Mỹ tuyên bố sẽ duy trì phong tỏa hải quân và gia tăng áp lực kinh tế với Iran, đồng thời cảnh báo khả năng tái khởi động tấn công nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận hoà bình.

Hôm nay (16/4), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tướng Dan Caine, đã tổ chức một cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc. Cùng tham dự còn có Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) - cơ quan giám sát lực lượng Mỹ tại Trung Đông.

Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Hegseth cảnh báo lãnh đạo Iran, rằng lệnh phong tỏa các cảng biển và sức ép kinh tế sẽ tiếp tục được duy trì nếu Tehran không đưa ra "lựa chọn thích hợp".

"Trong thời gian này và chừng nào còn cần thiết, chúng ta sẽ duy trì lệnh phong tỏa hiệu quả này. Nhưng nếu Iran lựa chọn sai lầm, họ sẽ phải đối mặt với phong tỏa và các đòn tấn công vào hạ tầng, hệ thống điện và năng lượng", ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Bộ Tài chính cũng đang "tối đa hóa áp lực kinh tế".

"Tôi hy vọng các bạn sẽ chọn một thỏa thuận trong khả năng của mình, vì lợi ích người dân và vì ổn định toàn cầu", ông Hegseth nhấn mạnh.



Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tướng Dan Caine khẳng định lại lập trường này, cho biết lực lượng liên hợp Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng cao để nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn nếu cần thiết.

Ông Sergey Shoigu đã cảnh báo Phần Lan và các nước Baltic không nên cho phép Kiev sử dụng không phận của họ để tấn công Nga.

Ông Sergey Shoigu hôm thứ Năm cho biết Nga có quyền trả đũa nếu Phần Lan và các nước Baltic cố tình cho phép máy bay không người lái của Ukraine bay qua không phận của họ.

“Gần đây, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào Nga thông qua Phần Lan, Litva, Latvia và Estonia đã gia tăng”, ông Shoigu nói với các nhà báo. “Hậu quả là người dân thường phải chịu thiệt hại và cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá nghiêm trọng".

Hoặc là hệ thống phòng không của phương Tây tỏ ra không hiệu quả, hoặc 4 quốc gia này “cố tình cung cấp không phận của mình, do đó trở thành đồng phạm công khai trong hành động gây hấn chống lại Nga”, ông nói thêm. Trong trường hợp thứ hai, Moscow có quyền tự vệ để đáp trả một “cuộc tấn công vũ trang” theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc, người đứng đầu an ninh nhấn mạnh.

Trong những tuần gần đây, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Nga, điều mà Moscow mô tả là "các cuộc tấn công khủng bố", với việc quân đội Nga thường xuyên báo cáo hàng trăm UAV bị bắn hạ chỉ trong một đêm.



Cuối tháng trước, Kiev đã tấn công các cảng Ust-Luga và Primorsk trên Biển Baltic của Nga bằng nhiều máy bay không người lái. Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn ở cả hai thành phố, nơi có cơ sở hạ tầng hóa dầu rộng lớn.

Cố vấn Điện Kremlin Nikolay Patrushev cho biết ông tin rằng Phần Lan và các nước Baltic "đồng lõa trong những tội ác này". Ông nói hôm thứ Hai rằng việc cung cấp không phận quốc gia cho các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine sẽ "thể hiện sự tham gia trực tiếp của NATO" vào các cuộc tấn công nhằm vào Nga.

Nhiều máy bay không người lái của Ukraine cũng đã tấn công lãnh thổ Phần Lan và ba quốc gia Baltic kể từ đầu tháng 3. Mặc dù vậy, cả bốn quốc gia đều tránh lên án Kiev một cách thẳng thừng vì đã vi phạm không phận của họ.

Tuần trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zakharova, cho biết Moscow đã chính thức cảnh báo Lithuania, Latvia và Estonia không được phép cho phép Ukraine điều khiển máy bay không người lái qua lãnh thổ của họ. Bà nói: “Nếu chính quyền ở các nước này đủ khôn ngoan, họ sẽ lắng nghe. Nếu không, họ sẽ phải gánh chịu hậu quả”.

Tổng thống Trump nói thỏa thuận hòa bình giữa Washington và Tehran đang "rất gần", rằng Iran đồng ý bàn giao kho uranium đã làm giàu.

"Khả năng rất cao là chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận với Iran. Họ đã đồng ý bàn giao 'bụi hạt nhân' cho chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên bên ngoài Nhà Trắng ngày 16/4, sử dụng cách gọi riêng của ông để chỉ kho uranium đã làm giàu của Tehran.

Tuy nhiên, ông Trump không nêu chi tiết hay đưa ra bằng chứng về thông tin này. Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin, Tehran trước đây cũng chưa phát bất kỳ tín hiệu công khai nào cho thấy họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu.

Tổng thống Trump khẳng định mọi thỏa thuận với Iran đều phải vĩnh viễn ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ lạc quan về vấn đề Iran, để ngỏ khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn dự kiến hết hạn vào tuần tới, nhưng cho rằng có thể không cần thiết phải làm vậy.

"Nếu thỏa thuận được ký ở Islamabad, tôi có thể sẽ đến. Họ muốn tôi có mặt", ông cho hay.


Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời phóng viên tại bên ngoài Nhà Trắng ngày 16/4. Ảnh: AFP

Mỹ và Iran vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, mấu chốt là chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ được cho là đề xuất đình chỉ chương trình làm giàu uranium của Iran 20 năm, trong khi Tehran đưa ra mốc 5 năm và bị Washington bác bỏ.

Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang mục đích hòa bình. Tehran hôm 15/4 tuyên bố quyền làm giàu uranium là "không thể tranh cãi", dù mức độ làm giàu có thể "đàm phán".

Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Iran đang nắm giữ khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí là 90%. Tuy nhiên, chưa rõ số uranium này đang được cất giữ ở đâu kể từ sau các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng 6/2025.

Phó tổng thống JD Vance cho hay Mỹ không chỉ muốn đảm bảo Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân, mà còn muốn thiết lập các cơ chế để ngăn chặn khả năng này, trong đó có loại bỏ năng lực làm giàu uranium của Tehran. Ông Vance cho rằng số uranium trên nên được đưa ra khỏi lãnh thổ Iran nhằm đảm bảo minh bạch và tăng khả năng giám sát.

Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran cuối tuần trước tại Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Hải quân Mỹ sau đó tuyên bố thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, động thái bị Tehran lên án.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết những cuộc đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran "rất có khả năng" sẽ diễn ra tại Islamabad. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Andrabi nói rằng chưa có ngày cụ thể cho sự kiện này.

Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir hôm 16/4 gặp Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn Iran trong vòng đàm phán đầu tiên. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc sau đó cho biết Tehran "lạc quan một cách thận trọng" về các cuộc đàm phán hòa bình với Washington và bày tỏ hy vọng về "kết quả có ý nghĩa".

VietBF@sưu tập