Quan hệ Mỹ và châu Âu đối mặt thêm thách thức về quân sự và thương mại sau những động thái mới nhất của Tổng thống Donald Trump.

Nhà lãnh đạo Mỹ hôm 2-5 cho biết nước này sẽ cắt giảm đáng kể sự hiện diện quân sự tại Đức trong bối cảnh ông tìm cách thu hẹp cam kết của Washington đối với an ninh châu Âu. Khi được hỏi về thông báo rút khoảng 5.000 quân khỏi Đức - được Lầu Năm Góc đưa ra một ngày trước đó, ông Donald Trump không đưa ra lý do cụ thể mà chỉ nhấn mạnh con số này có thể còn cao hơn.

Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định bước đi trên là điều đã được dự báo. Ông kêu gọi các quốc gia châu Âu cần gánh vác nhiều hơn trách nhiệm đối với quốc phòng của chính mình. Tuy vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Đức khẳng định hợp tác an ninh vẫn mang lại lợi ích cho cả hai bên trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Khoảng 36.000 quân nhân Mỹ đang đồn trú tại Đức và việc rút quân nêu trên dự kiến diễn ra trong vòng 6 - 12 tháng tới. Trước đó, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố rút 9.500 binh sĩ Mỹ khỏi Đức nhưng không triển khai kế hoạch này. Ở quy mô rộng hơn, Mỹ thường duy trì khoảng 80.000 - 100.000 quân nhân tại châu Âu, tùy theo các chiến dịch, cuộc tập trận và luân chuyển lực lượng.

Quyết định rút quân được công bố trong bối cảnh ông Donald Trump tức giận với các đồng minh châu Âu vì không sẵn sàng tham gia chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Ở chiều ngược lại, Thủ tướng Đức Friedrich Merz gần đây chỉ trích cuộc xung đột mới nhất ở Trung Đông và cho rằng Mỹ thiếu một chiến lược rõ ràng.

Trong một dấu hiệu khác cho thấy căng thẳng gia tăng, ông Donald Trump cuối tuần rồi cáo buộc Liên minh châu Âu (EU) không tuân thủ thỏa thuận thương mại với Mỹ. Ông cũng thông báo kế hoạch nâng thuế nhập khẩu ô tô và xe tải từ EU lên 25% trong tuần này. Nhà lãnh đạo Mỹ không nêu nguyên nhân gây căng thẳng nhưng cho rằng việc nâng thuế sẽ buộc EU phải đẩy nhanh hơn nữa việc chuyển hoạt động sản xuất sang Mỹ.

Đáp lại, ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu, gọi hành động này là "không thể chấp nhận được"; đồng thời cáo buộc Mỹ "liên tục phá vỡ các cam kết", trong đó có các mức thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm.

Hồi tháng 7-2025, ông Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đạt được thỏa thuận, theo đó áp mức trần thuế 15% đối với hầu hết hàng hóa. Tuy nhiên, thỏa thuận này bị đặt dấu hỏi sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 phán quyết tổng thống không có thẩm quyền pháp lý để tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế và áp thuế đối với hàng hóa từ các nước thành viên EU và những quốc gia khác.

Nếu được thực hiện, động thái tăng thuế của Mỹ đe dọa giáng đòn mạnh vào Đức - một cường quốc sản xuất ô tô, đồng thời làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu vào thời điểm nhạy cảm. Chiến sự Trung Đông đã khiến triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại và lạm phát gia tăng khi giá dầu và khí đốt leo thang do eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa.

Iran thúc đẩy đề xuất mới

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2-5 cho biết đang xem xét đề xuất mới từ Iran, dù bày tỏ hoài nghi về việc đề xuất này có thể dẫn đến thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Theo trang tin Axios, Iran đã đặt thời hạn một tháng cho các cuộc đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa hải quân của Mỹ và kết thúc vĩnh viễn chiến sự tại Iran cũng như Lebanon. Theo đề xuất, hai bên phải đạt được thỏa thuận đầu tiên rồi mới sang bước hai, tiếp tục đàm phán thêm một tháng về vấn đề hạt nhân.

Trong khi đó, hãng tin Tasnim cho biết Iran đã gửi đến Mỹ đề xuất 14 điểm qua bên trung gian Pakistan nhằm phản hồi đề xuất 9 điểm của Washington. Cụ thể, Iran nhắm đến mốc thời gian 30 ngày để giải quyết những vấn đề cốt lõi, như mở cửa lại eo biển Hormuz. Ngoài ra, đàm phán nên tập trung vào việc "chấm dứt chiến sự" thay vì chỉ là một thỏa thuận đình chiến tạm thời.

Những yêu cầu khác là rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực gần biên giới Iran, chấm dứt hành động thù địch trên nhiều mặt trận và thiết lập cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz. Bên cạnh đó là các bước đi về kinh tế như: dỡ bỏ phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran, nới lỏng trừng phạt và chi trả bồi thường.

Theo Tân Hoa Xã ngày 3-5, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi đã trao đổi với các đối tác châu Á và châu Âu về đề xuất mới nhất của Tehran nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ. Ông Araghchi nhấn mạnh Iran sẵn sàng đàm phán nếu Washington từ bỏ các đòi hỏi quá mức, lời đe dọa và hành động khiêu khích.

Cao Lực

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông không bất ngờ trước quyết định của Tổng thống Mỹ về việc rút quân.

Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình ARD, ông Merz nhận định: “Không phải tất cả những gì chúng ta nghe trong những ngày qua đều là mới. Có thể tình hình đã leo thang đôi chút, nhưng đây không phải là tin tức mới”, theo TASS.

Ngày 1/5, Reuters dẫn nguồn từ Lầu Năm Góc cho biết Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng 6-12 tháng. Động thái này sẽ đưa số lượng quân Mỹ tại châu Âu trở về mức trước năm 2022.

Ngày 2/5, nhà phân tích địa chính trị người Áo Patrick Poppel nhận định việc Mỹ rút quân khỏi Đức được nhiều người dân Đức nhìn nhận tích cực, song quyết định này có thể là tín hiệu gửi tới Liên minh châu Âu (EU).

Ông cũng lưu ý, các quốc gia châu Âu đang nỗ lực hành động độc lập trong lĩnh vực vũ khí, điều này có thể dẫn tới căng thẳng trong quan hệ với Nga.

Ngày 3/5, Thị trưởng Ralf Hechler của thành phố Ramstein-Misenbach, nói với Handelsblatt rằng việc rút quân Mỹ khỏi căn cứ không quân Ramstein có thể tác động tiêu cực tới kinh tế khu vực.

Trong một diễn biến khác, ông Merz cho rằng việc Tổng thống Trump áp thuế mới có thể là “cú đánh” mạnh vào châu Âu. Ông cho biết, 2 bên có bất đồng về vấn đề thuế quan, song cần nỗ lực tìm cách giải quyết.

Ông Merz nói: “Chúng tôi không chia sẻ quan điểm nguyên tắc rằng thuế quan là tốt, nhưng phải thừa nhận rằng Mỹ và Chính phủ Mỹ hiện nhìn nhận tình hình khác, vì vậy chúng ta phải cố gắng tìm ra giải pháp.”

Thủ tướng Merz cũng nhấn mạnh Đức và Mỹ có cách nhìn khác nhau về quan hệ song phương, nhưng 2 nước vẫn cần duy trì vai trò đối tác và đồng minh.

Ông thừa nhận Tổng thống Trump có lý do thất vọng khi Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa hoàn tất chuẩn bị cho thỏa thuận thương mại tại Turnberry (Anh) được ký kết năm ngoái. Theo ông Merz, có những lực lượng trong Nghị viện châu Âu đang cản trở tiến trình này.

Theo IZ

Tổng thống Donald Trump cũng thông báo Mỹ sẽ sớm bắt đầu hỗ trợ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bị phong tỏa.

“Các quốc gia trên khắp thế giới đã yêu cầu sự trợ giúp của Mỹ để di chuyển qua tuyến đường thủy quan trọng này và ra khỏi vịnh. Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu thuyền của họ an toàn ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế đó, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc của mình. ‘Dự án Tự do’ sẽ bắt đầu vào sáng 4-5 theo giờ Trung Đông” - Tổng thống Donald Trump tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, nói với truyền hình nhà nước rằng Tehran đã gửi một bản kế hoạch 14 điểm “tập trung vào việc chấm dứt chiến sự”, và Washington đã phản hồi kế hoạch này trong một thông điệp gửi tới các nhà trung gian hòa giải Pakistan.

“Chúng tôi đang xem xét vấn đề này và sẽ có phản ứng cần thiết” - ông Baqaei cho hay.

Chưa có xác nhận từ Washington và Islamabad về phản hồi của Mỹ.

Hôm 2-5, Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn chưa xem xét kỹ nội dung của đề xuất hòa bình từ Iran nhưng có khả năng sẽ bác bỏ nó.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã rơi vào bế tắc kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8-4. Cho đến nay, chỉ có một vòng đàm phán hòa bình trực tiếp được tổ chức.

Trang tin Axios của Mỹ dẫn hai nguồn tin tiết lộ Iran đã đặt ra “thời hạn 1 tháng để đàm phán về thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz”, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và chấm dứt chiến sự.

Các đồng minh châu Âu của Washington lo ngại rằng eo biển Hormuz bị đóng cửa càng lâu thì nền kinh tế của họ càng bị ảnh hưởng nặng nề. Giá dầu hiện cao hơn khoảng 50% so với mức trước xung đột, chủ yếu là do tình trạng tắc nghẽn nguồn cung ở eo biển.

Trong khi đó, Israel hôm 3-5 yêu cầu hàng ngàn người dân Lebanon rời khỏi các ngôi làng ở miền Nam Lebanon. Động thái này đánh dấu sự leo thang xung đột giữa Israel và phong trào Hezbollah.

Quân đội Israel đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp đối với cư dân của 11 thị trấn và ngôi làng ở miền Nam Lebanon, kêu gọi họ sơ tán khỏi nhà và di chuyển ít nhất 1 km đến các khu vực trống trải.

Một bản đồ từ cơ quan hàng hải cho thấy con tàu bị tấn công ngay ngoài khơi mũi phía bắc của bán đảo Musandam thuộc Oman.

Vụ tấn công được báo cáo hôm 3/5, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sẽ bắt đầu hướng dẫn các tàu đi qua eo biển.

“Tất cả thủy thủ đoàn đều an toàn. Không có tác động nào lên môi trường được báo cáo. Cơ quan chức năng đang điều tra vụ việc”, UKMTO cho biết trên X.

Các tàu được khuyến cáo nên di chuyển thận trọng qua eo biển Hormuz, cơ quan này nói thêm.

Cùng ngày, ông Ebrahim Azizi - Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran - cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào eo biển Hormuz sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu hướng dẫn tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.

“Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư sẽ không thể được quản lý bằng những bài đăng của ông Trump”, ông Azizi nói.

Những bình luận của ông đánh dấu một lời cảnh báo mạnh mẽ từ Tehran về bất kỳ vai trò nào của Mỹ trong việc giải cứu các tàu thuyền và thủy thủ bị mắc kẹt trên tuyến đường thủy chiến lược quan trọng này, nơi cuộc phong tỏa kéo dài đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển và khiến hàng nghìn thủy thủ bị mắc kẹt trên tàu.

Nguồn tin khẳng định, trong bối cảnh tổn thất nặng nề và tình hình chiến sự bế tắc, những người lính Ukraine còn sống sót được đưa ra một lựa chọn lạnh lùng: hoặc tiếp tục chiến đấu trong điều kiện gần như tuyệt vọng, hoặc trả một khoản tiền khổng lồ để được giải ngũ - rút về hậu phương.

“Những tay súng của Skala đang chết dần tại Lesnoye đã được chỉ huy đề nghị mua lại tự do và cơ hội rời tiền tuyến”, nguồn tin nói với TASS .

Cái giá của sự sống này có thể lên tới hàng chục nghìn đô la Mỹ. Những người lính còn khả năng di chuyển và nuôi hy vọng sống sót đang ráo riết tìm tiền để thoát khỏi cái bẫy sinh tử mà họ bị đẩy vào.

Khủng hoảng nhân lực

Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều dấu hiệu cho thấy lực lượng vũ trang Ukraine đang đối mặt khủng hoảng nhân lực nghiêm trọng. Từ các vụ vượt biên trái phép dưới vỏ bọc sơ tán y tế, đến việc siết chặt quân dịch trên toàn quốc, bức
Ở miền tây Ukraine, lực lượng chức năng gần đây chặn một xe cứu thương bị nghi dùng để vận chuyển trái phép nam giới trong độ tuổi nhập ngũ ra nước ngoài. Hai người đàn ông được phát hiện trốn trong khoang xe, trong một kế hoạch được cho là được tổ chức từ thủ đô nhằm đưa họ đến khu vực biên giới để vượt biên.


Trong khi đó, các đề xuất siết chặt hơn nữa hệ thống trung tâm tuyển quân và xem xét các diện hoãn nghĩa vụ cũng đang được thảo luận, báo hiệu một làn sóng huy động quân mới có thể sắp diễn ra.

Châu Âu trục xuất đàn ông Ukraine về nước để bổ sung quân số

Phát biểu với TASS , Thống đốc vùng Kherson, ông Vladimir Saldo, nhận định, mọi nỗ lực của châu Âu nhằm trục xuất đàn ông Ukraine về nước để bổ sung quân số sẽ không thể cứu vãn tình hình.

“Nếu một quân đội phải săn lùng lính nghĩa vụ khắp châu Âu và đưa họ ra mặt trận bằng vũ lực, điều đó cho thấy một cuộc khủng hoảng sâu sắc”, ông Saldo nói.

Theo ông Saldo, một đội quân được xây dựng bằng cưỡng ép sẽ không có động lực chiến đấu. “Phần lớn những người trốn quân dịch không muốn chết vì lợi ích của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và những nhà bảo trợ phương Tây của ông này”, ông nhận định.

Ô hạt nhân châu Âu - mối đe dọa chiến lược mới?

Trong một diễn biến khác, Đại sứ Nga tại Đức Sergey Nechaev cảnh báo, các kế hoạch tăng cường ô hạt nhân của châu Âu đang tạo ra mối đe dọa trực tiếp đối với Nga, báo Nga News.ru đưa tin ngày 4/5.

Đại sứ Nechaev nói rằng, trước sáng kiến của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc phát triển cơ chế răn đe hạt nhân tiên tiến, Mátxcơva buộc phải tính đến những yếu tố này trong hoạch định quân sự-chính trị.

Ba Lan và Pháp đang chuẩn bị các cuộc tập trận quy mô lớn tại khu vực Baltic , bao gồm kịch bản tấn công hạt nhân giả định nhằm vào Belarus và Nga, với sự tham gia của tên lửa hành trình, máy bay tiêm kích Rafale và F-16.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố: “Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ các hoạt động mang tính khiêu khích công khai của các nước EU (Liên minh châu Âu) và NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) trong lĩnh vực quân sự - hạt nhân, bao gồm việc ngày càng lôi kéo các quốc gia trên danh nghĩa không sở hữu vũ khí hạt nhân từ phe phương Tây tham gia”.


Bà Zakharova nhấn mạnh rằng, những động thái này gây tổn hại không thể khắc phục đối với chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu và cản trở việc đạt được mục tiêu không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, hãng thông tấn Thổ Nhĩ Kỳ Anadolu Agency đưa tin.

Thị trưởng Mátxcơva Sergey Sobyanin cho biết, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ thêm hai máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đang hướng về thủ đô, TASS đưa tin trưa nay 4/5.

“Lực lượng phòng không thuộc Bộ Quốc phòng đã đẩy lùi cuộc tấn công của hai UAV nhằm vào Mátxcơva”, ông Sobyanin viết trên nền tảng Max. “Các lực lượng ứng cứu khẩn cấp đang làm việc tại hiện trường UAV rơi”.

Trước đó, ông Sobyanin thông báo, một UAV rơi vào một tòa chung cư 52 tầng ở phía tây Mátxcơva.

Trường Tiểu học Shajareh Tayyebeh ở miền nam Iran bị trúng bom hôm 28/2 - vào những ngày đầu trong chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel. Tòa nhà này nằm gần căn cứ hải quân nhưng được ngăn cách bởi hàng rào có thể nhìn thấy trong ảnh vệ tinh.

Video ngắn gây sốc được SNN TV chia sẻ hôm 3/5 cho thấy hai bé gái nhỏ đang hoảng sợ trong bộ đồng phục học sinh phủ đầy bụi. Một bé gái có vết máu trên mặt và khăn trùm đầu. Nhiều người được nhìn thấy đang chạy về phía tòa nhà bị bao trùm bởi khói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần phủ nhận việc lực lượng Mỹ chịu trách nhiệm về vụ đánh bom vào trường học này. Đầu tháng 3, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng nhấn mạnh Mỹ không bao giờ cố ý nhắm mục tiêu vào thường dân và vụ việc đang được xem xét.

Tuy nhiên, cuộc điều tra của các phương tiện truyền thông và nhà phân tích kết luận trường học này có khả năng bị trúng tên lửa do Mỹ sản xuất với bằng chứng cho thấy tên lửa Tomahawk xuất hiện tại hiện trường.

Trong khi Iran mô tả cuộc tấn công này là tội ác chiến tranh và Liên hợp quốc gọi đó là "cuộc tấn công nghiêm trọng vào trẻ em, vào giáo dục và vào tương lai của toàn bộ cộng đồng".

Theo Thống đốc tỉnh Hormozgan, vụ tấn công xảy ra vào khoảng 10h45, khoảng một tiếng sau khi Mỹ - Israel triển khai cuộc ném bom và phóng tên lửa. Hình ảnh vệ tinh chụp trước đó khoảng 15 phút cho thấy trường học chưa bị hư hại.

Đến buổi trưa, hàng loạt video quay cảnh nhiều cột khói bốc lên cuồn cuộn gần một căn cứ quân sự ở Minab bắt đầu lan truyền trên mạng xã hội.

Hôm 11/3, New York Times đưa tin kết quả điều tra sơ bộ của Lầu Năm Góc về vụ không kích cho thấy lỗi thuộc về Mỹ và sự cố này có thể là hệ quả của việc sử dụng dữ liệu mục tiêu lỗi thời. Quan chức Mỹ và nguồn tin am hiểu về việc xác định mục tiêu cũng xác nhận với Washington Post rằng cuộc điều tra ban đầu dường như chỉ ra quân đội Mỹ đứng sau vụ không kích và cuộc tấn công nhầm lẫn có khả năng bắt nguồn từ sai sót tình báo về vị trí mục tiêu.

Theo như nhà khoa học chính trị Geoffrey Garrett mới đây lại nhận định rằng, Trung Quốc là nước nhập khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất và là nước tiêu thụ phân bón lớn nhất thế giới (với phần lớn phân bón được sản xuất từ khí đốt). Trung Quốc cũng sở hữu ngành công nghiệp hóa chất lớn nhất, vốn đòi hỏi lượng khí đốt khổng lồ. Mỗi bể trong số những bể chứa tại Diêm Thành, một cảng công nghiệp của Trung Quốc, chứa đủ lượng khí đốt tự nhiên để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của 22 triệu dân Bắc Kinh trong hơn 2 tháng.

Hai dãy bể chứa cao bằng tòa nhà 20 tầng, chứa đầy khí hóa lỏng, góp phần lý giải nguyên do vì sao Trung Quốc có sự chuẩn bị tốt hơn nhiều quốc gia khác khi đối mặt với tình trạng gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông.

Mỗi bể trong số 6 bể chứa tại Diêm Thành, một cảng công nghiệp của Trung Quốc, chứa đủ lượng khí đốt tự nhiên để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của 22 triệu dân Bắc Kinh trong hơn 2 tháng. Cạnh đó là 4 bể khác với kích thước chỉ nhỏ hơn một chút.

Các bể chứa này là một phần trong nỗ lực khổng lồ của Trung Quốc suốt thập kỷ qua nhằm tích trữ mọi loại hàng hóa, từ thịt lợn, gạo đến kim loại đất hiếm và than đá, phòng trường hợp nguồn cung từ nước ngoài bị gián đoạn.

Các khu vực dự trữ khí đốt tự nhiên, gồm kho trên mặt đất lớn nhất thế giới nằm ở Diêm Thành, cùng nhiều bể chứa khổng lồ khác ở miền Nam Trung Quốc, hiện đang có tầm quan trọng đặc biệt.

Chúng đã giúp Trung Quốc giảm bớt cú sốc nguồn cung do xung đột ở Trung Đông gây ra, trong khi nhiều nước khác rơi vào tình trạng cạn kiệt khí đốt, đặc biệt là khi lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

"Họ đã tính toán điều này từ lâu rồi"

Trung Quốc là nước nhập khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất và là nước tiêu thụ phân bón lớn nhất thế giới (với phần lớn phân bón được sản xuất từ khí đốt). Trung Quốc cũng sở hữu ngành công nghiệp hóa chất lớn nhất, vốn đòi hỏi lượng khí đốt khổng lồ.

Các nhà lãnh đạo cấp cao của Bắc Kinh từ lâu đã lo ngại về khả năng bị tổn thương đối với nguồn cung dầu và khí đốt qua đường biển từ Trung Đông. Các chương trình phát triển năng lượng mặt trời, điện gió và xe điện để thay thế dầu mỏ đều đã được đẩy mạnh từ 20 năm trước.

Geoffrey Garrett, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Marshall thuộc Đại học Nam California, nhận định: “Họ đã tính toán điều này từ rất lâu rồi”.

Diễn ra gần đây hơn, nỗ lực mở rộng các kho dự trữ chiến lược về nhiên liệu hóa thạch của Trung Quốc được Chủ tịch Tập Cận Bình thúc đẩy. Ông Tập đã đưa ra những cảnh báo đáng chú ý về những thách thức mà thế giới phải đối mặt và nhấn mạnh rằng Trung Quốc cần phải dựa vào hàng hóa và công nghệ nội địa.

Trong một bài phát biểu năm 2022, ông đã kêu gọi Trung Quốc “tăng cường năng lượng dự trữ than, dầu và khí đốt, thúc đẩy ứng dụng quy mô lớn các công nghệ lưu trữ năng lượng tiên tiến và cải thiện năng lực tự cung tự cấp năng lượng”.

Dự trữ khí đốt tự nhiên của Trung Quốc, cùng với nguồn nhập khẩu từ những nơi không bị ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông như Úc, Turkmenistan và Nga, là đủ cho nhu cầu sưởi ấm và nấu nướng tại gia đình. Các hộ gia đình, bao gồm cả điện sinh hoạt, chiếm chưa đến 15% mức tiêu thụ khí đốt của Trung Quốc. Nước này cũng vừa trải qua mùa đông ấm áp thứ hai liên tiếp, và nhu cầu khí đốt sinh hoạt đã giảm mạnh khi mùa sưởi ấm kết thúc vào tháng trước.

Trung Quốc chỉ sản xuất 4% điện năng từ khí đốt tự nhiên và có thể dễ dàng thay thế bằng than đá hoặc năng lượng tái tạo ở một mức độ nào đó.

Theo tờ Nhân Dân Nhật báo, chỉ vài ngày sau khi xung đột Iran nổ ra, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã kêu gọi đất nước “xây dựng một lưới điện mới an toàn, đáng tin cậy, xanh, carbon thấp, kiên cường, thông minh và linh hoạt”.

Chiến lược táo bạo của Trung Quốc

Khí đốt tự nhiên đặc biệt khó lưu trữ. Cách dễ nhất là giữ dưới lòng đất bằng cách bơm vào các hang muối hoặc các mỏ khí đốt đã cạn kiệt gần các thành phố lớn. Nhưng Trung Quốc có rất ít hang muối và mỏ như vậy so với quy mô dân số khổng lồ.

Điều đó đã thúc đẩy họ theo đuổi một chiến lược táo bạo về mặt công nghệ: lưu trữ một lượng lớn khí siêu lạnh dưới dạng lỏng trong các bể chứa trên mặt đất. Tổng công ty Dầu khí Hải dương Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) tiết lộ vào tháng 12 rằng họ đã xây dựng 18 bể chứa khí hóa lỏng có kích thước lớn nhất, nhiều gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại.

Mỗi bể chứa siêu lớn của Trung Quốc, bao gồm 6 bể ở Diêm Thành, có thể tích khoảng 270.000 m³. Để so sánh, nhà thi đấu Madison Square Garden ở New York có thể tích khoảng 175.000 m³.

Dãy bể chứa khổng lồ ở Diêm Thành giữ khí hóa lỏng ở nhiệt độ -162 °C. Khi khí được làm ấm dần đến nhiệt độ phòng thông qua hệ thống đường ống, nó sẽ giãn nở gấp 600 lần. Các bể chứa tại Diêm Thành được kết nối với một cầu cảng dài đâm ra Hoàng Hải để dỡ khí hóa lỏng từ các con tàu.

Các báo cáo đăng trên tạp chí kỹ thuật Trung Quốc tiết lộ những đột phá trong thiết kế để chứa được lượng lớn khí siêu lạnh, vốn có thể gây nổ nếu bị bắt lửa hoặc làm ấm quá nhanh.

Mỗi bể chứa có một khung bê tông bên ngoài để tạo độ cứng. Bên trong tường bê tông là lớp thứ hai gồm các tấm thép dẻo làm từ hợp kim thép đặc biệt với nhiều mangan và niken. Các robot tinh vi đảm nhiệm việc hàn các tấm này.

Ngoài các bể chứa khí hóa lỏng, quốc gia này còn có các phương án cung ứng khác. Họ đã xây dựng các đường ống dẫn đến các mỏ khí đốt ở Trung Á và Nga. Trung Quốc cũng phát triển các quy trình dựa trên than đá với khả năng thay thế khí đốt trong việc sản xuất một số loại hóa chất. Đồng thời, Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi sản lượng khí đốt nội địa trong thập kỷ qua thông qua công nghệ cắt phá thủy lực (fracking) và các công nghệ khác.

Hiện tại, Trung Quốc là nhà sản xuất khí đốt lớn thứ 4, chỉ sau Mỹ, Nga và Iran. Trung Quốc cũng là nhà sản xuất dầu lớn thứ 5, chỉ sau Mỹ, Ả Rập Xê Út, Nga và Canada.

Dữ liệu của chính phủ Trung Quốc cho thấy lượng khí đốt nhập khẩu qua eo biển Hormuz chỉ chiếm 6,9% tổng mức tiêu thụ khí đốt của nước này vào năm ngoái.

Trung Quốc còn một công cụ khác để đảm bảo đủ khí đốt: giảm sản xuất phân bón xuất khẩu. Các nhà phân tích cho biết kể từ khi xung đột ở Iran bắt đầu, Trung Quốc đã dừng hầu hết các hoạt động tiêu thụ phân bón ở nước ngoài.

Trong khi nông dân ở Mỹ, Ấn Độ và các nơi khác bày tỏ lo ngại về tình trạng thiếu phân bón trong mùa xuân này, cư dân ở các ngôi làng gần bể chứa LNG Diêm Thành cho biết họ có rất nhiều. Tại một cửa hàng gần đó, những chồng phân bón cao ngất được bày bán. Ông Lưu, người bán hàng, cho biết chính quyền Trung Quốc đã đảm bảo rằng phân bón luôn sẵn có dồi dào và giá cả không tăng quá mạnh.

“Tôi đã tích trữ khá nhiều phân bón từ trước, dù sao thì xung đột cũng đang diễn ra ở Trung Đông mà", ông Lưu nói.

Máy bay không người lái Ukraine đã tấn công các máy bay Su-57 và Su-34 của Nga tại sân bay Shagol ở vùng Chelyabinsk. Các mục tiêu này nằm cách biên giới quốc gia của Ukraine khoảng 1.700km.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo kết quả của cuộc tập kích đã được xác nhận sau khi kiểm tra kỹ lưỡng. Chiến dịch nói trên diễn ra hôm 25/4, được thực hiện bởi Lực lượng Hệ thống Không người lái.

"Một số tiêm kích Su-57 và 1 máy bay ném bom tiền tuyến Su-34 đã bị trúng đạn. Mức độ thiệt hại đang được xác định", Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết.

Các nhà phân tích từ nhóm Exilenova+ đã công bố hình ảnh vệ tinh của sân bay Shagol vào ngày 26/4, từ đó xác nhận trực quan vị trí của các máy bay Su-57 và Su-34 bị trúng đạn và sau đó những chiến đấu cơ này đã được di dời.

Cũng trong ngày 25/4, có thông tin cho biết máy bay không người lái cảm tử của Ukraine đã lần đầu tiên tấn công Chelyabinsk ở vùng trung tâm dãy núi Ural.


Đây không phải là lần tấn công đầu tiên nhằm vào các tiêm kích tàng hình thế hệ năm Su-57 hiện đại nhất của Nga. Năm 2024, Nga thừa nhận máy bay không người lái của Ukraine đã "bắn hạ" tới 2 chiếc Su-57 tại sân bay Akhtubinsk ở vùng Astrakhan.

Thiệt hại sau những vụ tập kích trên là rất nặng nề đối với Nga, bởi tiêm kích Su-57 có số lượng hạn chế và việc tiếp tục chế tạo cực kỳ khó khăn với thiếu linh kiện cần thiết, xuất phát từ hiệu lực các lệnh cấm vận phương Tây áp đặt.

Vấn đề thu hút sự quan tâm nhiều nhất hiện nay đó là có thực sự UAV cảm tử Ukraine đã vượt qua 1.700km để tấn công căn cứ không quân Nga, hay tương tự chiến dịch "Mạng nhện", chúng được âm thầm đưa tới sát mục tiêu rồi mới kích hoạt.

Đây cũng là phương án nhận được nhiều sự đồng tình nhất, bởi UAV cảm tử khó lòng đạt tới tầm hoạt động xa như vậy và gần như không thể lọt qua lưới lửa phòng không Nga, khi chúng có diện tích phản xạ radar lớn và tốc độ chậm.

Theo Militarnyi

Từ “tàu tương lai” đến bài học đắt đỏ của hải quân Mỹ

Tàu khu trục tàng hình Zumwalt từng được kỳ vọng là nền tảng chủ lực của hải quân Mỹ trong thế kỷ 21. Với kế hoạch ban đầu lên tới 32 chiếc, chương trình này nhằm thay thế vai trò hỏa lực bờ biển mà các thiết giáp hạm như USS Missouri từng đảm nhiệm.

Zumwalt được thiết kế như một “siêu nền tảng”, tích hợp hàng loạt công nghệ tiên tiến: thân tàu tàng hình giúp giảm tín hiệu radar, hệ thống pháo 155 mm với đạn dẫn đường tầm xa, 80 ống phóng thẳng đứng, cùng hệ thống điện tích hợp đủ sức vận hành vũ khí tương lai như pháo điện từ và laser.

Đáng chú ý, nhờ mức độ tự động hóa cao, thủy thủ đoàn chỉ khoảng dưới 100 người, thấp hơn nhiều so với hơn 300 người trên tàu khu trục Arleigh Burke.

Tuy nhiên, chính tham vọng tích hợp quá nhiều công nghệ cùng lúc đã khiến chương trình gặp vấn đề nghiêm trọng. Chi phí mỗi tàu từ mức dự kiến khoảng 1,4 tỷ USD đã tăng vọt lên gần 6 tỷ USD vào năm 2009, buộc Lầu Năm Góc phải cắt giảm quy mô xuống chỉ còn 3 chiếc.

Không chỉ đội vốn, vấn đề kỹ thuật cũng khiến Zumwalt mất đi mục tiêu ban đầu. Hệ thống pháo chủ lực trở nên gần như vô dụng khi chi phí mỗi viên đạn dẫn đường tăng lên tới 800.000-1 triệu USD, tương đương tên lửa hành trình. Kết quả là hải quân Mỹ phải loại bỏ loại đạn này, khiến pháo chính không còn đạn để sử dụng.

Đến nay, các tàu Zumwalt đang được cải hoán để mang vũ khí siêu vượt âm, thay vì thực hiện nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực bờ biển như thiết kế ban đầu. Điều này khiến nhiều chuyên gia nhận định đây là một nền tảng “đi tìm nhiệm vụ” thay vì thực hiện đúng vai trò ban đầu.

Tham vọng mới

Trong bối cảnh đó, kế hoạch phát triển lớp chiến hạm mới, tạm gọi là lớp Trump, được công bố cuối năm 2025 như một nỗ lực thay thế vai trò mà Zumwalt chưa hoàn thành.

Theo các thông tin ban đầu, lớp tàu này có lượng giãn nước ước tính 30.000-40.000 tấn, tương đương kích thước thiết giáp hạm hiện đại. Thiết kế dự kiến tích hợp radar AN/SPY-6 radar, hơn 100 ống phóng thẳng đứng, vũ khí siêu vượt âm, laser công suất lớn và thậm chí cả pháo điện từ.

Khác với Zumwalt, chiến hạm mới được định hướng như một nền tảng đa nhiệm quy mô lớn: vừa là trung tâm chỉ huy, vừa là bệ phóng tên lửa tầm xa, đồng thời có khả năng phối hợp với các hệ thống không người lái trên biển và dưới nước. Vai trò này phản ánh nhu cầu mới của hải quân Mỹ trong môi trường tác chiến phân tán và đa miền.

Một điểm đáng chú ý là thiết kế này dường như gần với khái niệm “tuần dương hạm hỏa lực mạnh” hơn là thiết giáp hạm truyền thống. Nó không còn tập trung vào pháo cỡ lớn hay giáp dày, mà nhấn mạnh vào khả năng mang số lượng lớn tên lửa và năng lượng để vận hành vũ khí hiện đại.

Nguy cơ lặp lại “vết xe đổ” Zumwalt

Dù tham vọng lớn, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng chương trình mới có thể đối mặt với chính những vấn đề đã khiến Zumwalt thất bại. Việc tích hợp đồng thời quá nhiều công nghệ chưa hoàn thiện, từ vũ khí siêu vượt âm đến laser công suất lớn và pháo điện từ, có thể đẩy chi phí và rủi ro kỹ thuật lên cao.

Thực tế cho thấy, một số công nghệ được kỳ vọng như pháo điện từ vẫn chưa đạt trạng thái sẵn sàng triển khai. Ngay cả các chương trình đóng tàu gần đây của Mỹ cũng gặp khó khăn về tiến độ và ngân sách, cho thấy áp lực lớn đối với ngành công nghiệp đóng tàu.

Ngoài ra, năng lực của các xưởng đóng tàu hiện tại đang bị giới hạn khi phải đồng thời đảm nhận nhiều chương trình khác, từ tàu sân bay đến tàu ngầm. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng triển khai một dự án quy mô lớn mới trong thời gian ngắn.

Quan trọng hơn, bài học từ Zumwalt cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở cách xác định yêu cầu chiến lược. Khi mục tiêu quá rộng và thay đổi liên tục, chương trình dễ rơi vào tình trạng “tham vọng vượt khả năng”.

Cả Zumwalt và dự án chiến hạm mới đều xuất phát từ một nhu cầu thực tế: hải quân Mỹ cần một nền tảng mặt nước lớn, có khả năng mang nhiều vũ khí, tích hợp công nghệ mới và hỗ trợ tác chiến hiện đại.

Tuy nhiên, việc biến nhu cầu đó thành một chương trình thành công lại là câu chuyện khác. Nếu không kiểm soát được chi phí, công nghệ và mục tiêu, chiến hạm mới có thể trở thành phiên bản đắt đỏ hơn của cùng một vấn đề: số lượng ít, chi phí cao và hiệu quả không tương xứng.

Trong bối cảnh cạnh tranh trên biển ngày càng gia tăng, câu hỏi không chỉ là Mỹ có thể đóng được những con tàu hiện đại hay không, mà là liệu họ có thể làm điều đó với quy mô và chi phí hợp lý hay không. Đây sẽ là yếu tố quyết định liệu “bài học Zumwalt” có thực sự được rút kinh nghiệm, hay chỉ lặp lại dưới một hình thức mới.

Theo bài viết trên trang Reporter của Nga, giới chức lãnh đạo Ukraine mới đây đã bày tỏ sự lo ngại về tình hình bế tắc hiện nay ở Trung Đông và tự hỏi rằng liệu Liên minh châu Âu (EU) còn có thể biến cuộc khủng hoảng Ukraine thành vấn đề ưu tiên hàng đầu đối với Mỹ hay không?

Theo bài viết trên tờ Politico của Mỹ, 2 tháng sau khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, sự quan tâm của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Đông đã đẩy cuộc xung đột Nga-Ukraine ra phía sau, thể hiện rõ ràng trong cả chương trình nghị sự của Nhà Trắng lẫn châu Âu.

Bài báo nhấn mạnh tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do mối quan hệ vốn đã “cơm không lành, canh chẳng ngọt” giữa ông Trump và các nhà lãnh đạo EU trở nên xấu đi nghiêm trọng.

“Tình hình dường như đang bế tắc và cần một động lực mới”, tờ Politico dẫn lời một quan chức cấp cao của châu Âu giấu tên.

Bài báo cũng cho biết thêm, hy vọng của giới lãnh đạo châu Âu về việc Mỹ sẽ một lần nữa coi việc giải quyết vấn đề Ukraine là vấn đề trọng tâm đang ngày càng trở nên hão huyền và viễn cảnh về “một cuộc chiến bị lãng quên” đang hiển hiện đối với Ukraine và châu Âu.

Hiện tại, ông Trump không chỉ lạnh nhạt với Ukraine mà còn có xu hướng chỉ trích và thậm chí trừng phạt các cường quốc châu Âu hơn là hợp tác với họ.

Hôm 29/4, Tổng thống Trump đã công kích mạnh mẽ Thủ tướng Đức trên mạng xã hội, gây sốc cho Lầu Năm Góc với lời đe dọa giảm sự hiện diện của quân đội Mỹ tại 3 quốc gia châu Âu.

Trong khi đó, người đứng đầu Nhà Trắng lại có cuộc điện đàm dài với nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin và kết quả là hai bên đã nhất trí về một lệnh ngừng bắn ngắn hạn, mà không thèm tham khảo ý kiến của Ukraine.

Báo chí châu Âu cũng lưu ý về việc các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đã hủy chuyến thăm Ukraine theo kế hoạch, nhấn mạnh nguyên nhân của hành động này là do Mỹ nghi ngờ về sự thành công của các cuộc đàm phán tiếp theo để giải quyết xung đột.

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc cũng đang trì hoãn việc cung cấp vũ khí cho Lực lượng Vũ trang Ukraine và châu Âu, với hy vọng sẽ ép được chính quyền của ông Zelensky phải chấp nhận những điều kiện của Nga trong các cuộc đàm phán.

Thực tế đó cho thấy sự lo lắng của giới phân tích về việc Mỹ sẽ “lãng quên cuộc xung đột ở Ukraine” là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Thậm chí nó còn đến nhanh và nghiêm trọng hơn nếu các cuộc đàm phán Mỹ-Iran hiện nay lâm vào bế tắc hoặc thậm chí là xung đột tái bùng phát.

Các nhà quan sát phương Tây hiện đang lưu ý đến thực tế rằng, Tổng thống Ukraine đã mãn nhiệm Volodymyr Zelensky gần đây đã mất niềm tin vào Mỹ và ngày càng công khai chỉ trích cá nhân Tổng thống Donald Trump, đồng thời liên tục bày tỏ niềm tin vào sự ủng hộ của Anh và EU.

Theo Topcor.ru