để “thú nhận sai lầm” và công khai từ bỏ lý tưởng Marxist.

Không dừng lại ở đó.

Nhiều sĩ quan và đảng viên cộng sản khác bị bắt giữ hoặc xử tử.
Trong đó có hải quân đô đốc A Phu Tát Lý (Bahram Afzali), một nhân vật bị cáo buộc liên hệ với Đồ Đức Đảng (Tudeh Party) và bị hành quyết năm 1983.

Các thành viên của tổ chức du kích Phỉ Đa Y Nhân Khalq (Fedayeen-e Khalq) cũng bị truy quét dữ dội.
Nhiều nhà hoạt động phải lưu vong, nhiều người bị bắt giam hoặc bị hành quyết.

Chỉ trong vài năm, phong trào cộng sản tại Y Lãng (Iran) gần như biến mất khỏi đời sống chính trị.

Những người từng góp phần vào thắng lợi của Y Lãng Cách Mạng (Iranian Revolution) lại trở thành nạn nhân của chính chế độ mới.

Sai lầm chiến lược của các lực lượng cộng sản Ba Tư

Sai lầm lớn nhất của nhiều lực lượng cộng sản Y Lãng (Iran) khi đó là nhầm lẫn giữa chiến thuật và ý thức hệ.

Họ cho rằng bất cứ lực lượng nào chống phương Tây đều có thể trở thành đồng minh.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác.

Chủ nghĩa Mã Khắc Tư (Marxism) là vô thần, còn nhà nước Thần Quyền Y Lãng (Iran) lại dựa hoàn toàn trên Hồi giáo giáo luật.

Hai hệ tư tưởng này giống như nước với lửa.

Liên minh cách mạng ban đầu chỉ mang tính chiến thuật.
Khi mục tiêu chung – lật đổ Ba Lạp Duy Quốc Vương (Shah Mohammad Reza Pahlavi) – đã hoàn thành, sự khác biệt ý thức hệ lập tức bùng phát.

Và kết cục thì ai cũng thấy.

Những người cộng sản từng hô hào cách mạng đã bị chính chế độ thần quyền tiêu diệt hoặc đẩy ra khỏi đất nước.

Khóc nhầm người – bi kịch hài hước của dư luận mạng

Vì vậy, cảnh tượng một số người Việt cộng trên mạng xã hội khóc thương cho lãnh tụ thần quyền Y Lãng (Iran) quả thật khá… hài hước.

Họ tưởng rằng Y Lãng (Iran) là “đồng minh chống phương Tây”.
Nhưng lịch sử lại cho thấy điều ngược lại: chế độ thần quyền Y Lãng từng tiêu diệt phong trào cộng sản trong nước không thương tiếc.

Nói theo cách dân gian:

“Thương nhầm người, khóc nhầm đám.”

Hay như câu ca dao quen thuộc:

“Thấy sang bắt quàng làm họ,
Thấy đỏ tưởng lửa ai ngờ than.”

Chính trị thế giới vốn phức tạp, không phải cứ chống Mỹ là cùng phe.

Lịch sử Y Lãng (Iran) là một ví dụ điển hình:
một cuộc cách mạng bắt đầu bằng liên minh rộng lớn, nhưng kết thúc bằng một chế độ thần quyền không khoan nhượng với bất kỳ lực lượng cộng sản nào.

Cho nên nếu có ai đó trên mạng đang khóc thương cho các giáo chủ Ba Tư, có lẽ nên nhớ một điều rất đơn giản:

Những người mà họ đang thương xót, nếu gặp cộng sản thật sự, có khi lại là người… xử bắn trước tiên.

Trong đời sống chính trị, có những màn kịch lặp đi lặp lại đến mức người ta chỉ cần nhìn thoáng qua cũng biết đoạn sau sẽ diễn ra thế nào. Miệng thì chửi tư bản là xấu xa, đồi trụy, bóc lột, tàn nhẫn; nhưng chân tay thì lật đật tìm đường đưa vợ con sang chính các nước tư bản ấy để học hành, sinh sống, mua nhà, gửi tiền, cất của. Đúng là một kiểu đạo lý rất quen: khuyên dân ăn khoai, còn mình thì lẳng lặng nhai bò bít-tết.

Bức ảnh đang lan truyền với dòng chú thích rằng Naima Taheri, cháu gái của Ayatollah Khomeini, nhận bằng tốt nghiệp tại McMaster University, Canada lại làm cho nhiều người bật cười chua chát. Bởi nó gợi ra một nghịch lý quá đỗi quen thuộc: những người ngày ngày dựng cả một hệ thống tuyên truyền để nguyền rủa phương Tây, cuối cùng lại vẫn chọn phương Tây làm nơi gửi gắm tương lai cho con cháu mình. Nói như dân gian: “Miệng nam mô, bụng bồ dao găm.” Còn nói theo kiểu thời nay: ghét tư bản trên truyền hình, mê tư bản trong hồ sơ du học.

Độc tài nào cũng giống nhau ở một điểm rất thật

Dù mang màu sắc thần quyền hay cộng sản, bản chất của chế độ độc tài thường có một khuôn đúc ra. Họ luôn nhân danh lý tưởng, nhân danh nhân dân, nhân danh công lý, nhân danh đạo đức, nhưng điều được ưu tiên nhất sau cùng lại luôn là quyền lực và quyền lợi của chính họ.

Họ nói tư bản là địa ngục, nhưng gia đình họ lại sang đó sống như ở thiên đường.
Họ nói dân mình đang hạnh phúc nhất thế giới, nhưng con cháu họ không chịu ở lại để hưởng cái “hạnh phúc” ấy.
Họ rao giảng về hy sinh, về gian khổ, về lòng trung thành với chế độ, nhưng tài sản thì tìm cách chuyển ra ngoài, nhà cửa thì mua ở xứ người, học hành thì chọn trường quốc tế, bệnh tật thì chữa ở bệnh viện phương Tây.

Người dân nghe riết thành quen, nhưng quen không có nghĩa là không thấy lố. Cái lố ở đây không chỉ là sự đạo đức giả, mà còn là sự coi thường trí tuệ quần chúng. Họ tưởng dân không nhìn ra, nhưng thật ra ai cũng hiểu. Có điều nhiều người ngán ngẩm đến mức không buồn nói nữa.

Ghét tư bản sao không cho con cháu ở nhà mà học?

Đó là câu hỏi đơn giản, mộc mạc, nhưng đau như kim chích.

Nếu chế độ của họ thật sự ưu việt, nếu hệ thống giáo dục của họ thật sự tốt đẹp, nếu xã hội họ dựng lên thật sự là “đỉnh cao hạnh phúc”, thì tại sao những người đứng đầu lại không yên tâm để chính con cháu mình ở lại học và sống trong môi trường ấy? Tại sao cứ phải lén lút hay công khai đẩy gia đình ra nước ngoài? Tại sao cứ phải tậu nhà ở Canada, Mỹ, Anh, Úc, Pháp? Tại sao cứ phải lấy quốc tịch, thẻ cư trú, hoặc ít nhất là một con đường thoát thân ở xứ tư bản?

Bởi vì chính họ hiểu rõ nhất bản chất thật của hệ thống mà họ đang cai trị.
Người ngoài có thể còn mơ hồ, còn bị tuyên truyền làm cho lóa mắt, nhưng người trong cuộc thì biết quá rõ. Họ biết bệnh viện nào tốt, trường nào thật sự tốt, pháp luật ở đâu bảo vệ con người hơn, tài sản cất ở đâu an toàn hơn, cuộc đời gửi vào đâu thì chắc ăn hơn.

Nói cách khác, người chửi tư bản hăng nhất nhiều khi lại là người tin vào tư bản nhất. Chỉ có điều họ tin bằng hành động, còn tuyên truyền cho dân thì lại bằng khẩu hiệu.

Tuyên truyền cho dân một kiểu, sống cho mình một nẻo

Chế độ độc tài rất thích vẽ ra thiên đường bằng lời nói. Thiên đường ấy lúc nào cũng ở rất gần, chỉ cần dân ngoan ngoãn thêm chút nữa, hy sinh thêm chút nữa, nhịn thêm chút nữa, trung thành thêm chút nữa. Nhưng kỳ lạ thay, thiên đường đó chỉ hiện ra trên loa phường, trên báo đài, trong diễn văn và khẩu hiệu. Còn trong đời thực, những người có quyền nhất lại luôn tìm đường cho người thân thoát khỏi “thiên đường” ấy càng xa càng tốt.

Đó là kiểu nói dối có hệ thống.
Nói dối để giữ quyền lực.
Nói dối để biện minh cho đặc quyền.
Nói dối để dạy dân cam chịu.
Nói dối để biến sự bất công thành chuyện bình thường.

Có câu ca dao nghe rất hợp với cảnh này:
“Nói lời phải giữ lấy lời,
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.”

Nhưng độc tài thì thường không sống bằng chữ tín. Họ sống bằng công an, nhà tù, kiểm duyệt và bộ máy tuyên truyền. Bởi vậy, lời nói của họ thường chỉ có giá trị với người dân, chứ không bao giờ ràng buộc chính họ.

Khi ai phản đối thì lập tức thành “kẻ xấu”

Điểm giống nhau nữa giữa thần quyền độc tài và cộng sản độc tài là sự không dung thứ với phản biện. Ai ca ngợi thì được xem là yêu nước, trung thành, có đạo đức. Ai đặt câu hỏi thì bị nhìn như phần tử khó ưa. Ai phản đối mạnh hơn nữa thì rất nhanh bị chụp mũ là phản động, tay sai, phá hoại, thù địch, hay bằng một cái tên nào đó nghe thật tiện cho việc đàn áp.

Bởi vì chế độ độc tài rất sợ một thứ: sự thật.
Sự thật rằng đời sống người dân không đẹp như khẩu hiệu.
Sự thật rằng xã hội không công bằng như tuyên truyền.
Sự thật rằng tầng lớp cầm quyền và dân thường đang sống ở hai thế giới hoàn toàn khác nhau.

Khi không thể tranh luận bằng lý lẽ, họ sẽ dùng quyền lực.
Khi không thể thuyết phục, họ sẽ bịt miệng.
Khi không thể chứng minh mình đúng, họ sẽ khiến người khác không được quyền nói.

Cho nên mới có cái cảnh rất tréo ngoe: người dân bị dạy phải biết ơn chế độ, trong khi chính những người lãnh đạo chế độ lại không đủ niềm tin để gửi tương lai con cháu mình vào chính xã hội do họ dựng nên.

Cái hài chua chát của mọi chế độ độc tài

Ngẫm kỹ thì đây là một thứ hài kịch đen tối.
Miệng nói chống tư bản, nhưng nhà mua ở tư bản.
Miệng nói phương Tây suy đồi, nhưng con gửi sang phương Tây học.
Miệng nói dân đang sung sướng, nhưng gia đình mình lại tìm cách thoát ra ngoài để sống sung sướng thật.

Nhiều người đọc chuyện này chỉ biết phì cười. Nhưng cái cười ấy không vui, mà chát đắng. Vì phía sau đó là số phận của hàng triệu người dân phải sống trong một hệ thống mà sự giả dối đã thành nếp, đặc quyền đã thành luật bất thành văn, và đàn áp đã trở thành công cụ cai trị quen tay.

Có người nói rất đúng: độc tài luôn luôn nói láo.
Nói láo không phải vì lỡ miệng, mà vì đó là phương thức tồn tại. Nếu nói thật, cái vỏ hào nhoáng sẽ rơi xuống. Nếu nói thật, người dân sẽ hỏi vì sao có chuyện “xấu cho dân nhưng tốt cho con cháu quan thầy”. Nếu nói thật, người ta sẽ nhận ra rằng những bài giảng đạo đức hóa ra chỉ là tấm màn che cho việc vơ vét lợi ích.

Nhìn chuyện người ta, ngẫm chuyện mình

Câu chuyện từ bức ảnh lan truyền kia không chỉ là chuyện riêng của Iran hay bất kỳ một quốc gia nào. Nó là hình ảnh phản chiếu của mọi cơ chế cai trị đặt quyền lực lên trên nhân phẩm và đặc quyền lên trên sự thật.

Hễ nơi nào người cầm quyền bắt dân sống bằng khẩu hiệu trong khi gia đình họ sống bằng tiêu chuẩn phương Tây, nơi đó đã có mùi của đạo đức giả.
Hễ nơi nào người dân bị bắt phải tin vào thiên đường do chế độ vẽ ra, nhưng tầng lớp lãnh đạo lại âm thầm mua vé cho con cháu sang “địa ngục tư bản”, nơi đó lời tuyên truyền đã tự tố cáo chính nó.
Hễ nơi nào phản biện bị bóp nghẹt, báo chí bị khóa miệng, luật pháp bị uốn cong để bảo vệ kẻ mạnh, nơi đó mọi câu ca tụng chế độ đều cần phải được nghe bằng nửa tai.

Ông bà mình nói quả không sai:
“Nói một đằng, làm một nẻo.”

Rốt cuộc, cái giống nhau giữa thần quyền độc tài và cộng sản độc tài không chỉ nằm ở bộ máy đàn áp, ở thói sùng bái lãnh tụ, hay ở những lời hứa hẹn thiên đường. Điểm giống nhau rõ nhất chính là sự giả dối có tổ chức.

Họ ghét tư bản trong diễn văn, nhưng yêu tư bản trong đời riêng.
Họ nhân danh dân chúng, nhưng sống tách hẳn khỏi đời sống dân chúng.
Họ nói hy sinh vì tập thể, nhưng vơ vét cho gia đình.
Họ nói phản đối là sai, vì họ biết chỉ cần người dân được nói thật nhiều hơn một chút, cả vở kịch sẽ bắt đầu lộ đạo cụ.

Cho nên, nhìn những câu chuyện như thế này, người ta chỉ có thể bật ra một câu nửa cười nửa chua:
chế độ nào càng rêu rao mình vĩ đại, càng phải xem con cháu của họ đang sống ở đâu.
Bởi vì nơi họ gửi con cháu đến, đó mới chính là lá phiếu thật lòng nhất của họ đối với chế độ mà họ đang rao giảng mỗi ngày.

Trong số 12 con giáp, tuổi Ngọ, tuổi Dậu và tuổi Mùi được dự đoán có nhiều tín hiệu tích cực về tài chính trong giai đoạn này. Nếu biết nắm bắt thời cơ, họ hoàn toàn có thể tạo ra bước tiến đáng kể cho bản thân.

Theo quan niệm tử vi phương Đông, vận may của mỗi con giáp luôn thay đổi theo từng giai đoạn. Có thời điểm khó khăn kéo dài, nhưng cũng có lúc vận khí thăng hoa, tài lộc tìm đến liên tiếp. Trong khoảng 100 ngày tới, nhiều dự báo cho rằng một số con giáp sẽ bước vào giai đoạn khá thuận lợi về tiền bạc và công việc.

Đây là thời điểm những nỗ lực trước đó bắt đầu mang lại kết quả rõ rệt. Không chỉ công việc hanh thông, họ còn có cơ hội mở rộng nguồn thu nhập, cuộc sống ngày càng ổn định và dư dả hơn.

Tuổi Ngọ – Cơ hội đến liên tiếp, tài lộc rộng mở


Người tuổi Ngọ thường có tính cách năng động, mạnh mẽ và luôn tràn đầy nhiệt huyết trong công việc. Họ không ngại thử thách và luôn tìm kiếm cơ hội để phát triển bản thân.

Trong 100 ngày tới, vận trình của tuổi Ngọ được dự báo có nhiều chuyển biến tích cực. Công việc có xu hướng thuận lợi hơn, những dự án hoặc kế hoạch đã chuẩn bị trước đó có khả năng bắt đầu mang lại kết quả tốt.

Một số người tuổi Ngọ có thể nhận được cơ hội hợp tác mới hoặc được giao nhiệm vụ quan trọng hơn trong công việc. Đây là cơ hội để họ thể hiện năng lực và khẳng định vị trí của mình.

Đối với những người làm kinh doanh, giai đoạn này có thể xuất hiện thêm khách hàng hoặc đối tác tiềm năng. Nhờ vậy, nguồn thu nhập có thể tăng lên đáng kể.

Nếu biết tận dụng tốt thời điểm thuận lợi, tuổi Ngọ có thể đạt được những bước tiến quan trọng cả về tài chính lẫn sự nghiệp.

Tuổi Dậu – Tài lộc khởi sắc, cuộc sống dần dư dả
Người tuổi Dậu nổi tiếng chăm chỉ và có tinh thần trách nhiệm cao. Trong công việc, họ luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất và không ngại khó khăn.

Trong khoảng 100 ngày tới, vận khí của tuổi Dậu được dự báo có dấu hiệu khởi sắc. Những nỗ lực trong thời gian trước có thể bắt đầu mang lại thành quả rõ rệt.

Một số người tuổi Dậu có thể nhận được sự ghi nhận từ cấp trên hoặc có cơ hội thăng tiến trong công việc. Điều này không chỉ giúp nâng cao vị thế mà còn cải thiện đáng kể thu nhập.

Ngoài ra, những người kinh doanh buôn bán cũng có thể gặp nhiều thuận lợi hơn. Lượng khách hàng tăng lên hoặc những cơ hội hợp tác mới có thể giúp công việc phát triển ổn định.

Nhờ vậy, tài chính của tuổi Dậu trong giai đoạn này có thể dần trở nên dư dả hơn so với trước.

Tuổi Mùi – Vận may tài chính tăng mạnh

Trong 100 ngày tới, vận trình của tuổi Mùi được dự báo có nhiều tín hiệu tích cực, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính. Công việc có xu hướng ổn định hơn và mở ra thêm nhiều cơ hội phát triển.

Một số người tuổi Mùi có thể nhận được tin vui liên quan đến dự án hoặc cơ hội hợp tác mới. Những yếu tố này góp phần giúp nguồn thu nhập tăng lên đáng kể.

Ngoài ra, các mối quan hệ xã hội cũng có thể mang lại nhiều lợi ích bất ngờ. Nhờ sự giúp đỡ từ bạn bè hoặc đồng nghiệp, tuổi Mùi có thể tìm thấy hướng đi mới cho công việc.

Nếu tiếp tục duy trì sự chăm chỉ và biết nắm bắt thời cơ, tuổi Mùi hoàn toàn có thể tích lũy được khoản tiền đáng kể trong thời gian tới.

Lời khuyên để giữ vững vận may tài lộc
Dù vận may có thể xuất hiện trong một số giai đoạn, thành công lâu dài vẫn phụ thuộc vào sự nỗ lực và cách mỗi người quản lý cuộc sống của mình.

Trong thời điểm thuận lợi, điều quan trọng là giữ sự tỉnh táo và không nên đưa ra các quyết định quá vội vàng. Việc cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đầu tư hoặc mở rộng công việc sẽ giúp hạn chế rủi ro.

Ngoài ra, duy trì thái độ tích cực, chăm chỉ và không ngừng học hỏi cũng là yếu tố quan trọng giúp mỗi người tận dụng tốt cơ hội khi nó đến.

Khi vận may kết hợp với sự chuẩn bị và quyết tâm, con đường tài chính của mỗi người sẽ ngày càng rộng mở hơn.

VietBF@sưu tập