"Ăn miếng trả miếng", "Có vay có trả", đó vốn là quy luật bất biến của cuộc đời, và với Tổng thống Donald Trump, quy luật ấy còn khắc nghiệt hơn gấp bội. Sau gáo nước lạnh mà phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện bang Indiana dội vào ông hồi tháng 12 năm ngoái, khi họ thẳng thừng bác bỏ yêu cầu vẽ lại bản đồ bầu cử để giúp đảng này chiếm thêm ghế, Trump đã im lặng. Nhưng đó là sự im lặng trước cơn bão.
Và rồi, ngày thứ Ba vừa qua, "cơn bão" mang tên Trump đã quét qua Indiana trong cuộc bầu cử sơ bộ, để lại một thông điệp đanh thép: Tại "thành trì" Cộng hòa này, lời nói của Trump vẫn là khuôn vàng thước ngọc. Cuộc "thanh trừng" ngọt ngào: Khi lòng dân và ý Đảng hòa làm một
Người xưa có câu "Chết vì thái quá, không chết vì thiếu thốn", và những vị Thượng nghị sĩ đương nhiệm tại Indiana có lẽ đã quá tự tin vào cái danh "đại diện cho ý chí cử tri" khi dám đi ngược lại ý muốn của Trump. Kết quả thật thảm khốc cho phe "Cựu trào": Ít nhất 5 trong số 7 ứng viên thách thức được Trump ủng hộ đã đánh bại các Thượng nghị sĩ đương nhiệm của đảng Cộng hòa – những người từng dám bỏ phiếu chống lại kế hoạch chia lại khu vực bầu cử của ông.
Chỉ duy nhất Thượng nghị sĩ Greg Goode tại Terre Haute là người hiếm hoi bảo vệ được ghế của mình trước làn sóng Trump. Ngay cả những người đang trong vòng tranh chấp nghẹt thở như Spencer Deery cũng phải thừa nhận một sự thật cay đắng: Dù Trump có thể chẳng biết họ là ai, nhưng cái bóng của ông vẫn phủ kín mọi ngõ ngách ở Indiana. "Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn" là chuyện khó, nhất là trong chính trường bang đỏ rực này, nơi mà sự trung thành với Trump được coi là thước đo duy nhất cho tính "chính danh".
Cuộc chiến của những đồng đô-la và sự quốc tế hóa chính trị địa phương
Chưa bao giờ những cuộc bầu cử sơ bộ cấp bang vốn "im hơi lặng tiếng" lại trở nên ồn ào và tốn kém đến thế, hơn 13,4 triệu USD đã được đổ vào quảng cáo cho các cuộc đua Thượng viện bang Indiana năm nay. Hãy nhớ rằng, chỉ hai năm trước, con số này chỉ vỏn vẹn 280.000 USD. Sự chênh lệch gấp 47 lần này cho thấy một sự thật: Chính trị Mỹ hiện nay không còn khái niệm "địa phương".
Dưới sự hậu thuẫn của những đồng minh thân cận như Thượng nghị sĩ Jim Banks và các nhóm như Club for Growth hay Turning Point USA, các ứng viên "America First" đã tràn ngập mọi kênh truyền hình, mạng xã hội và hòm thư của người dân. Họ đánh mạnh vào nỗi thất vọng của cử tri về thuế tài sản và khắc họa các nghị sĩ đương nhiệm như những kẻ "phản bội" Trump. Phó Thống đốc Micah Beckwith, một người ủng hộ Trump nhiệt thành, đã không giấu nổi sự phấn khích: "Đây là chiến thắng của kỷ nguyên Donald Trump trước những tư tưởng cũ kỹ thời George Bush hay Mike Pence".
Hiệu ứng domino và bản đồ quyền lực mới tại các bang miền Nam
Chiến thắng của Trump tại Indiana không chỉ là câu chuyện nội bộ của một bang. Nó giống như một phát súng hiệu lệnh, thôi thúc các bang do đảng Cộng hòa kiểm soát ở miền Nam đẩy nhanh quá trình vẽ lại bản đồ bầu cử. "Thừa thắng xông lên", từ Florida, Louisiana đến Alabama và Tennessee, các Thống đốc Cộng hòa đang ráo riết thay đổi khu vực bầu cử nhằm tối đa hóa lợi thế cho đảng mình trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Tại Florida, Ron DeSantis đã ký luật bản đồ mới cắt giảm số ghế của phe Dân chủ xuống một nửa. Tại Louisiana, Jeff Landry thậm chí còn trì hoãn bầu cử sơ bộ để phe Cộng hòa kịp thông qua bản đồ mới. Tất cả đều nhìn vào Indiana như một bài học nhãn tiền: Kẻ nào dám cản bước Trump sẽ phải trả giá bằng chính sự nghiệp chính trị của mình.
Bức tranh tương phản: Ohio bình lặng và Michigan dậy sóng
Trái ngược với sự kịch tính tại Indiana, cuộc bầu cử tại Ohio diễn ra đúng như dự đoán nhưng không kém phần quan trọng. Vivek Ramaswamy – ngôi sao đang lên và là đồng minh của Trump – đã giành tấm vé đại diện đảng Cộng hòa tranh chức Thống đốc. Trong khi đó, tại bang Michigan lân cận, phe Dân chủ lại ghi nhận một chiến thắng quan trọng trong cuộc bầu cử đặc biệt, giúp họ giữ vững thế đa số mong manh tại Thượng viện bang.
Điều này tạo nên một nghịch lý thú vị: Trong khi Trump thống trị tuyệt đối trong lòng phe Cộng hòa, thì phe Dân chủ lại đang thể hiện sức mạnh đáng gờm trong các cuộc bầu cử đặc biệt nhờ sự phẫn nộ chống lại Trump. "Nước chảy đá mòn", cuộc đối đầu giữa hai luồng năng lượng cực đoan này sẽ sớm đạt đến đỉnh điểm vào tháng 11 tới, khi các ứng viên buộc phải lựa chọn giữa việc chiều lòng "cái tôi" của Trump hay giành lấy lá phiếu của những cử tri trung dung đang dần mệt mỏi.
Trận chiến tại Indiana đã kết thúc, nhưng dư chấn của nó sẽ còn làm rung chuyển chính trường nước Mỹ trong nhiều năm tới. Trump đã chứng minh rằng: Trong "vương quốc" của mình, ông vẫn là vị vua không vương miện.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ đã thông báo riêng cho Iran hôm 3/5 về chiến dịch sắp tới của Mỹ nhằm "dẫn đường" cho các con tàu đi qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo Tehran không được can thiệp. Thông tin này được một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu sự việc cung cấp cho Axios.
Lời cảnh báo về chiến dịch mang tên "Project Freedom" (Dự án Tự do) được đưa ra hôm 3/5, trùng khớp với bài đăng trên Truth Social mà ông Trump đã công bố tối hôm đó.
Thông điệp riêng này cho thấy Nhà Trắng muốn giảm thiểu rủi ro leo thang căng thẳng. Tuy nhiên, truyền thông Mỹ cho rằng, bất chấp cảnh báo, phía Iran đã tiến hành tấn công nhắm vào tàu Hải quân Mỹ, một số tàu thương mại và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Hôm 5/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, đã hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công từ Iran và khẳng định rằng lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực.
Ông Hegseth nhấn mạnh rằng Mỹ "đang liên lạc cả công khai lẫn kín đáo với Iran để tạo điều kiện cho hoạt động này diễn ra, thay mặt cho toàn thế giới".
Trong cuộc họp báo cùng ngày, Tướng Caine khẳng định hoạt động tấn công của Iran vẫn chưa đạt tới ngưỡng buộc Mỹ phải tái khởi động các chiến dịch lớn.
"Hiện tại, lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì," ông Hegseth nói. Theo ông, phía Mỹ đã dự đoán trước sẽ có "một vài biến động" khi bắt đầu chiến dịch tại Hormuz.
Cả ông Hegseth và Tướng Caine đều khẳng định quân đội Mỹ sẵn sàng tái khởi động tấn công nếu ông Trump ra lệnh.
Trong 24 giờ đầu tiên, chiến dịch của Mỹ vẫn chưa giúp tăng đáng kể dòng chảy dầu mỏ hoặc hàng hóa qua eo biển.
Ông Hegseth tuyên bố "hàng trăm tàu khác... đang xếp hàng". Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, có vẻ như hầu hết các công ty vận tải biển vẫn chưa tin tưởng vào những lời đảm bảo từ chính quyền rằng tuyến đường này đã thông suốt.
Iran đã lần đầu tiên sau nhiều năm triển khai một tàu chở dầu 30 năm tuổi để làm kho chứa nổi khẩn cấp trong bối cảnh lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt đang kìm hãm xuất khẩu của nước này, Newsweek cho biết.
Tuần trước nữa, tàu chở dầu thô cỡ lớn Nasha, có khả năng chứa tới 2 triệu thùng dầu, đã được hiển thị trên các dịch vụ theo dõi tàu công cộng khi nó di chuyển trên Vịnh Ba Tư hướng tới đảo Kharg, cảng xuất khẩu chính của Iran.
Hôm 26/4, hình ảnh vệ tinh cho thấy siêu tàu chở dầu đang bốc hàng tại cầu cảng phía tây của Kharg, nhưng đến 29/4 thì nó không còn ở đó nữa, các nhà phân tích tại tổ chức phi lợi nhuận United Against Nuclear Iran cho biết.
Việc tái kích hoạt này có thể cho thấy áp lực ngày càng gia tăng đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran - một huyết mạch kinh tế quan trọng - khi lệnh phong tỏa của Mỹ trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài 2 tháng hạn chế xuất khẩu của Tehran và buộc nước này phải tích trữ thay vì bán năng lượng.
Theo các nhà phân tích tại TankerTrackers.com trong một bản cập nhật tuần này, Iran vẫn còn 18 siêu tàu chở dầu rỗng có thể sử dụng làm kho chứa nổi.
Cuộc phong tỏa của Mỹ đang phát huy tác dụng
Thách thức thực sự đối với Iran sẽ là thoát khỏi khu vực phong tỏa của Mỹ, điều mà chưa có tàu chở dầu nào của Iran làm được cho đến nay.
Trong khi tàu Nasha đang bốc hàng tại Kharg hôm 26/4, một tàu chở dầu khác cũng được nhìn thấy đang làm điều tương tự tại cầu cảng phía đông của nó. Một bức ảnh vệ tinh khác được chụp cùng ngày cho thấy một cụm gần 20 tàu chở dầu đầy hàng đang neo đậu ngoài khơi bờ biển của hòn đảo, một dấu hiệu cho thấy tình trạng tắc nghẽn nguồn cung dầu.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm 28/4 cho biết họ đã bao vây hơn 20 tàu tại cảng Chabahar của Iran trên Vịnh Oman.
Theo TankerTrackers.com, ít nhất một nửa số tàu bị giam giữ trong khu vực là tàu chở dầu chở dầu thô của Iran.
Trước đó, tàu Nasha chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi phát tín hiệu vị trí của nó ngoài khơi bờ biển Nigeria vào tháng 10/2024, theo phân tích dữ liệu bộ phát đáp lịch sử của Newsweek .
Nhiều năm trừng phạt quốc tế đối với Iran đã gây ra sự bùng nổ trên thị trường tàu chở dầu cũ. Thay vì tháo dỡ những con tàu cũ, các chủ sở hữu đang bán chúng cho các trung gian trong mạng lưới "hạm đội ma" của Tehran . Những con tàu này thường không được bảo hiểm, bảo trì kém và tiềm ẩn những rủi ro lớn về môi trường.
Iran đang cạn kiệt các bể chứa và thời gian
Theo các nhà phân tích hàng hóa tại Kpler, tuần này, nhà máy Nasha, được xây dựng năm 1996 và bị Mỹ trừng phạt năm 2012, có thể giúp Iran kéo dài sản lượng thêm một hoặc hai ngày, nhưng sản lượng đã bị giảm do lượng dự trữ gần đạt đến giới hạn.
Iran có thể kéo dài thời gian dự trữ dầu của mình lâu hơn nhiều so với các nước láng giềng, do nhu cầu cấp thiết. Ngay cả khi đó, Kpler ước tính rằng nước này chỉ còn khoảng 20 ngày dự trữ dầu trên đất liền và nổi trên biển trước khi buộc phải áp dụng các biện pháp quyết liệt hơn để tránh phải đóng cửa các giếng dầu.
Hơn 90% lượng dầu thô của Iran được xuất sang các nhà máy lọc dầu nhỏ ở Trung Quốc với giá thấp hơn chỉ số Brent.
Với khoảng 150 triệu thùng dầu thô của Iran đã được vận chuyển sang phía Đông trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu, Tehran sẽ tiếp tục nhận được các khoản thanh toán trong những tháng tới, nhưng cuối cùng có thể mất tới 250 triệu thùng mỗi ngày doanh thu một khi sản lượng giảm mạnh vào giữa tháng 5, theo Kpler.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng cường phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran nhằm mục đích buộc Tehran phải ngồi vào bàn đàm phán nhưng nó cũng đang được Lực lượng Vệ binh Cách mạng theo đường lối cứng rắn sử dụng để duy trì việc phong tỏa eo biển Hormuz đối với hầu hết các hoạt động giao thông thương mại.
Trước khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, có tới một phần tư lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên thế giới chảy qua eo biển này—khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày. Lượng dầu chảy qua eo biển này trong tháng 4 đạt gần 1 triệu thùng mỗi ngày.
Số lượng tàu thuyền đi qua eo biển vẫn ở mức một chữ số , giảm so với mức trung bình trước chiến tranh là 138 tàu mỗi ngày. Theo PortWatch, một công cụ theo dõi do Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Đại học Oxford duy trì.
Các ăng-ten này được giúp truyền mệnh lệnh chiến trường và hỗ trợ các hệ thống gây nhiễu tín hiệu hoặc điều khiển máy bay không người lái.
Trên chiến trường hiện đại, thiết bị vô tuyến quý giá chẳng kém đạn dược.
Tác chiến điện tử là việc sử dụng sóng vô tuyến để gây nhiễu hoặc làm rối thiết bị của đối phương, trong khi tình báo tín hiệu là hoạt động nghe lén các tín hiệu truyền đi để xác định đối thủ đang ở đâu. Cả hai đều phụ thuộc vào ăng-ten. Trong khi đó, ăng-ten thường phải đặt ở vị trí trống mới hoạt động tốt, nên chính thứ giúp các đơn vị duy trì liên lạc cũng có thể khiến họ dễ bị phát hiện hơn.
Một khi ăng-ten bị phát hiện, hậu quả có thể đến rất nhanh. Máy bay không người lái có thể đánh dấu vị trí, rồi các loại hỏa lực khác sẽ nối theo.
Đầu tháng 3/2026, các nguồn tin liên quan tới Ukraine mô tả việc các đơn vị Nga dựng những cây giả ngụy trang nhằm hòa lẫn vào cảnh quan trong khi giấu thiết bị liên lạc bên trong. Cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov cho biết việc săn tìm các hệ thống tác chiến điện tử, tài sản tình báo tín hiệu và các điểm điều khiển máy bay không người lái là một trong những nhiệm vụ cấp bách nhất dọc chiến tuyến.
Công thức của Nga: Bọt xốp, lưới nhựa, sơn
Công thức chế tạo cơ bản là một khung lưới nhựa tạo hình thân cây và tán cây, phủ bọt xây dựng rồi sơn màu cho giống mặt đất bên dưới. Mục tiêu là khiến nó trông như một phần của môi trường xung quanh khi nhìn từ trên cao xuống.
Nó có hiệu quả không? Đôi khi, có thể. Các nguồn tin Ukraine nói rằng máy bay không người lái vẫn tiếp tục phát hiện ra các ăng-ten, điều cho thấy chỉ riêng hình dáng ngụy trang là chưa đủ khi người điều khiển có thể phóng to hình ảnh và nhận ra thứ gì đó bất thường.
Một điểm đáng chú ý là những vật ngụy trang này rất thô sơ. Bọt xốp, lưới nhựa và sơn đều rẻ tiền, còn các cấu trúc có thể được dựng nhanh bằng công cụ cơ bản. Điều đó rất quan trọng trong một cuộc chiến mà thiết bị liên tục bị phá hủy rồi thay thế.
Dù vậy, mục đích của nó lại rất nghiêm túc. Nếu chiếc ăng-ten được giấu đó đang hỗ trợ thiết bị gây nhiễu hoặc một trạm điều khiển máy bay không người lái, việc che giấu nó có thể giúp các đòn tấn công duy trì lâu hơn và bảo vệ những người vận hành.
Nó cũng cho thấy cuộc chiến này ngày càng trở thành một kiểu "chiến trường tự chế". Chỉ vài USD tiền vật liệu cũng có thể buộc phía bên kia phải tốn thêm thời gian và thêm máy bay không người lái để truy tìm.
Ngụy trang giờ không còn chỉ là lưới phủ và sơn màu mà trở thành cuộc đấu hằng ngày giữa những người tìm kiếm từ trên trời và những người cố trở nên vô hình dưới mặt đất.
Những bài học về máy bay không người lái từ Ukraine đang lan rộng. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết Mỹ đã đề nghị Ukraine hỗ trợ đối phó với các máy bay không người lái Shahed do Iran chế tạo ở Trung Đông, dựa trên kinh nghiệm của Ukraine, theo Ukrinform.
Tờ Defense Express (Ukraine) ngày 5/5 đưa tin, không quân Bỉ đã chứng minh khả năng bắn hạ mục tiêu máy bay không người lái bằng máy bay chiến đấu F-16 sử dụng tên lửa FZ275 LGR của hãng Thales (Bỉ), xác nhận hiệu quả của giải pháp này.
Đoạn video ghi lại khoảnh khắc mục tiêu bị theo dõi thông qua thiết bị định vị quang điện tử và cú bắn chính xác trúng vào máy bay không người lái bằng một tên lửa không mang đầu đạn.
Thời điểm quay đoạn video chưa được tiết lộ cụ thể, mặc dù các máy bay F-16 của Bỉ đã được thấy mang theo loại tên lửa này từ tháng 3, khi các nhà quan sát lần đầu tiên chụp ảnh một máy bay chiến đấu được trang bị cụm phóng LAU-131/A dành cho tên lửa 70 mm.
Lực lượng vũ trang Bỉ sau đó đã chính thức xác nhận rằng họ đang nghiên cứu việc tích hợp tên lửa chống máy bay không người lái – không phải là APKWS hiện đang được không quân Ukraine và Mỹ sử dụng, mà là FZ275 LGR do chính Bỉ sản xuất.
Theo Defense Express, tên lửa FZ275 LGR có cùng đường kích 70 mm và cùng hệ thống dẫn đường bằng laser bán chủ động như APKWS, nghĩa là mục tiêu phải được chiếu laser cho đến thời điểm tên lửa bắn trúng. Ưu điểm chính của loại vũ khí này là chi phí, chỉ bằng một phần nhỏ so với bất kỳ tên lửa không đối không nào khác được sản xuất hàng loạt. Một máy bay F-16 có thể mang tổng cộng sáu cụm phóng trên hai điểm treo vũ khí, mỗi cụm có 7 tên lửa, tổng cộng 84 tên lửa mỗi lần xuất kích.
Defense Express đưa tin, mặc dù tên lửa APKWS ban đầu được phát triển bởi công ty BAE Systems của Anh, nhưng lại được sản xuất tại Mỹ và đã trở thành "con tin" trước những thay đổi ưu tiên của Washington, và việc giao hàng cho Ukraine như trước đây đã bị đình chỉ. Ngoài ra, với việc kho dự trữ tên lửa của Mỹ cũng đang chịu áp lực sau khi tiêu hao trong các chiến dịch quân sự nhắm vào Iran, tình trạng thiếu hụt có thể càng trầm trọng hơn.
Tình hình này khiến cho việc tích hợp tên lửa FZ275 LGR của Bỉ trở nên đặc biệt quan trọng, nhất là khi Bỉ - một thành viên NATO - là một trong những quốc gia viện trợ F-16 cho Ukraine, với cam kết cung cấp 30 máy bay, mặc dù chưa có chiếc nào được giao vì Bỉ đang chờ nhận số lượng F-35 tương ứng.
Các máy bay chiến đấu F-16 của Bỉ cũng được trang bị giống hệt với các máy bay đã được chuyển giao cho Ukraine, có nghĩa là việc tích hợp FZ275 LGR trên các khung máy bay đó cũng khả thi. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Thales hiện đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu, với kế hoạch chỉ đạt tốc độ sản xuất 3.500 tên lửa mỗi năm vào cuối năm 2026.
Đài TST (Nga) ngày 6/5 đăng bài viết có tiêu đề "Bắt đầu rồi! Kiev hứng trọn đòn đáp trả". Theo đó, lực lượng Vũ trang Nga đã tiến hành một đòn đáp trả nhằm vào các mục tiêu của Ukraine. Diễn biến này xảy ra sau vụ tập kích vào Cheboksary.
Các mục tiêu bị tấn công được cho là thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng và hạ tầng nhiên liệu – năng lượng của Ukraine.
"Trong 24 giờ qua, nhằm đáp trả các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào các mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Nga, Lực lượng Vũ trang Nga đã tiến hành một cuộc tấn công hiệp đồng bằng vũ khí chính xác tầm xa phóng từ mặt đất và trên không, cùng các máy bay không người lái tấn công, nhằm vào các cơ sở thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng và nhiên liệu – năng lượng của Ukraine, được sử dụng phục vụ lợi ích của Lực lượng Vũ trang Ukraine" - Bộ Quốc phòng Nga thông báo.
Cơ quan quân sự Nga cho biết thêm, đòn đáp trả đã đạt mục tiêu đề ra: toàn bộ nhiệm vụ được hoàn thành, các mục tiêu đều bị đánh trúng.
Cùng thời điểm, các vụ nổ được ghi nhận tại Odessa, Kiev, Kharkov, Chernihiv, Cherkasy và khu vực Zaporizhzhia do Ukraine kiểm soát. Một số thông tin cho biết một phần các tỉnh Dnipropetrovsk, Kharkov, Sumy và Zaporizhzhia bị mất điện.
Phía Nga tuyên bố lực lượng của họ sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự hằng ngày nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Ukraine.
Trước đó, trong vòng một ngày, lực lượng phòng không Nga tuyên bố đã bắn hạ trên lãnh thổ Nga 6 tên lửa hành trình "Flamingo" của Ukraine và 601 máy bay không người lái.
Cheboksary là một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 1.200km. Theo người đứng đầu Cộng hòa Chuvashia, ông Oleg Nikolaev, vụ tấn công của Kiev đã khiến 2 người thiệt mạng và hơn 30 người bị thương.
Ông Nikolaev cho biết, nước cộng hòa này đang đối mặt với "một thách thức chưa từng có" — cuộc tấn công quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Lực lượng Vũ trang Ukraine. Theo ông, đây là phép thử mà không chỉ Chuvashia, mà cả nước Nga cần vượt qua.
"Tôi đã đưa ra quyết định cần thiết: tại cuộc họp của ban chỉ huy tác chiến, chế độ tình trạng khẩn cấp cấp khu vực đã được ban bố. Điều này cho phép chúng tôi nhanh chóng huy động toàn bộ nguồn lực của nước cộng hòa để hỗ trợ người dân trong thời gian sớm nhất.
Cộng hòa sẽ cung cấp mọi sự hỗ trợ cần thiết cho gia đình những người thiệt mạng và bị thương. Vấn đề này nằm dưới sự giám sát đặc biệt của tôi" - ông Nikolaev cho biết, đồng thời công bố phương án hành động tiếp theo.
Theo ông, toàn bộ khối an sinh xã hội và các lực lượng phản ứng khẩn cấp đã được chuyển sang chế độ làm việc đặc biệt. Công tác đánh giá thiệt hại cũng đã bắt đầu để nhanh chóng chi trả bồi thường. Ngoài ra, từng gia đình mất người thân hoặc mất nơi ở đều được đưa vào diện theo dõi, hỗ trợ riêng.
Ông Trump và Oreshnik siết Kiev vào thế gọng kìm: Đòn kép khó gượng dậy
Liên quan đến tình hình Ukraine, TST cùng ngày đăng bài viết có tiêu đề "Ông Trump và Oreshnik siết Kiev vào thế gọng kìm: Đòn kép khó gượng dậy".
Theo bài viết, thời gian của chính quyền Kiev đang được tính từng ngày. Đòn đánh nhằm vào ông Zelensky đang được chuẩn bị từ hai phía cùng lúc — từ Washington và từ Moscow.
Tờ Politico dẫn lời một quan chức châu Âu cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể cắt giảm đáng kể sự hỗ trợ dành cho Ukraine nếu đảng Cộng hòa đạt kết quả không tốt trong các cuộc bầu cử. Ông Trump được cho là sẵn sàng đi bước này nhằm lấy lại sự ủng hộ từ nhóm cử tri nòng cốt của mình.
Trong khi đó, Nga đã triển khai tổ hợp tên lửa "không thể đánh chặn" Oreshnik tại các thao trường.
"Phương án này được tính như điểm khởi đầu cho một giai đoạn tấn công mới. Mục tiêu là làm suy giảm khả năng chỉ huy – kiểm soát của Lực lượng Vũ trang Ukraine, đồng thời đánh vào các đầu mối tiếp vận then chốt đang duy trì Slavyansk và Kramatorsk" - kênh tin tức "Nhật ký Trinh sát viên" (Nga) khẳng định.
Theo TST, ông Trump và Oreshnik "chưa bao giờ ở gần nhau đến thế trên con đường đạt được mục tiêu". Trong khi đó, quan hệ giữa Tổng thống Mỹ và châu Âu được cho là đã rơi xuống mức rất căng thẳng. Ông Trump rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, tăng thuế đối với ô tô châu Âu và từ bỏ kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa tại Đức.
"Sự rạn nứt xuyên Đại Tây Dương ngày càng sâu sắc có nguy cơ đặt kinh tế và an ninh của châu Âu vào tình thế cực kỳ dễ tổn thương" - The Wall Street Journal nhận định.
Nhà phân tích quân sự Đức Nico Lange cũng xác nhận: việc từ chối điều một tiểu đoàn để vận hành Tomahawk và Dark Eagle là tín hiệu cho thấy quan hệ giữa ông Trump và Tổng thống Putin đang dịu lại. Châu Âu bị bỏ lại một mình với các vấn đề của mình, còn Kiev thì mất đi chỗ dựa đáng tin cậy bên kia Đại Tây Dương.
Ukraine hiện chỉ còn trụ vững nhờ nguồn tài chính từ châu Âu. Nếu ông Trump cắt hỗ trợ và bắt đầu gây sức ép, ông Zelensky sẽ đối mặt với những vấn đề mang tính thảm họa.
"Trong bối cảnh xuất hiện các tuyên bố về việc 'khơi thông' gói viện trợ tiếp theo, sự phụ thuộc của Kiev vào những quyết định bên ngoài — được đưa ra ở rất xa Ukraine — ngày càng lộ rõ", kênh Telegram Ukraine MediaPost nhận định.
Cũng theo kênh tin tức này, sức ép kép — về quân sự từ phía Nga và về chính trị từ phía ông Trump — "có thể làm hạ nhiệt không chỉ ông Zelensky, mà cả các bên bảo trợ châu Âu của ông. Những người, xét theo tình hình hiện nay, có thể sẽ phải đơn độc tiếp tục duy trì sự ủng hộ dành cho Ukraine".
Kể từ khi chiến sự tại Iran bùng nổ, sự chú ý của cộng đồng quốc tế chủ yếu tập trung vào vịnh Ba Tư, cụ thể là eo biển Hormuz. Trong điều kiện bình thường, đây là tuyến đường vận chuyển gần 25% lượng dầu mỏ và 20% lượng khí đốt tự nhiên của thế giới.
Tuy nhiên, lệnh phong tỏa từ cả phía Mỹ và Iran đã làm tê liệt giao thông hàng hải, đẩy cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu vào tình trạng báo động.
Thế nhưng, vịnh Ba Tư và eo biển này không phải là những vùng biển duy nhất bị giao tranh đe dọa. Ở phía Bắc, Iran tiếp giáp biển Caspi. Với diện tích khoảng 370.000 km2 (tương đương biển Đen của châu Âu), vùng biển này là nơi hội tụ của các cường quốc khu vực như Nga, Azerbaijan và Kazakhstan.
Từ nhiều năm nay, các tuyến thương mại và đường ống dẫn dầu xuyên Caspi nối liền Á – Âu đã biến nơi đây trở thành một trung tâm giao thương trọng yếu.
Là một khu vực giàu tài nguyên nằm tại giao lộ của 3 điểm nóng: Trung Đông, Đông Âu và Trung Á, biển Caspi cũng không thoát khỏi vòng xoáy xung đột.
Các đợt tấn công của Mỹ và Israel vào Tehran đã đẩy hoạt động quân sự đến sát không phận Biển Caspi, chỉ cách bờ biển khoảng 100 km.
Các cuộc không kích cũng nhắm trực tiếp vào các cảng biển của Iran dọc bờ biển Caspi. Vào ngày 19-3, lực lượng Israel đã tấn công vào cảng Bandar Anzali và đến ngày 1-4, một loạt cuộc không kích khác lại nhắm vào cơ sở hạ tầng của cảng này.
Bandar Anzali không chỉ là cảng lớn nhất trên biển Caspi mà còn là cửa ngõ chính trao đổi hàng hóa giữa Iran và Trung Á.
Trong điều kiện bình thường, 90% hoạt động thương mại của Iran đi qua vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, chiến sự đã làm đình trệ tới 95% lưu lượng hàng hải tại khu vực phía Nam.
Để hàng hóa có thể tiếp cận thị trường quốc tế, các tuyến vận tải qua biển Caspi hiện đóng vai trò sống còn đối với Iran. Việc tấn công vào cảng Bandar Anzali chính là đòn đánh mạnh vào các lộ trình thay thế này của Tehran.
Hoạt động thương mại quan trọng nhất bị ảnh hưởng là mối quan hệ giữa Iran và Nga. Mối liên kết xuyên biển Caspi này đã hình thành từ trước chiến sự nhưng ngày càng trở nên khăng khít.
Trong khi đó, nhờ vị thế tại biển Caspi mà Azerbaijan thu lợi lớn với tư cách là quốc gia sản xuất dầu và trung tâm quá cảnh. Giá dầu tăng có thể mang lại thêm 200 triệu USD doanh thu cho Azerbaijan, trong khi thương mại xuyên biển Caspi đã tăng 500%.
Cảng Baku, cảng biển lớn nhất và quan trọng nhất tại thủ đô Baku – Azerbaijan, đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành một trung tâm logistics trọng yếu, thu lợi từ phí hải quan khi dòng chảy thương mại chuyển hướng qua vùng Caucasus để tới châu Âu thay vì đi qua Iran.
Thực tế, cảng Baku có thể trở thành con đường an toàn duy nhất cho các hoạt động thương mại dân sự đến Iran hiện nay. Ngoài ra, Iran và Azerbaijan vẫn duy trì giao thương qua biên giới đất liền.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh Armenia-EU lần thứ nhất được tổ chức tại Yerevan hôm 5/5, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan gọi sự kiện này là lịch sử.
"Nếu được EU chấp nhận, chúng tôi sẽ rất vui mừng và hạnh phúc. Nếu không, chúng tôi vẫn ở vị thế thắng lợi, vì Armenia sẽ trở thành một quốc gia đạt tiêu chuẩn châu Âu", ông Pashinyan nói.
Vào tháng 3/2025, Quốc hội Armenia đã thông qua luật khởi động quá trình gia nhập EU của nước này, nhưng Thủ tướng Pashinyan lưu ý vào thời điểm đó, quyết định cuối cùng về vấn đề này sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý.
Nhà lãnh đạo Armenia cũng thừa nhận, quyết định kết nạp một quốc gia vào EU là một quyết định chính trị. Brussels có thể tuyên bố bất cứ lúc nào rằng Liên minh không còn ý định mở rộng nữa.
Khi được các phóng viên hỏi về tư cách thành viên của Armenia trong Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU), Thủ tướng Pashinyan đã tránh trả lời trực tiếp câu hỏi về khả năng rút khỏi tổ chức này.
Trước đó, bình luận về nguyện vọng gia nhập EU của Yerevan, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lưu ý, việc đồng thời là thành viên của EU và EAEU là không khả thi về mặt pháp lý và thực tiễn.
Theo Phó Thủ tướng Nga Alexey Overchuk, Nga coi nguyện vọng gia nhập EU của Armenia là sự khởi đầu cho việc nước này rút khỏi EAEU.
Trong bài đăng trên X, Tổng thống Pezeshkian cho biết ông đã nói chuyện với Thủ tướng Iraq và trong cuộc điện đàm, ông đã kêu gọi Mỹ loại bỏ các mối đe dọa quân sự khỏi Trung Đông.
“Chúng tôi, những người Hồi giáo, đã quy phục Đấng Toàn Năng. Ngoài ra, không ai khác có thể khiến chúng tôi phải quy phục”, ông Pezeshkian viết. “Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Iraq, chúng tôi đã kêu gọi Mỹ loại bỏ các mối đe dọa quân sự khỏi khu vực của chúng ta. Những người Hồi giáo dòng Shia không thể bị ép buộc bằng vũ lực”.
Cùng ngày, trong một tuyên bố trên INSA , Iran đã khoe khoang “sự thất bại của Mỹ trong việc đạt được mục tiêu của Dự án Tự do”, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng dự án này.
Tuyên bố của INSA cho biết, ông Trump đã hủy bỏ chiến dịch “sau những lập trường kiên quyết và cảnh báo từ Iran”.
Tuy nhiên trong thông báo trước đó về việc tạm dừng Dự án Tự do, Tổng thống Trump đã viện dẫn tiến triển trong các cuộc đàm phán ngoại giao với Iran. Ông cho biết, việc tạm dừng hộ tống nhằm mục đích cho các nhà đàm phán thêm thời gian để xem liệu một “thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng” có thể được hoàn tất hay không.
Nghị sĩ Mỹ chỉ trích Tổng thống Trump
Ngày 5/5, nghị sĩ Mỹ Raja Krishnamoorthi đã cáo buộc Tổng thống Trump "nói sai sự thật" khi thông báo với Quốc hội rằng chiến tranh với Iran đã kết thúc, "ngay cả khi binh lính Mỹ vẫn đang giao tranh với lực lượng Iran và thực thi lệnh phong tỏa".
"Người dân Mỹ không muốn chiến tranh với Iran, và cách ông Trump mô tả cuộc chiến là hoàn toàn không đúng sự thật", nghị sĩ Krishnamoorthi viết trong một bức thư gửi Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard mà ông đăng tải trên X.
Tuần trước đánh dấu 60 ngày kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ có nghĩa vụ pháp lý phải ngừng các hoạt động quân sự hoặc nhận được sự chấp thuận của Quốc hội để tiếp tục sau thời hạn 60 ngày.
Theo nghị sĩ Krishnamoorthi, "thỏa thuận ngừng bắn cơ bản vẫn còn gây tranh cãi và không ổn định".
Ông yêu cầu Giám đốc Tình báo Quốc gia Gabbard cung cấp các báo cáo mật, đồng thời cho rằng Quốc hội Mỹ phải nhận được "đánh giá tình báo toàn diện" về cuộc chiến.
"Người dân Mỹ và Quốc hội cần sự rõ ràng về việc liệu chính sách hiện tại có tạo ra sự ổn định, hay liệu những quyết định thất thường của Tổng thống Trump trong khu vực sẽ dẫn đến nhiều bất ổn hơn cho người dân Mỹ trong nước", ông Raja Krishnamoorthi viết.
Ông Trump vẫn khẳng định rằng cuộc chiến chống Iran đã kết thúc nhờ thỏa thuận ngừng bắn, bất chấp lệnh phong tỏa hải quân và các cuộc đụng độ đang diễn ra ở eo biển Hormuz.
Vào tối muộn thứ Sáu [1-5-2026] , Tổng thống Donald J. Trump đăng bài trên mạng xã hội.
- Lúc 11:03, ông đăng một hình ảnh do AI tạo ra, trong đó ông ngồi cạnh Phó Tổng thống J.D. Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, tất cả đều cởi trần, cùng với một người phụ nữ mặc bikini không rõ danh tính, dường như đang thư giãn trong một hồ bơi.
Nhưng “hồ bơi” đó thực ra là hồ phản chiếu trước Đài tưởng niệm Lincoln ở Washington, D.C.
Hình ảnh Trump đăng trên mạng Truth Social đêm 1-5-2026
Sau đó, lúc 11:04, Trump đăng một bức ảnh Đệ nhất phu nhân Melania Trump đang cười trong buổi họp báo mà ông tổ chức sau sự cố tại Bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, khi ông nói rằng sự cố đó chứng minh ông cần phòng khiêu vũ mà ông đề xuất để bảo đảm an ninh.
Tiếp đó, lúc 11:13 , Trump đăng hình lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (Dân chủ – New York), một người da đen, đang cầm gậy bóng chày.
Chú thích gọi Jeffries là :
-“ IQ thấp”, “ một tên côn đồ ” và “mối nguy cho đất nước chúng ta”.
Lúc 11:15 , ông đăng hình mình đang cười và cầm sáu lá bài wild trong trò Uno. Chú thích ghi :
“TÔI CÓ TẤT CẢ LÁ BÀI”.
Lúc 11:22, ông đăng ảnh đại diện chân dung của mình màu vàng.
Lúc 11:26, ông đăng ảnh đứng gần Núi Rushmore, với góc chụp khiến đầu ông trở thành bức tượng thứ năm trên núi, bên cạnh George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt, Abraham Lincoln và Donald Trump.
Lúc 11:32, ông đăng ảnh chụp cùng Đệ nhất phu nhân.
Lúc 11:37, ông đăng ảnh chụp cùng vua Charles III.
Lúc 11:40, ông đăng hình so sánh :
Một bên là hồ phản chiếu đầy rêu tảo, một bên là hồ sạch với màu xanh sáng.
Trên hình bẩn ghi .“Hussein Obama”, bên dưới có chú thích :
- “ Ảnh chụp ngày 29 tháng 9 năm 2012”
- Hình sạch được ghi “Trump” và “Sắp tới”.
- Phía trên cả hai là dòng :
- “ Đây là đất nước chúng ta trước và sau ‘TRUMP!’”
Lúc 11:41, ông đăng hình AI của hồ phản chiếu với màu xanh sáng, kèm chú thích “Xanh cờ Mỹ”.
Lúc 11:45, ông đăng thêm một hình tương tự.
Tất cả diễn ra trong khoảng 43 phút.
Dường như tổng thống bị kích động bởi dòng chữ graffiti xuất hiện trên hồ phản chiếu vào sáng thứ Sáu :
- “ 86 47”, được sơn phun với kích thước khoảng 4,5m x 9m.
Thông điệp này mang hai lớp nghĩa.
Trong tiếng lóng, “86” có nghĩa là loại bỏ, còn Trump là tổng thống thứ 47.
Cũng có thêm ý nghĩa thứ hai kể từ ngày 28 tháng 4, khi Bộ Tư pháp dưới thời Trump khởi tố cựu giám đốc FBI James Comey vì đăng ảnh những vỏ sò xếp thành “86 47” trên Instagram một năm trước.
Tuy nhiên, “86 47” – và cả “86 46” – là meme rất phổ biến, đến mức hiện có nhiều áo và mũ in dòng chữ này được bán trên Amazon.
Điều này khiến người dẫn chương trình Meet the Press của NBC, Kristen Welker, hỏi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche liệu những người khác chia sẻ meme này có bị truy tố không.
Ông trả lời là không và cho rằng vụ Comey có thêm bằng chứng khác, dù không giải thích cụ thể.
Khi mức độ ủng hộ Trump giảm xuống mức thấp mới, ông đã tăng cường nỗ lực biến Washington, D.C. thành một tượng đài dành cho chính mình, như thể muốn định hình cách lịch sử nhìn nhận ông trong tương lai.
Một phần trong đó là quyết định sơn hồ phản chiếu thành màu xanh sáng như hồ bơi, với chi phí khoảng 2 triệu USD tiền thuế.
Hôm qua, hai nhà báo Rick Maese và Dan Diamond của Washington Post đưa tin rằng :
Một nhà gây quỹ hàng đầu của Trump đang huy động tiền để biến sân golf công cộng East Potomac Golf Links – một trong ba sân golf công mà chính quyền đang tiếp quản – thành sân golf đẳng cấp, đồng thời xây dựng gần đó “Vườn Anh hùng Quốc gia” của Trump.
Khu tượng dự kiến sẽ có khoảng 250 nhân vật Mỹ mà Trump cho là quan trọng trong lịch sử.
Các kế hoạch này chưa được công bố chính thức, cũng chưa được Quốc hội phê duyệt hay trải qua quy trình đánh giá liên bang.
Dự án sân golf mới sẽ xóa bỏ các đường xe đạp công cộng và không gian giải trí mở.
Người phát ngôn Davis Ingle nói :
- “Tổng thống Trump tiếp tục làm đẹp và tôn vinh thủ đô quốc gia trong dịp kỷ niệm 250 năm lịch sử của nước Mỹ”.
Chính quyền Trump dự định tiếp quản sân East Potomac hôm nay để bắt đầu cải tạo.
Tuy nhiên, tổ chức giám sát Democracy Forward đã yêu cầu tòa án ngăn chặn kế hoạch này.
Những thay đổi của Trump đối với thủ đô dường như là cách đánh lạc hướng khỏi các khủng hoảng xung quanh ông.
Tuyên bố “tôi có tất cả lá bài” có vẻ là lời khoe khoang về việc đối phó với Iran, nhưng thực tế không lạc quan như vậy.
Hôm thứ Năm, Iran gửi đề xuất 14 điểm nhằm giải quyết chiến tranh tới các bên trung gian từ Pakistan.
Một quan chức Iran cho biết họ muốn kết thúc chiến tranh và giải quyết vấn đề eo biển Hormuz cũng như phong tỏa của Mỹ, còn chương trình hạt nhân sẽ xử lý sau.
Hôm thứ Sáu, Trump nói ông “không hài lòng” với đề xuất nhưng không nêu lý do.
Đến 18:47 tối hôm qua, ông đăng rằng sẽ xem xét kế hoạch nhưng khó chấp nhận vì Iran “ chưa trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại trong 47 năm qua”.
Dù vậy, Iran hôm nay cho biết đã nhận được phản hồi từ Mỹ và đang xem xét.
Chiến hạm Aegis của Mỹ phóng tên lửa Tomahawk trong Chiến dịch Epic Fury.
Hãng RIA Novosti đưa tin về lý do của việc này và những gì Mỹ đang lên kế hoạch.
2 tháng chiến tranh
"Không có cuộc tấn công qua lại nào giữa Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28/2 đã chấm dứt", Tổng thống Donald Trump nói trong bài phát biểu trước Hạ viện và Thượng viện hôm 2/5.
Theo Hiến pháp Mỹ, quyền tuyên chiến thuộc về Quốc hội. Nhưng Tổng thống có một kẽ hở pháp lý cho phép hành động độc lập mà không cần sự chấp thuận của cơ quan lập pháp. Với tư cách là Tổng tư lệnh, ông có thể sử dụng lực lượng vũ trang để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh, được thông qua năm 1973, giới hạn thời gian này trong vòng 2 tháng. Thêm 1 tháng nữa được dành cho việc rút quân.
Nhà Trắng chưa chính thức tuyên chiến với bất kỳ ai kể từ Thế chiến II. Nhưng các hành động quân sự vẫn phải được Quốc hội phê chuẩn. Ví dụ, điều này đã xảy ra trong các cuộc tấn công Afghanistan và Iraq.
Trong trường hợp của Chiến dịch Epic Fury, việc đạt được một giải pháp sẽ rất khó khăn. Cuộc chiến này không được lòng dân Mỹ: Theo một cuộc thăm dò do YouGov và The Economist thực hiện vào giữa tháng 4, có 58% người Mỹ phản đối việc tiếp tục chiến tranh, trong khi chỉ có 31% ủng hộ.
Trong khi đó, 70% người được hỏi tin rằng nên đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt. Ngay cả trong số những người thuộc đảng Cộng hòa, con số này cũng là 54%.
Tỷ lệ không ủng hộ Tổng thống Donald Trump cũng đã xuống còn 62% - mức thấp nhất trong suốt 18 tháng nhiệm kỳ của ông tại Nhà Trắng.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội đang đến gần, đảng Dân chủ đang tích cực sử dụng chiêu bài này chỉ trích gay gắt các hành động của chính quyền hiện tại ở Trung Đông.
Nhìn chung, khả năng các nghị sĩ ủng hộ việc tiếp tục hành động quân sự là rất thấp, và sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc, Nhà Trắng buộc phải tuyên bố chấm dứt chiến dịch.
Chỉ là hình thức
Trong khi đó, vẫn chưa có giải pháp chính trị nào cho cuộc xung đột. Các bên đã tổ chức một vòng đàm phán tại Islamabad, Pakistan và hiện đang trao đổi các kế hoạch hòa bình. Kế hoạch mới nhất từ Iran bao gồm 14 điểm.
Theo hãng thông tấn Tasnim, Iran nhấn mạnh việc giải quyết các vấn đề then chốt trong vòng 30 ngày, chứ không phải 2 tháng như Mỹ mong muốn.
Các điều kiện bao gồm ngừng bắn, kể cả ở Lebanon, đảm bảo không gây hấn, rút quân Mỹ khỏi khu vực biên giới, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, trả lại tài sản của Iran, bồi thường thiệt hại và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Iran sẵn sàng mở cửa eo biển Hormuz đồng thời với việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa Mỹ đang thực hiện.
Ông Trump đã đáp trả: Không thể đạt được thỏa hiệp theo cách này.
"Họ (Iran) vẫn chưa phải trả giá đủ cao cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong suốt 47 năm qua", ông Trump nói và cảnh báo các cuộc tấn công của Mỹ có thể tiếp tục bất cứ lúc nào.
"Nếu họ cư xử không đúng mực, nếu họ làm điều gì đó xấu, thì chúng ta sẽ xem xét. Hiện khả năng đó vẫn tồn tại", Tổng thống nói rõ.
Ông tin rằng vì Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc, nên thời hạn 2 tháng cho các hoạt động chiến đấu cần được thiết lập lại và không cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội lại có quan điểm khác.
"Đây là điều vô lý. Đây là một cuộc chiến bất hợp pháp và mỗi ngày mà đảng Cộng hòa tiếp tục dung túng và cho phép nó tiếp diễn là một ngày mà tính mạng con người bị đe dọa, hỗn loạn gia tăng và chi phí tăng lên và người dân Mỹ phải gánh chịu", Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện, cho biết.
Nghị quyết về quyền lực thời chiến (WPR) thường xuyên được đưa ra thảo luận nhưng không đủ phiếu bầu. Hơn nữa, đảng Dân chủ đang xem xét hành động pháp lý chống lại Tổng thống.
"Cần phải xem xét lại khuôn khổ pháp lý. Các hoạt động bất hợp pháp của ông Trump cần phải được ngăn chặn và tòa án là một trong những cách để làm điều đó", tạp chí Time dẫn lời Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal của bang Connecticut.
Ngược lại, phía Iran nhắc lại họ đã sẵn sàng cho bất kỳ diễn biến nào và tự cho mình quyền quyết định các điều khoản.
"Ông Trump phải lựa chọn giữa một chiến dịch quân sự bất khả thi và một thỏa thuận tồi tệ", hãng Tasnim dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Đang tích cực tìm kiếm
Dường như không có phương án nào trong số này hấp dẫn Tổng thống Trump. Ông đề xuất phương án của riêng mình: Dự án Tự do.
Ông cho biết "các quốc gia trên toàn thế giới" đã yêu cầu giúp đỡ giải cứu các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.
"Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hộ tống an toàn các tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này để họ có thể tự do và đầy đủ tiến hành công việc kinh doanh của mình. Dự án Tự do sẽ bắt đầu vào sáng 5/5, theo giờ Trung Đông", ông Trump viết trên Truth Social.
Hiện vẫn chưa rõ chính xác quân đội Mỹ sẽ hỗ trợ các tàu thuyền đi qua eo biển đang đóng cửa như thế nào. Tờ Wall Street Journal lưu ý chiến dịch này "hiện không liên quan đến việc sử dụng tàu Hải quân Mỹ để hộ tống các tàu thuyền".
Theo nguồn tin của tờ báo, ý tưởng là các quốc gia, công ty bảo hiểm và các tổ chức vận tải biển sẽ phối hợp giao thông qua eo biển Hormuz.
Đồng thời, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) thông báo 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, các nền tảng không người lái đa năng và các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường sẽ tham gia vào chiến dịch này.
Iran coi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Và đến chiều 5/5, truyền thông Iran đưa tin rằng lực lượng vũ trang nước này đã ngăn chặn Hải quân Mỹ tiến vào eo biển.
Theo hãng thông tấn Fars, hai tên lửa đã được bắn vào một trong những tàu chiến, vốn đã phớt lờ các cảnh báo và buộc phải quay trở lại.
Sau đó, Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu CENTCOM, tuyên bố Iran đã tấn công các tàu buôn và tàu Mỹ ở eo biển Hormuz. Quân đội Iran đã phá hủy 6 tàu và đánh chặn tên lửa cùng máy bay không người lái. Iran tuyên bố Mỹ đã tấn công hai tàu nhỏ chở hàng dân sự, khiến 5 người thiệt mạng.
Cả Mỹ và Iran đều đang tích cực thể hiện sự sẵn sàng leo thang xung đột. Tuy nhiên, cả hai bên rõ ràng không muốn kịch bản đó xảy ra và đang tìm kiếm một thỏa hiệp ngoại giao.
Mỹ đang cố gắng rút khỏi cuộc xung đột trong khi vẫn giữ thể diện, còn Iran đang cố gắng tránh việc nối lại các hành động thù địch, đảm bảo an ninh cho chính mình trong những năm tới và củng cố những thành quả đã đạt được.
Tuy nhiên, hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều này sẽ xảy ra và thỏa thuận ngừng bắn mong manh có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào.
Mỹ đè bẹp lực lượng hải quân, bóp nghẹt huyết mạch kinh tế Iran.
Tờ báo này lưu ý Iran đã phải gánh chịu hậu quả lớn từ các hành động của Hải quân Mỹ ở vùng Vịnh mà biểu hiện rõ nét nhất là việc sụt giảm nghiêm trọng đối với xuất khẩu dầu mỏ, đồng nghĩa với việc ngân sách nước này thiếu đi một nguồn thu lớn nhất, tác động sâu sắc tới đời sống xã hội.
Là một trùm tài phiệt trước khi làm Tổng thống Mỹ, rõ ràng là ông Trump không có ý định từ bỏ chiến thuật “ít tốn kém nhưng hiệu quả” này.
Cần nhắc lại ông chủ Nhà Trắng hiện coi việc sử dụng lực lượng hải quân hùng mạnh của mình đè bẹp Hải quân Iran, phong tỏa vùng biển xung quanh nước này là “giải pháp hiệu quả nhất” thay thế cho việc ném bom vào nước này.
Biện pháp phong tỏa đường biên được cho là “không tốn kém, nhưng lại gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng lực xuất khẩu của Iran”.
Các nhà phân tích thị trường dầu mỏ cho rằng trong tương lai rất gần, Iran sẽ phải giảm sản lượng khai thác, thậm chí là buộc phải ngừng hoạt động một số giếng dầu của mình, vì đơn giản là họ không có nơi nào để chứa lượng dầu thô mà họ sản xuất ra do hoạt động xuất khẩu bị tắc nghẽn.
WSJ chỉ ra trong gần 50 năm, Iran đã phải chịu đựng áp lực tài chính to lớn từ Mỹ. Chính phủ Iran cố gắng cầm cự bằng cách bán dầu cho Trung Quốc và những chiếc tàu chở dầu khổng lồ là phương tiện vận chuyển chính của ngành xuất khẩu năng lượng nước này.
“Iran đã đối phó với sức mạnh quân sự của Mỹ bằng chiến thuật du kích. Tuy nhiên, các nhà phân tích tin rằng dưới sự phong tỏa do Hải quân Mỹ hiện đang áp đặt, chiến lược này có thể đã gặp phải trở ngại”, WSJ nhận định.
Tác giả bài báo chỉ ra lệnh phong tỏa đã làm gián đoạn mạng lưới tàu dầu thuộc “Hạm đội bóng tối” của Iran, những “con tàu ma” vốn trong nhiều năm qua đã né tránh các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ bằng cách biến mất trên biển và sau đó bí mật dỡ hàng ở Trung Quốc.
Hiện nay, các tàu chở dầu này đã không thể vượt qua vòng vây của các tàu chiến Mỹ truy đuổi chúng suốt quãng đường từ Vịnh Ba Tư ra Ấn Độ Dương và tới Thái Bình Dương.
Bài báo nhận định đây sẽ là đòn nặng giáng vào Iran bởi các tuyến đường thay thế sẽ không đủ.
Hiện Iran đang nỗ lực vận chuyển một phần dầu mỏ của mình bằng đường sắt đến Trung Quốc và nhập khẩu lương thực bằng đường bộ từ vùng Caucasus và Pakistan, nhưng chỉ có 40% khối lượng thương mại của Iran có thể được chuyển hướng mà không cần phải qua các cảng bị phong tỏa.
hông người lái của Nga đang buộc Lực lượng vũ trang Ukraine phải bỏ lại các thiết bị quân sự hạng nặng của nước ngoài trên tiền tuyến, bao gồm cả ở vùng Sumy", ông Apti Alaudinov, Phó Cục trưởng Tổng cục Quân sự - Chính trị thuộc Bộ Quốc phòng Nga kiêm chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Akhmat nói với RIA Novosti.
"Chúng ta đều biết rõ rằng những chiếc xe tăng Leopard, Abrams, tổ hợp tên lửa pháo binh HIMARS và các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, Iron Dome được tung hô kia đều chỉ là một huyền thoại lớn.
Đúng đây là những thiết bị chất lượng cao, rất đắt tiền. Về cơ bản, hóa ra Israel, Mỹ và NATO đã rửa tiền một cách không chính thống qua những vũ khí này trong nhiều thập kỷ, khiến các chủ sở hữu nhà máy và tổ hợp công nghiệp quân sự trở nên rất giàu có", ông Alaudinov tuyên bố.
Máy bay không người lái tấn công cảm tử đang là vũ khí thay đổi cục diện chiến trường.
Ông Apti Alaudinov khẳng định trong Chiến dịch quân sự đặc biệt, không có vũ khí hay thiết bị nước ngoài nào mà không bị phá hủy.
"Chúng ta đã thấy họ phải hoàn toàn xem xét lại khái niệm thành lập các đơn vị riêng và trang bị cho chúng. Nếu một chiếc xe tăng trị giá vài triệu USD có thể bị phá hủy bởi một hệ thống FPV chỉ có giá 500 USD, rõ ràng là họ sẽ buộc phải xem xét lại hoàn toàn khái niệm đó", ông Alaudinov giải thích.
Thực tế chiến trường Ukraine cũng cho thấy những gì chỉ huy đặc nhiệm Akhmat đề cập cũng xảy ra với Nga, thậm chí còn ở quy mô lớn hơn, khi máy bay không người lái FPV do binh sĩ Ukraine sử dụng đã phá hủy loạt khí tài thậm chí còn đắt tiền hơn của Nga, với số lượng lớn hơn rất nhiều.
Vụ việc mới nhất chính là UAV Ukraine vượt 1.700km phá hủy tiêm kích tàng hình Su-57 và máy bay ném bom tiền tuyến Su-34 ngay tại căn cứ.
Việc Iran được cho là từng yêu cầu mức phí tới 2 triệu USD cho mỗi tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên lo ngại sâu rộng về nguy cơ phá vỡ trật tự hàng hải quốc tế. Dù tuyến đường này hiện vẫn được mở, động thái trên được xem là bước thử nghiệm một mô hình kiểm soát mới đối với các “điểm nghẽn” chiến lược.
Hormuz vốn là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô, 20% khí tự nhiên và tới 33% phân bón toàn cầu. Nếu tiền lệ thu phí được chấp nhận tại đây, nó có thể mở ra một xu hướng mới, nơi các quốc gia ven biển tận dụng vị trí địa lý để áp đặt cơ chế kiểm soát tương tự, từ đó làm thay đổi căn bản cách vận hành của thương mại hàng hải quốc tế.
Những “nút thắt” nhạy cảm hơn
So với Hormuz, nhiều tuyến hàng hải khác thậm chí còn có ý nghĩa sống còn hơn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuyến đường này chỉ rộng khoảng 3,7 km ở điểm hẹp nhất, hẹp hơn nhiều so với khoảng 39 km của Hormuz, nhưng lại vận chuyển tới 29% lượng dầu thô toàn cầu và khoảng 24% thương mại hàng hải.
Đặc biệt, thời gian để một tàu đi qua Malacca kéo dài gần 20 giờ, tạo ra khoảng thời gian dài hơn nhiều để các phương tiện có thể bị theo dõi hoặc gây sức ép.
Không chỉ Malacca, eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ cũng là một điểm nghẽn quan trọng, nơi khoảng 10-12% dầu thô và 14% thương mại toàn cầu đi qua. Tuyến đường này đóng vai trò kết nối châu Á với châu Âu thông qua kênh đào Suez. Những diễn biến gần đây cho thấy chỉ cần các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gia tăng, lưu lượng vận tải đã giảm mạnh, buộc nhiều tàu phải vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình thêm 10-14 ngày và làm chi phí tăng hàng trăm nghìn đến cả triệu USD mỗi chuyến.
Tại Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar - với điểm hẹp khoảng 15 km, cũng là một trong những tuyến vận tải nhộn nhịp nhất thế giới , nơi khoảng 100.000 tàu qua lại mỗi năm. Nếu áp dụng cơ chế thu phí tương tự, chỉ riêng khu vực này cũng có thể tạo ra nguồn thu khổng lồ, đồng thời đẩy chi phí vận tải toàn cầu tăng vọt.
Nguy cơ phá vỡ trật tự hàng hải toàn cầu
Việc một quốc gia tìm cách áp đặt phí qua lại tại các eo biển quốc tế không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Nếu mô hình này thành hiện thực, nó có thể kích hoạt một “hiệu ứng domino”, khiến nhiều quốc gia khác áp dụng biện pháp tương tự nhằm tận dụng lợi thế địa lý.
Hệ quả là chi phí vận tải biển toàn cầu có thể tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới phụ thuộc lớn vào các tuyến vận tải hàng hải, bất kỳ sự thay đổi nào đối với nguyên tắc tự do hàng hải đều có thể tạo ra tác động lan tỏa rộng khắp.
Giới quan sát nhận định, nếu không có cơ chế kiểm soát hiệu quả, mô hình “thu phí điểm nghẽn” có thể trở thành tiền lệ nguy hiểm, làm suy yếu nền tảng của hệ thống thương mại toàn cầu vốn dựa trên sự thông suốt và tự do lưu thông trên biển.
Ngày 5/5, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nêu rõ: "Hành lang do Iran cung cấp là con đường an toàn duy nhất để đi qua eo biển Hormuz. Việc chuyển hướng tàu thuyền sang những tuyến đường khác là không an toàn và hải quân sẽ có hành động quyết liệt chống lại bất cứ ai thực hiện bước đi như vậy".
Cùng thời điểm, kênh truyền hình nhà nước Press TV đưa tin Iran triển khai cơ chế mới nhằm quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Cụ thể, tất cả tàu có ý định đi qua eo biển sẽ nhận được email từ một địa chỉ liên kết với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), trong đó thông báo về những quy định và thủ tục mới liên quan đến việc quá cảnh. Các tàu thuyền được yêu cầu phải xin cấp phép trước khi đi qua tuyến đường thủy này.
Động thái cứng rắn của Hải quân thuộc IRGC được đưa ra ngay sau khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định nỗ lực của Washington nhằm hướng dẫn tàu thuyền tránh khu vực "hoàn toàn riêng biệt" với chiến dịch quân sự đang diễn ra.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump quyết định tạm thời đình chỉ kế hoạch hộ tống tàu thuyền trên thế giới đi qua eo biển Hormuz, nhưng cho biết việc phong tỏa các cảng của Iran sẽ "vẫn được duy trì đầy đủ" cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng với Tehran.
Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hôm thứ Tư (6/5), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định chiến dịch quân sự chống lại Iran được phát động hồi tháng Hai đã kết thúc, đồng thời cho biết ưu tiên hiện tại của Mỹ là mở lại eo biển Hormuz.
"Chiến dịch đã kết thúc... Chúng ta đã hoàn thành giai đoạn đó rồi. Chúng ta đã đạt được các mục tiêu trong chiến dịch đó", ông nói.
Theo Ngoại trưởng Rubio, trọng tâm hiện nay của Washington là triển khai "Dự án tự do" - sáng kiến nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
"Hiện tại chúng ta đang tiến hành Dự án tự do... Đó là những gì chúng ta đang thực hiện hiện nay", ông Rubio lưu ý.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng trước đó thông báo với Quốc hội rằng các hành động quân sự nhằm vào Iran đã "chấm dứt" khi đạt đến ngưỡng 60 ngày. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch không kích nếu các cuộc đàm phán thất bại hoặc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết, những câu hỏi về chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm cả kho dự trữ uranium được làm giàu cao sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.
"Về vấn đề đàm phán, tôi nghĩ tổng thống đã nói rõ rằng, một phần của quá trình đàm phán không chỉ là việc làm giàu uranium, mà còn là việc xử lý số vật liệu đang được cất giữ ở đâu đó... Vấn đề đó cần phải được giải quyết bằng cách này hay cách khác", ông nói.
Ông Rubio khẳng định Mỹ không chấp nhận việc Iran kiểm soát hoặc "bình thường hóa" tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz. Ông cáo buộc Tehran đã gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng hải khi tấn công tàu thương mại và rải thủy lôi, đồng thời tìm cách áp đặt phí qua lại tuyến đường này.
Mỹ khẳng định hành động quân sự là ‘phòng thủ’
Ngoại trưởng Marco Rubio coi hành động quân sự của Mỹ tại Iran trong thời gian ngừng bắn là một "chiến dịch phòng thủ", trong bối cảnh cuộc phong tỏa hải quân vẫn tiếp diễn.
"Chúng tôi sẽ không để một chiếc thuyền cao tốc nào đó tiến đến gần tàu và bắn phá nó. Chúng tôi sẽ đáp trả", Ngoại trưởng Rubio nói thêm.
Ngoại trưởng Mỹ mô tả "Dự án tự do", nhằm mục đích hướng dẫn các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn, như một "vùng bảo vệ và là bước đầu tiên" hướng tới việc mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy quan trọng này.
Mỹ đang tìm kiếm giải pháp ngoại giao với Iran
Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ đang nỗ lực để đạt được "một mức độ hiểu biết nhất định" về những chủ đề mà Tehran sẵn sàng đàm phán, có thể chưa cần một thỏa thuận chính thức nhưng phải xác định rõ phạm vi và cam kết của các bên.
"Chúng ta không nhất thiết phải có văn bản thỏa thuận cụ thể, nhưng chúng ta cần một giải pháp ngoại giao rõ ràng về những vấn đề mà họ sẵn sàng đàm phán, cũng như phạm vi và những nhượng bộ mà họ sẵn sàng thực hiện ngay từ đầu để các cuộc đàm phán đó có hiệu quả", ông nói.
"Mặc dù Iran luôn tuyên bố họ không muốn sở hữu vũ khí hạt nhân... nhưng họ không thực sự có ý đó", ông Rubio lưu ý.
Ngoại trưởng Mỹ cáo buộc Tehran vẫn theo đuổi các yếu tố cần thiết để phát triển vũ khí hạt nhân, bao gồm tên lửa tầm xa và hệ thống máy ly tâm ngầm.
Ông Rubio nhấn mạnh Iran hiện có cơ hội chứng minh rằng họ không có ý định sở hữu vũ khí hạt nhân thông qua các cuộc đàm phán sắp tới.
Phát biểu trên được ông Tischler đưa ra trong bối cảnh Mỹ, Israel và Iran vẫn đang duy trì lệnh ngừng bắn mong manh từ đầu tháng 4.
“Chúng tôi đang theo dõi sát sao những diễn biến ở Iran và sẵn sàng triển khai toàn bộ lực lượng không quân nếu cần thiết”, ông Tischler phát biểu tại buổi lễ nhậm chức.
Ông Tischler sinh năm 1975 tại miền bắc Israel, là một phi công chuyên nghiệp, thăng tiến qua các cấp bậc từ phi công chiến đấu đến chỉ huy.
“Lực lượng không quân sẽ tiếp tục hành động quyết đoán, mạnh mẽ và có trách nhiệm chống lại các mối đe dọa trên mọi mặt trận, ở mọi giai đoạn và với mọi đối thủ”.
Phát biểu tại lễ nhậm chức của ông Tischler, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) - Tướng Eyal Zamir - cho biết, Israel vẫn “trong tình trạng cảnh giác cao độ trên mọi mặt trận”.
Ông nói rằng quân đội “sẵn sàng đáp trả bằng vũ lực đối với bất kỳ nỗ lực nào nhằm gây hại cho Israel”.
Kể từ sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023, lực lượng không quân Israel đã tiến hành một chiến dịch không kích rộng lớn và liên tục trên nhiều mặt trận, đặc biệt là ở Dải Gaza, Li-băng và Iran.
Theo bản tin của Press TV ngày 5/5, Iran cảnh báo Hải quân Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz và yêu cầu các tàu thương mại sẽ phải phối hợp với quân đội Iran nếu muốn đi qua. Nước này cũng công bố bản đồ mới của eo biển với phạm vi kiểm soát mở rộng.
Cùng ngày, giới chức Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn mong manh với Iran vẫn được duy trì, đồng thời thúc đẩy chiến dịch mở lại eo biển Hormuz. Đồng minh của Mỹ là UAE cho biết họ vừa hứng làn sóng tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran.
Sau khi quân đội Mỹ tuyên bố đã phá hủy một số tàu nhỏ, tên lửa hành trình và máy bay không người lái của Iran, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định nỗ lực hộ tống các tàu chở dầu mắc kẹt qua eo biển Hormuz mang tính chất phòng thủ.
“Chúng tôi sẽ không nổ súng trừ khi bị tấn công trước. Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc. Chúng tôi không mong muốn tình huống leo thang thêm”, ông Rubio nói với các phóng viên tại Nhà Trắng, đồng thời khẳng định Mỹ đã đạt được các mục tiêu trong chiến dịch quân sự.
Một trong những mục tiêu chính của Tổng thống Donald Trump khi phát động các cuộc không kích nhằm vào Iran là đảm bảo Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Iran vẫn chưa bàn giao khoảng 400kg uranium được làm giàu ở mức cao.
Eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, gây gián đoạn nghiêm trọng và đẩy giá hàng hóa toàn cầu tăng cao.
Iran trên thực tế đã phong tỏa eo biển bằng cách đe dọa triển khai thủy lôi, máy bay không người lái, tên lửa và tàu tấn công tốc độ cao. Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran và tổ chức các đoàn tàu thương mại được hộ tống.
Trong lúc ông Rubio phát biểu, UKMTO của Anh thông báo 1 tàu chở hàng đã bị trúng đạn tại eo biển. Thông tin chi tiết chưa được công bố.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trước đó khẳng định Washington đã đảm bảo được hành lang an toàn qua tuyến đường thủy này và hàng trăm tàu thương mại đang xếp hàng để đi qua. Ông cũng nhấn mạnh lệnh ngừng bắn kéo dài 4 tuần với Iran vẫn còn hiệu lực.
“Hiện tại lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi rất chặt chẽ”, ông nói.
Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ “chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các hoạt động chiến đấu quy mô lớn”.
Khi được hỏi điều gì có thể khiến Iran vi phạm lệnh ngừng bắn, Tổng thống Donald Trump nói: “Họ biết điều gì không nên làm”.
Ngay sau phát biểu của ông Hegseth, Bộ Quốc phòng UAE cho biết hệ thống phòng không của nước này tiếp tục đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran, dù Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran phủ nhận.
Bộ Ngoại giao UAE gọi đây là hành động leo thang nghiêm trọng và là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia, đồng thời khẳng định nước này có “quyền đầy đủ và hợp pháp” để đáp trả.
Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ cáo buộc từ Abu Dhabi, khẳng định các hành động quân sự của họ chỉ nhằm đẩy lùi sự “xâm lược của Mỹ”.
Sau khi công bố bản đồ mới với vùng kiểm soát mở rộng, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo các tàu phải đi đúng hành lang đã được chỉ định, nếu không sẽ đối mặt với “phản ứng quyết liệt”.
Ngày 4/5, quân đội Mỹ cho biết 2 tàu thương mại Mỹ đã đi qua eo biển, trong khi hãng vận tải Maersk cho biết tàu Alliance Fairfax treo cờ Mỹ đã rời Vịnh dưới sự hộ tống của quân đội Mỹ. Iran khẳng định vẫn chưa có tàu nào vượt qua được khu vực này.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump cho rằng quân đội Iran hiện chỉ còn bắn “như súng đồ chơi” và Tehran muốn hòa bình, bất chấp những tuyên bố cứng rắn công khai.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết các trao đổi vẫn đang được tiến hành với vai trò trung gian của Pakistan.
Ông Araqchi tới Bắc Kinh từ ngày 5/5 để hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Iran. Tổng thống Trump cũng dự kiến thăm Trung Quốc trong tháng này.
Các cuộc tấn công mới bằng UAV và tên lửa đã diễn ra hôm 4/5 (giờ địa phương), sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm đưa các tàu chở dầu và tàu khác bị mắc kẹt đi qua eo biển Hormuz. Eo biển này đã gần như bị đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran hồi tháng 2 năm nay.
Trong ngày 4/5, một số tàu thương mại ở Vịnh Ba Tư đã báo cáo về các vụ nổ hoặc hỏa hoạn, Mỹ cho biết lực lượng nước này đã phá hủy 6 tàu quân sự nhỏ của Iran. Tehran đã phủ nhận thông tin này. Trong khi đó, một cảng dầu ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - nơi đặt một căn cứ quân sự lớn của Mỹ - đã bị tên lửa Iran thiêu rụi.
Tổng thống Trump chỉ đưa ra rất ít chi tiết về "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt di chuyển qua eo biển Hormuz khi ông công bố chiến dịch này trên mạng xã hội. Chiến dịch được công bố chỉ 2 ngày sau khi thời hạn pháp lý theo luật pháp Mỹ để ông nhận được sự cho phép từ Quốc hội nước này cho cuộc chiến Iran đã trôi qua. Ông Trump nói với Quốc hội Mỹ rằng cuộc chiến đã "chấm dứt" và thời hạn pháp lý không còn ý nghĩa.
Đây là nỗ lực đầu tiên sử dụng lực lượng quân sự kể từ tuyên bố ngừng bắn hồi tháng 4 nhằm giải tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, điều mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết chỉ có thể xảy ra với sự cho phép của Tehran. Chi phí bảo hiểm vận chuyển cũng đã tăng vọt.
Trong những tuần qua, Hải quân Mỹ đã phong tỏa thương mại đường biển của Iran - điều mà Iran cho rằng chính là một hành động chiến tranh.
"Dự án Tự do" của Tổng thống Trump cho đến nay dường như đã phản tác dụng, khi lưu lượng tàu thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz không tăng lên. Ngược lại, động thái này lại gây ra một cuộc phô trương sức mạnh như đã hứa từ phía Iran - quốc gia đe dọa sẽ đáp trả bất kỳ sự leo thang nào bằng các cuộc tấn công mới vào các nước láng giềng có binh lính Mỹ đóng quân. Các công ty vận tải biển lớn cho biết họ có thể sẽ phải chờ đến khi đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột trước khi cố gắng vượt eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Abbas Araqchi nhận định các sự kiện hôm 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng. Ông nói rằng các cuộc đàm phán hòa bình đang tiến triển với sự trung gian của Pakistan, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên bị cuốn vào "vũng lầy".
Hàn Quốc báo cáo một trong những tàu thương mại của nước này - tàu HMM Namu - đã bị nổ và cháy trong phòng máy ở khu vực gần eo biển Hormuz, không có ai trên tàu bị thương. Hiện vẫn chưa xác định rõ liệu đám cháy là do một cuộc tấn công hay bắt nguồn từ bên trong tàu.
Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) báo cáo 2 tàu đã bị tấn công ngoài khơi bờ biển UAE. Và công ty dầu khí ADNOC của UAE thông tin một trong những tàu chở dầu rỗng của họ đã bị máy bay không người lái của Iran tấn công.
Bên cạnh việc đơn phương tuyên bố lệnh ngừng bắn, Nga đe dọa sẽ tấn công tên lửa quy mô lớn vào Kiev nếu Ukraine vi phạm.
Ukraine đáp trả bằng cách đơn phương tuyên bố ngừng bắn từ ngày 5 đến ngày 6/5, nói rằng việc mong đợi họ tuân thủ lệnh ngừng bắn trong dịp lễ của Nga là "không nghiêm túc".
Cuộc tranh cãi giữa hai bên diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine đang tạm lắng, khi Washington chuyển trọng tâm sang xung đột ở Trung Đông.
Các cuộc tấn công của Nga vào ngày 4/5 đã khiến 9 người thiệt mạng trên khắp Ukraine. Trong khi đó, một máy bay không người lái của Ukraine đã đâm trúng xuống một tòa nhà cao tầng ở một khu phố cao cấp của Moscow trong đêm 4/5.
"Theo quyết định của Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang Nga - Tổng thống Vladimir Putin, một lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố từ ngày 8 đến ngày 9/5/2026. Chúng tôi hy vọng phía Ukraine sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn này" - Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong một bài đăng trên dịch vụ nhắn tin MAX do nhà nước hậu thuẫn - "Nếu chính quyền Kiev cố tình thực hiện kế hoạch tội ác của chúng nhằm phá hoại lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, Lực lượng vũ trang Nga sẽ phát động một cuộc tấn công tên lửa trả đũa quy mô lớn vào trung tâm Kiev".
Tuyên bố cho biết thêm: "Chúng tôi cảnh báo người dân Kiev và nhân viên các phái bộ ngoại giao nước ngoài cần phải rời khỏi thành phố ngay lập tức".
Nga kỷ niệm Ngày Chiến thắng trong Thế chiến II hàng năm với cuộc duyệt binh quy mô lớn qua Quảng trường Đỏ vào ngày 9/5.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 4/5 cho biết việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn để Moscow có thể tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng là "không nghiêm túc," và rằng Nga lo ngại UAV Ukraine sẽ "bay lượn trên Quảng trường Đỏ".
"Tính đến hôm nay, chưa có lời kêu gọi chính thức nào gửi đến Ukraine về phương thức ngừng bắn mà các mạng xã hội Nga đang tuyên truyền" - ông Zelensky cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X -"Về vấn đề này, chúng tôi tuyên bố một chế độ ngừng bắn bắt đầu từ 0h ngày 5/5 (giờ địa phương, tức 21h theo giờ GMT) đến hết ngày 6/5".
Sau đó, nhà lãnh đạo Ukraine đã đến quốc đảo Bahrain ở Vùng Vịnh để đàm phán về việc hợp tác an ninh.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.